Tüplü dalış kazasında ilk hukuki soru: Faaliyeti kim düzenledi?
Bir dalış kazasında yalnız suya giren eğitmenin adı değil, faaliyetin tamamını kimin organize ettiği belirlenmelidir.
Yetkili dalış kuruluşu
Donanımlı dalış eğitimi ve ticari dalış organizasyonu, TSSF mevzuatındaki yetki ve çalışma koşullarına uygun dalış kuruluşları üzerinden yürütülmelidir. Kuruluşun Federasyon nezdindeki yetki durumu, faaliyet tarihi itibarıyla ayrıca doğrulanmalıdır.
Dalış eğitmeni
Eğitim dalışında veya tanıtım/deneme dalışında eğitmenin görevi yalnız teknik bilgi vermek değildir. Katılımcının seviyesine uygun dalış planı kurmak, riskleri açıklamak, su altındaki gözetimi sağlamak ve acil durumda doğru müdahaleyi organize etmek eğitmenin sorumluluk alanının parçasıdır.
Rehber dalıcı
Sertifikalı dalıcıların turistik dalışlarında rehber dalıcının rolü; dalış alanını tanıtmak, grubu yönetmek ve güvenli organizasyonun parçası olmaktır. Rehber dalıcının belgesi, çalışma statüsü ve o günkü görevi dosyada ayrıca incelenmelidir.
Tekne işletmecisi ve kaptan
Tekneyle ulaşılan dalışlarda kaptan, tekne işletmecisi veya deniz turizmi aracı işletmesi; güvenli sevk, teknenin konumlandırılması, dalgıç bayrak ve işaretleri, motor kullanımı, merdiven/iniş-çıkış düzeni ve acil tahliye bakımından ayrı sorumluluk taşıyabilir.
Otel, seyahat acentası ve tur operatörü
Dalış faaliyeti otelden, seyahat acentasından veya paket tur içinden satın alınmışsa “hizmeti fiilen dalış merkezi sundu” savunması her zaman yeterli değildir. Hizmetin kim tarafından satıldığı, kim adına tanıtıldığı, bedelin kim tarafından tahsil edildiği ve tüketicinin faaliyeti hangi sözleşme zinciri içinde satın aldığı ayrıca incelenir.
Deneme dalışı ile sertifikalı dalış aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir
Deneme veya tanıtım dalışı
İlk kez dalış yapan kişinin teknik bilgi ve risk algısı sınırlıdır. Bu nedenle briefing, ekipman kullanımı, nefes alma, kulak eşitleme, maske-regülatör becerileri, su altı işaretleri ve acil durumda ne yapılacağı çok daha ayrıntılı açıklanmalıdır.
Sertifikalı dalış
Sertifikalı dalıcı kendi eğitim seviyesindeki temel riskleri bilen kişi kabul edilebilir. Ancak bu, dalış merkezinin yetki, ekipman, tekne, acil müdahale veya hatalı dalış planı gibi kendi kontrol alanındaki yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Eğitim dalışı
Eğitim dalışında eğitmenin gözetim ve öğretim sorumluluğu daha yoğundur. Öğrencinin seviyesini aşan derinlik, yetersiz gözetim veya standart dışı uygulama daha ağır sorumluluk doğurabilir.
Yabancı turist Türkiye’de kendi dalış sertifikasıyla dalış yapabilir mi?
TSSF Donanımlı Dalış Yönetmeliği uyarınca yabancı uyruklu dalıcılar kendi dalıcı kimlikleriyle Türk karasularında dalış yapabilir ve gerektiğinde belgelerini yetkililere göstermek zorundadır. Bu düzenleme, yabancı turistin sertifika seviyesinin doğrulanmasını gereksiz kılmaz.
Sertifika seviyesi dalış planını sınırlar
Eğitmen veya rehber, katılımcının belgesini kontrol etmeli; dalış derinliği ve zorluk seviyesini sertifika, tecrübe, son dalış tarihi ve fiziksel durumla uyumlu planlamalıdır.
