Forex soruşturmasında bir şirkette çalışmak, tek başına o şirket üzerinden işlendiği ileri sürülen bütün suçlardan sorumlu olmak anlamına gelmez. Ceza sorumluluğu; çalışanın gerçekte yaptığı iş, sahip olduğu bilgi ve yetki, hangi tarihte hangi işlemi gerçekleştirdiği ve suçun icrasına bilerek nasıl katıldığı üzerinden belirlenir. Buna karşılık maaşlı çalışmak veya yönetici talimatını uygulamak da bilinçli biçimde yürütülen hileli satışları ve izinsiz yatırım faaliyetlerine katkıyı kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Mağdurun korunması ve adil yargılama, çağrı merkezi, satış, yazılım ve yönetim görevlerinin somut delillerle birbirinden ayrılmasını; gerçek piyasa kaybı, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanmanın farklı değerlendirilmesini gerektirir.
Forex kaybı, izinsiz faaliyet ve dolandırıcılık nasıl ayrılır?
Forex işleminde para kaybedilmesi, hukuki incelemenin başlangıcıdır; tek başına suçun adı değildir. Yetkili bir kuruluşta, yatırımcının bilgisi ve talimatı doğrultusunda gerçekleşen işlemler piyasa hareketleri nedeniyle zarar doğurabilir. Farklı bir dosyada ise yatırımcıya gösterilen kazançların gerçeği yansıtmadığı, paranın yatırımda kullanılmadığı veya çekim taleplerinin yeni ödemeler almak için engellendiği ileri sürülebilir. Aynı “Forex” sözcüğünün kullanılması, bu durumları aynı hukuki kategoriye sokmaz. İnceleme, sözleşme ve ekran görüntüsüyle sınırlanmadan işlemin gerçekte nasıl yürütüldüğüne ulaşmalıdır. [1] [2] [3]
İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti için yatırımcının mutlaka zarar etmesi gerekir mi?
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 109/2. maddesi izinsiz sermaye piyasası faaliyetini düzenler. Yaptırımın uygulanması bakımından, izin gerektiren faaliyetin niteliği ve izinsiz yürütülmesi araştırılır; dolandırıcılık suçuna özgü hile ve zarar unsurları bu suçun yerine geçirilmez. Güncel madde metninde iki yıldan beş yıla kadar hapis ile beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir. Bu aralık, her çalışanın alacağı ceza anlamına gelmez; kişinin fiili ve iştirak biçimi ayrıca değerlendirilir. [1]
SPK'nın 23 Şubat 2023 tarihli resmî duyurusu, Türkiye'de yerleşik yatırımcılara yönelik izinsiz kaldıraçlı işlem faaliyetlerinde reklam, banka hesabı veya telefon hattı kullandırılması yoluyla icranın kolaylaştırılmasını da ele alır. Duyuru, bu kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulabildiğini açıklar. Suç duyurusu yapılabilmesi ile belirli bir kişinin suçunun mahkemede ispatlanması ayrı aşamalardır; duyuru, kast ve kişisel sorumluluk araştırmasını ortadan kaldırmaz. [4]
Hangi durumda dolandırıcılık gündeme gelir?
Dolandırıcılık değerlendirmesinde hileli davranış, aldatma, malvarlığı zararı ve failin veya başkasının yararı arasındaki ilişki incelenir. Bilişim sistemlerinin kullanılması, şirket adına ticari faaliyet sırasında hareket edilmesi veya belirli kurumlarla gerçeğe aykırı ilişki kurulması, olayın özelliklerine göre TCK'nın 158. maddesindeki nitelikli hâller bakımından önem taşıyabilir. İleri sürülen her nitelikli hâlin olaydaki dayanağı ayrıca gösterilmelidir. [2]
Örneğin bir çalışanın, gerçekte yatırım yapılmadığını bilmesine rağmen müşteriye kazanç elde edildiğini söyleyip yeni ödeme istemesi, kişisel sorumluluk yönünden doğrudan incelenmesi gereken davranıştır. Buna karşılık yatırımcının sonradan zarar ettiği her satış görüşmesini başlangıçtan itibaren hile olarak kabul etmek doğru değildir. Görüşmenin yapıldığı tarihte söylenenler, bunların gerçekliği, çalışanın bilgisi ve ödeme kararına etkisi birlikte araştırılmalıdır.
Güveni kötüye kullanma neden ayrıca incelenir?
Paranın belirli bir amaçla teslim edilmesinden sonra bu amaca aykırı kullanılması, olayın özelliklerine göre güveni kötüye kullanma değerlendirmesi doğurabilir. Başlangıçtan itibaren aldatılarak para alınması ile hukuka uygun biçimde teslim edilen paranın sonradan amaç dışında kullanılması arasındaki ayrım önemlidir. Yatırım danışmanı sıfatıyla para alan bir kişi hakkında hangi suçun oluştuğu, yalnız “param geri ödenmedi” cümlesinden çıkarılamaz. [2] [5]
Türkiye'deki güncel soruşturmalar çalışanlar açısından neyi gösteriyor?
