Yabancı plakalı aracını Türkiye’de bırakarak uçakla veya başka bir taşıtla yurt dışına çıkmak isteyen kişinin, araç bakımından ayrıca gümrük işlemi yapması gerekir. Turistik kolaylıklarla geçici getirilen araç için iki temel yol vardır: Aracın kullanılmayacağına ilişkin taahhüt vermek veya aracı gümrük gözetimine teslim etmek. Bilet alınması, pasaport kontrolünden geçilmesi ya da aracın güvenli bir otoparkta bulunması bu işlemlerin yerine geçmez.
Bu makale, izin hak sahibinin geçici olarak araçsız çıkışını ele alır. Taahhüdün kapsamını, elektronik başvuruyu, aracın kim tarafından korunabileceğini, sürelerin nasıl izleneceğini ve bildirim yapılmadan çıkışın sonuçlarını açıklar. Değerlendirme 15 Ekim 2026 itibarıyla incelenen düzenlemelere dayanır; burada anlatılan yol, bütün yabancı plakalı araçların özel rejimlerine kendiliğinden uygulanmaz.
Önce araç kaydı ve izin sahibi belirlenmeli
Gümrük bakımından esas alınacak kişi, aracın geçici giriş kaydında izin hak sahibi olarak görünen kişidir. Ruhsattaki malik ile aracı vekâleten getiren kişi farklı olabilir. Bu nedenle yalnızca ruhsata bakılarak “araç benim üzerime, istediğim zaman bırakabilirim” sonucuna varılamaz. Giriş kaydı, verilen son tarih ve kişinin hangi belgeyle aracı getirdiği birlikte kontrol edilmelidir. [1]
Taşıtsız çıkış, aracın Türkiye’de kalma izninin kendiliğinden uzaması veya başka bir kişinin kullanımına açılması anlamına gelmez. İşlem, araç sahibiyle aracın farklı ülkelerde bulunacağı dönemin gümrük idaresine bildirilmesini sağlar. Türkiye’de çalışma veya öğrenim amacıyla özel karne, form yahut geçici tescille bulunan araçlar için ise ilgili rejimin kendi hükümleri ayrıca incelenir.
İki seçenek: Taahhütname mi, gümrük gözetimi mi?
Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği’nin 27. maddesi, araçsız geçici çıkışı iki farklı işlemle düzenler. Seçim yalnızca otopark ücretine göre yapılmamalıdır; aracın kalan süresi, yurt dışında kalınacak dönem ve teslimden sonra izlenecek süreler de önem taşır. [1]
| Konu | Kullanılmama taahhüdü | Gümrük gözetimine teslim |
|---|---|---|
| Araç nerede kalır? | İzin sahibinin belirlediği yerde; örneğin özel garajda | Gümrükte veya gümrüğün uygun gördüğü yerde |
| Temel işlem | Aracın başkası tarafından kullanılmayacağının taahhüdü ve kayıt | Resmî teslim, gözetim kaydı ve giriş kaydının kapatılması |
| Kullanım | İzin sahibi yurt dışındayken araç kullanılmaz | Gözetim altında kullanım söz konusu olmaz |
| Süre bakımından sonuç | Araç Türkiye’de kaldığı için mevcut izin süresi işlemeye devam eder | Teslim ve kayıt kapatma işlemi esas alınır; ayrıca gözetimde kalma süresi izlenir |
| Özellikle izlenecek risk | Dönüşten önce araç süresinin dolması | Üç aylık gözetim süresi, uzatma başvurusu ve tasfiye koşulları |
Bir otoparka bırakmak tek başına “gümrüğe teslim” değildir. Gümrüğün uygun gördüğü özel bir tesise teslim edilmiş olsa bile işlemin gümrük gözetimi altında yapıldığını gösteren kayıt bulunmalıdır. Sıradan otopark fişi, gümrük teslim belgesinin karşılığı sayılmaz.
Kullanılmama taahhüdü nasıl verilir?
