Mühletin Başlıca Etkileri
Takipler
- Genel çerçeve
- Kanundaki istisnalar dışında takip yapılamaması ve başlamış takiplerin durması gündeme gelir
- Özel inceleme gereği
- Alacağın doğumu, imtiyazı, kamu niteliği ve takip türü
Rehinli takip
- Genel çerçeve
- Takip başlatılabilir veya devam edebilir; muhafaza ve satış sınırlamaları uygulanabilir
- Özel inceleme gereği
- Rehnin değeri, varlığın projede kullanımı ve mahkeme kararı
Faiz
- Genel çerçeve
- Tasdik edilen projede aksi yoksa kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle güvence altına alınmamış alacaklarda faiz kesilebilir
- Özel inceleme gereği
- Proje hükmü, rehin değeri ve alacağın niteliği
Sözleşmeler
- Genel çerçeve
- Başvuru veya mühlet nedeniyle fesih ve muacceliyet kayıtları sınırlanabilir
- Özel inceleme gereği
- Sözleşmenin niteliği, devam zorunluluğu ve İİK m.296
Takas ve mahsup
- Genel çerçeve
- İcra ve İflas Kanunu’nun özel şartları uygulanır
- Özel inceleme gereği
- Alacakların doğum tarihi, bağlantısı ve bildirim
Kefil ve birlikte borçlular
- Genel çerçeve
- Borçlunun korunması üçüncü kişilere otomatik yayılmaz
- Özel inceleme gereği
- Sözleşme, proje, alacaklı işlemi ve rücu
Kamu alacakları
- Genel çerçeve
- Ticari alacaklarla aynı rejime tabi değildir
- Özel inceleme gereği
- 6183 sayılı Kanun, özel yapılandırma ve kişisel sorumluluk
İşçi alacakları
- Genel çerçeve
- İmtiyaz ve proje dışı kalma hükümleri bulunabilir
- Özel inceleme gereği
- Alacağın türü, dönemi ve İİK m.206 sırası
Bu tablo genel yönlendirmedir. Somut sonuç; mühlet ve tasdik kararının içeriği, projenin hükümleri, alacağın dayanağı ve güncel mevzuata göre belirlenir.
Bu Konuda Yürütülebilecek Hukukî Çalışmalar
Alacaklı, Rehin, Kefalet ve Garanti Haritası
Banka, finansal kiralama, faktoring, tedarikçi, çalışan, kamu, ortak, ilişkili taraf ve dava konusu alacaklar ayrı gruplandırılır. İpotek, ticari işletme rehni, taşınır rehni, hesap rehni, temlik, kefalet, garanti, aval ve müşterek borçluluk ilişkileri incelenir.
Teminatın hangi borcu, anapara, faiz ve ferileri hangi sınırda güvence altına aldığı belirlenir. Borçlunun yapılandırması ile kefil, avalist, rehin veren üçüncü kişi ve birlikte borçluların durumu birbirine karıştırılmaz.
Kritik Tedarikçi ve Müşteri Sözleşmeleri
Üretim veya hizmetin devamı için kritik sözleşmeler, tedarik bağımlılığı, ön ödemeler, mülkiyeti saklı tutma, takas, fesih, muacceliyet ve teminat hükümleri incelenir.
Konkordato başvurusu veya mühlet nedeniyle sözleşmenin sona ermesini öngören kayıtların İİK m.296 kapsamındaki etkisi somut sözleşmede değerlendirilir. Sözleşmenin devamı, ödeme ve teslim koşullarıyla birlikte müzakere edilir.
Geçici Mühlet ve İlk Tedbirler
Mahkeme, İİK m.286 belgelerinin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde geçici mühlet ve gerekli koruma tedbirlerini değerlendirir; geçici komiser görevlendirir. Geçici mühlet üç aydır ve kanundaki koşullarla en fazla iki ay uzatılabilir.
Kararın ilanı, ilgili kurum bildirimleri, takip dosyaları, banka hesapları, çekler, çalışanlar ve kritik tedarikçiler bakımından uygulanması izlenir. Geçici mühlet, kesin mühletin bütün sonuçlarının kalıcı biçimde kazanıldığı veya projenin kabul edildiği anlamına gelmez.
Mühletin Takiplere ve Alacaklara Etkisi
Mühlet sırasında takip yasağı, başlamış takiplerin durması, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin durumu, ihtiyati tedbir ve hacizler ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerin sınırları alacağın niteliğine göre incelenir.
İİK m.206 birinci sıra imtiyazlı alacaklar, rehinli alacaklar ve 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alacakları bakımından özel hükümler gözetilir. Her dosya için “takip durdu” şeklinde genel ve tek sonuç üretilmez.
Mühlet İçinde Şirket Yönetimi ve İşlem İzinleri
Borçlu kural olarak işlerinin başında kalabilse de mahkeme ve komiser gözetimi altındadır. Mahkeme bazı işlemleri komiser iznine bağlayabilir veya yönetim yetkisini sınırlandırabilir.