Anadolu Ajansının 18 Eylül 2026 tarihinde aktardığı İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı açıklamasında, çağrı merkezi görünümündeki şirketlerde yatırım reklamlarıyla ulaşılan kişilerin farklı çalışanlara yönlendirildiği ileri sürülmüştür. Açıklamada; gerçeğe aykırı uzmanlık hikâyeleri, şirket içi müşteri takip kayıtları, yatırım ekranlarındaki değerlerin değiştirilmesi ve çekim için ek para istenmesi gibi yöntemlerden söz edilmektedir. Bunlar açıklamanın yapıldığı tarihte soruşturma kapsamında ileri sürülen tespitlerdir; bütün çalışanlar hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet olarak sunulamaz. [6]
Bu tür dosyaların mağdur bakımından ağır sonucu, birikime erişememe ve parayı geri alabilmek için yeniden ödeme yapma baskısıdır. Kişi, ilk yatırımı kaybetmemek amacıyla yeni borçlanmaya yönelebilir. Bu son cümle, söz konusu haberdeki her kişinin borçlandığına ilişkin bir tespit değil, açıklanan yöntemin doğurabileceği mağduriyetin değerlendirilmesidir. Hukuki başvuruda özellikle ilk ödeme ile daha sonraki ödeme taleplerinin ayrılması, her aşamada kimin ne söylediğinin belirlenmesini sağlar.
Çalışan yönünden temel soru da budur: Kişi yalnız başvuru kaydı mı oluşturmuştur, yatırım kararını etkileyen yanlış bilgiyi kendisi mi vermiştir, yoksa çekim engelini bilerek yeni ödeme almaya mı çalışmıştır? Çok sayıda şüphelinin bulunduğu bir dosyada görevler ayrıştırılmadan yapılan değerlendirme, hem gerçek sorumluların belirlenmesini zorlaştırır hem de suçla bağlantısı gösterilemeyen kişilerin aynı isnat altında tutulmasına yol açabilir.
Bir çalışanın ceza sorumluluğu hangi ölçütlerle belirlenir?
İş sözleşmesi ve bordro neyi ispatlar?
İş sözleşmesi, SGK kaydı ve bordro, kişinin belirli bir dönemde şirketle çalışmaya dayalı ilişkisini gösterebilir. Bu belgeler, çalışanın hangi yatırımcıya ne söylediğini veya sahte bir işlem ekranını bildiğini tek başına göstermez. TCK'nın 20. maddesindeki ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi, başkasının fiili nedeniyle sorumluluk kurulmasını engeller. Şirketin kuruluş amacının suç olduğu iddiası da her personelin bu amacı bildiğinin ayrı ayrı incelenmesini gerektirir. [2]
Öte yandan bordrolu çalışma, yapılan işin suç oluşturmadığını da kanıtlamaz. Bir kişi sabit ücret alırken bilerek hileli görüşmeler yürütebilir; başka biri yüksek ücret almasına rağmen suç teşkil eden faaliyetten habersiz teknik bir hizmet sunmuş olabilir. Ücretin varlığı, miktarı ve ödeme biçimi diğer delillerle birlikte anlam kazanır. İnceleme, “maaş aldı, dolayısıyla suçludur” veya “maaşlıydı, dolayısıyla sorumlu değildir” şeklinde kurulamaz.
Kast, ihmal ve hata birbirine karıştırılabilir mi?
Kast bakımından kişinin suçun unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesi değerlendirilir. İşini özensiz yapmak, şüpheli bir durumu yeterince araştırmamak veya mesleki bir yükümlülüğü ihlal etmek ile hileli sisteme bilerek katılmak aynı şey değildir. Taksirli sorumluluk ancak kanunun açıkça öngördüğü hâllerde söz konusu olur. TCK'nın 21, 22 ve 30. maddeleri bu ayrımın temelini oluşturur. [2]
Olası kast bakımından da yalnız “fark etmesi gerekirdi” değerlendirmesiyle yetinilemez. Çalışanın suçun unsurlarının gerçekleşebileceğini gerçekten öngörerek bu ihtimali kabullendiğini ve buna rağmen fiili sürdürdüğünü gösteren olgular araştırılır. Şikâyetlerin kendisine ulaşıp ulaşmadığı, bunları nasıl anladığı ve ardından ne yaptığı bu nedenle önemlidir. Şüpheli görünen bir gelişmenin varlığı, bilgi ve iradenin kişi özelinde incelenmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz. [2]
“Lisansın gerçek olduğunu düşünüyordum” savunması da tek başına kabul veya ret sebebi değildir. Çalışana hangi belgenin gösterildiği, resmî yetki bilgisinin nasıl sunulduğu, görevin uzmanlık gerektirip gerektirmediği ve yanlışlığı fark etmesini sağlayan somut gelişmeler incelenir. Maddi unsurlara ilişkin hata ile kanunu bilmemek aynı hukuki sorun değildir. İşlenen fiilin haksızlığına ilişkin hatanın ceza sorumluluğuna etkisinde kanundaki kaçınılmazlık şartı ayrıca dikkate alınır. [2]
İşverenin talimatını yerine getirmek sorumluluğu kaldırır mı?
İşverenin satış hedefi vermesi veya görüşme metni hazırlaması, o metni bilerek hile amacıyla kullanan çalışan için genel bir sorumsuzluk nedeni yaratmaz. Suç teşkil eden bir talimat, iş sözleşmesiyle hukuka uygun hâle gelmez. Ancak talimatın suç niteliğini bilmeden olağan bir iş yaptığını belirten çalışanın durumu da gerçek bilgi düzeyi üzerinden incelenmelidir. TCK'nın 24 ve 30. maddeleri birlikte gözetilerek, somut fiil ile kişisel kusur arasındaki bağ açıklanmalıdır. [2]
Çağrı merkezi ve satış çalışanları hangi davranışlardan sorumlu tutulabilir?
İlk arama ile yatırımcının para göndermesini sağlamak aynı görev midir?