Sertifika varlığı sağlık uygunluğu anlamına gelmez
Geçerli bir sertifika, o gün sağlık açısından dalışa uygun olunduğunu otomatik göstermez. Akut hastalık, ilaç, alkol, yorgunluk, yakın zamanda uçuş veya dalışı etkileyebilecek başka durumlar ayrıca önem taşır.
Sağlık bildirimi ve dalışa uygunluk neden merkezi önemdedir?
TSSF Donanımlı Dalış Talimatının 18 inci maddesi, eğitim ve uzmanlık faaliyetlerine katılan dalıcıların dalış sağlığı, oluşabilecek hastalıklar ve kazalar konusunda bilgilendirilmesini ve Donanımlı Dalış Sağlık Bildirim Formunun doldurulmasını öngörmektedir.
Sağlık formunda risk beyanı varsa
Belirli bir hastalık beyan eden kişinin ilgili uzman hekim veya Sualtı ve Hiperbarik Tıp Uzmanına yönlendirilmesi ve dalışına engel olmadığına dair rapor alınması gerekir.
Eğitmen ve rehberlerin sağlık şartı daha ağırdır
Eğitmen, rehber ve tanıtım dalışı yaptıran kişiler başkalarının dalış emniyetinden de sorumlu olduklarından Talimatta tam sağlık ve belirli periyotlarda sağlık raporu şartları öngörülmektedir.
Sağlık formu sorumluluğu tamamen dalıcıya yükler mi?
Hayır. Katılımcının gerçeğe aykırı beyanı kusur değerlendirmesinde önemlidir; ancak dalış merkezi, açık risk işaretlerini görmezden gelemez ve kendi bilgilendirme, yetki ve güvenlik yükümlülüklerinden sırf imzalı form nedeniyle kurtulamaz.
“Vurgun” nedir ve hukuki dosyada neden özel önem taşır?
Günlük dilde “vurgun” olarak anılan dekompresyon hastalığı, basınç değişimi ve çözünmüş gazların dokularda kabarcık oluşturmasıyla ilişkili ciddi bir dalış kazasıdır.
Dalış profili belirleyicidir
Bir dekompresyon dosyasında yalnız “dalış yaptıktan sonra hastalandı” bilgisi yetmez. Şu veriler önemlidir:
- Maksimum derinlik.
- Toplam dip süresi.
- Tekrarlı dalış sayısı.
- Yüzeye çıkış hızı.
- Güvenlik/dekompresyon durakları.
- Önceki dalışlar.
- Yüzey bekleme süresi.
- Dalış sonrası uçuş veya irtifa değişikliği.
- Susuzluk, yorgunluk ve benzeri faktörler.
Dalış bilgisayarı en değerli teknik delillerden biridir
Dalış bilgisayarı; derinlik, süre, çıkış hızı, alarm, durak ihlali ve profil verilerini tutabilir. Bu kayıtların mümkünse cihazdan ve uygulama hesabından erken aşamada korunması gerekir.
Eğitmenin bilgisayar kayıtları da önemlidir
Grup dalışında yalnız yaralanan dalıcının değil, eğitmen veya rehberin dalış bilgisayarı kayıtları da dalışın gerçek profilini doğrulayabilir.
Dekompresyon hastalığı şüphesinde acil oksijen neden önemlidir?
Şüpheli dekompresyon veya ciddi dalış kazasında normobarik oksijen ilk yardımının süratle başlatılması, tıbbi değerlendirmeye ve hiperbarik tedaviye erişim organizasyonu önem taşır.
Oksijen setinin bulunması tek başına yeterli değildir
Tüpün dolu olması, maskenin uygun olması, personelin kullanımı bilmesi, akış kapasitesi ve setin erişilebilir yerde bulunması önemlidir.
