Turkuaz Kart, Türkiye'nin yüksek nitelikli yabancı işgücünü, yatırımcıları, bilim insanlarını, araştırmacıları, uluslararası düzeyde başarılı kültür-sanat ve spor profesyonellerini ve Türkiye'nin uluslararası tanınırlığına katkı sağlayan belirli yabancıları ülkeye çekmek amacıyla oluşturduğu özel bir çalışma ve ikamet statüsüdür. Hukuki dayanağı 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 11. maddesi ve 14 Mart 2017 tarihli Turkuaz Kart Yönetmeliği'dir.
Turkuaz Kart, klasik süreli çalışma izninden farklıdır. Kart sahibi yabancı, 6735 sayılı Kanun kapsamında süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanır; ancak statünün ilk üç yılı "geçiş süresi" olarak izlenir. Üç yılın dolması kartı kendiliğinden süresiz ve kesin bir statüye dönüştürmez. Geçiş süresinin kaldırılması için süresinde başvuru yapılmalı, izleme süreci olumlu tamamlanmalı ve Bakanlık tarafından geçiş süresi kaydı kaldırılmalıdır.
Bu nedenle Turkuaz Kartı yalnızca "Türkiye'de süresiz çalışma ve oturma kartı" şeklinde tanımlamak eksiktir. Başvurunun hangi kategoriden yapıldığı, hangi niteliklerin belgelendiği, üç yıllık geçiş dönemindeki faaliyetler, bilgi ve belge sunma yükümlülükleri, aile fertlerinin statüsü, vergi ve sosyal güvenlik sonuçları, vatandaşlık ihtimali ve ret/iptal kararlarına karşı başvuru yolları birlikte değerlendirilmelidir.
Turkuaz Kartın Hukuki Dayanağı Nedir?
Turkuaz Kartın temel hukuki kaynakları şunlardır:
- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, özellikle m.3, m.11 ve m.21,
- Turkuaz Kart Yönetmeliği,
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu,
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu,
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu,
- 492 sayılı Harçlar Kanunu ve 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu,
- başvuru sahibinin faaliyetine göre mesleki özel mevzuat.
Turkuaz Kart çalışma izni midir, ikamet izni midir?
Turkuaz Kart her iki alanda da sonuç doğurur. Kart sahibi yabancı süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanır. Turkuaz Kart aynı zamanda yabancının Türkiye'deki ikamet statüsünü de sağlar. Bu nedenle kart sahibi için ayrıca sıradan bir ikamet izni alınması kural olarak gerekmez.
Bununla birlikte Turkuaz Kart, Türk vatandaşlığı değildir. Seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme ve özel kanunlarda yalnız Türk vatandaşlarına tanınmış meslek ve görevleri yapma gibi alanlarda vatandaşlık şartı devam eder.
İlk üç yıllık geçiş süresi ne anlama gelir?
Turkuaz Kart ilk üç yılı geçiş süresi olmak üzere verilir. Bu dönemde Bakanlık, yabancının faaliyetlerini, taahhütlerini ve Turkuaz Kart verilmesine esas niteliklerini izleyebilir. Yönetmeliğe göre bir uzman görevlendirilir ve on iki aylık dönemler itibarıyla izleme raporları hazırlanabilir.
Geçiş süresi, "üç yıl bekleyip otomatik olarak süresiz karta geçme" dönemi değildir. Yabancıdan bilgi ve belge istenebilir; eksiklikler bildirilebilir; faaliyetlerin niteliği ve devamlılığı incelenebilir. İzleme sonucunun olumsuz olması kartın iptaline veya geçiş süresinin uzatılmasına yol açabilir.
Kimler Turkuaz Kart Alabilir?
Turkuaz Kart Yönetmeliği başvuru sahiplerini tek bir meslek grubuyla sınırlamaz. Temel olarak beş ana profil öne çıkar.
Yüksek nitelikli işgücü
Eğitim düzeyi, ücret seviyesi, mesleki bilgi ve tecrübe, uzmanlık düzeyi, bilim ve teknolojiye katkı, Ar-Ge deneyimi, üst düzey yöneticilik, yabancı dil ve benzeri nitelikler itibarıyla yüksek nitelikli kabul edilen kişiler bu kategoride değerlendirilebilir.
Örneğin uluslararası teknoloji şirketlerinde ileri düzey uzmanlık sahibi kişiler, belirli bir sanayi kolunda nadir uzmanlığı bulunan mühendisler, üst düzey yöneticiler veya Türkiye açısından stratejik uzmanlık taşıyan profesyoneller bu kategori kapsamında değerlendirilebilir.