İlk temas görevlisi yalnız görüşme talebi kaydedebilir; başka bir çalışan yatırım tavsiyesinde bulunabilir; üçüncü kişi para yatırma veya çekim sorunlarıyla ilgilenebilir. Dosyada kullanılan “müşteri temsilcisi” ifadesi bu farklı işleri örtebilir. Bu nedenle resmî görev adı kadar fiilî görev dağılımı, çağrı kayıtları ve müşteri takip ekranındaki yetkiler de önem taşır.
Mağdura sahte uzmanlık belgesi göstermek, var olmayan bir SPK yetkisini gerçekmiş gibi anlatmak veya gerçekte yapılmayan işlemi yapılmış gibi sunmak kişisel hile iddiasını somutlaştırabilir. Fakat bu davranışı kimin yaptığı ayrıca belirlenmelidir. Aynı şirket telefonunu farklı vardiyalarda birden çok kişi kullanıyorsa, ilgili aramanın kimin tarafından yapıldığı saptanmalıdır. Ses, oturum, vardiya ve yönlendirme kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Satış primi, müşteriyi ikna etme ve sonradan arama nasıl değerlendirilir?
Prim sistemi, çalışanın hangi işlemlerden yararlandığını gösterebilir; suçtan pay alma veya hileyi bilme konusunda tek başına kesin sonuç vermez. Primin müşteri başvurusu, gerçek işlem hacmi, net yatırılan para veya çekimden vazgeçirme gibi hangi ölçüte bağlandığı belirlenmelidir. Özellikle çekim isteminden sonra yeni ödeme alınması için verilen talimatlar ile çalışanın bu talimatlara cevabı, ilk satıştan farklı bir zaman diliminde incelenebilir.
Temsilî bir senaryoda yatırımcı, hesabındaki tutarı çekmek istediğinde müşteri temsilcisi kendisine “sistemin istediği vergi” gerekçesiyle yeni ödeme söylesin. Ceza değerlendirmesi, bu ifadenin yanlışlığıyla birlikte çalışanın gerçeği bilip bilmediğini araştırır. Çalışanın iç yazışmada bu tutarın bir vergi olmadığını öğrendiği hâlde aynı açıklamayı sürdürmesi ile kendisine sunulan yanlış bilgiyi ilk kez aktarması aynı delil durumunu oluşturmaz. Bu örnek herhangi bir gerçek dosyanın sonucu değildir.
Müşteriyle hiç görüşmeyen çalışan da suça iştirak edebilir mi?
Mağdurla doğrudan konuşmak, suça iştirakin zorunlu koşulu değildir. Hileli görüşmeleri bilerek düzenleyen, sahte belgeleri hazırlayan veya suçun işlenmesine yarayan araçları bu amaçla sağlayan kişi de katkısına göre değerlendirilir. TCK'nın 37-40. maddeleri; müşterek faillik, azmettirme ve yardım etme arasındaki hukuki ayrımı belirler. Aynı işyerinde bulunmak ise bu iştirak biçimlerinin yerine geçmez. [2]
Müşterek faillik, azmettirme ve yardım etme nasıl ayrılır?
Suçun kanuni tanımındaki fiili birlikte gerçekleştirenlerin müşterek faillik sorumluluğu ile suç işleme kararını başkasında oluşturan kişinin azmettirmesi farklıdır. Suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında araç sağlamak, yol göstermek ya da icrayı kolaylaştırmak ise koşulları varsa yardım etme olarak değerlendirilebilir. Bu ayrım, çalışanın kıdemine veya ücretine göre değil, işlenen suçtaki gerçek rolüne göre yapılır. [2]
Örneğin görüşme metnini hazırlayan kişi için yalnız “arka planda çalışıyordu” açıklaması yeterli değildir. Metnin suç planındaki işlevi, kişinin diğer katılanlarla ilişkisi ve hileli davranışın yürütülmesine katkısı araştırılır. Benzer şekilde müşteriye ilk telefonu açan kişinin mutlaka müşterek fail, teknik hizmet verenin mutlaka yardım eden olduğu söylenemez. Yardım etme için kasten işlenmiş hukuka aykırı fiile bilinçli katkı ve ilgili suçun en az teşebbüs aşamasına ulaşması yönünden koşullar gösterilmelidir. [2]
31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun'un 13. maddesiyle eklenen TCK 158/4, dar bir iştirak biçimi için ayrıca indirim öngörür. Dolandırıcılığa katkının, haksız menfaat sağlama amacıyla ödeme aracını veya ilgili hesabın kullanımını sağlayan zorunlu bilgi ya da araçları başkasına vermekle sınırlı kaldığı hâllerde ceza yarı oranında indirilir. Bu hüküm, maaşlı çalışanlara tanınmış genel bir indirim veya cezasızlık düzenlemesi değildir. Hesap kullandırma fiilinin kapsamı, diğer katkılar ve geçiş hükümleri ayrıca incelenmelidir. [10]
Yazılım ve teknik destek çalışanlarının durumu nasıl incelenir?
Bir yatırım uygulaması geliştirmek başlı başına suç mudur?
Genel amaçlı yazılım geliştirmek, sunucu bakımı yapmak veya kullanıcıların bağlantı sorununu çözmek tek başına Forex dolandırıcılığına katılmak değildir. Teknik çalışanın hangi işlevi geliştirdiği, bu işlevin gerçek kullanımını bilip bilmediği ve talep edilen değişikliğin ne zaman yapıldığı araştırılmalıdır. Programın bir dolandırıcılıkta kullanılması ile programı geliştirenin bu dolandırıcılığa kasten katılması farklı iddialardır.