Fiziksel başvuru ve kayıt
Tebliğ’in 27. maddesinde Ek-7 örneğine uygun taahhütnamenin iki nüsha düzenlenmesi, bir örneğinin ilgiliye verilmesi ve işlemin Taşıt Takip Programı’nın “Taşıtsız Çıkışlar” bölümüne kaydedilmesi öngörülür. Taahhüdün çıkıştan önce tamamlanması gerekir. Pasaport işlemlerinde eksiklik görülürse izin sahibi gümrüğe yönlendirilir. [1]
Başvuruya hazırlanırken kimlik veya pasaport, aracın ruhsatı, geçici giriş kaydı ve araç bilgilerinin birlikte bulunması işlemin doğru eşleştirilmesini kolaylaştırır. Temsil yoluyla işlem yapılacaksa temsil yetkisinin kapsamı da kontrol edilir. Aracı hangi yerde bırakacağınız, dönüş planınız ve araç izin süresinin sonu arasında uyumsuzluk varsa işlemden önce açıklığa kavuşturulmalıdır.
Belgenin yalnızca imzalanmış olmasıyla yetinilmemelidir. Hangi araç ve izin kaydı için verildiğinin, ilgili çıkışla ilişkilendirildiğinin ve işlemin tamamlandığının izlenebilir olması gerekir. İmzalı nüsha veya elektronik işlem sonucu, sonradan ortaya çıkabilecek kayıt uyuşmazlığında önem taşır.
Elektronik taahhüt ve Yabancı Plakalı Taşıt İşlemleri
Tebliğ elektronik taahhüde izin verir. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre 23 Mart 2026’da hizmete alınan Yabancı Plakalı Taşıt İşlemleri uygulaması, araç sürelerinin takibi ve taşıtsız çıkış taahhüdü gibi işlemler için kullanılabilir. Resmî giriş adresi ypti.ticaret.gov.tr olarak duyurulmuştur. [1, 2, 3]
Elektronik işlemde doğru araç kaydı seçilmeli, ekrandaki güncel açıklamalar okunmalı ve tamamlanma kaydı saklanmalıdır. Bir form ekranının açılması veya bilgilerin taslak olarak girilmesi, işlemin başarıyla sonuçlandığını tek başına göstermez. Teknik sorun nedeniyle işlem tamamlanamıyorsa, çıkıştan önce yetkili gümrük idaresine başvurulmalıdır.
Bu uygulama, araç getirmeden önce yapılan taşıt ön beyanından farklıdır. Ön beyan giriş işlemini kolaylaştırır; araçsız çıkış taahhüdünün yerine geçmez. Benzer biçimde hatırlatma e-postası beklemek de süre takibi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Araç, izin sahibi yurt dışındayken kimse tarafından kullanılabilir mi?
Kullanılmama taahhüdü verilen dönemde araç, eş veya çocuk tarafından da kullanılamaz. Aracın anahtarının bir yakında bulunması, ona sürüş yetkisi vermez. Türkiye’de yabancı plakalı araçların kullanılmasına ilişkin genel izin koşulları ile izin sahibinin yurt dışında olduğu taahhüt dönemi birbirinden ayrılmalıdır. [1, 2]
14 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren değişiklik, belirli koşullarla yurt dışında yerleşik başka kişilerin de izin sahibi araçta bulunurken aracı kullanabilmesini düzenlemiştir. Bu değişiklik, izin sahibinin yurt dışına çıktığı dönemde aracı geride bıraktığı kişiye kullanma serbestisi sağlamaz. İzin sahibinin araçta bulunması koşulunun, başka ülkede bulunduğu sırada karşılanması zaten mümkün değildir. [4]
Aracı belirli aralıklarla dolaştırmak, yakıt almak veya “yalnızca kısa mesafe” kullanmak da kullanım niteliği taşıyabilir. Bakım, arıza, çekiciyle nakil veya güvenlik nedeniyle yer değiştirme gerektiğinde, somut işlem gümrük idaresiyle önceden değerlendirilmelidir. Servise verilmiş olması veya trafik sigortasının geçerli bulunması gümrük yönünden bağımsız kullanım yetkisi oluşturmaz.
Araç muhafazasını üstlenen kişiyle anahtarın korunması, aracın kullanılmayacağı ve bir sorun olduğunda izin sahibine haber verileceği açıkça kararlaştırılabilir. Ancak özel kişiler arasındaki bu düzenleme, gümrük idaresine karşı yükümlülüğü devretmez. Genel kullanım koşulları G02 makalesinde ayrıca incelenmiştir.