Yüksek nitelikli yatırımcı
Yatırım veya ihracat düzeyi, yaratılacak istihdam, yatırımın sektörü ve bölgesi, bilimsel/teknolojik katkısı, mali yeterlilik, Türkiye'deki taşınır-taşınmaz varlıklar ve fikri-sınai mülkiyet hakları gibi unsurlar dikkate alınır.
Burada yalnızca "Türkiye'de şirket kurmak" veya "belirli miktarda para yatırmak" tek başına Turkuaz Kart hakkı doğurmaz. Yatırımın niteliği ve Türkiye'ye beklenen ekonomik katkısı bütüncül şekilde incelenir.
Bilim insanı veya araştırmacı
Bilimsel ve teknolojik gelişmeye katkı sağlayan; bilim, sanayi veya teknoloji alanlarında Türkiye bakımından stratejik kabul edilen çalışmalar yapan araştırmacılar, akademisyenler ve bilim insanları Turkuaz Kart kapsamına girebilir.
Akademik unvan, uluslararası üniversite veya araştırma kurumlarında deneyim, patent, lisans, marka, inovasyon ve Ar-Ge çalışmaları, stratejik sektörlerde görev ve benzeri veriler önem taşır.
Kültür, sanat veya spor alanında uluslararası başarı sahibi yabancı
Ulusal veya uluslararası ölçekte başarıları bulunan sporcular, sanatçılar ve kültür profesyonelleri; ödüller, dereceler, lisanslar, eserlerin bilinirliği ve uluslararası faaliyetleri üzerinden değerlendirilebilir.
Türkiye'nin veya Türk kültürünün tanınırlığına katkı sağlayan yabancı
Türkiye'nin, Türk kültürünün veya Türkiye'nin milli menfaatlerine ilişkin hususların uluslararası tanıtımına katkı sağlayan, sürdürülebilir ve etkili faaliyetlerde bulunan yabancılar da Turkuaz Kart kapsamında değerlendirilebilir.
Kimlere Turkuaz Kart Verilmez?
Geçici koruma sağlanan yabancılar
6735 sayılı Kanun ve Turkuaz Kart uygulaması uyarınca geçici koruma sağlanan yabancılara Turkuaz Kart verilmez.
Ret sebepleri nelerdir?
Turkuaz Kart Yönetmeliği m.12 uyarınca başvuru şu başlıca nedenlerle reddedilebilir:
- Bakanlıkça belirlenen değerlendirme kıstaslarının karşılanmaması,
- başvurunun uluslararası işgücü politikasına uygun bulunmaması,
- sahte veya yanıltıcı bilgi/belge sunulması,
- yabancının istihdam edilme gerekçesinin yeterli bulunmaması,
- Türk vatandaşlarına hasredilmiş iş ve meslekler için başvuru yapılması,
- yabancının giriş yasağı, vize verilmeme veya sınır dışı etme kapsamındaki kişilerden olduğunun bildirilmesi,
- kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı bakımından çalışmasında sakınca görülmesi,
- diplomatik ilişki bulunmayan veya Türkiye'nin tanımadığı ülke vatandaşları bakımından ilgili istisnanın oluşmaması,
- kanuni sürede yapılmayan veya eksikleri tamamlanmayan başvuru.
Turkuaz Kart Başvurusu Nasıl Yapılır?
Türkiye içinden başvuru
Yönetmeliğe göre Türkiye'de yasal olarak bulunan yabancı, yabancı kimlik numarasıyla sistem üzerinden doğrudan başvuru yapabilir. Türkiye içinden Turkuaz Kart başvurusu için geçerli ikamet iznine sahip olma şartı Yönetmelik m.8/3 uyarınca ayrıca aranmaz; ancak yabancının Türkiye'de yasal olarak bulunması gerekir.
Yurt dışından başvuru
Yurt dışında başvuru, yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliği aracılığıyla yapılır. Başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler elektronik ortamda Bakanlığa iletilir.
Yetkili aracı kurum üzerinden başvuru
Yönetmelik, başvurunun yurtiçi veya yurtdışından yabancı adına yetkili aracı kurum tarafından yapılabilmesine de izin vermektedir. Fiili başvuru kanalının, Bakanlığın güncel elektronik sistemi ve güncel duyuruları üzerinden teyit edilmesi gerekir.
Turkuaz Kart Başvurusunda Hangi Belgeler İstenir?
Her başvuru için tek ve değişmez bir belge listesi yoktur. Genel belgeler ile başvurulan profile göre nitelik ispatlayan belgeler birlikte sunulur.