Örneğin müşteriye gerçek dışı kazanç göstermek üzere hazırlanan bir işlev ile test ortamında kullanılan örnek bakiye ekranı görünüşte benzer olabilir. İşlevin canlı yatırımcı hesabına uygulanması, kullanıcının bunu gerçek işlem sonucu sanması ve geliştiricinin bu amacı bilmesi önem taşır. Kaynak kodu, değişiklik talebi ve erişim yetkisi gibi kayıtlar birlikte okunmadan yalnız ekranda görülen bir düğmeden kişinin kastı çıkarılmamalıdır.
Sisteme erişim yetkisi ile fiilen işlem yapmak nasıl ayrılır?
Bir çalışanın yönetici yetkisine sahip olması, yetki alanındaki bütün işlemleri onun yaptığı anlamına gelmez. Ortak hesap kullanımı, görev devri, otomatik işlem veya başka kullanıcının müdahalesi ihtimalleri araştırılmalıdır. Buna karşılık kişiye özgü oturumla yapılan işlem, ilgili değişikliği isteyen yazışma ve ardından mağdura gönderilen açıklama birbirini doğruluyorsa bağlantı güçlenebilir. Bu, her dosyada aynı sonucu doğuran teknik bir formül değil, somut delillerin birlikte değerlendirilmesine ilişkin yöntemdir.
Bilirkişiden yalnız “program dolandırıcılıkta kullanılabilir” görüşü almak yeterli bir araştırma hedefi değildir. İncelenecek soru, programın ilgili yatırımcının ilgili tarihteki hesabında nasıl çalıştığı ve belirli çalışanın bu sonuca hangi katkıyı verdiğidir. Yargıtay'ın 12 Şubat 2026 tarihli Forex kararında istediği kayıt karşılaştırması, şirket ortakları ve yetkililerine ilişkin incelemenin parçasıdır. Burada bu yöntemden çalışan dosyaları için yararlanılması, aşağıda sınırı açıklanan hukuki değerlendirmemizdir. [3]
Takım lideri, yönetici ve destek personeli için aynı ölçütler mi geçerlidir?
Takım liderinin yetkisi; görüşme metinlerini belirlemek, çalışanları eğitmek, şikâyetleri görmek ve satış hedeflerini yönetmek gibi farklı alanlara uzanabilir. Böyle bir kişi hakkında yalnız unvana bakmak yerine, hangi talimatı verdiği ve bu talimatın suçun icrasındaki etkisi araştırılmalıdır. Çalışanlara gerçeğe aykırı kimlik kullanmalarını veya yatırımcıya yanlış bilgi vermelerini bilerek öğreten kişinin durumu, toplantı saatlerini düzenleyen görevlininkiyle aynı değildir.
Uyum veya şikâyet birimindeki çalışanın sorumluluğunda ise kendisine ulaşan bilginin içeriği ve işlem yapma yetkisi belirleyicidir. Bir çekim talebini kayda almak ile çekimi bilerek engellemek; şikâyeti yetkili birime iletmek ile hileli gerekçeyi hazırlayıp yatırımcıya aktarmak farklı davranışlardır. Görev ihlalinin hangi somut suçun unsurlarını karşıladığı açıklanmadan her eksiklik dolandırıcılığa yardım olarak nitelendirilemez.
İşe alım, ofis hizmetleri ve idari destek gibi görevlerde de bilinen suç planına somut katkı aranır. Bir kişinin dil bilmesi, yabancı müşterilerle çalışması veya şirket yöneticisiyle akraba olması tek başına suçluluk ölçütü değildir. Bu bilgiler ancak somut davranışla bağlantı kurulabildiği ölçüde değerlendirmeye katkı sağlar. Ceza sorumluluğu ilişkinin adı üzerinden değil, kişinin kendi fiili üzerinden kurulur. [2]
| Görev veya kayıt | Araştırılması gereken somut katkı | Tek başına çıkarılamayacak sonuç |
|---|---|---|
| Çağrı merkezi çalışanı | Kiminle, ne zaman, hangi bilgiyle görüştüğü | Şirketteki bütün aramaları yaptığı |
| Satış görevlisi | Yanlış bilgiyi bilerek kullanıp ödeme kararını etkilemesi | Her yatırım zararından sorumlu olduğu |
| Yazılım geliştiricisi | Suç amacını bilerek belirli işlevi hazırlaması veya uygulaması | Programın her kullanımını bildiği |
| Takım lideri | Hileli faaliyete yönelik talimatı ve uygulamadaki etkisi | Astların tüm fiillerinden otomatik sorumluluk |
| Şikâyet veya uyum görevlisi | Bildiği soruna ilişkin fiilî yetkisi ve yaptığı işlem | Her gecikmenin kasten gizleme olduğu |
| İdari destek personeli | Suç planını bilerek sağladığı belirli kolaylık | Aynı işyerinde bulunmanın iştirak olduğu |
Tablo, TCK'nın kişisel sorumluluk ve iştirak hükümlerinden hareketle oluşturulan değerlendirme çerçevesidir; belirli kişiler hakkında suç veya beraat kararı değildir. [2]
Kast ve kişisel katkı hangi delillerle araştırılır?
Çalışma dönemi neden olay tarihleriyle eşleştirilmelidir?