Gecikmiş tahliye ayrı bir sorumluluk nedeni olabilir
İlk kazadan bağımsız olarak hatalı veya gecikmiş acil müdahale zararın artmasına neden olmuşsa, bu artış ayrıca değerlendirilir.
Hiperbarik merkeze sevk ve tahliye planı
Dalış merkezinin faaliyeti yürüttüğü bölgeye uygun acil eylem planı bulunmalıdır.
En yakın uygun sağlık kuruluşunun bilinmesi
Her hastane dalış kazalarını aynı düzeyde tedavi edemez. Hiperbarik oksijen tedavisine erişim, özellikle dekompresyon hastalığında önemlidir.
Denizden karaya tahliye
Uzak dalış bölgesinde teknenin dönüş süresi, kara ambulansına ulaşım ve acil haberleşme planı dosyada incelenebilir.
Barotravma ile dekompresyon hastalığı aynı şey değildir
Kulak ve sinüs barotravması
Eşitleme güçlüğü, hızlı iniş veya uygunsuz devam kararları kulak ve sinüs yaralanmalarına yol açabilir.
Pulmoner barotravma ve hava embolisi
Nefes tutarak veya çok hızlı yükselmek ciddi akciğer hasarı ve arteriyel gaz embolisi yaratabilir. Bu olaylarda eğitim, panik yönetimi ve yükselme kontrolü önemlidir.
Hukuki sonuç bakımından ayrım
Tanının doğru konulması, kazanın nedeninin belirlenmesi ve eğitmen/organizasyon kusuruyla illiyet kurulması açısından tıbbi ayrım şarttır.
Hızlı çıkış ve panik vakalarında eğitmenin gözetim sorumluluğu
Panik, özellikle deneme dalışı ve deneyimsiz dalıcılarda öngörülebilir risklerden biridir.
Grup büyüklüğü ve gözetim
Eğitmenin aynı anda kontrol ettiği katılımcı sayısı, görüş mesafesi, akıntı ve dalış alanının güçlüğü somut olayda değerlendirilmelidir.
Fiziksel temas ve kontrollü yükselme
Panikleyen dalıcıya müdahale tekniği, regülatörün korunması ve kontrollü çıkış organizasyonu uzman bilirkişi incelemesi gerektirebilir.
Dalış ekipmanından doğan kazalar
Regülatör arızası
Hava akışının kesilmesi, free-flow, bağlantı arızası veya servis eksikliği kazaya neden olabilir.
BCD ve ağırlık sistemi
Şişirme-boşaltma sistemi, ağırlık bırakma mekanizması ve doğru ağırlıklandırma güvenli dalışın temel unsurlarıdır.
Tüp ve vana
Tüpün periyodik kontrolü, valf durumu ve doğru doldurma işlemi teknik inceleme gerektirir.
Ekipmanı kim sağladı?
Dalıcı kendi ekipmanını kullanmışsa sorumluluk değerlendirmesi ile dalış merkezinin ekipmanı sağlaması hali aynı değildir. Ancak merkez açıkça güvenli olmayan bir ekipmanı fark ettiği halde dalışa izin vermişse ayrıca sorumluluk doğabilir.
Tüp içindeki havanın kalitesi ve dolum sorumluluğu
Solunum gazının kalitesi hayati önemdedir.
Kompresör bakımı ve filtreler
Dolum sisteminin bakım kayıtları, filtre değişimleri ve kompresörün egzoz kaynağına yakınlığı incelenebilir.
Karbonmonoksit riski
Kirlenmiş solunum havası, bilinç bozukluğu ve ölümcül sonuçlara yol açabilir. Şüphe halinde tüp içeriğinin teknik analizi önem kazanır.
Tekne dalışlarında kaptan ve deniz turizmi aracı işletmesinin sorumluluğu
Dalgıç bayrağı ve yüzey güvenliği
Teknenin dalış yapan grubun bulunduğu alanı diğer deniz araçlarına karşı görünür kılması gerekir.