Genel belgeler
Temel olarak:
- başvuru dilekçesi,
- pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin sureti,
- varsa ilgili kamu kurum ve kuruluşundan alınan uygunluk belgesi,
- yabancının kimlik ve iletişim bilgileri,
- aile fertleri için gerekli medeni hal, velayet ve bağımlılık belgeleri,
- Genel Müdürlükçe güncel sistemde istenen diğer belgeler
hazırlanır.
Nitelikli işgücü için belgeler
Diploma, özgeçmiş, iş sözleşmesi, atama veya görevlendirme yazısı, mesleki tecrübe belgeleri, sertifikalar, ücret bilgileri, yabancı dil belgeleri, mesleki başarıları gösteren kayıtlar ve başvuru sahibinin Türkiye'deki faaliyetine ilişkin belgeler önemlidir.
Yatırımcı için belgeler
Yatırım büyüklüğü, istihdam düzeyi, ihracat tutarı, mali yeterlilik, şirket kayıtları, yatırımın sektörü ve bölgesi, fikri veya sınai mülkiyet hakları ve beklenen ekonomik katkı belgelenmelidir.
Bilim insanı ve araştırmacı için belgeler
Diplomalar, akademik unvanlar, yayınlar, atıflar, patent ve lisans belgeleri, Ar-Ge projeleri, uluslararası akademik veya bilimsel görevler ve stratejik alan deneyimi dosyada yer alabilir.
Sanatçı ve sporcular için belgeler
Ulusal/uluslararası ödüller, müsabaka dereceleri, federasyon veya kulüp kayıtları, eser portföyü, lisanslar, basın ve kurumsal tanınırlık belgeleri kullanılabilir.
Turkuaz Kartta Puanlama Sistemi Nasıl İşler?
Turkuaz Kart Yönetmeliği, başvuruların Genel Müdürlükçe belirlenen kıstaslar kapsamında oluşturulan bir puanlama sistemiyle değerlendirilmesini öngörür. Ancak Yönetmelik sabit bir "şu puanı alan herkes Turkuaz Kart kazanır" tablosu yayımlamaz.
Puanlama hangi kriterlere dayanır?
Başvuru kategorisine göre eğitim, üniversitenin saygınlığı, ücret, üst düzey yöneticilik, uzmanlık, Ar-Ge, mesleki deneyim, yatırım büyüklüğü, ihracat, istihdam, patent, lisans, akademik başarı, spor dereceleri, sanat eserleri ve tanıtım faaliyetlerinin etkisi gibi unsurlar dikkate alınabilir.
Puan eşiği sabit midir?
Sabit sayı yerine güncel Bakanlık kriteri esas alınmalıdır
Genel Müdürlük; puanlama sistemini değiştirmeye ve bölge, il, sektör, işkolu veya meslek bazında farklılaştırmaya yetkilidir. Bu nedenle internette yer alan sabit ve güncel kaynağı gösterilmeyen "Turkuaz Kart için X puan gerekir" tablolarına ihtiyatla yaklaşılmalıdır.
Uygunluk belgesi kartı garanti eder mi?
Hayır. İlgili kamu kurumu tarafından düzenlenen uygunluk belgesi puanlamada dikkate alınabilir; fakat Yönetmelik açıkça bunun başvurunun olumlu sonuçlanmasına yönelik kazanılmış hak oluşturmadığını belirtir.
Başvurunun Sonuçlanması Ne Kadar Sürer?
Turkuaz Kart Yönetmeliğinde ana başvurunun mutlaka "birkaç hafta" içinde sonuçlandırılacağını söyleyen genel bir süre kuralı bulunmamaktadır. Başvurunun kategorisi, ilgili kurumlardan görüş alınması, ek belge ihtiyacı ve dosyanın teknik niteliği süreyi etkileyebilir.
İlgili mercilerden görüş istenmesi halinde Yönetmelik m.13 uyarınca görüşlerin kural olarak on beş gün içinde bildirilmesi, zorunluluk halinde on beş güne kadar ek süre istenebilmesi öngörülmüştür. Ancak bu, başvurunun tamamının otuz günde kesin sonuçlanacağı anlamına gelmez.
Üç Yıllık Geçiş Süresi Nasıl İşler?
Yıllık izleme
Geçiş süresi içinde bir uzman, yabancının faaliyet ve taahhütlerini izleyebilir. Yönetmelik on iki aylık dönemler halinde izleme raporu hazırlanmasına imkân verir.
Belge sunma yükümlülüğü
İzleme raporu için istenen bilgi ve belgeler yabancı tarafından on beş gün içinde Bakanlığa sunulmalıdır.