İşe giriş tarihi, görev değişikliği, izin dönemi ve işten ayrılış; yatırımcının ilk teması, ödeme tarihleri ve sonraki talepleriyle karşılaştırılmalıdır. Şirkete sonradan giren çalışana geçmişte tamamlanmış bütün fiillerin yüklenmesi doğru değildir. Bununla birlikte yeni ödeme alınması veya devam eden hileli davranışa sonradan katılma ayrıca incelenebilir. İşten ayrılmış olmak da önceden bilerek sağlanan katkıyı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Kast yönünden de zaman ayrımı gereklidir. İlk günlerde işlemlerin gerçek olduğuna inandığını söyleyen çalışanın daha sonra ne öğrendiği ve öğrendikten sonra ne yaptığı önemlidir. Sonradan edinilen bilgi, geçmişte aynı bilgiye sahip olduğunu göstermez; sonraki davranışları değerlendirmede ise belirleyici olabilir.
Mağdur beyanı, mesaj ve şirket kaydı nasıl birlikte okunur?
Mağdur beyanı önemli bir delildir. Beyanın değerini baştan reddetmek de doğruluğunu hiçbir inceleme yapmadan bütün çalışanlara yaymak da uygun değildir. Görüşülen kişinin tanınması, kullanılan ad, telefon numarası, konuşmanın içeriği ve kayıtlarla uyum ayrı ayrı incelenir. Takma adın farklı çalışanlarca kullanıldığı iddiası varsa bu husus somut olarak araştırılmalıdır.
Mesajın bir bölümünün alınması, önceki soru veya sonradan yapılan düzeltme görülmeden yanlış anlam doğurabilir. Görüşme ve yazışmalar mümkün olduğu ölçüde bağlamıyla ele alınmalıdır. Özgün kayıt ile sonradan hazırlanmış özetin ayrılması; tarih, kullanıcı ve işlem bilgisinin doğrulanması önemlidir. CMK'nın 160. maddesi lehe ve aleyhe delillerin birlikte toplanmasını, 217. maddesi hukuka uygun delillerin yargılamada tartışılmasını gerektirir. [7]
| Hukuki soru | İlgili kayıtlar | Değerlendirmedeki sınır |
|---|---|---|
| Görüşmeyi kim yaptı? | Çağrı kaydı, vardiya, kullanıcı oturumu | Telefon aboneliği ile fiilî kullanıcı farklı olabilir |
| Hangi bilgi verildi? | Görüşmenin bütünü, mesajlar, gönderilen belgeler | Seçilmiş cümleler bağlamı eksiltebilir |
| Çalışan gerçeği biliyor muydu? | Eğitimler, uyarılar, şikâyetler, cevapları | Bilginin kendisine ne zaman ulaştığı saptanmalıdır |
| Sistemde hangi işlemi yaptı? | Yetki kaydı, işlem geçmişi, değişiklik talebi | Yetkinin bulunması ile kullanılması aynı değildir |
| Ödemeye katkısı neydi? | Görüşme ve transfer tarihleri, müşteri kaydı | Her ödeme aynı kişinin davranışından doğmayabilir |
| Suçlamayı desteklemeyen ne var? | İzinler, görev sınırı, itiraz ve yönlendirme kayıtları | Lehe deliller de dosyaya alınmalıdır |
Güncel Yargıtay kararlarından hangi sonuçlar çıkarılabilir?
2026 tarihli karar: Gerçek işlem ve kullanıcı yetkileri araştırılmalıdır
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 12.02.2026 tarihli, E.2021/41895, K.2026/1604 sayılı kararında, Forex işlemleri yaptırıldığı ve toplanan paraların piyasada kullanılmadığı iddiası incelenmiştir. Daire; şirket ve yatırımcı bilgisayar kayıtlarının karşılaştırılması, yatırımcıların gerçek işlem ve para çekme yetkilerinin belirlenmesi, bilirkişi raporlarındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiği gerekçesiyle beraat hükümlerini bozmuştur. Bu karar kesin bir mahkûmiyet sonucu olarak sunulamaz. [3]
Karardaki sanıklar şirket ortakları ve yetkilileridir. Daire, ücretli bir çalışan için doğrudan mahkûmiyet veya beraat ölçütü koymamıştır. Bu yazıda çalışan dosyaları için yapılan çıkarım, teknik ve mali kayıtları karşılaştırarak kişisel katkıyı araştırma yönteminden yararlanılmasıdır; çıkarımın kapsamı kararın doğrudan hükmettiği konuyla karıştırılmamalıdır.
2025 tarihli karar: Şirketten ayrı hareket eden danışmanın fiili de incelenir
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 13.05.2025 tarihli, E.2022/5749, K.2025/5932 sayılı kararında, yatırım danışmanı olarak çalışan kişinin şirketten ayrı hareket ederek para aldığı ve Forex hesaplarına aktardığı olay değerlendirilmiştir. Daire, TCK 155/1 yerine hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmayı düzenleyen 155/2 kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği için hükmü bozmuştur. Karar, her yatırım kaybını dolandırıcılık saymaz; çalışanın kişisel işleminin ve paranın teslim edilme nedeninin ayrı incelenmesinin önemini gösterir. [5]
Mahkûmiyetin onandığı karar her çalışana uygulanabilir mi?