Pervane ve motor riski
Dalgıçlar suya girerken veya çıkarken motor yönetimi ciddi güvenlik unsurudur.
Dalış noktasının seçimi
Akıntı, rüzgar, deniz trafiği ve görüş gibi unsurlar tekne ve dalış liderliği tarafından birlikte değerlendirilmelidir.
Dalış merkezinin yetki belgesi neden önemlidir?
TSSF mevzuatı, dalış kuruluşlarının yetkilendirilmesini ve dalış eğitmeni/rehberlerin yetkili kuruluş bünyesinde çalışmasını öngörmektedir.
Yetkisiz faaliyet kusurun otomatik kanıtı değildir
Bir mevzuat ihlali varsa bunun somut kazayla illiyet bağının ayrıca kurulması gerekir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 24.12.2019 tarihli E.2015/1148, K.2019/713 sayılı kararında da yetki/mevzuat ihlali ile ölüm olayı arasında somut nedensellik kurulmasının önemi tartışılmıştır.
Yetki ihlali yine de önemli delildir
Kazaya doğrudan neden olmasa dahi yetkisiz organizasyon, denetim ve özen standardının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Yargıtay’ın 18.12.2025 tarihli dalış kazası kararı neden önemlidir?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin E.2025/2713, K.2025/6251 sayılı kararı; dalış eğitimi sırasında ölüm, dalış merkezi, eğitmen, konak dalış merkezi, tekne organizasyonu ve sigorta ilişkisini doğrudan ele alan güncel ve önemli bir karardır.
50 metre eğitim dalışı tartışması
Karar dosyasında müteveffanın eğitim dalışında 50 metre derinliğe inildiği, organizasyonda birden fazla dalış merkezi ve eğitmenin bulunduğu ve ceza yargılamasında standart dışı/yetkisiz dalış iddialarının tartışıldığı görülmektedir.
Hukuki ders
Dalış kazasında sorumluluk yalnız “kim suyun altındaydı?” sorusuyla belirlenemez. Eğitimi satan kuruluş, eğitmen, yerel dalış merkezi, tekne ve sigortacı arasındaki sözleşme ve organizasyon yapısı birlikte incelenmelidir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 28.06.2012 tarihli kararı
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin E.2011/20412, K.2012/16882 sayılı kararına konu olayda Ayvalık’taki dalış merkezi organizasyonunda tüplü dalış sırasında ölüm meydana gelmiş; dalış merkezi ve organizasyonda görev alan kişilerin maddi ve manevi tazminat sorumluluğu tartışılmıştır.
Bu karar, tüplü dalış kazalarının özel hukuk tazminat sorumluluğu bakımından uzun süredir yargısal denetime tabi olduğunu göstermektedir.
Otel bünyesindeki dalış merkezi veya su sporları işletmesi
Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin E.2010/9412, K.2010/18209 sayılı kararında otel bünyesindeki dalış okulunda yapılan dalış sırasında su sporları teknesinin dalıcıya çarpması nedeniyle otel, dalış işletmesi ve tekne kullanan kişi yönünden sorumluluk tartışılmıştır.
Otelin ayrı şirket savunması
Dalış merkezi ayrı tüzel kişi olsa dahi hizmet otel bünyesinde ve konaklama deneyiminin parçası olarak sunuluyorsa otelin rolü ayrıca incelenir.
Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliğinin önemi
Turizm amaçlı su altı sportif faaliyetlerde valilik izinleri, uygun personel, zorunlu malzeme, kaza sigortası, mali mesuliyet sigortası ve ilk yardım ekipmanı gibi koşullar aranabilir.
Sigorta belgesi organizasyonun bir parçasıdır
Faaliyete katılan turist ve personel için öngörülen sigorta yükümlülükleri, kaza sonrası tazminat dosyasında poliçe ve teminat araştırmasını gerekli kılar.
