Hukuk Sözlüğü

Toplu iş sözleşmesinin tarafları ile katılmak isteyen işçi veya işveren kuruluşu arasında yapılan sözleşme; katılma sonucunda, katılan kuruluş üyeleri için toplu iş söz· !eşmesine taraf olanlar için varolan hak ve borçlar doğar.

Başka.

Öğretim ve eğitim sistemi

Milli Eğitim Bakanlığı.

Aylık.

Çalışanların bir aylık hizmet bedelini, vergi matrahını ve kesintileri ile aylık net ücretini gösteren cetvel; aylık bordro

Resmi bir makamın veya görevlinin katılmadığı, özel olarak düzenlenen senet; senet metninin altında tarafların veya yalnızca, kendi aleyhine delil olan kirmsenin imzası bulunur; senet altındaki imzanın inkârı (yokumsanması) durumunda, senetteki imzanın doğruluğu anlaşııncaya kadar, adi senet delil olarak kabul edilemez.

Eskiden, padişahların yakınında bulunup, onların buyruklarını ilgililere bildirmek ve kimi ki· şilerin dileklerini kendilerine sunmak gibi işlerle uğraşan aracı.

Ara.

Yasa, tüzük, yönetmelik gibi yazılı hukuk kurallarında bulunan ve sıralanan ayrı ayrı hükümleri göstermek için kullanılan bölüm işareti; maddeler, fıkralara, fıkralar bentlere ayrılır.

Vazife, bir yerdeki aynı yargı çeşidine giren genel mahkemelerden hangisinin davaya bakmaya izinli olduğunu belirten kuraldır (CMUK m. 1-7); diğer bir deyişle, bir davaya sulh mahkemesince mi, asliye mahkemesince mi, yoksa ağır ceza mahkemesince mi bakılacağı görev sorununu o oluşturur.

Madde kenar başlıkları. ilgill oldukları maddelerin konusunu ve maddeler arasındaki sistematiği gösterırler; matlap.

Nesnel.

a) Şekli anlamda kesin hüküm; Bir karara karşı artık, olağan kanun yollarına başvurulamamasıdır; b) Maddi anlamda kesin hüküm : Yargısal kararlara tanınan yasal gerçeklik niteliğidir; maddi anlamda kesin hüküm sonucu, dava konubu, tarafları ve dava svbebi aynı olan bir çekişme, artık hir daha dava konusu yapılamaz.

Bkz. Gerçek birlik. Kaynağın yönlendirdiği «gerçek birlik (devletler hukukunda)» maddesi: Hükümdarlarının aynı olduğu ve devletler birliğini (oluşturan devletler arasında, coğrafik komşuluk (bulunan bileşik devlet çeşidi.

Maddi veya hukuki bir olayın olup olmadığında veya koşul veya niteliklerinde yanılma; hukuki yanılr:ıa karşılığı; yargılamada karşılaşılan rakam yanlışlıkları mahkemece düzeltilir (HUMK m. 459).

Bilinen bir olgudan bilinmeyen bir olgunun çıkartılmasıdır; a) Kanuni karine: Yasanın bir olguyu, diğer bir olgunun olduğuna veya olmadığına delil sayması; örneğin, birlikte ölüm karinesi, iyiniyet (hüsnüniyet) karinesi; b) Maddi karine: Yaşam tecrübelerinden çıkan karine; c) Adi karine: Aksi ispat olunabilen karine; d) Kesin (kati) karine : Aksinin ispatının olanaksız olduğu karine.

Mülkiyet konusu olabilen bütün maddi eşya ile malvarlığına girebilen bütün haklara hukuken verilen ad.

Bir davada iddianın konusunu oluşturan hukuksal olaylar; karş. Hukuki sorun.

Ortaya çıkan cismani. nesnel zararlara karşılık ödenen tazminat; nesnel ödence (BK m. 41 vd.).