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 25.06.2025 tarihli, E.2025/2539, K.2025/7914 sayılı kararında, Forex vaadi, şirket hesabına para gönderilmesi ve yatırım yapılmaksızın yarar sağlanması iddiaları kapsamındaki mahkûmiyet onanmıştır. Daire, sanığın iletişimi ve dosyadaki delilleri birlikte değerlendirmiştir. Buradan yalnız şirket hesabının veya “yatırım danışmanı” ifadesinin bütün dosyalarda yeterli olduğu sonucu çıkarılamaz. Karar, belirli sanığın belirli eylemlerine ilişkindir; yeni dosyada aynı bağlantıların varlığı araştırılmalıdır. [8]
Çağrı merkezi çalışanları için lehe deliller nasıl değerlendirilmiştir?
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 02.12.2025 tarihli, E.2025/2752, K.2025/15531 sayılı kararının 14/C bölümünde, telefonla arama görevi yapan bazı çalışanların incelemeye alınan nitelikli dolandırıcılık mahkûmiyetleri bozulmuştur. Kısa çalışma süresi, asgari ücret ve sigorta kayıtları; sınırlı arama görevi, düşük tutarlı hesap hareketleri ve suçun bilindiğini gösteren dijital veri bulunmamasıyla birlikte değerlendirilmiştir. Daire, bilinçli iştirake ilişkin mahkûmiyete yeterli somut delil bulunmadığı hâlde beraat yerine mahkûmiyet kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur. [11]
Bu sonuç yalnız düşük ücretle açıklanamaz; dosyadaki olgular birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca anonimleştirilmiş tam metin, faaliyetin Forex olduğunu belirtmemektedir. Karar burada çağrı merkezi çalışanlarının kişisel kastına ilişkin karşılaştırmalı değerlendirme için kullanılmıştır. Aynı dosyanın diğer hükümlerinde farklı sonuçlar vardır; bazı kanun yolu başvuruları incelenememiştir. Bu nedenle bütün sanıkların bütün isnatlardan beraat ettiği veya aynı belgeleri sunan her çalışanın aynı sonucu alacağı söylenemez. [11]
Soruşturma geçiren çalışan hangi haklara ve belgelere odaklanmalıdır?
Şüpheliye isnat anlatılmalı; müdafi yardımından yararlanma ve suç hakkında açıklamada bulunmama hakkı bildirilmelidir. İfade tutanağı, kişinin gerçekte söylediği hususları doğru yansıtmalıdır. Şirketin bütün işlemleri hakkında bilgisi bulunmayan çalışanın, görmediği olayları biliyormuş gibi açıklaması yerine kendi görev ve bilgi sınırını doğru ortaya koyması önemlidir. CMK'nın 147 ve 148. maddeleri ifade alma güvencelerini düzenler. [7]
Savunma hazırlığı; iş sözleşmesi, görev yazıları, kişiye ait çalışma kayıtları, kendisine yöneltilen talimatlar ve mevcut lehe belgeler üzerinden yürütülmelidir. Şirkette bulunan fakat çalışanın erişemediği kayıtların resmî yolla getirtilmesi istenebilir. Belge koruma ihtiyacı, başkasının hesabına izinsiz girilmesi veya şirketin bütün verilerinin hukuka aykırı alınması için yetki oluşturmaz. Kayıtların değiştirilmeden korunması ve gerektiğinde adli mercilere sunulması, olayın doğru araştırılmasını destekler.
Şirket yöneticisi ile çalışan arasında menfaat çatışması bulunabilir. Yönetici talimat verdiğini inkâr ederken çalışan işlemi bu talimatla yaptığını belirtiyorsa, ortak savunmanın uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir. CMK 152, aynı müdafiyle savunmayı yararların uygunluğu şartıyla düzenler. Şirketin avukatının bulunması, her çalışanın kişisel savunma ihtiyacının karşılandığı anlamına gelmez. [7]
Mağdur başvurusunda çalışanların rolleri nasıl somutlaştırılmalıdır?
Mağdurun bütün çalışanların gerçek adını veya şirketin iç yapısını bilmesi beklenemez. Başvuruda bilinen bilgiler ve bilinmeyen noktalar ayrı gösterilebilir. “Kendisini belirli bir adla tanıtan kişi” ifadesi, henüz doğrulanmamış kimliği kesinleştirmekten daha doğru olabilir. İlk arama, yatırım vaadi, her ödeme ve çekim engeli tarih sırasıyla belirtilmeli; hangi açıklamanın hangi karara yol açtığı anlatılmalıdır.
Dekontlar, görüşme bilgileri, sözleşmeler ve yatırım ekranları ilgili olayla eşleştirilmelidir. Yalnız toplam zarar tutarı yazılması, ikinci veya üçüncü ödemenin farklı bir çalışanın yeni hilesiyle alındığı iddiasını görünmez bırakabilir. Şirket kayıtlarının, belirli çağrıların ve ilgili tarihlerdeki kullanıcı hareketlerinin araştırılması yönünde somut talepler başvuruyu güçlendirir. Bu yaklaşım, suç isnadını daraltmak amacıyla değil, gerçek sorumluluğu belirlemek için gereklidir.
