Haksız fiil ve kusursuz sorumluluk davaları
- Hukuka aykırı fiil nedeniyle kişi veya malvarlığında meydana gelen zararların giderilmesi
- Adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın, yapı malikinin ve tehlikeli işletme faaliyetlerinin sorumluluğuna ilişkin uyuşmazlıklar
- Birden fazla kişinin sorumluluğu, birlikte sorumluluk ve sorumlular arasındaki rücu ilişkileri
- Zarar görenin kusuru, üçüncü kişinin fiili, mücbir sebep ve illiyet bağını kesen nedenlerin değerlendirilmesi
- Tazminat talebine karşı kusur, zarar, illiyet bağı ve zamanaşımı savunmaları
Uluslararası ve sınır aşan tazminat uyuşmazlıkları
- Zararın veya sorumluluğa yol açan olayın farklı ülkelerle bağlantılı olması hâlinde uygulanacak hukuk ve yetkinin belirlenmesi
- Yabancı gerçek kişi ve şirketlerin Türkiye’deki tazminat talepleri
- Türkiye’de meydana gelen zararın yurt dışında yaşayan kişiler üzerindeki ekonomik etkilerinin belgelenmesi
- Yabancı mahkeme veya hakem kararlarının tanınması, tenfizi ve icrası
- Yurt dışındaki delil, sağlık, gelir ve şirket kayıtlarının tercüme, tasdik ve kullanılabilirliğinin planlanması
Kusursuz Sorumluluk ve Birden Fazla Sorumlu
Bazı durumlarda sorumluluk yalnız kişisel kusura dayanmaz. Adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın, yapı malikinin, motorlu araç işleteninin veya önemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin sorumluluğu gibi kanunda düzenlenen hâllerde özel sorumluluk şartları uygulanabilir.
Aynı zarardan birden fazla kişinin sorumlu olması hâlinde zarar görenin talepleri ile sorumluların kendi aralarındaki rücu ilişkisi aynı şey değildir. Hangi kişinin hangi hukukî sebeple, ne ölçüde ve hangi sigorta güvencesi içinde sorumlu olduğu ayrı ayrı belirlenmelidir.
Sulh, İbraname ve Ödeme Protokollerinde Hukukî İnceleme
Zarar sonrasında yapılan ödeme, her zaman bütün taleplerin sona erdiği anlamına gelmez; buna karşılık geniş kapsamlı bir ibra veya sulh belgesi ileride ileri sürülebilecek hakları etkileyebilir. Belgenin tarihi, tarafları, ödeme tutarı, hangi zarar kalemlerini kapsadığı, bilinmeyen veya gelecekte doğacak zararlar, sigorta ve rücu hakları ile irade sakatlığı iddiaları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle kalıcı sağlık durumunun henüz belirlenmediği, tedavinin devam ettiği veya gelir kaybının tam hesaplanamadığı aşamada nihai ibra belgesi imzalanması önemli risk doğurabilir. Sulh görüşmelerinde ödeme takvimi, teminat, feragat kapsamı, gizlilik ve uyuşmazlığın sona erme koşulları açıkça düzenlenmelidir.
Tazminat Talebine Karşı Savunma ve Risk Yönetimi
Sorumluluk tazminatı hizmeti yalnız zarar gören adına talepte bulunmaktan ibaret değildir. Haksız veya ölçüsüz bir tazminat talebiyle karşılaşan gerçek kişi, şirket, işveren, meslek mensubu veya sigortalı bakımından da dosya bütün yönleriyle incelenir.
Savunmada özellikle şu konular değerlendirilir:
- Hukukî yükümlülük ve sorumluluk şartlarının oluşup oluşmadığı
- Fiilin hukuka aykırılığı ve kusur durumu
- Zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağı
- Zararın gerçekten meydana gelip gelmediği ve doğru hesaplanıp hesaplanmadığı
- Zarar görenin kusuru ve zararı artırmama yükümlülüğü
- Üçüncü kişinin fiili, mücbir sebep veya önceki hastalık ve hasarların etkisi
- Sigorta ihbarı, poliçe kapsamı ve savunma giderleri
- Zamanaşımı, görev, yetki, husumet ve dava öncesi başvuru şartları
- Birlikte sorumluluk, mahsup ve rücu imkânları
Erken ihbar, delillerin muhafazası ve sigorta şirketiyle koordinasyon, savunma haklarının korunması bakımından önem taşır.
Talep Geldiğinde Önce Kayıt ve Süre Kontrolü
Tebliğ belgesini, talep yazısını, sözleşmeleri ve poliçeyi saklayın. Sigortacıya yapılması gereken bildirimi geciktirmeyin. Delil silmek veya olay kayıtlarını sonradan değiştirmek savunmayı zayıflatabilir. Cevap ve itiraz süreleri gönderinin niteliğine göre belirlenir.
İbranameyi ödeme belgesi gibi görmeyin
Hangi zarar kaleminin, hangi kişi ve hangi dönem bakımından sona erdiği açık olmalıdır. Tedavi sürerken gelecekteki zararları kapsayan metinler, feragat ve rücu hükümleri özellikle incelenir. İmzalanmış bir belgenin geçerli veya geçersiz olduğuna yalnız başlığına bakılarak karar verilmez.
Yabancı unsur ve tahsil planı
Uygulanacak hukuk, yetki, yabancı belgelerin tasdiki, tercüme ve kararın uygulanacağı ülke birlikte değerlendirilir. Türkiye’de karar alınması, yabancı ülkede doğrudan icra edilebileceği anlamına gelmez. Yabancı ülke işlemleri gerektiğinde o ülkede yetkili hukukçularla koordine edilir.