İzin belgesinin olay tarihi itibarıyla geçerliliği
İşletmenin izin veya yetki belgesinin olay tarihinde geçerli olup olmadığı dosyada doğrulanmalıdır.
“Risk kabul formu” işletmeyi sorumsuz yapar mı?
Hayır. Dalışın doğasında bazı risklerin bulunması ve katılımcının bilgilendirme formu imzalaması, işletmenin ağır kusurunu, mevzuata aykırı organizasyonu veya temel güvenlik eksikliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Bilgilendirilmiş risk ile gizli organizasyon kusuru farklıdır
Akıntı, kulak eşitleme veya normal dalış riskleri hakkında bilgilendirme yapılabilir. Buna karşılık bakım yapılmamış regülatör, yetkisiz eğitmen veya standart dışı derinlik katılımcının sıradan biçimde üstlenmiş sayılacağı riskler değildir.
Dalış bilgisayarı ve dijital kayıtlar nasıl korunmalıdır?
Cihaz ekranı hemen fotoğraflanmalıdır
Olaydan sonra cihazın maksimum derinlik, süre ve alarm ekranları kaydedilmelidir.
Uygulama ve bulut kayıtları
Modern dalış bilgisayarları telefona veya üretici hesabına senkronize olabilir. Bu kayıtların dışa aktarılması önemlidir.
Dalış merkezi kayıtları
Dalış planı, dalıcı listesi, bröve kontrolü, tekne manifestosu, tank numarası ve eğitmen görevlendirmesi de istenmelidir.
Ekipmanın kazadan sonra değiştirilmesi veya tamir edilmesi delil sorununa yol açar
Arızalı olduğu ileri sürülen regülatör, BCD veya tüp hemen tamir edilirse teknik kusurun tespiti zorlaşabilir.
HMK m.400 kapsamında delil tespiti
Ekipman, dalış bilgisayarı, kompresör, tekne veya başka fiziki delilin kısa sürede değişme ihtimali varsa dava öncesi delil tespiti değerlendirilebilir.
Zincir değil, muhafaza ve dosyaya alınma usulü
Ekipmanın kimden teslim alındığı, nerede saklandığı, hangi bilirkişinin incelediği ve sonrasında dosyaya nasıl alındığı açık biçimde kayıt altına alınmalıdır.
Tıbbi deliller nasıl hazırlanmalıdır?
İlk başvuru saati
Belirtilerin dalıştan ne kadar sonra başladığı dekompresyon ve barotravma ayrımında önemlidir.
Hiperbarik tedavi kayıtları
Basınç odası tedavi tabloları, tanı, nörolojik bulgular ve tedaviye yanıt dosyanın önemli tıbbi delilleridir.
Yurt dışındaki devam tedavisi
Turist ülkesine döndükten sonra devam eden nöroloji, KBB, ortopedi veya hiperbarik tıp kayıtları tercüme edilerek dosyaya sunulabilir.
Seyahat sigortası dalış kazasını karşılar mı?
Her poliçe aynı değildir. Bazı seyahat sigortaları scuba diving veya belirli derinliğin üzerindeki dalışları “tehlikeli spor” kapsamında teminat dışında bırakabilir; bazı poliçeler ise ek teminatla karşılayabilir.
Poliçe özel şartları incelenmelidir
Dalışın rekreasyonel mi profesyonel mi olduğu, sertifika seviyesi, maksimum derinlik ve faaliyetin rehberli olup olmadığı teminat bakımından önem taşıyabilir.
Sigorta ödemesi sorumlu kişileri ortadan kaldırmaz
Aynı zarar iki kez tahsil edilemez; ancak sigortanın karşılamadığı zararlar ve manevi tazminat ayrıca talep edilebilir.
Dalış merkezi sorumluluk sigortası
Dalış merkezinin veya turistik sportif faaliyet işletmesinin mali mesuliyet sigortası varsa poliçe, limit ve istisnalar incelenmelidir.