Taahhütname verilince 730 günlük süre durur mu?
Hayır. Bakanlığın açıklamasına göre araç gümrük gözetimine bırakılmadan Türkiye’de kalıyorsa, izin sahibinin yurt dışında geçirdiği süre aracın izin süresinden işlemeye devam eder. Taahhütname bir süre uzatımı değildir. Kişiye tanınan kalış hakkı ile araca verilen son tarih de aynı kavram değildir. [2]
Örneğin, aracın kalan izin süresi 40 gün olan kişi 60 günlük bir yurt dışı seyahati planlıyorsa, yalnızca taahhütname vererek aracı özel garajda bırakması süre sorununu çözmez. Aracın son tarihinden önce çıkarılması, uygun teslim işlemi veya koşulları varsa süre uzatımı ayrıca planlanmalıdır. Bu örnek, günlerin hangi tarihte sayılmaya başladığına ilişkin resmî kaydın yerine geçmez.
Kişinin yurt dışında bulunması, sonraki yerleşiklik hesabında dikkate alınabilir; fakat aracın Türkiye’de bulunması araç bakımından yurt dışında kalış sayılmaz. Daha sonra yeniden girişte hem kişinin hem aracın hareketleri kendi kuralları içinde değerlendirilir. Süre dolumu ve yeniden girişin ayrıntısı G04 makalesindedir.
Aracı gümrük gözetimine teslim etmek
Teslimin resmî olarak tamamlanması gerekir
Gümrük denetimine bırakma seçeneğinde araç, uygun gümrük gözetimine teslim edilir. İdarenin muhafaza alanı yoksa, resmî veya özel tüzel kişinin aracı koruyacağı ve kullanmayacağı taahhüt altına alınarak gümrüğün uygun gördüğü yer kullanılabilir. Tebliğ, ilgili kayıt işlemleri yapılarak aracın giriş kaydının kapatılmasını öngörür. [1]
Teslim belgesinde araç kimliği, teslim tarihi, bulunduğu yer ve ilgili işlem kaydı kontrol edilmelidir. Teslim anındaki durumun belgelenmesi, muhafaza sırasında doğabilecek hasar veya eksiklik uyuşmazlıkları bakımından da yararlıdır. Muhafaza, çekme ve teslim alma koşulları ilgili yer bakımından ayrıca öğrenilmelidir; tek ve değişmez bir ülke çapı ücret varsayılmamalıdır.
Üç aylık gözetim süresi ve uzatma
Tebliğ’in 32. maddesi uyarınca gümrük idaresince teslim alınan araçlar gümrük gözetiminde üç ay kalabilir. Talep üzerine ilgili gümrük müdürlüğü bu süreyi, mücbir sebep belgesi aranmaksızın üç aya kadar uzatabilir. Uzatma kendiliğinden gerçekleşmez. Yediemin otoparkına teslim edilen araçlarda başlangıç, yediemine teslim tarihidir. [1, 2]
Belirlenen sürelerde gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenerek işlemlere başlanmaması ve mevzuattaki diğer koşulların gerçekleşmesi halinde tasfiye hükümleri gündeme gelir. Adli veya idari araştırma, inceleme, soruşturma ya da kovuşturma bulunması da değerlendirmede önemlidir. Bu nedenle “gümrüğe bıraktım, istediğim yıl alırım” yaklaşımı doğru değildir.
Gümrük gözetimi, özel garajda bekletmeden farklı bir kayıt ve süre düzeni doğurur. Bununla birlikte teslimden sonra her durumda yeni 730 gün kazanıldığı söylenemez. Geri alma ve yeniden izin işlemlerinde önceki kullanım, kalan hak ve kişinin koşulları kontrol edilmelidir. Teslim sırasında alınan Ek-8 kapsamındaki bilgilendirme de saklanmalıdır.