Eksikliklerin giderilmesi
Uzman raporunda eksiklik tespit edilirse yabancıya bunları gidermesi için üç aylık süre verilebilir. Eksiklikler giderilmezse geçiş süresi sonlandırılarak kartın iptaline karar verilebilir.
Üç yıl sonunda süresiz hale geçiş
Son 180 gün hak kaybı bakımından kritiktir
Geçiş süresinin kaldırılması için başvuru, üç yıllık sürenin bitimine yüz seksen gün kalmasından itibaren ve mutlaka süre bitmeden yapılmalıdır. Süre geçtikten sonra yapılan başvuru reddedilir ve kart geçersiz hale gelir.
Bu nedenle son 180 günlük dönem kritik bir hak kaybı riski taşır.
Nihai rapor olumsuzsa ne olur?
Başvuru üzerine ilgili uzman nihai rapor hazırlar. Olumlu rapor halinde geçiş süresi kaydı kaldırılabilir. Nihai raporun olumsuz olması halinde Genel Müdürlük, somut dosyaya göre geçiş süresinin uzatılmasına veya kartın iptaline karar verebilir.
Turkuaz Kart Sahibinin Hakları Nelerdir?
Süresiz çalışma izninin sağladığı haklar
Turkuaz Kart sahibi, 6735 sayılı Kanunda düzenlenen süresiz çalışma izninin sağladığı haklardan yararlanır. Kart, tek bir işverene bağlı klasik süreli çalışma izni mantığından farklı ve daha geniş bir statüdür.
Türkiye'de ikamet
Turkuaz Kart, kart sahibi bakımından çalışma ve ikamet statüsünü birlikte düzenleyen bir belgedir. Kartın geçerli olduğu dönemde ayrıca sıradan ikamet izni alınması kural olarak gerekmez.
Ticari faaliyet ve yatırım
Turkuaz Kart sahibi yabancının Türkiye'deki çalışma, yatırım ve ticari faaliyetleri ilgili mevzuat kapsamında yürütülür. Ancak bankacılık, sermaye piyasası, enerji, sağlık, hukuk ve benzeri düzenlenmiş alanlarda ayrıca lisans, ruhsat, mesleki denklik veya vatandaşlık şartları bulunabilir.
Sosyal güvenlik
Türkiye'nin taraf olduğu sosyal güvenlik sözleşmeleri saklı kalmak üzere, Turkuaz Kart sahibi ve onu çalıştıran işveren 5510 sayılı Kanun kapsamındaki sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. Turkuaz Kart sosyal güvenlik primlerinden genel bir muafiyet oluşturmaz.
Askerlik, oy hakkı ve kamu görevi
Turkuaz Kart sahibi:
- Türkiye'de askerlik yükümlülüğünden muaftır,
- seçme ve seçilme hakkından yararlanamaz,
- kamu görevlerine girme hakkından yararlanamaz,
- özel kanunlarda Türk vatandaşı olma şartı bulunan hak ve meslekleri yalnız Turkuaz Kart sahibi olduğu için kullanamaz.
Turkuaz Kart Hangi Mesleklerde Çalışma Hakkı Sağlamaz?
Turkuaz Kart güçlü bir çalışma statüsü olmakla birlikte, yalnız Türk vatandaşlarına hasredilmiş mesleklerdeki vatandaşlık şartını ortadan kaldırmaz.
Örneğin bir mesleğin özel kanunu Türk vatandaşlığını zorunlu kılıyorsa, Turkuaz Kart bu şartın yerine geçmez. Avukatlık, noterlik ve bazı kamu görevleri bu çerçevede ayrıca incelenmelidir. Sağlık, mühendislik, mimarlık veya diğer düzenlenmiş mesleklerde ise yabancıların meslek icrası için denklik, mesleki izin veya kurum onayı gibi ek kurallar bulunabilir.
Bu nedenle "Turkuaz Kart ile Türkiye'deki bütün meslekler serbestçe yapılabilir" ifadesi doğru değildir.
Eş ve Çocuklar Turkuaz Karttan Nasıl Yararlanır?
Kimler yakın sayılır?
Yönetmeliğe göre Turkuaz Kart sahibi yakını; kart sahibinin yabancı eşi ile kendisinin veya eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuklarıdır.
Bu nedenle yalnızca "18 yaşından küçük çocuklar" ifadesi eksiktir. Ergin olmakla birlikte bağımlı çocuk bakımından da mevzuattaki şartlara göre yakın statüsü gündeme gelebilir.
Yakın kartı ne sağlar?
Yakın kartı ikamet statüsü sağlar
Yakınlara "Turkuaz Kart Sahibi Yakını Kartı" düzenlenebilir. Bu belge, asıl Turkuaz Kartın geçerlilik süresi içinde ikamet izni yerine geçer.