Rehin tesisi, kefalet, taşınmaz veya işletmenin devamlı tesisatının devri ve karşılıksız tasarruf gibi işlemlerde İİK m.297 sınırları incelenir. Olağan faaliyet ile malvarlığını azaltan olağan dışı işlem ayrılır; izin ve kayıt süreci kurulmadan işlem yapılmaz.
Konkordato Komiseriyle Süreç Yönetimi
Komisere zamanında, doğru ve doğrulanabilir bilgi sunulması; faaliyet, nakit akışı, ödeme, tahsilat, sözleşme ve proje sapmalarının raporlanması için iç sorumlular belirlenir.
Komiserin gözetim ve raporlama görevi, borçlunun yönetim kurulu sorumluluğunu veya bağımsız hukukî görüş ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Bilgi talepleri ve işlem izinleri yazılı, izlenebilir ve süresinde yönetilir.
Kesin Mühlet İncelemesi ve Uygulama
Mahkeme, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığını değerlendirerek bir yıllık kesin mühlet verebilir. Güçlük arz eden özel durumlarda komiser veya borçlunun talebiyle kanundaki koşullar çerçevesinde altı aya kadar uzatma gündeme gelebilir.
Kesin mühlet boyunca proje performansı, alacaklı görüşmeleri, kayıt ve itirazlar, nakit akışı ve faaliyet sürekliliği izlenir. Süre, yalnız zaman kazanmak için değil, tasdik edilebilir teklifin oluşturulması ve uygulanabilirliğinin gösterilmesi için kullanılır.
Alacaklılar Kurulu
Alacaklı sayısı, alacak çeşitleri ve rehin durumu dikkate alınarak alacaklılar kurulunun oluşumu, temsil dengesi, toplantı, bilgi ve tavsiye görevleri incelenir.
Kurul, komiserin yerine geçmez ve şirketi yönetmez. Kurula sunulacak bilgi, ticari sır ve kişisel veriyi gereksiz biçimde yaymadan, kurulun görevini yapmasına yetecek açıklıkta hazırlanır.
Mühletin Etkisini Borç Türüne Göre Okuyun
İİK m.294 uyarınca 6183 kapsamındaki takipler de genel takip yasağına dahildir; buna karşılık kamu alacağının tasdik edilmiş projeyle bağlanması farklı bir konudur. İİK m.206 birinci sıra alacakları için haciz yoluyla takip istisnası ayrıca değerlendirilir.
Rehinli mal satışı her durumda yasak mı?
Rehinli takip başlayabilir veya devam edebilir. Muhafaza ve satış sınırlamalarının yanında, malın projede kullanılmaması, değer kaybı veya muhafazasının masraflı olması gibi İİK m.295 koşullarında mahkemenin satış izni verebilmesine ilişkin istisna da incelenir.
Takas için tarih ayrımı
İİK m.294’ün m.200–201’e atfında geçici mühletin ilan tarihi önemlidir. Karar, ilan ve tebliğ tarihleri aynı sayılmaz. Karşılıklı kayıtlar, alacağın doğumu ve devir işlemi ayrı belgelenir; yalnız net bakiye bildirilmesi her durumda yeterli değildir.
Yeni borç ve işlem izinleri
Geçici mühlet sonrasında komiser izniyle kurulan borçlar için İİK m.308/c özel düzenleme getirir; temerrütte mühlet içinde takip imkânı dahil sonuçlar değerlendirilir. İİK m.297 kapsamındaki işlemlerde mahkemenin izni; karar öncesinde komiser görüşü ve alacaklılar kurulunun muvafakati aranır. Sürekli sözleşmenin sona erdirilmesinde aşırı külfet ve konkordato amacını engelleme koşulları ile hizmet sözleşmelerine ilişkin istisna ayrıca gözetilir.
Tamamlayıcı Sorular
Geçici mühlet ile kesin mühlet arasındaki fark nedir?
Geçici mühlet, başvuru belgeleri sunulduktan sonra konkordatonun başarı ihtimalinin incelendiği ilk koruma dönemidir. Kesin mühlet, başarı ihtimalinin mahkemece olumlu değerlendirilmesi üzerine alacakların belirlenmesi, müzakere, oylama ve tasdik hazırlığının yürütüldüğü dönemdir.
İşçi alacakları projeden etkilenir mi?
İİK m.206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklar bakımından özel kurallar vardır. Alacağın ücret, kıdem, ihbar, izin veya başka bir hak olması; doğum tarihi ve imtiyaz koşulları somut olarak incelenmelidir.
Konkordato çek sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?
Hayır. Çekin hukukî ve cezai sonuçları, keşideci, şirket yetkilisi, ibraz, karşılık, mühlet ve ödeme planı bakımından ayrıca değerlendirilir. Konkordato başvurusu bütün çek sonuçlarını kendiliğinden sona erdirmez.
Şirket kendisi için ağır olan sürekli borç ilişkisini sona erdirebilir mi?
Konkordatonun amacına ulaşmasını engelleyen sürekli borç ilişkilerinin, komiser görüşü ve mahkeme onayıyla sona erdirilmesi gündeme gelebilir. Hizmet sözleşmelerinin feshi bakımından özel hükümler saklıdır.