Hukuk Sözlüğü

a) Kamu davası, b) Kişisel (şahsi) dava.

1) Dava konusu hakkın niteliğine göre: a) Ayni davalar, b) Kişisel davalar, c) Karmaşık davalar; 2) Dava konusu mala göre: a) Taşınır davaları, b) Taşınmaz davaları; 3) Mahkemeden istenen hukuki korumanın türüne göre: a) Eda davaları, b)…

a) İptal davası, b) Tam yargı (kaza) davası, c) Temyiz davası, d) Yorum davası.

Dava açarken, belli biçimde yazılan ve yargı katına verilen istem belgesi (örneğin, bkz. - HUMK m. 178 vd.); bu dilekçenin adı, ceza yargılamasında iddianamedir.

Dava ehliyeti, kişinin bir hukuk davasını kendi adına yürütebilme ve usul işlemlerini geçerli biçimde yapabilme yeteneğidir. Medenî hukuktaki fiil ehliyetiyle bağlantılıdır. Dava ehliyeti bulunmayan kişiler, davada kanunî temsilcileri aracılığıyla hareket eder.

Müddeabih; davada taraflardan herbirinin, yargıçtan çözümlenmesinl istediği, davaya neden Olan çekişmenin konusu; örneğin, alacak davasında, dava konusu dava edilen miktardır.

(Yargılama koşulları; hukuk yargılamasında, mahkemenin bir davanın esası hakkında yargılamada bulunabilmesi için gerekli koşullardır; bunlardan biri (Oyoksa, mahkeme davanın esasına girmez ve davayı, yargılama koşullarından birinin bulun…

Bkz. İlk itirazlar. Kaynağın yönlendirdiği «Ilk itirazlar» maddesi: itirazatı iptldaiye; dava manileri; yasada belirtilen (HUMK m. 187), güvence istemi, yetki, davaların ayrılması, derdestlik, karşılık davanın ouygun olmadığı ve işbölüm…

Hukuki veya fiili nedenler yüzünden yargı görevini yapamayacak durumda bulunan veya soruşturmanın orada yapılmasının kamu güvenliği açısından tehlikeli olması durumunda, dava başka yerde bulunan aynı derecede bir mahkemeye gönderilir (CM…

Dava şartı, mahkemenin uyuşmazlığın esasını inceleyebilmesi için bulunması gereken usulî koşuldur. Mahkeme dava şartlarını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden inceler. Eksiklik giderilebilir nitelikteyse tamamlanması için kesin süre verilir; giderilmez veya giderilemezse dava, esas hakkında karar verilmeksizin usulden reddedilir.

Bkz. Dava koŞulları.

Bir dav:ıyı bizzat takip edebilme veya istemle atanacak bir terns:lci eliyle takip ettirebilme yetkisidir; bu yetki kural olarak, dava konusu hakkın sahibine aittir; ancak bazı durumlarda, yasalar bu yetkiyi asıl hak sahibinden alarak, iflas idaresi, koca veya miras ortaklığında secilen temsilciye bırakmıştır.

Bkz. Daya ehliyeti. Kaynağın yönlendirdiği «dava ehliyeti» maddesi: Medeni hakları kullanma ehliyetinin (yeteneğinin) yargılama hukukunda büründüğü şekil olup, bir kimsenin bizzat veya kendisinin atadığı bir temsilci aracılığıyla bir da…

Dava açan kimse; devletten hukuki himaye isteyen kişi; kamu davasında davacı savcıdır; müddei.

Bir davanın yerinde olmaması durumunda, dava nedeniyle davalının bazı zararlara uğraması olasılığı vardır, işte bu durumlarda davacıdan inanca (teminat) göstermesi istenir; örneğin bkz. HUMK m. 97 100 İİK m. 36. 69, 97 gibi .. inanca. kişisel veya parasal olabilir.

Davada yer alan davacının veya davalının gerçekten bu sıfata sahip olmaları.

Bir davanın yerinde Olmaması durumunda, dava nedeniyle davalının bazı zararlara uğraması olasılığı vardır, işte bu durumlarda davacıdan inanca (teminat) göstermesi istenir; örneğin bkz. HUMK m. 97100 İİK m. 36, 69, 97 gibi.. inanca, kişisel veya parasal olabilir.

Hukuk yargılamasında, iki taraftan birinin istem sonucundan vazgeçmesidir (HUMK m.

Davaların tefriki; birden çok kişiye karşı bir dava açılırsa veya birçok kişi tarafından bir kimseye karşı tek dava açılırsa, bunların ayrılması olanaklıdır (HUMK m. 4 vd. CMUK m. 2).

Davaların tevhidi; yargılamada iki dava arasında ilinti (rabıta) varsa ve bu iki davanın birlikte görülmesi uygun ise bu davaların birleştirilmesi olanağı vardır (HUMK m. 48, 167/5 CMUK m. 2) .