Bildirim yapmadan çıkmanın cezası
Tebliğ’in 27/4. maddesi, gerekli taahhüt veya teslim işlemi yapılmadan araçsız çıkış tespit edildiğinde Gümrük Kanunu’nun 241/6-e hükmünün uygulanmasını öngörür. Tespit tarihine kadar yapılan bu nitelikteki tüm çıkışlar tek fiil sayılır. 2026 yılı için 241. maddenin temel tutarı 1.494 TL olduğundan, sekiz kat üzerinden hesaplanan ceza 11.952 TL’dir. Bu tutar 2026 yılına aittir; sonraki yıllarda yeniden değerleme nedeniyle değişebilir. [1, 5, 6]
Bu özel tek fiil kuralı, araçla ilgili bütün ihlallerin birleştiği anlamına gelmez. Taahhütsüz çıkışa ek olarak yetkisiz kullanım, süre aşımı veya rejimin başka bir koşulunun ihlali varsa her tespitin hukuki dayanağı ayrıca değerlendirilir. Aynı olay için kanunen izin verilenden fazla yaptırım uygulanıp uygulanmadığı da incelenmelidir.
Danıştay 7. Dairesinin 24.11.2023 tarihli E.2021/633, K.2023/4551 sayılı kararında; taahhütsüz çıkış, aracın başkasınca kullanımı, kaza ve araç üzerindeki işlemler içeren somut uyuşmazlıkta vergiler ile cezalar ayrı değerlendirilmiştir. Karar, aynı rejim ihlali nedeniyle Gümrük Kanunu’nun 238. maddesine göre üç ayrı ceza uygulanmasını kabul etmemiştir. Bu tarihsel karar, bugünkü 241/6-e cezası ile her başka yaptırımın daima tek cezaya dönüşeceği şeklinde okunmamalıdır. [7]
Bildirim eksikliği fark edildiğinde gerçeğe uygun kayıtlarla idareye başvurulması gerekir. Sonradan yapılan başvurunun geçmiş ihlali kendiliğinden ortadan kaldıracağı varsayılmamalıdır. Ceza tebliğ edilmişse, tebliğ tarihi ve başvuru yolu hemen belirlenmelidir. Gümrük Kanunu’nun 242. maddesindeki idari itiraz için genel süre tebliğden itibaren 15 gündür; devamındaki yargı süreci ayrıca takip edilir. [5]
Dönüşte ve aracı teslim alırken kontrol edilecekler
Taahhütle bırakılan araç bakımından, kişinin Türkiye’ye dönüşünün kayıtla eşleştiği ve aracın izin süresinin devam ettiği kontrol edilmelidir. Kullanılmama dönemi sona ermiş olsa bile, süresi bitmiş bir araç sırf izin sahibi döndü diye yeniden kullanılabilir hale gelmez. Kullanacak kişinin genel kullanım koşullarını sağlaması ve trafik yönünden gerekli belgelerin geçerli olması da gerekir.
Gümrük gözetimindeki araçta ise teslim alma, kayıt ve izin işlemleri tamamlanmadan araç kullanılmamalıdır. Muhafaza süresinin uzatılması gerekiyorsa son gün beklenmemeli; başvurunun alındığını gösteren kayıt saklanmalıdır. Aracı izin sahibi yerine başka bir kişinin yurt dışına çıkarması planlanıyorsa, Tebliğ’in 29. maddesindeki vekâlet ve kayıt devri koşulları ayrıca uygulanır. Basit bir özel izin yazısı bu işlemin yerine geçmez. [1]
Seyahat dosyasında şu kayıtların birlikte tutulması yararlıdır:
- Geçici giriş kaydı ve aracın izin bitiş tarihi.
- Taahhütnamenin nüshası veya tamamlanan elektronik işlemin kaydı.
- Gümrük gözetimi seçilmişse teslim tutanağı, yer bilgisi ve uzatma kararı.
- İzin sahibinin çıkış ve dönüş belgeleri.
- Varsa arıza, kaza, sağlık durumu veya kayıt düzeltme başvurusuna ilişkin belgeler.
Sonuç
Yabancı plakalı aracı Türkiye’de bırakarak çıkış yapmak mümkündür; ancak araçsız seyahat için gerekli gümrük işlemi önceden tamamlanmalıdır. Kullanılmama taahhüdü, aracın özel bir yerde kalmasını sağlayan seçenek olarak değerlendirilirken izin süresinin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır. Gümrük gözetimine teslimde ise resmî kayıt ve gözetimde kalma süreleri izlenmelidir.
