HUKUK SÖZLÜĞÜ
Elektronik para
Elektronik para, bir kuruluşa yatırılan fon karşılığında ihraç edilip elektronik ortamda saklanan, ödeme işlemlerinde kullanılan ve ihraç edenin dışındaki kişilerce de ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değerdir. Türk hukukunda 6493 sayılı Kanunla düzenlenir; yalnız bankalar, PTT ve Merkez Bankasından izin almış elektronik para kuruluşları ihraç edebilir. İhraç eden kuruluş aldığı fon kadar elektronik para çıkarır; bu fonlar mevduat sayılmaz ve bekletme süresine bağlı faiz ödenmez.
Kapsam
6493 sayılı Kanun m. 3/1-ç elektronik parayı tanımlar. Bankalar, PTT ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından izin almış elektronik para kuruluşları dışındaki kişilerin elektronik para ihraç etmesi yasaktır (m. 18/1-2). Yalnız ihraççının kendi mağaza ağında veya belirli bir mal ya da hizmet grubunda kullanılabilen ön ödemeli araçlar kural olarak Kanun kapsamı dışındadır; Merkez Bankası belirli büyüklüğe ulaşan bu işlemleri kapsama alabilir (m. 18/5).
İhraç eden kuruluş aldığı fon kadar elektronik para ihraç eder ve fonları gecikmeksizin elektronik paraya çevirir (m. 20). Elektronik para kuruluşu topladığı fonları bankalarda açılan ayrı bir hesapta tutar, kredi veremez ve elektronik parayı elde bulundurma süresine bağlı olarak faiz veya başka bir menfaat sağlayamaz; bu fonlar mevduat veya katılım fonu sayılmaz (m. 20/3, 20/4, 20/5, 20/7).
Uygulamadaki önemi
Ön ödemeli kartlar, elektronik para hesapları ve bazı mobil ödeme uygulamaları elektronik paraya dayanır. Kullanıcı açısından kuruluşun Merkez Bankası izni ve elektronik paranın geri ödenmesine ilişkin koşullar önemlidir; ihraç ve geri ödeme esasları Merkez Bankası yönetmeliğiyle belirlenir (m. 18/6). Hediye kartı veya kapalı devre ödeme aracı kullanan şirketler, aracın sınırlı ağ istisnasına girip girmediğini değerlendirmelidir.
Karıştırılan kavramlar
Elektronik para kripto varlık değildir: Merkez Bankasının Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği kripto varlığı elektronik para olarak nitelendirilmeyen bir varlık olarak tanımlar ve elektronik para ihracında kullanılmasını yasaklar. Elektronik para banka mevduatından da farklıdır; karşılığında toplanan fonlar mevduat sayılmaz ve bekletme süresine bağlı faiz ödenemez. Dijital cüzdan ise elektronik paranın kendisi değil, ödeme hesaplarının veya araçlarının kullanılmasını sağlayan bir araçtır.
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun · m. 3/1-ç, d; m. 18, 20(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik · m. 3, 4(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.