Sigortacıya ihbar
Kazanın zamanında bildirilmesi, sağlık ve olay belgelerinin sunulması önemlidir.
Sigortacı ile işletmenin savunmaları farklı olabilir
İşletme kusursuz olduğunu, sigortacı ise teminat dışılık bulunduğunu ileri sürebilir. Bu savunmalar ayrı hukuki inceleme gerektirir.
Dalış kazasında maddi tazminat kalemleri
TBK m.54 kapsamında bedensel zarar halinde şu kalemler gündeme gelebilir:
- Tedavi ve hiperbarik tedavi giderleri.
- İlaç ve rehabilitasyon giderleri.
- Geçici iş göremezlik.
- Sürekli iş göremezlik veya çalışma gücü kaybı.
- Ekonomik geleceğin sarsılması.
- Bakıcı ve yardımcı kişi giderleri.
- Uçuş değişikliği ve ek konaklama.
- Ülkesine tıbbi nakil veya refakatçi gideri.
Manevi tazminat
Bedensel bütünlüğün ciddi biçimde ihlal edildiği dalış kazalarında TBK m.56 kapsamında manevi tazminat talep edilebilir.
Ölçütler
Yaralanmanın ağırlığı, kalıcı nörolojik etkiler, tedavi süresi, olayın korkutuculuğu, kişinin yaşam ve meslek hayatına etkisi ile kusur oranları dikkate alınabilir.
Ölüm halinde yakınların talepleri
TBK m.53 kapsamında cenaze giderleri, ölüm öncesi tedavi ve çalışma gücü kaybı ile destekten yoksun kalma tazminatı gündeme gelebilir.
TBK m.56 uyarınca yakınlar manevi tazminat da isteyebilir.
Ceza soruşturması ile hukuk davası arasındaki ilişki
Ölüm veya yaralanma halinde taksirle yaralama veya taksirle ölüme neden olma yönünden ceza soruşturması açılabilir.
Ceza dosyasındaki teknik deliller
Bilirkişi raporları, dalış planı, ekipman, tanık anlatımları, otopsi veya adli tıp raporu hukuk davasında da önemli olabilir.
Ceza sorumluluğu ile özel hukuk sorumluluğu aynı değildir
Ceza mahkumiyeti için gereken kusur ve illiyet değerlendirmesi ile tüketici/sözleşme/haksız fiil sorumluluğu aynı hukuki teste tabi değildir.
Yabancı turist ülkesine dönmeden önce hangi belgeleri almalıdır?
- Dalış merkezi ve şirketin tam ticari unvanı.
- Eğitmen ve rehberin adı ve belge bilgileri.
- Dalış bilgisayarı ekran ve logları.
- Dalış planı ve dalıcı listesi.
- Tank/ekipman bilgileri.
- Olay tutanağı.
- Tekne bilgileri ve kaptan bilgisi.
- Sağlık ve hiperbarik tedavi kayıtları.
- Sigorta poliçesi.
- Tanık iletişimleri.
- Rezervasyon, otel veya acenta belgeleri.
Yabancı turist Türkiye’den ayrıldıktan sonra takip yapabilir mi?
Evet. Somut olayda görev ve yetki kuralları değerlendirilerek vekaletname, tercüme ve gerektiğinde apostil işlemleriyle Türkiye’de hukuki takip yapılabilir.
Görevli mahkeme ve tüketici hukuku
Dalış faaliyeti kişisel/turistik amaçla profesyonel bir işletmeden satın alınmışsa tüketici işlemi niteliği gündeme gelebilir.
Tüketici mahkemesi
Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı hizmet ve tazminat taleplerinde tüketici mahkemesi görevi somut sözleşme yapısına göre değerlendirilir.
Birden fazla davalı
Dalış merkezi, eğitmen, tekne işletmesi, otel, acenta ve sigortacının aynı dosyada bulunması görev ve dava şartı analizini karmaşıklaştırabilir; taleplerin hukuki sebebi ayrı ayrı belirlenmelidir.
