Alacak Hesabı, Faiz, Temerrüt ve Zamanaşımı

Alacağın Varlığı, Miktarı ve Hesaplanması

Alacağın miktarı bazı dosyalarda sözleşme ve ödeme kayıtlarından doğrudan belirlenebilir; bazı dosyalarda ise hesap, keşif, ticari defter veya bilirkişi incelemesi gerekebilir.

Asıl alacak tutarının belirlenmesi
Kısmi ödeme, avans, mahsup ve kesintilerin ayrıştırılması
İade, indirim, iskonto, prim ve komisyon kayıtları
Hakediş, teslim ve kabul oranları
Cezai şart, vade farkı, faiz ve kur farkı talepleri
Cari hesap bakiyesi ve taraf mutabakatları
Birden fazla faturanın veya işlemin tek hesapta ayrıştırılması
Vergi, stopaj ve diğer yasal kesintilerin alacağa etkisi
Karşı alacak, takas ve mahsup savunmaları
Bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulan hesaplamalar

Alacak miktarının tam ve kesin olarak belirlenemediği durumlarda belirsiz alacak davası; talebin bölünebilir olduğu ve koşulların bulunduğu durumlarda kısmi dava seçenekleri ayrıca değerlendirilir. Bu dava türleri birbirinin otomatik alternatifi değildir; somut olayın ispat ve hesap koşullarına göre seçilmelidir.

Muacceliyet, Vade ve Borçlu Temerrüdü

Bir alacağın mevcut olması ile talep edilebilir hâle gelmesi aynı şey değildir. Dava veya takip öncesinde borcun muaccel olup olmadığı, vadenin nasıl belirlendiği ve temerrüt için ayrıca bildirim gerekip gerekmediği incelenmelidir.

Belirli vade, belirsiz vade ve ödeme takvimi
Borcun muaccel olduğu tarihin belirlenmesi
Vade kaydı bulunmayan borçlar
Taksitli borçlarda kalan taksitlerin muacceliyeti
Muacceliyet kaydının geçerliliği ve kapsamı
Noter ihtarı, KEP, yazılı talep ve diğer bildirimler
İhtar gerektiren ve gerektirmeyen temerrüt hâlleri
Ticari mal ve hizmet tedarikinde özel temerrüt hükümleri
Borçlunun ifaya hazır olmadığını bildirmesi
Temerrüt tarihinin faiz ve zarar taleplerine etkisi

Faiz, Kur Farkı ve Ferî Alacaklar

Faizin türü ve başlangıcı; alacağın kaynağına, tarafların sıfatına, sözleşmeye, temerrüt tarihine ve ilgili dönemde yürürlükte bulunan düzenlemelere göre değişebilir. Bu nedenle ana para, faiz türü, oran, başlangıç ve dönemler ayrı ayrı belirlenmelidir.

Akdi faiz ve temerrüt faizi
Kanuni faiz ve ticari işlerde uygulanabilecek faiz
Ticari mal ve hizmet tedarikinde geç ödeme faizi
Faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi
Değişen oranların dönemsel uygulanması
Yabancı para alacaklarında faiz
Kur farkı ve seçimlik talep sorunları
Cezai şart, vade farkı ve diğer ferî talepler
Faize faiz yasağı ve kanuni istisnalar
Temerrüt faizini aşan zarar iddiaları

Faiz oranları zaman içinde değişebildiğinden bu sayfada sabit oran belirtilmemektedir. Hesaplama, borcun doğduğu dönem, hukukî ilişkinin türü ve yürürlükteki düzenlemeler dikkate alınarak yapılır.

Zamanaşımı ve Bildirimlerde Hangi Tarihler Önemlidir?

TBK m.146’da genel süre on yıldır; m.147 ve özel kanunlarda daha kısa veya farklı süreler vardır. Her alacağa tek süre uygulanmaz. Muacceliyet, öğrenme, ödeme, borç ikrarı ve dava/takip tarihleri hukukî sebebe göre incelenir. İhtar göndermek tek başına her durumda zamanaşımını kesmez.

UETS ve posta tebligatı

Elektronik tebligat, UETS adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır; okunmaması bu sonucu önlemez. Posta yoluyla tebligatta teslim şekli, mazbata ve varsa muhtar işlemi incelenir. Belgeyi fiilen fark ettiğiniz gün her zaman hukukî tebliğ tarihi değildir. Günle belirlenen sürelerin hesabında ilgili usul hükmü uygulanır.

KEP, UETS ile aynı sistem değildir. KEP ihtarının hukukî etkisi; işlemin türü, şekil koşulları ve gönderim/teslim kayıtlarına göre değerlendirilir. UETS’nin beş günlük kuralı her KEP iletisine uygulanmaz.

PTT · UETS açıklamaları

Faiz hesabında esas alınacak bilgiler

Ana para ve para birimi; her ödemenin tarihi ve hangi borca ilişkin olduğu.
Vade, temerrüt bildirimi ve bildirimin ulaşma belgesi.
Sözleşmedeki faiz kaydı; ilişkinin ticari, tüketici veya başka nitelikte oluşu.
İlgili dönemdeki geçerli oranlar, değişiklik tarihleri ve varsa özel hükümler.

Bu sayfa kişiye özel son gün veya faiz hesaplayıcısı değildir. Hesap yapılmadan önce dayanak belgeler ve ilgili dönemin resmî oranları kontrol edilir.

Hukukî dayanaklar

Talebin niteliğine göre Türk Borçlar Kanunu ve ilgili usul, ticaret, icra ve milletlerarası özel hukuk hükümleri birlikte uygulanır.

Bu içerik genel bilgilendirmedir. Somut dosyanın incelenmesinin yerini tutmaz. Başvuru iletmek tek başına avukatlık ilişkisi kurmaz ve yasal süreleri durdurmaz.