Eş ve çocuklar otomatik çalışma hakkı kazanır mı?
Çalışma hakkı ayrıca değerlendirilir
Hayır. Yakın kartı esas olarak ikamet statüsü sağlar. Eşin veya çocukların Türkiye'de çalışmak istemesi halinde kendi durumlarına uygun çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu ayrım özellikle önemlidir: asıl kart sahibinin süresiz çalışma statüsü aile fertlerine otomatik olarak geçmez.
Turkuaz Kart Harcı ve 2026 Belge Bedeli
Turkuaz Kart sahibi yabancı çalışma izni ve ikamet izni harcından; Turkuaz Kart sahibi yakını ise ikamet izni harcından muaftır. Bununla birlikte düzenlenen kart değerli kâğıt niteliğindedir ve değerli kâğıt bedeli tahsil edilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2026 yılı duyurusunda çalışma izni belgesi değerli kâğıt bedeli 964 TL olarak açıklanmıştır. Turkuaz Kart bakımından harç alınmamakla birlikte belge için değerli kâğıt bedeli alınır. Fiili ödeme aşamasında Bakanlık sisteminde oluşan tahakkuk ve güncel bildirim esas alınmalıdır.
Turkuaz Kart Vergi Muafiyeti Sağlar mı?
Göç statüsü ile vergi statüsü aynı değildir
Hayır. Turkuaz Kart bir çalışma ve ikamet statüsüdür; gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV veya diğer vergiler bakımından genel bir muafiyet belgesi değildir.
Yabancının vergi mukimliği, Türkiye'de kalış süresi, işin nerede ifa edildiği, gelirin kaynağı, işverenin yeri, şirket ortaklığı ve Türkiye'nin ilgili ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması ayrı ayrı incelenmelidir.
Turkuaz Kart sahibi yatırımcı veya profesyonelin vergi planlaması, göç ve çalışma hukuku dosyasından ayrı fakat koordineli yürütülmelidir.
Turkuaz Kart Sahibi Türk Vatandaşlığını Otomatik Kazanır mı?
Vatandaşlık ayrı bir idari karardır
Hayır. Turkuaz Kart vatandaşlık sağlamaz ve belirli bir sürenin geçmesiyle otomatik vatandaşlığa dönüşmez.
İstisnai vatandaşlık imkânı
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.12 ve Turkuaz Kart Yönetmeliği m.19/3 uyarınca; Turkuaz Kart sahibi ve belirli yakınları, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil eden halleri bulunmaması, geçiş süresi kaydının kaldırılmış olması ve Bakanlıkça teklif edilmeleri halinde istisnai vatandaşlık kapsamında değerlendirilebilir.
Nihai karar yetkili makamın takdirindedir. Turkuaz Kart veya geçiş süresinin kaldırılması tek başına vatandaşlık bakımından kazanılmış hak yaratmaz.
Beş yıl bekleme şartı var mı?
Turkuaz Karttan istisnai vatandaşlık ihtimalini, genel yoldan vatandaşlık için uygulanan ikamet şartlarıyla karıştırmamak gerekir. Turkuaz Kart sahibi açısından Yönetmelikte geçiş süresinin kaldırılması özel olarak belirtilmiştir; buna ek olarak internette sıkça ifade edilen "Turkuaz Kart sahibi beş yıl beklerse vatandaş olur" şeklinde otomatik bir kural yoktur.
Turkuaz Kart Hangi Hallerde İptal Edilebilir?
Yönetmelik m.22 uyarınca kart, yabancının kendi talebi dışında da iptal edilebilir.
Türkiye'ye gelmeme veya uzun süre yurt dışında kalma
Kartın geçerlilik tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye'ye gelinmemesi veya mücbir sebep olmaksızın iki yıldan uzun süre kesintisiz yurt dışında kalınması iptal sebebidir.
Pasaportun geçerliliğini kaybetmesi
İçişleri veya Dışişleri Bakanlığının uygun görüşünün bulunduğu istisnai haller dışında pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin geçerlilik süresinin uzatılmaması kartın iptaline neden olabilir.
Kanuna aykırı veya kayıt dışı çalışma
6735 sayılı Kanuna aykırı çalışma veya kayıt dışı çalışmanın tespiti iptal sebebidir.
Bir yıl kesintisiz çalışmama
Yabancının en az bir yıl kesintisiz şekilde çalışmadığının tespiti Yönetmelikte iptal sebebi olarak düzenlenmiştir.
Sahte veya yanıltıcı belge
Başvurunun sahte veya yanıltıcı bilgi ve belgelere dayandığının sonradan anlaşılması halinde kart iptal edilebilir.