SPK'ya yapılan bildirim ile Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu farklı işlev görür. Sermaye Piyasası Kanunu'nda tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlar için 115. maddede Kurulun yazılı başvurusu muhakeme şartıdır. Genel dolandırıcılık iddiasına ilişkin adli başvuru, sırf SPK incelemesi bekleniyor diye ertelenmek zorunda değildir; iddiaların hukuki niteliği ve özel başvuru koşulu ayrı değerlendirilmelidir. SPK'nın şikâyet rehberi de başvurunun niteliğine uygun mercinin belirlenmesine yardımcı olur. [1] [9]
Çalışanın ceza sorumluluğunun tespiti, mağdurun zararının kendiliğinden ödendiği anlamına gelmez. Malvarlığının araştırılması, koruma tedbirleri ve özel hukuk talepleri ayrıca yürütülür. Muhasebe hizmeti veren kişiler, banka hesabını kullandıranlar ve örgüt iddiası yönünden değerlendirme de bu yazıdaki çalışan incelemesine eklenebilir; bu alanların farklı unsurları ve ispat sorunları ayrı ele alınmalıdır. Özellikle her para aktarımı TCK 282 kapsamında aklama, her iş hiyerarşisi de suç örgütü olarak kabul edilemez. [2]
İlgili yazılar: Banka Hesabının Dolandırıcılıkta Kullanılması: Kast, İştirak ve Hesap Sahibinin Cezai Sorumluluğu; Dolandırıcılık Suçunda Hileli Davranışın Nitelendirilmesi Sorunu: Hilenin Yoğunluğu ve Mağdurun Denetleme İmkânı; Ceza Soruşturmasında İfade ve Sorgu: Susma Hakkı, Avukat Yardımı ve Savunma Stratejisi; Ceza Yargılamasında Dijital Deliller: Telefon İncelemesi, Hukuka Uygunluk ve İtiraz; Forex Soruşturmalarında Muhasebeci ve Mali Müşavirlerin Ceza Sorumluluğu: Mesleki Görev, Kast ve İştirak; Forex Soruşturmalarında Banka Hesabını Kullandıranların Ceza Sorumluluğu ve MASAK Raporları; Forex Soruşturmalarında Suç Örgütü İddiası ve Dijital Deliller: Şirket Hiyerarşisi, İştirak ve Savunma Hakları.
Sonuç
Forex soruşturmalarında sağlıklı değerlendirme, çalışanları görev unvanlarına göre topluca suçlu veya sorumsuz ilan etmekten uzak durmayı gerektirir. Kişinin fiilî işi, bilgisi, yetkisi, çalışma dönemi ve ilgili yatırımcıya yönelik somut katkısı birlikte incelenmelidir. Suçun işlenmesine bilerek katılan çalışan açısından maaşlı statü koruma sağlamaz; suçla bağlantısı gösterilemeyen kişi açısından aynı şirkette çalışmak mahkûmiyetin yerine geçmez.
Mağdurun haklarının korunması ile çalışanın adil yargılanması aynı maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına dayanır. Ödemelerin ve görüşmelerin kişi ve tarih bazında eşleştirilmesi, teknik kayıtların karşılaştırılması, lehe ve aleyhe delillerin birlikte toplanması bu amaca hizmet eder. İçtihatlar da kendi olayları ve karar sonuçlarıyla okunmalı; bozma kararı mahkûmiyet gibi, belirli bir kişinin mahkûmiyeti bütün şirket çalışanlarına uygulanacak genel bir hüküm gibi sunulmamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Forex şirketinde çalışmak tek başına suç mudur?
Hayır. Şirketin faaliyeti ve çalışanın bu faaliyetteki kişisel davranışı incelenir. İş sözleşmesi, fiilî görev, bilgi düzeyi ve suçun icrasına katkı birlikte değerlendirilmeden yalnız çalışma ilişkisiyle ceza sorumluluğu kurulamaz. [2]
Çağrı merkezi çalışanı sadece verilen metni okuduğunu söylüyorsa sorumluluktan kurtulur mu?
Bu açıklama tek başına sonucu belirlemez. Metnin içeriği, çalışanın yanlışlığı bilip bilmediği, görüşmenin ödeme kararına etkisi ve başka davranışları araştırılır. Bilinçli hileyi yönetici talimatına dayanarak uygulamak genel bir sorumsuzluk nedeni değildir. [2]
Maaş veya prim alınması suçun ispatı için yeterli midir?
Tek başına yeterli bir değerlendirme oluşturmaz. Ödemenin hangi iş veya sonuç karşılığında yapıldığı ve diğer delillerle ilişkisi araştırılır. Ücret alınması hem olağan iş ilişkisiyle hem de bilinçli suç katkısıyla birlikte bulunabilir; ayrım somut olay üzerinden yapılır. [2]
Yazılımcı yatırımcılarla konuşmadıysa yine de sorumlu olabilir mi?
Olabilir. Suç amacını bilerek gerekli araçları hazırlama veya icrayı kolaylaştırma iştirak kapsamında değerlendirilebilir. Genel amaçlı bir yazılım hizmeti sunulması ise tek başına aynı sonucu doğurmaz. İşlevin gerçek kullanımı ve kişinin bilgisi belirlenmelidir. [2] [3]
İşten ayrılan çalışan önceki işlemlerden sorumlu tutulabilir mi?
İşten ayrılma, daha önceki kişisel fiillerin hukuki değerlendirmesini ortadan kaldırmaz. Buna karşılık ayrılıştan sonraki bütün işlemler de kişiye otomatik yüklenemez. Önceki katkının kapsamı ve her yeni olayla bağlantısı araştırılır. [2]
Şirketin SPK izni olmadığını bilmemek mutlaka beraat sağlar mı?
Hayır. Bilgisizliğin neye ilişkin olduğu, maddi unsurlarda hata bulunup bulunmadığı ve diğer koşullar değerlendirilir. Çalışana gösterilen izin bilgileri, görevi ve sonradan edindiği bilgiler önemlidir. Kanundaki hata hükümleri somut olaya uygulanmalıdır. [1] [2]
Mağdur yalnız takma isim ve telefon numarası biliyorsa şikâyet edebilir mi?