2026 Tüketici Hakem Heyeti sınırı ve bedensel zarar dosyaları
2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyetine başvuru sistemi uygulanmaktadır.
Bununla birlikte ağır bedensel zarar, ölüm, çoklu sorumlu ve yüksek tazminatlı dalış kazaları çoğu kez hakem heyeti sınırını aşabilir veya farklı hukuki sebepler barındırabilir. Başvuru yolu toplam talep ve taraf yapısına göre belirlenmelidir.
Dava şartı arabuluculuk
6502 sayılı Kanun m.73/A kapsamındaki tüketici mahkemesi uyuşmazlıklarında kanuni istisnalar dışında dava şartı arabuluculuk uygulanır.
Zamanaşımı tek bir süre değildir
Ayıplı hizmet
6502 sayılı Kanundaki ayıplı hizmet zamanaşımı hükümleri uygulanabilir.
Haksız fiil
TBK m.72 uyarınca zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her halde fiilden itibaren on yıllık çerçeve; suç teşkil eden olaylarda daha uzun ceza zamanaşımı ihtimali gündeme gelebilir.
Sözleşmeye aykırılık
Sözleşmenin niteliğine göre TBK genel zamanaşımı hükümleri ayrıca değerlendirilebilir.
Sonuç
Turistik tüplü dalış kazalarında sorumluluk, dalışın “riskli spor” olması gerekçesiyle ortadan kalkmaz. Dalış merkezi, eğitmen, rehber, tekne işletmesi, otel veya seyahat acentasının kendi kontrol alanındaki yükümlülükleri ayrı ayrı incelenmelidir.
Özellikle dekompresyon hastalığı vakalarında dalış bilgisayarı profili, derinlik, süre, çıkış hızı, duraklar ve acil oksijen/tahliye zamanlaması dosyanın merkezindedir. Ekipman kazalarında ise regülatör, BCD, tüp, kompresör ve bakım kayıtları korunmalıdır.
Dalış kazasının hukuki değerlendirilmesinde en sık yapılan hata, olaydan sonra ekipmanın kullanılmaya devam etmesi veya dalış bilgisayarı kayıtlarının kaybolmasıdır. Deliller mümkün olan en erken aşamada korunmalı; gerekiyorsa HMK m.400 kapsamında delil tespiti düşünülmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Vurgun yedim; dalış merkezi otomatik olarak sorumlu mudur?
Hayır. Dalış profili, sağlık durumu, çıkış hızı, duraklar, eğitmen yönlendirmesi ve acil müdahale birlikte değerlendirilir.
Dalış bilgisayarı kayıtları delil olarak kullanılabilir mi?
Evet. Derinlik, süre, çıkış hızı ve alarm kayıtları teknik bilirkişi incelemesinde son derece değerli olabilir.
Deneme dalışında eğitmenin sorumluluğu daha mı fazladır?
Genellikle evet. İlk kez dalan kişinin teknik bilgi ve risk farkındalığı sınırlı olduğu için briefing ve gözetim yükümlülüğü daha yoğundur.
Sertifikalı dalıcıysam dalış merkezi sorumsuz olur mu?
Hayır. Sertifika yalnız dalıcının belirli eğitime sahip olduğunu gösterir; işletmenin yetki, ekipman, organizasyon ve acil müdahale yükümlülükleri devam eder.
Sağlık formunda hastalığımı belirtmediysem ne olur?
Gerçeğe aykırı beyan kusur değerlendirmesinde önemlidir ve tazminatı azaltabilir; ancak işletmenin bağımsız güvenlik yükümlülüklerini otomatik kaldırmaz.
Dalış merkezinin TSSF yetkisi yoksa tazminat kesin kazanılır mı?
Hayır. Yetki ihlali önemli delildir; fakat kazayla illiyet ayrıca kurulmalıdır.