İzleme yükümlülüklerine uymama
Geçiş süresinde istenen bilgi ve belgelerin süresinde sunulmaması veya izleme sonucunda yabancının Turkuaz Kart için gerekli niteliğini kaybettiğinin anlaşılması iptal sebebidir.
Giriş yasağı, vize veya sınır dışı etme halleri
Yabancının 6458 sayılı Kanuna göre Türkiye'ye girişi engellenen, vize verilmeyecek veya hakkında sınır dışı etme kararı alınacak kişilerden olduğunun İçişleri Bakanlığınca bildirilmesi kartı etkileyebilir.
Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı
İlgili kamu kurumlarının yabancının Türkiye'de çalışmasını kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından sakıncalı bulması da iptal nedeni olabilir.
Turkuaz Kart Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?
30 günlük idari itiraz
Tebliğ tarihi süre hesabının başlangıcıdır
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m.21 uyarınca Bakanlığın Kanun kapsamında verdiği kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir. Ret gerekçesi, puanlama ve nitelik değerlendirmesi, eksik belge, kamu düzeni/güvenliği değerlendirmesi ve usuli eksiklikler somut olarak analiz edilmelidir.
İtiraz reddedilirse idari yargı
Dava süresi ayrıca hesaplanmalıdır
Kanun, idari itirazın reddedilmesi halinde idari yargı yolunun açık olduğunu düzenler. Dava açılmadan önce hangi işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem olduğu, tebliğ tarihi, idari itirazın süreye etkisi, görevli ve yetkili mahkeme ayrı ayrı belirlenmelidir.
İYUK süreleri teknik sürelerdir. İdari başvurunun ardından "sıfırdan yeni 60 gün başlar" varsayımı yapılmamalıdır. Somut tebligat ve başvuru tarihleri üzerinden süre hesabı yapılmalıdır.
Yeniden başvuru mümkün mü?
Ret sebebi giderilebilen bir eksiklikse yeniden başvuru teorik olarak mümkündür. Ancak aynı niteliklerle, aynı belgelerle ve ret gerekçesi giderilmeden tekrar başvurmak stratejik olarak doğru olmayabilir. Önce ret kararının dayanağı tespit edilmelidir.
Turkuaz Kart İptal Edilirse Ne Olur?
Kart iptal edildiğinde geçerliliğini kaybeder. Asıl kart sahibine bağlı olarak verilen Turkuaz Kart Sahibi Yakını Kartı da iptal edilir.
Bu durumda kişinin çalışma hakkı, ikamet statüsü, aile fertlerinin kalış hakkı, devam eden iş ilişkileri, SGK kayıtları ve varsa şirket yönetimi/ortaklık faaliyetleri birlikte ele alınmalıdır. İptal kararına karşı m.21 kapsamında idari itiraz ve sonrasında idari yargı imkânı gündeme gelebilir.
Turkuaz Kart ile Süresiz Çalışma İzni Arasındaki Fark Nedir?
Her iki statü uzun süreli çalışma hakkı bakımından güçlüdür; ancak Turkuaz Kart, özellikle yüksek nitelikli insan kaynağını Türkiye'ye çekmeye yönelik ayrı bir programdır ve üç yıllık geçiş/izleme sistemi içerir.
Turkuaz Kartta başvuranın niteliği, stratejik katkısı, yatırım, bilim, teknoloji, kültür, sanat veya spor alanındaki konumu merkezi öneme sahiptir. Süresiz çalışma izni ise kanunda farklı şartlar ve çalışma geçmişi üzerinden değerlendirilir.
Turkuaz Kart ile Dijital Göçebe Statüsü Aynı Şey midir?
Hayır. Dijital göçebe düzenlemeleri, yabancının uzaktan çalışma ve kısa dönem kalış yapısına ilişkindir. Turkuaz Kart ise 6735 sayılı Kanun kapsamında nitelikli yabancı işgücüne yönelik çalışma ve ikamet statüsüdür.
Uzaktan çalışan bir yabancının yüksek nitelikli işgücü özellikleri bulunması teorik olarak Turkuaz Kart değerlendirmesine konu olabilir; ancak dijital göçebe niteliği tek başına Turkuaz Kart hakkı sağlamaz.
Turkuaz Kart ile Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Aynı Şey midir?
Hayır. Turkuaz Kartta "yüksek nitelikli yatırımcı" ayrı bir başvuru kategorisidir. Taşınmaz yatırımı veya başka bir yatırımla 5901 sayılı Kanun kapsamındaki istisnai vatandaşlık prosedürü ise farklı şartlara, uygunluk belgelerine ve başvuru sürecine tabidir.
