HUKUK SÖZLÜĞÜ
Kişisel veri
Kişisel veri, bir gerçek kişiyi doğrudan ya da başka bilgilerle birleştirildiğinde tanımlamaya yarayan her türlü bilgidir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 3/1-d'de düzenlenir ve kimliği belirli veya belirlenebilir kişiyi esas alır. Ad, kimlik numarası, iletişim bilgisi, fotoğraf, ses kaydı ve konum bu kapsamdadır. Tüzel kişilere ilişkin bilgiler ile hiçbir kişiyle ilişkilendirilemeyecek biçimde anonim hâle getirilmiş veriler Kanunun koruması dışında kalır.
Kapsam
Kanun, kişisel verileri işlenen gerçek kişiler ile bu verileri tamamen veya kısmen otomatik yollarla ya da bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla işleyen gerçek ve tüzel kişiler hakkında uygulanır (m. 2). Bir bilginin kişisel veri sayılması için kişinin kimliğinin mutlaka bilinmesi gerekmez; belirlenebilir olması yeterlidir. Irk, etnik köken, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep veya diğer inançlar, kılık ve kıyafet, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlık, cinsel hayat, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili veriler ile biyometrik ve genetik veriler özel nitelikli kişisel veridir ve daha sıkı işleme şartlarına bağlıdır (m. 6). Anonim hâle getirilen veri, başka verilerle eşleştirilse dahi bir kişiyle ilişkilendirilemediği için kişisel veri niteliğini kaybeder (m. 3/1-b). Kanun, üçüncü kişilere verilmemek ve veri güvenliği yükümlülüklerine uyulmak kaydıyla gerçek kişilerin yalnızca kendileri veya aynı konutta yaşayan aile fertleriyle ilgili faaliyetleri ya da anonim istatistik gibi m. 28'de sayılan hâllerde uygulanmaz.
Uygulamadaki önemi
Kişisel veri işleyen kişi ve kuruluşlar; hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk, doğruluk, belirli ve meşru amaçlarla sınırlılık ve ölçülülük gibi genel ilkelere uymak (m. 4), Kanundaki işleme şartlarından birine dayanmak (m. 5, 6), ilgili kişiyi aydınlatmak (m. 10) ve veri güvenliği tedbirlerini almakla (m. 12) yükümlüdür. İlgili kişi m. 11'deki haklarını önce veri sorumlusuna başvurarak kullanır; başvuru kural olarak en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır, ardından Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu açılır (m. 13, 14). Kanuna aykırılıklar idari para cezasına (m. 18), kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, başkasına verilmesi veya ele geçirilmesi ise Türk Ceza Kanunu m. 135–136'daki suçlara konu olabilir.
Karıştırılan kavramlar
Her kişisel veri özel nitelikli kişisel veri değildir; özel nitelikli veriler m. 6'da sınırlı olarak sayılır ve işlenmeleri daha sıkı şartlara bağlıdır. Kişisel veri, anonim veriyle de karıştırılmamalıdır: yalnızca adı silinmiş, ancak başka verilerle eşleştirildiğinde kişiyi yeniden tanımlamaya elverişli bir kayıt anonim sayılmaz. Kişisel veri, verinin ait olduğu “ilgili kişi” ile verinin işlenme amacını ve araçlarını belirleyen veri sorumlusundan da ayrı bir kavramdır.
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu · m. 2, 3/1-b, 3/1-d, 4–6, 10–14, 18, 28(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu · m. 135, 136(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.