Evet. Bildiği bilgileri, bunların nasıl edinildiğini ve olay tarihlerini açıklayabilir. Kimliğin araştırılmasını isteyebilir. Doğrulanmamış bir adı kesin kimlik olarak sunmak yerine kullanılan adı ve iletişim bilgisini olduğu gibi belirtmek daha uygundur. [7]
Şirket yöneticisiyle çalışanın avukatı aynı kişi olabilir mi?
Menfaatlerin uygunluğu değerlendirilmelidir. Birden fazla şüphelinin aynı müdafi tarafından savunulması CMK 152'de bu şartla düzenlenir. Yönetici ile çalışan birbirine sorumluluk yüklüyorsa bağımsız savunma ihtiyacı özellikle önem taşır. [7]
SPK'ya bildirim yapıldıktan sonra savcılığa ayrıca başvurulabilir mi?
Başvuruların işlevi farklıdır. Genel dolandırıcılık iddiası adli mercilere bildirilebilir. Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki suçlarda Kurulun yazılı başvurusuna ilişkin özel muhakeme şartı ayrıca gözetilir. Bir bildirimin diğer bütün hukuki yolları tükettiği varsayılmamalıdır. [1] [9]
Yargıtay'ın Forex kararları bütün çalışanlar için aynı sonucu doğurur mu?
Hayır. Kararın olay örgüsü, incelenen kişinin davranışı, uygulanan suç tipi ve bozma veya onama sonucu önemlidir. Aynı iş unvanının kullanılması dosyaları eşitlemez. İçtihat, somut delillerin yerine geçen bir mahkûmiyet veya beraat garantisi değildir. [3] [5] [8] [11]
Kaynakça
Kaynaklar 18 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Aşağıdaki Yargıtay kararlarının tamamı, Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı'nın kamuya açık resmî karar metinleri üzerinden incelenmiştir. Haber kaynağı soruşturma açıklamasını aktarmaktadır; kesinleşmiş mahkûmiyet belgesi değildir.
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, kabul: 06.12.2012; Resmî Gazete: 30.12.2012, sayı 28513. Özellikle m.39-40, 109/2 ve 115. Güncel UYAP kaydı: mevzuat.adalet.gov.tr — Karşılaştırılan resmî MKK metni: www.mkk.com.tr
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, kabul: 26.09.2004; Resmî Gazete: 12.10.2004, sayı 25611. Özellikle m.4, 20-24, 30, 37-40, 155, 157-158, 220 ve 282. Adalet Bakanlığı Alternatif Çözümler Daire Başkanlığının 25.12.2025 değişikliklerini içeren metni: alternatifcozumler.adalet.gov.tr — 2026'da eklenen m.158/4 için bu metin [10] ile tamamlanmıştır.
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 12.02.2026, E.2021/41895, K.2026/1604. Şirket ve yatırımcı kayıtlarının karşılaştırılması, gerçek işlem yetkileri ve bilirkişi raporlarındaki çelişkiler nedeniyle beraat hükümlerinin bozulması. Resmî tam metin: mevzuat.adalet.gov.tr
- Sermaye Piyasası Kurulu, “İzinsiz Kaldıraçlı İşlemlere İlişkin Basın Duyurusu”, 23.02.2023. spk.gov.tr
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 13.05.2025, E.2022/5749, K.2025/5932. Yatırım danışmanının şirketten ayrı hareket ederek para alması; TCK 155/1 yerine 155/2 kapsamında değerlendirme gerektiği gerekçesiyle bozma. Resmî tam metin: mevzuat.adalet.gov.tr
- Anadolu Ajansı, “İsrail bağlantılı forex dolandırıcılığı soruşturmasında 191 şüpheli yakalandı”, 18.09.2026. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı açıklamasını aktaran haber; yazıda yöntem ve görev dağılımı bilgileri, soruşturma aşaması belirtilerek kullanılmıştır. www.aa.com.tr
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, kabul: 04.12.2004; Resmî Gazete: 17.12.2004, sayı 25673. Özellikle m.147-148, 152-153, 158, 160 ve 217. Adalet Bakanlığı Alternatif Çözümler Daire Başkanlığının 25.12.2025 değişikliklerini içeren metni: alternatifcozumler.adalet.gov.tr
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 25.06.2025, E.2025/2539, K.2025/7914. Forex vaadiyle yürütülen somut eylemlerde nitelikli dolandırıcılık mahkûmiyetinin onanması. Resmî tam metin: mevzuat.adalet.gov.tr
- Sermaye Piyasası Kurulu, “Şikayet Başvurusu Nereye, Nasıl Yapılır?”, resmî yatırımcı rehberi. spk.gov.tr
- 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, kabul: 16.07.2026; Resmî Gazete: 31.07.2026, sayı 33326. TCK 158/4'ü ekleyen m.13, geçici m.1/6-7 ve yürürlük m.26. TBMM tam metni: cdn.tbmm.gov.tr — Kanun ve yayım kaydı: www.tbmm.gov.tr
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 02.12.2025, E.2025/2752, K.2025/15531. Özellikle 14/C bölümü: arama görevlilerinin bilinçli iştirakini gösteren yeterli somut delil bulunmaması nedeniyle incelenen mahkûmiyetlerin bozulması. Tam metin Forex olayı olduğunu belirtmediğinden, çalışanların kastına ilişkin karşılaştırmalı değerlendirmede kullanılmıştır. Resmî tam metin: mevzuat.adalet.gov.tr