Oksijen seti teknede yoksa sorumluluk doğar mı?
Somut olayda oksijen ilk yardımının gerekli olduğu ve yokluğun zararı artırdığı gösterilebiliyorsa önemli sorumluluk unsuru olabilir.
Ekipman kiralıksa arızadan kim sorumlu olur?
Ekipmanı sağlayan dalış merkezi, bakım-servis zinciri ve kusurun kaynağı teknik incelemeyle belirlenir.
Tüp havası kirliyse nasıl ispatlanır?
Mümkünse tüp korunmalı, içerik teknik laboratuvar incelemesine alınmalı; kompresör bakım ve dolum kayıtları istenmelidir.
Dalış teknesinin pervanesi dalıcıya çarparsa kim sorumlu olur?
Kaptan, tekne işletmesi, dalış merkezi ve organizasyonun görev paylaşımı ile dalgıç işaretleri ve motor kullanım prosedürü incelenir.
Otelden satın aldığım dalışta otel de sorumlu olabilir mi?
Hizmet otel tarafından paket içinde sunulmuş veya otel adına satılmışsa somut sözleşme ve organizasyon ilişkisine göre otelin sorumluluğu ayrıca gündeme gelebilir.
Seyahat sigortası vurgunu karşılar mı?
Poliçeye bağlıdır. Scuba diving veya belirli derinlikler tehlikeli spor istisnası olabilir; ek teminat varsa karşılanabilir.
Hiperbarik tedavi giderini kim öder?
Seyahat sigortası, sorumlu işletme, mali mesuliyet sigortacısı veya diğer sorumlulara karşı talep yolları somut olaya göre birlikte değerlendirilebilir.
Dalış sonrası hemen uçağa binmek sorumluluğu etkiler mi?
Evet. Dalış sonrası uçuşun dekompresyon riskine etkisi tıbbi ve teknik kusur değerlendirmesinde önemlidir.
Dalış kazasında ceza davası açılması tazminat davasını bekletir mi?
Otomatik olarak değil. Ceza dosyasının sonucu ve teknik delillerin hukuk davasına etkisi somut dosyada değerlendirilir.
Yabancı turist ülkesine döndükten sonra Türkiye’de dava açabilir mi?
Evet. Vekaletname, tercüme ve gerekli usul işlemleriyle Türkiye’de takip mümkündür.
2026 Tüketici Hakem Heyeti sınırı nedir?
2026 yılı için 186.000 TL altındaki tüketici uyuşmazlıklarında hakem heyeti sistemi uygulanır; ağır dalış kazalarında toplam talep çoğu kez bu sınırı aşabilir.
Dalış kazasında zamanaşımı kaç yıldır?
Tek bir süre yoktur. Ayıplı hizmet, haksız fiil, sözleşmeye aykırılık ve olayın suç teşkil etmesi farklı sürelerin uygulanmasına yol açabilir.
Kaynakça
- Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Donanımlı Dalış Yönetmeliği.
- TSSF Donanımlı Dalış Talimatı, 07.02.2014 yayım; 24.02.2017, 06.05.2019 ve 25.07.2025 değişiklikleri.
- TSSF Yönetmelik ve Talimatlar sayfası - Donanımlı Dalış.
- Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliği.
- Türk Karasularında Sportif Amaçlarla Yapılacak Aletli Dalışlara İlişkin Yönetmelik.
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle m.49, 52, 53, 54, 56, 66, 72, 112 ve 116.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, özellikle m.400 ve devamı.
- Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği.
- 2026 yılı Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırını belirleyen Tebliğ.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2025/2713, K.2025/6251, T.18.12.2025.
- Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E.2011/20412, K.2012/16882, T.28.06.2012.
- Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E.2010/9412, K.2010/18209, T.28.12.2010.
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2015/1148, K.2019/713, T.24.12.2019.
- Danıştay 10. Daire, E.2024/6880, K.2025/2648, T.21.05.2025.