Alacak Davası, Arabuluculuk ve İtirazın İptali

Sulh, Yapılandırma ve Arabuluculuk

Alacağın kaynağı ve borçlunun mali durumu dikkate alınarak, dava veya takip öncesinde müzakere, ödeme planı, teminatlandırma, sulh veya arabuluculuk seçenekleri değerlendirilebilir.

Ana para, faiz ve masrafların mutabakata bağlanması
Taksitlendirme ve yeni vade belirlenmesi
Kalan borcun hangi durumda muaccel olacağının düzenlenmesi
Kefalet, garanti, rehin, ipotek veya kambiyo teminatı
Kısmi ödeme ve mahsup sırası
Feragat, ibra ve gizlilik hükümleri
Anlaşmaya aykırılığın sonuçları
Dava şartı veya ihtiyari arabuluculuk sürecinde temsil
Arabuluculuk anlaşma belgesinin kapsamı ve icra edilebilirliği
Sözleşme veya protokolün vergi ve muhasebe etkilerinin ilgili danışmanlarla koordinasyonu

Alacak Davaları ve Hukukî Başvuru Yolları

Somut olayın niteliğine göre şu dava ve başvuru yolları değerlendirilebilir:

Belirli miktardaki alacağın tahsiline yönelik eda davaları
Koşulları varsa belirsiz alacak davaları
Bölünebilir taleplerde kısmi davalar
Hukukî ilişkinin veya alacağın varlığına ilişkin tespit davaları
Sözleşmenin aynen ifasına ilişkin davalar
Ödünç para ve borç ikrarından doğan alacak davaları
Fatura, cari hesap ve ticari alacak davaları
Sebepsiz zenginleşmeye dayalı iade davaları
Rücu alacağı davaları
Cezai şart, faiz ve kur farkı talepleri
İtirazın iptali davaları
İtirazın kaldırılması başvuruları
Menfi tespit ve istirdat davaları
İhtiyati haciz, ihtiyati tedbir ve delil tespiti talepleri
İlk derece yargılaması, istinaf ve şartları bulunduğunda temyiz
Kararın uygulanması ve icra süreçleriyle koordinasyon

İcra takibine itirazın iptali davası ile doğrudan açılan alacak davası; talep, süre ve sonuçları bakımından aynı değildir. İtirazın kaldırılması ise belge ve görev yönünden ayrı bir icra hukuku yoludur. Başvuru seçimi, takip dosyası ve mevcut belgeler incelenerek yapılmalıdır.

Görevli Mahkeme, Yetki ve Dava Şartı

Alacak davasının her durumda asliye hukuk mahkemesinde görülmesi söz konusu değildir. Tarafların sıfatı ve hukukî ilişkinin türüne göre görevli mahkeme ile dava şartı değişebilir.

Asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici, iş ve diğer görevli mahkemelerin belirlenmesi
Genel ve özel yetki kuralları
Sözleşmedeki yetki şartının geçerliliği
Kesin yetki hâlleri
Ticari ve tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk
Başvuru veya hakem heyeti şartları
Tahkim kaydının kapsamı ve geçerliliği
Harç, gider avansı ve teminat gereklilikleri
Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin belirlenmesi

Başvuru Yollarını Karıştırmayın

Başvuru amacına göre temel ayrım
Yol	Temel amaç	Önemli kontrol
Alacak davası	Alacağın hüküm altına alınması	Hukukî sebep, görev, ispat, zamanaşımı ve dava şartları
İtirazın iptali	İtirazla duran takip bakımından itirazın iptali	İİK m.67 kapsamında itirazın tebliğinden itibaren bir yıl; takip ve talep uyumu
İtirazın kaldırılması	Kanunun aradığı belgelerle icra mahkemesinde başvuru	İİK m.68 vd. belge koşulları ve altı aylık başvuru süresi
Menfi tespit	Borçlu olunmadığının tespiti	Hukukî yarar, takip aşaması ve geçici koruma sınırları

Bu karşılaştırma kişiye özel süre hesabı değildir. Tebliğ, özel düzenleme ve arabuluculuğun süreye etkisi birlikte değerlendirilir. İtirazın iptali süresinin geçmesi, genel hükümlere göre alacak davası hakkının her durumda sona erdiği anlamına gelmez.

Arabuluculuk hangi dosyalarda dava şartıdır?

Ticari nitelikte ve konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında TTK m.5/A dikkate alınır. İş, tüketici ve kira uyuşmazlıklarının kendi kapsam ve istisnaları vardır. Sırf para istenmesi bütün uyuşmazlıkları ticari dava yapmaz. Tahkim kaydı ve özel hükümler de kontrol edilir.

Arabuluculuk değişiklikleri · 7445

Belirsiz alacak mı, kısmi dava mı?

Alacağın tartışmalı olması tek başına belirsiz alacak davası için yeterli değildir. HMK m.107 ve m.109 koşulları, davacının miktarı belirleme imkânı, talebin bölünebilirliği ve sonradan artırmanın sonuçları birlikte değerlendirilir.

Hukukî dayanaklar

Talebin niteliğine göre Türk Borçlar Kanunu ve ilgili usul, ticaret, icra ve milletlerarası özel hukuk hükümleri birlikte uygulanır.

Bu içerik genel bilgilendirmedir. Somut dosyanın incelenmesinin yerini tutmaz. Başvuru iletmek tek başına avukatlık ilişkisi kurmaz ve yasal süreleri durdurmaz.