Bir yatırımcı açısından hangi yolun daha uygun olduğu; yatırımın büyüklüğü, sektörü, istihdam etkisi, uzun vadeli Türkiye planı ve vatandaşlık hedefi birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
Başvuru Öncesinde Yapılması Gereken Hukuki Kontrol
Turkuaz Kart başvurusu yalnızca belge yükleme işlemi değildir. Başvuru öncesinde aşağıdaki hususların birlikte kontrol edilmesi yararlıdır:
- Başvurunun hangi Turkuaz Kart kategorisine dayandırılacağı,
- adayın niteliklerinin objektif olarak güçlü olup olmadığı,
- diploma ve mesleki belgelerin geçerlilik/denklik durumu,
- Türkiye'deki iş, yatırım veya araştırma planının somutluğu,
- faaliyetlerin özel izin veya lisansa tabi olup olmadığı,
- Türk vatandaşlarına hasredilmiş meslek riski,
- pasaport ve Türkiye'deki yasal kalış durumu,
- adli/idari kayıtlar ve kamu düzeni değerlendirmesi,
- yatırım, istihdam veya ihracat taahhütlerinin gerçekçi olup olmadığı,
- eş ve çocukların statüsü,
- sosyal güvenlik yükümlülükleri,
- vergi mukimliği ve gelir kaynağı,
- geçiş süresinde hangi performansın belgelenebileceği,
- üç yıllık izleme dosyasının nasıl tutulacağı,
- vatandaşlık hedefi varsa bunun Turkuaz Karttan ayrı bir stratejiyle değerlendirilmesi.
Sık Sorulan Sorular
Turkuaz Kart doğrudan süresiz midir?
Kart sahibi süresiz çalışma izninin haklarından yararlanır; ancak ilk üç yıl geçiş süresidir ve statü izlenir. Üç yıl sonunda geçiş kaydının kaldırılması için süresinde başvuru gerekir.
Üç yıl dolunca kart otomatik olarak süresiz hale gelir mi?
Hayır. Son 180 gün içinde ve süre dolmadan geçiş kaydının kaldırılması talep edilmeli; nihai değerlendirme olumlu olmalıdır.
Geçiş kaydını kaldırma başvurusu kaçırılırsa ne olur?
Yönetmeliğe göre süresi içinde başvuru yapılmaması halinde Turkuaz Kart geçersiz hale gelir; süre dolduktan sonra yapılan başvuru reddedilir.
Turkuaz Kart için sabit bir yatırım tutarı var mı?
Yönetmelik, Turkuaz Kart için herkese uygulanan tek bir sabit yatırım eşiği öngörmez. Yatırımın büyüklüğü ve niteliği puanlama/değerlendirme unsurları arasındadır.
Turkuaz Kart için sabit puan kaçtır?
Yönetmelik puanlama sistemini öngörür; ancak sabit ve değişmez bir kamuya açık eşik vermemektedir. Genel Müdürlük sistemi güncelleyebilir ve farklılaştırabilir.
Turkuaz Kart başvurusu için ikamet izni şart mı?
Türkiye'de yasal olarak bulunan yabancının yurtiçi başvurusunda Yönetmelik m.8/3 uyarınca ayrıca geçerli ikamet izni şartı aranmaz. Yasal kalış şartı ise önemini korur.
Turkuaz Kart aile fertlerine de çalışma hakkı verir mi?
Hayır. Eş ve uygun çocuklar için verilen yakın kartı ikamet izni yerine geçer; çalışma hakkı ayrıca değerlendirilir.
Ergin çocuk yakın kartı alabilir mi?
Yönetmelik yalnız ergin olmayan çocukları değil, bağımlı yabancı çocukları da tanıma dahil eder. Bağımlılığın belgelenmesi gerekir.
Turkuaz Kart sahibi şirket kurabilir mi?
Genel olarak ticari faaliyet gösterebilir; ancak şirket türü, faaliyet alanı ve özel sektörel lisans/izin şartları ayrıca uygulanır.
Turkuaz Kart sahibi avukat olabilir mi?
Turkuaz Kart, özel kanunlarda aranan Türk vatandaşlığı şartını kaldırmaz. Avukatlık gibi vatandaşlığa bağlı mesleklerde özel kanun hükümleri uygulanır.
Turkuaz Kart vergi muafiyeti sağlar mı?
Hayır. Vergi yükümlülükleri vergi mukimliği, gelir türü ve gelirin kaynağına göre ayrıca belirlenir.
Turkuaz Kart sahibinin SGK yükümlülüğü var mı?