Doğru planlama, çıkış tarihini, aracın kalan süresini, yurt dışında kalınacak dönemi ve aracı kimin muhafaza edeceğini birlikte ele alır. İşlemin tamamlandığını gösteren kayıtları saklamak, hem süreyi yönetmeyi hem de olası ceza veya teslim uyuşmazlığını değerlendirmeyi kolaylaştırır.
İlgili yazılar: Yurt Dışından Araç Getirmek: Şartlar, Süreler ve Gümrük İşlemleri; Yabancı Plakalı Aracın Nakliye Firmasıyla Türkiye’ye Getirilmesi ve Yurt Dışına Gönderilmesi; Yabancı Plakalı Araca Gümrük Cezası ve Alıkoyma: İtiraz ve Aracın Geri Alınması.
Sıkça Sorulan Sorular
Aracı özel garaja bırakıp uçakla çıkabilir miyim?
Uygun kullanılmama taahhüdünü çıkıştan önce tamamlayarak bu seçenek değerlendirilebilir. Garaja bırakmak tek başına yeterli değildir ve aracın izin süresi işlemeye devam eder.
Taahhütnameyi internetten verebilir miyim?
Mevzuat elektronik taahhüde izin verir. Bakanlığın Yabancı Plakalı Taşıt İşlemleri uygulamasındaki güncel işlem adımları izlenmeli ve tamamlanma kaydı saklanmalıdır.
Ben yurt dışındayken eşim arabayı kullanabilir mi?
Kullanılmama taahhüdüyle bırakılan araç kullanılamaz. Eşin de yurt dışında yerleşik olması bu dönemde kullanım hakkı sağlamaz.
Taahhütname araç süresini uzatır mı?
Hayır. Araç gümrük gözetimine bırakılmadan Türkiye’de kaldığı sürece mevcut izin süresi işlemeye devam eder.
Her otopark gümrük gözetimi sayılır mı?
Hayır. Özel tesiste muhafaza ancak gümrüğün uygun gördüğü resmî teslim ve gözetim işlemi kapsamında bu nitelikte olabilir.
Gümrüğe teslim edilen araç ne kadar bekleyebilir?
Genel gözetim süresi üç aydır. Talep üzerine üç aya kadar uzatma mümkündür; otomatik değildir. Süre sonunda tasfiye koşulları ayrıca değerlendirilir.
Bildirim yapmadan üç kez çıktım; üç ceza mı uygulanır?
Tebliğ’in 27/4. maddesine göre tespit tarihine kadar bu kapsamdaki çıkışlar tek fiil sayılır. Farklı ihlaller ve tespitten sonraki yeni davranışlar ayrıca incelenir.
2026 yılında bildirim yapılmadan çıkış cezası ne kadar?
241/6-e kapsamındaki ceza, 2026 temel tutarının sekiz katı olan 11.952 TL’dir. Başka bir ihlalden doğan yükümlülük bu tutara dahil varsayılmamalıdır.
Kaynakça
- Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No:1), özellikle m.27, 29 ve 32, Ek-7 ve Ek-8. Bakanlık mevzuat dizini; incelenen güncel nüsha.
- Ticaret Bakanlığı, Yolcu Beraberi Taşıtlar, araçsız çıkış, taahhüt, süre ve gümrük gözetimi açıklamaları.
- Ticaret Bakanlığı, 25.03.2026, Yabancı Plakalı Taşıt İşlemlerinde Yeni Dönem; resmî uygulama.
- Değişiklik Tebliği (Seri No:9), RG 14.08.2026, sayı 33340, m.2–3. Resmî Gazete metninin erişilebilir nüshası.
- 4458 sayılı Gümrük Kanunu, m.241/6-e ve 242. Resmî mevzuat adresi; incelenen nüsha.
- Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri No:217), RG 17.12.2025, sayı 33110, 2026 yılı 241. madde tutarı. Bakanlık mevzuat dizini; incelenen nüsha.
- Danıştay 7. Daire, 24.11.2023, E.2021/633, K.2023/4551. Karar erişimi — tam metin incelendi; tarihsel olayda vergi ve mükerrer 238. madde cezaları ayrılmıştır; bağlantı üyelik gerektirebilir.