Evet. Sosyal güvenlik sözleşmeleri saklı olmak üzere 5510 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler uygulanır.
Turkuaz Kart sahibi Türkiye dışında uzun süre kalabilir mi?
Mücbir sebep olmaksızın iki yıldan uzun aralıksız yurtdışında kalma iptal sebebidir. Ayrıca kartın geçerlilik tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye'ye gelmeme de iptal sebebidir.
Bir yıl çalışmamak kartı etkiler mi?
Yönetmelikte yabancının en az bir yıl kesintisiz şekilde çalışmadığının tespiti iptal sebepleri arasında sayılmıştır.
Pasaport süresi biterse ne olur?
Pasaportun veya pasaport yerine geçen belgenin geçerlilik süresinin uzatılmaması, Yönetmelikteki istisnalar dışında iptal sebebi olabilir.
Turkuaz Kart harçtan muaf mıdır?
Turkuaz Kart sahibi çalışma ve ikamet izni harcından muaftır. Ancak kart değerli kâğıt niteliğinde olduğu için belge bedeli alınır.
2026 değerli kâğıt bedeli ne kadardır?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2026 duyurusunda çalışma izni belgesi değerli kâğıt bedeli 964 TL olarak açıklanmıştır. Ödeme anında sistem tahakkuku esas alınmalıdır.
Turkuaz Kart otomatik vatandaşlık verir mi?
Hayır. Geçiş süresi kaldırılan ve gerekli şartları taşıyan Turkuaz Kart sahibi, Bakanlığın teklifi ve yetkili makamın kararıyla istisnai vatandaşlık bakımından değerlendirilebilir.
Vatandaşlık için beş yıl beklemek şart mı?
Turkuaz Kart sahibinin istisnai vatandaşlık değerlendirmesini genel vatandaşlık yolundaki ikamet şartlarıyla karıştırmamak gerekir. Otomatik beş yıllık bir Turkuaz Kart kuralı yoktur.
Başvuru reddine itiraz süresi nedir?
6735 sayılı Kanun m.21 uyarınca Bakanlık kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir.
İtiraz reddedilirse dava açılabilir mi?
Evet. İtirazın reddi halinde idari yargı yolu açıktır. Dava süresi ve yetkili mahkeme somut tebligat ve işlem bilgilerine göre hesaplanmalıdır.
Turkuaz Kart başvurusu birkaç haftada sonuçlanır mı?
Böyle genel ve garanti edilmiş bir sonuçlanma süresi yoktur. Dosyanın niteliği ve kurum görüşleri süreyi etkileyebilir.
Uygunluk belgesi varsa başvuru kesin kabul edilir mi?
Hayır. Yönetmelik uygunluk belgesinin kazanılmış hak oluşturmadığını açıkça belirtir.
Geçici koruma kapsamındakiler başvurabilir mi?
Hayır. Geçici koruma sağlanan yabancılar Turkuaz Kart uygulamasının dışındadır.
Sonuç
Turkuaz Kart, Türkiye'de uzun vadeli çalışma ve ikamet planı bulunan yüksek nitelikli yabancılar için güçlü bir hukuki statüdür. Ancak programın en önemli özellikleri; başvuru sahibinin niteliklerinin dosya bazında değerlendirilmesi, puanlama ve uluslararası işgücü politikası filtresi, üç yıllık geçiş ve izleme dönemi, geçiş süresi sonunda mutlaka yapılması gereken süreli başvuru ve iptal sebeplerinin genişliğidir.
Başvurunun yalnızca diploma ve pasaport yüklenerek sonuçlanan standart bir izin başvurusu olarak görülmemesi gerekir. Özellikle yatırımcı, bilim insanı, üst düzey yönetici veya uluslararası başarı sahibi profesyoneller bakımından dosyanın; ekonomik, akademik, mesleki ve hukuki unsurları birlikte ortaya koyacak şekilde hazırlanması önem taşır.
Ret veya iptal kararlarında ise süreler beklenmeden kararın dayanağı, tebliğ tarihi, 30 günlük idari itiraz, idari yargı yolu ve yabancının Türkiye'deki çalışma/ikamet statüsünün devamı birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki Dayanak ve Resmî Kaynaklar
- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, Resmî Gazete, 13.08.2016, Sayı 29800.
- Turkuaz Kart Yönetmeliği, Resmî Gazete, 14.03.2017, Sayı 30007.
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü - Turkuaz Kart.
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı - Yabancılara Düzenlenen Belgeler.
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı - Çalışma İzni Sıkça Sorulan Sorular.
- T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı - 2026 Harç ve Değerli Kâğıt Bedelleri.
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu.
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu.