Vergi Beyannamesinde Harcama ve Bağış İndirimleri: Eğitim, Sağlık, Sigorta ve Gelir–Kurumlar Vergisi Ayrımı

Harcamanın yapılmış olması, tutarın bütünüyle vergi matrahından indirilebilmesi için yeterli değildir. Eğitim, sağlık, sigorta ve bağış ödemeleri; yararlanacak kişi, belge, ortak sınır ve gelir veya kurumlar vergisi yönünden ayrı koşullara tabidir.

Eğitim ve Sağlık Harcamalarında Gelir Vergisi İndirimi: Yararlanma Şartları, Belgeler ve Ortak Sınır

Eğitim ve sağlık harcamalarının tamamı doğrudan ödenecek vergiden düşülmez. Koşulları sağlayan harcamalar, yıllık gelir vergisi beyannamesinde beyan edilen gelirin %10’u ile sınırlı olarak gelirden indirilir. Harcamanın Türkiye’de yapılması, uygun belgeye dayanması ve kanunda sayılan aile bireylerine ilişkin olması gerekir. İndirim, sırf harcama yapılmış olması nedeniyle ayrı bir vergi iadesi hakkı yaratmaz.

Uygulamanın hukuki niteliği ve diğer yükümlülüklerden farkı

Eğitim ve sağlık harcaması indirimi, uygun harcamanın tamamının vergi dairesince geri ödenmesi değildir. Kanuni koşulları sağlayan tutar, yıllık gelir vergisi beyannamesinde belirlenen sınır içinde matrahtan düşülür.

Eğitim ve sağlık harcamalarının birlikte tabi olduğu yüzde 10 indirim sınırı nasıl hesaplanır?

Eğitim için %10 ve sağlık için ayrıca %10 uygulanmaz. İki grubun uygun harcamaları birleştirilerek tek sınırla karşılaştırılır. Sınır hesabındaki beyan edilen gelir, ilgili düzenlemeye göre indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutardır. İndirilemeyen harcama sonraki yıla taşınamaz. [1; Gelir Vergisi Kanunu m.89/2]

Örneğin hesaplamaya esas beyan edilen geliri 900.000 TL olan kişinin uygun eğitim harcaması 80.000 TL, sağlık harcaması 70.000 TL ise toplam 150.000 TL harcama karşısında indirim sınırı 90.000 TL’dir. İndirilemeyen 60.000 TL sonraki yıl için hak oluşturmaz. 90.000 TL, doğrudan ödenecek vergiden değil matrahtan indirilir; gerçek vergi etkisi tarifedeki duruma bağlıdır.

Mükellefin, eşinin ve küçük çocuklarının hangi eğitim ve sağlık harcamaları indirilebilir?

Mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocukları için yapılan harcamalar kapsamdadır. Çocuk tanımı, kural olarak 18 yaşını doldurmamış olanlarla öğrenime devam edip 25 yaşını doldurmamış olanları içerir; ilgili sirkülerde birlikte oturma veya bakılma ilişkisi ve bazı özel durumlar açıklanır. Kardeş, anne veya baba için yapılan her harcama sırf aile bağı nedeniyle bu bent kapsamına girmez.

Eş veya çocuk ayrıca yıllık beyanname veriyorsa şahsilik ilkesi ve aynı harcamanın iki kez indirilmemesi gözetilir. Faturayı bir beyannamede kullanıp ödemenin diğer aile üyesinin hesabından yapılmasını ikinci bir indirim gerekçesi saymak mümkün değildir.

Eğitim giderlerinde hangi ayrımlar önemlidir?

Vergi mükellefi eğitim kurumuna ödenen uygun ücret, eğitim amaçlı kurs, okul servisi, kitap, kırtasiye ve özel yurt veya pansiyon ödemeleri kapsam içinde değerlendirilebilir. Buna karşılık yurt dışı okul ödemeleri, ayrı bedellendirilen okul yemeği, okul aile birliğine bağış ve gelir veya kurumlar vergisine tabi olmayan kurumlara yapılan ödemeler aynı kuralla indirilemez.

Bir üniversite öğrencisi için kiralanan normal dairenin kirası, özel yurt ücretine otomatik olarak eşitlenmez. “Çocuğun eğitimi için gerekliydi” gerekçesi harcamanın kanuni tür ve belge koşullarının yerine geçmez. Eğitim paketi içindeki ders, yemek, ulaşım ve konaklama kalemleri ayrı gösterildiğinde doğru değerlendirme kolaylaşır.

Sağlık gideri ile sigorta primi farklıdır

Tanı, tedavi, ilaç ve uygun sağlık araçlarına ilişkin harcamalar kendi belgeleriyle incelenir. Sağlık sigortası primi ise sigorta primlerinin indirimine ilişkin ayrı hükümlere tabidir. Aynı ödeme hem sağlık gideri hem sigorta primi olarak iki kez indirilemez. Sigorta şirketince karşılanan tutar ile kişinin üzerinde kalan gerçek gider de ayrıştırılmalıdır.

Yurt dışında yapılan tedavi, bu bentteki Türkiye’de yapılma koşulunu sağlamaz. Kişisel bakım veya genel tüketim harcamasının sağlık amaçlı olduğu söylenerek kendiliğinden indirilmesi uygun değildir; harcamanın niteliği ve tıbbi bağlantısı belgesiyle değerlendirilir.

Eğitim ve sağlık harcaması indiriminde fatura, ödeme ve yararlanıcı bilgileri nasıl belgelenir?

Yıllık beyanname vermeyen çalışan indirim kullanabilir mi?

Bu düzenleme yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden çalışır. Yalnız harcama yapıldığı için, normalde beyana girmeyen ücretleri isteğe bağlı beyan ederek genel bir iade hakkı oluşturulduğu varsayılmamalıdır. Ücretin yıllık beyan koşulları önce değerlendirilir.

Okulun düzenlediği her belge yeterli midir?

Hayır. Kurumun vergi durumu, belgenin niteliği ve harcama türü birlikte incelenir. Makbuzun üzerinde okul adının bulunması, her ödemenin indirim kapsamına girdiğini göstermez.

Faturadaki hangi tutar ve hangi hizmet dikkate alınır?

Gelir vergisi matrahından indirilebilecek uygun eğitim ve sağlık harcamasında belge üzerindeki katma değer vergisi (KDV) dahil tutar dikkate alınır. Bu harcama için ayrıca işletme kayıtlarında KDV veya gider indirimi kullanılmışsa mükerrer indirim kontrolü gerekir. Kişisel eğitim giderini önce mesleki gider, sonra yıllık indirim olarak ikinci kez yazmak doğru değildir.

Okul faturasında eğitim, yemek, servis, kıyafet ve diğer hizmetler aynı toplam altında bulunabilir. Her kalemin indirim niteliği ayrı incelenmelidir. Öğrenimle doğrudan ilgili uygun kitap, kırtasiye, okul kıyafeti ve servis ile kapsam dışında kalan yemek veya kişisel tüketim ayrılır. Üniversite ya da kurumun yalnız eğitim kurumu olması yetmez; harcamayı belgelendiren alıcının vergi statüsü de kanuni koşulun parçasıdır.

Ödemenin Türkiye'de yapılması ne demektir?

Türkiye'deki bir banka kartıyla yurt dışındaki okula veya sağlık kuruluşuna ödeme yapılması, harcamanın Türkiye'de yapıldığı sonucunu kendiliğinden doğurmaz. Hizmetin alındığı yer ve sağlayıcının vergi statüsü birlikte kontrol edilir. Dövizle fiyatlandırılmış olması da Türkiye'de alınan uygun hizmeti tek başına indirim dışına çıkarmaz.

Sağlık harcamasında ilaç, muayene, tedavi, diş ve gerekli tıbbi araçlar gibi kalemler belgelendirilmelidir. Estetik veya kişisel bakım adı taşıyan harcamanın tıbbi niteliği somut belgeyle değerlendirilir. Sigortanın karşıladığı bölüm ile kişinin gerçekten üstlendiği bölüm ayrılır; karşılanmış harcamanın tamamı kişisel indirim gibi kullanılmaz.

Yıl sonu sınır ve saklama

Eşlerin ayrı beyanname verdiği durumda aynı çocuğa ait aynı fatura iki beyannamede tam tutarıyla kullanılamaz. Harcamayı kimin üstlendiği ve hangi beyannameye ne ölçüde dahil edildiği açık olmalıdır. Küçük çocuk tanımı, yaşın yanında öğrenimin devamı ve bakmakla yükümlülük koşullarıyla değerlendirilir.

Eğitim ve sağlık giderlerinin ortak %10 sınırını aşan kısmı gelecek yıllara devreden bir hak değildir. Belgeler ilgili yılı izleyen yıldan başlayan beş yıllık vergi saklama süresi boyunca erişilebilir tutulmalıdır. e-Arşiv faturanın yalnız ekran görüntüsü yerine doğrulanabilir elektronik kaydı ve ödeme bağlantısı saklanması, sonradan yapılacak kontrolde daha sağlam bir dosya sağlar.

İşlem öncesinde verilecek karar ve hazırlanacak dosya

Harcamanın kime ait olduğunu, Türkiye’de yapılıp yapılmadığını ve belgenin uygunluğunu belirleyin. Eğitim ile sağlık harcamalarının ortak sınırını tek hesapta izleyin; aynı harcamayı başka bir indirim yoluyla ikinci kez kullanmayın.

Hayat ve Şahıs Sigortası Primlerinde Gelir Vergisi İndirimi: Poliçe Türü, İndirim Oranı ve Yıllık Sınırlar

Hayat ve şahıs sigorta primlerinin vergi etkisi, poliçenin adına bakılarak hesaplanamaz. Birikim primi içeren hayat sigortalarında dikkate alınabilecek oran ile sağlık, kaza ve benzeri şahıs sigortalarındaki oran farklıdır. Ayrıca yüzde ve yıllık asgari ücret sınırı birlikte uygulanır. Bordroda indirilen tutarın yıllık beyannamede yeniden kullanılması mümkün değildir.

Uygulamanın hukuki niteliği ve diğer yükümlülüklerden farkı

Sigorta primi indiriminin kapsamı, poliçenin taşıdığı riske ve ödemenin bordroda mı yıllık beyannamede mi değerlendirildiğine göre değişir. Bireysel emeklilik katkı payı, bütün şahıs sigortası primleriyle aynı indirim rejiminde değildir.

Hangi poliçenin ne kadarı dikkate alınır?

Rehbere göre birikim primi içeren hayat sigortası primlerinin %50’si; ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi uygun şahıs sigortası primlerinin %100’ü indirim hesabına girebilir. Ancak bu oranlar, ortaya çıkan tutarın tamamının mutlaka indirileceği anlamına gelmez. Diğer şartlar ve üst sınırlar sonraki aşamada uygulanır. [3; Gelir Vergisi Kanunu m.63/3, 89/1]

Sigortanın Türkiye’de yerleşik ve merkezi Türkiye’de bulunan sigorta veya emeklilik şirketi nezdinde akdedilmiş olması ve ödemenin ilgili dönemde yapılması gibi koşullar kontrol edilir. Yabancı dilde düzenlenmiş veya dövizli poliçenin görünümü tek başına yeterli değildir; sözleşmenin tarafı ve hukuki niteliği belirlenir.

Yıllık beyannamede iki sınır birlikte uygulanır

İndirilebilir prim toplamı, beyan edilen gelirin %15’ini ve yıllık brüt asgari ücret tutarını aşamaz. Uygun poliçe tutarı hesaplandıktan sonra bu iki sınırdan düşük olan dikkate alınır. Her poliçe için ayrı %15 sınırı yoktur. İndirilemeyen kısım izleyen yıla devredilemez.

2025 yılı gelirleri bakımından rehber yıllık brüt asgari ücret sınırını 312.066 TL olarak gösterir. Bu rakam 2026’da yapılan her prim ödemesi için kullanılacak sabit tutar değildir. Harcama yılına ilişkin asgari ücret ve ücretteki dönemsel değişiklikler ayrıca kontrol edilir.

Hayat sigortası ve diğer şahıs sigortası primlerinin birlikte ödendiği hesaplama örneği

Beyana esas geliri 600.000 TL olan kişinin 2025’te birikimli hayat sigortasına 80.000 TL, uygun sağlık sigortasına 70.000 TL ödediği varsayılsın. İlk aşamada 40.000 TL hayat primi ile 70.000 TL sağlık primi toplanır ve 110.000 TL bulunur. Gelirin %15’i 90.000 TL olduğundan, diğer şartlar sağlanıyorsa indirim 90.000 TL ile sınırlanır. 110.000 TL’nin tamamını indirmek veya iki poliçe için ayrı ayrı %15 hesaplamak doğru değildir.

Sigorta primlerinin ücret bordrosunda doğru ödeme döneminde dikkate alınması

Ücretlilerde ödendiği ayın ücretinin %15’i ve yıllık brüt asgari ücret sınırı birlikte izlenir. Yıllık toplama uyulmuş olması, her ayın bordrosunda sınırsız indirim yapılabileceği anlamına gelmez. Poliçe, ödeme belgesi ve primin ait olduğu dönem işverene doğru şekilde bildirilmelidir.

İşveren tarafından karşılanan primlerde ödemenin ücret niteliği ve gider sonucu ayrıca incelenir. İşverenin çalışan adına bireysel emeklilik katkısı ile çalışanın şahıs sigortası primi birlikte bulunduğunda, ilgili ortak sınır ve uygulama sırası dikkate alınır. Aynı ekonomik ödeme bordro, işletme gideri ve yıllık beyanname arasında iz bırakmadan tekrarlanmamalıdır.

Bireysel emeklilik katkısı neden ayrı?

Kişinin bireysel emeklilik sistemine ödediği katkı payı, sırf sigorta şirketine ödeme yapıldığı için şahıs sigortası primi indirimine dönüşmez. bireysel emeklilik sistemi (BES)’in devlet katkısı sistemi ile gelir vergisi indirimi farklı mekanizmalardır. İşverenin çalışan adına ödediği katkılar ise ayrı hükümler çerçevesinde değerlendirilir.

Sağlık sigortası primi ile sigortanın karşılamadığı tedavi faturası da ayrı tutulur. İkincisi şartları varsa eğitim ve sağlık gideri hükmü kapsamında değerlendirilebilir; primlerin %15 sınırıyla harcamaların %10 sınırı birbirinin yerine kullanılamaz.

Sigorta primi indiriminde poliçe türü, prim ödeme belgesi ve bordro kayıtlarının incelenmesi

Poliçenin tam metni, teminat ve birikim bileşenleri, ödeme dekontu, sigortalı kişi bilgileri, bordroda kullanılan tutar ve yıllık limit cetveli saklanmalıdır. İptal veya prim iadesi varsa önceki indirim üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir. Poliçe yenilendiğinde eski yılın belgesiyle yeni yıl ödemesi birbirine karıştırılmamalıdır.

Eş ve çocuk primleri indirilebilir mi?

Kanuni aile kapsamı içinde kalmaları ve diğer şartları sağlamaları gerekir. Eş veya çocuk ayrıca beyanname veriyorsa aynı primin iki beyannamede kullanılmaması ve şahsilik ilkesi gözetilir.

İndirim kadar vergi geri alınır mı?

Hayır. İndirim vergi matrahını azaltır. Vergi etkisi, kişinin toplam geliri, tarife dilimi ve daha önce yapılan kesintileriyle birlikte ortaya çıkar.

İşverenin ödediği prim nasıl değerlendirilir?

İşverenin çalışan adına ödediği şahıs sigortası primi, ücret niteliği ve bordroda brütleştirme ihtiyacı yönünden incelenir. Çalışanın uygun prim indirimi ile işverenin ücret gideri aynı işlem zincirinin farklı aşamalarıdır. İşverenin doğrudan ödeme yapması, bütün primin çalışanın matrahından sınırsız düşüleceği anlamına gelmez.

İşverenin çalışan adına bireysel emeklilik sistemine yaptığı katkılar için ticari kazançta özel gider düzenlemesi vardır. Çalışanın kendi BES katkısının yıllık gelir vergisi indirimi bulunmamasıyla bu özel işveren düzenlemesi birbirine karıştırılmamalıdır. İşveren BES katkısı ile şahıs sigortası indirimi aynı dönemde bulunduğunda ortak sınır ve kullanılabilecek kısım ayrıca hesaplanır.

Toplu prim ödemesi ve bordro dönemi

Bir yıllık primin peşin ödenmesi, ücret bordrosunda bütün tutarın tek ayda sınırsız indirilebileceği anlamına gelmez. Prim ilgili aylara dağıtılarak ücretin elde edildiği dönemin sınırları içinde değerlendirilir. Poliçe süresi, ödeme tarihi ve bordro dönemi birlikte izlenmelidir. Yıllık beyanname için uygulanan ödeme yılı yaklaşımıyla bordroda dönem dağılımı aynı hesap değildir.

2026'da yıllık brüt asgari ücret tutarı 396.360 TL'dir. Ancak bu üst sınıra ulaşılabilmesi, %15 gelir veya ücret sınırının ve poliçenin indirim oranının da elvermesine bağlıdır. Birikimli hayat sigortasında primin yalnız %50'sinin esas alınması kuralı, yıllık tavanla yer değiştirmez. Sınırların en elverişli olanı seçilmez; gerekli sınırlar birlikte uygulanır.

Çift kullanım ve poliçe belgesi

Yıllık beyannameye ücret dahil edildiğinde, bordroda kullanılmış primler yeniden indirim hesabına alınmamalıdır. Eş ve çocuk için ödenen primde de kimin bordrosunda veya beyannamesinde kullanıldığı kaydedilir. Poliçe üzerinde yalnız sigortalının adı bulunması, ödemeyi kimin yaptığı ve indirimi kimin kullanabileceği sorularını tek başına çözmez.

Poliçe türü, sigorta şirketinin Türkiye'deki statüsü, prim ödeme belgesi, dönem dağılımı ve bordro kaydı birlikte saklanmalıdır. İade edilen veya iptal edilen primlerin daha önce indirimde kullanılmış kısmı da kontrol edilir. İndirim verginin kendisinden değil matrahtan yapıldığından, prim tutarı kadar vergi iadesi beklentisi kurulamaz.

İşlem öncesinde verilecek karar ve hazırlanacak dosya

Poliçenin türünü ve primin ödeme dönemini açıkça belirleyin. Hayat sigortasında dikkate alınacak kısmı, diğer uygun şahıs sigortalarından ayırın; oran sınırı ile yıllık parasal üst sınırı birlikte uygulayın. Bordroda kullanılan tutarı yıllık beyannamede tekrar indirmeyin.

Bağış ve Yardımların Gelir ve Kurumlar Vergisinden İndirimi: Yararlanıcı Kurum, Belge, Sınır ve İstisnalar

Bir ödemenin sosyal amaç taşıması, tamamının vergi matrahından indirilebileceğini göstermez. Bağışın kime, hangi amaçla ve hangi belgeyle yapıldığı belirleyicidir. Genel sınırlı indirim, özel kanunla tamamı indirilebilen bağış ve sponsorluk farklı düzenlemelerdir. Bağış yapanın vergi durumu kadar, alan kuruluşun niteliği de kontrol edilmelidir.

Uygulamanın hukuki niteliği ve diğer yükümlülüklerden farkı

Bağışın sosyal bakımdan yararlı olması, bütün tutarın vergi matrahından indirilebilmesi için yeterli değildir. Bağış yapılan kuruluşun statüsü, bağışın amacı, nakdi veya ayni niteliği ve özel kanuni dayanak birlikte değerlendirilir.

Bağış gider midir, beyanname indirimi mi?

Ticari veya mesleki faaliyetin olağan gideri ile bağış ve yardım aynı değildir. Muhasebede gider kaydedilmiş bir bağışın vergi matrahına eklenip, şartları varsa beyannamede ayrıca indirilmesi gerekebilir. İşlem hem gider hem beyanname indirimi olarak iki kez kullanılamaz.

Gelir vergisi ve kurumlar vergisindeki bağış hükümleri benzer görünse de indirim tabanları ve özel koşulları bakımından ayrı değerlendirilir. Şahıs işletmesi sahibi ile sermaye şirketi için tek bir hesap şablonu kullanılması yanlış sonuç doğurabilir. [4; Gelir Vergisi Kanunu m.89; Kurumlar Vergisi Kanunu m.10]

Genel bağış indirimi ve alıcının statüsü

Genel bütçeli idareler, belirli kamu kuruluşları, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınan vakıflar gibi kanunda sayılan alıcılara yapılan bağışlarda, ilgili genel sınır uygulanabilir. Her dernek kamu yararına çalışan dernek, her vakıf vergi muafiyetli vakıf değildir. Unvanda “kamu”, “eğitim” veya “yardım” bulunması statüyü kanıtlamaz.

Gelir vergisinde genel oran kural olarak beyan edilen gelirin %5’i; kalkınmada öncelikli yöreler için ilgili hüküm çerçevesinde %10 olabilir. Kurumlar vergisinde genel sınır ilgili kurum kazancının %5’i üzerinden incelenir. Hesap tabanı, muhasebe satış hasılatı değildir. [4; Gelir Vergisi Kanunu m.89/4; Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-c]

Tamamı indirilebilen bağışlarda da şart vardır

Okul, sağlık tesisi ve kanunda sayılan diğer tesislerin yapımı veya faaliyetlerine ilişkin uygun bağışlar; belirli yardım kampanyaları; Türk Kızılay Derneği ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine yapılan uygun nakdi bağışlar gibi özel düzenlemeler ayrı ayrı değerlendirilir. “Tamamı” ifadesi, alıcı ve amaç şartlarını veya beyannamede kullanılabilir kazanç sınırını kaldırmaz.

Bir bağışın nakdi olması gereken özel hükümde ayni teslim aynı sonucu doğurmayabilir. Kampanya bağışında yetkili kararın kapsamı ve ödemenin o kampanyaya bağlantısı belgelenmelidir. Özel kanunlar kapsamındaki indirimler de ilgili kanun gösterilmeden genel başlık altında kabul edilmemelidir.

Ayni bağış ve katma değer vergisi

Mal bağışında malın değeri, stok veya sabit kıymet niteliği, teslim belgesi ve alıcı kabulü önemlidir. Bağışlanan malın satış fiyatını doğrudan indirim tutarı saymak her durumda doğru olmaz; kanuni değerleme uygulanır. Fatura ve teslim kayıtları ile bağış makbuzu aynı işlemi tutarlı biçimde göstermelidir.

Gelir veya kurumlar vergisinde indirim hakkı bulunması katma değer vergisi (KDV) bakımından otomatik istisna anlamına gelmez. Teslimin KDV kapsamı, varsa özel istisna ve yüklenilen verginin durumu ayrıca incelenir. Vergi türlerini tek bir “bağış vergisizdir” sonucunda birleştirmek doğru değildir.

Sponsorluk harcaması ile reklam hizmeti bedelinin vergi indirimi bakımından ayrılması

Karşılığında tanıtım, reklam veya başka bir ticari menfaat alınan ödeme gerçek niteliğine göre değerlendirilir. Sponsorluk için mevzuattaki sözleşme, amaç ve belge koşulları önemlidir. Spor sponsorluklarında amatör ve profesyonel branşlara ilişkin indirim oranları farklı olabilir. Bağış makbuzu düzenlenmiş olması, gerçekte reklam hizmeti alınan işlemin niteliğini tek başına değiştirmez.

Bağışın alıcısı, amacı ve kazanç sınırına göre vergi indiriminin değerlendirildiği örnek

Bir şirketin yerel bir derneğe para göndermeden önce yalnız derneğin banka hesabını doğrulaması yeterli değildir. Önce derneğin hukuki ve vergisel statüsü, bağışın amacı, uygulanacak kanun bendi ve kazanç sınırı belirlenir. Derneğin özel statüsü yoksa ödeme sosyal açıdan değerli olsa da beklenen matrah indirimini sağlamayabilir. Bu inceleme, ödeme sonrasında eksik makbuz tamamlatmaktan daha etkilidir.

Bağış indirimi için yararlanıcı kuruluşun statüsü, makbuz ve teslim belgeleri

Kazanç yoksa indirim sonraki yıla taşınır mı?

Bağış indirimlerinin kullanılmayan kısmı için genel ve sınırsız devir hakkı yoktur. İlgili özel hüküm ayrıca kontrol edilmelidir. “Tamamı indirilebilir” ifadesi tek başına gelecek yıllarda kullanım hakkı anlamına gelmez.

Bağış alan kişinin vergi yükümlülüğü var mı?

Bağış yapanın indirimi ile alanın muafiyeti veya veraset ve intikal vergisi durumu ayrı konulardır. Bir taraftaki vergi avantajı diğer taraf için otomatik muafiyet sağlamaz.

Bağışın yapıldığı tarih ve alıcının o tarihteki statüsü

Alıcının kamu yararına çalışan dernek veya vergi muafiyeti tanınmış vakıf statüsü, bağış tarihi bakımından doğrulanmalıdır. Benzer isimli başka bir tüzel kişi veya statünün sonradan kazanılması aynı sonucu doğurmayabilir. Bağış makbuzunda gerçek alıcı, tarih, tutar veya malın niteliği açık olmalıdır.

Gelir vergisindeki belirli yörelere ilişkin artırımlı bağış sınırı, kurumlar vergisindeki genel %5 sınırına otomatik taşınamaz. Ortaklıkta yapılan bağışın hangi mükellefin beyannamesinde ne şekilde değerlendirileceği de ayrı kontrol edilir. Bağış tutarı muhasebede gider kaydedilmişse beyanname hesabındaki düzeltme ve uygun indirim sırası korunmalıdır.

Gıda bankacılığı ve 2026 değişikliği

Gıda bankacılığı kapsamında bedelsiz verilen uygun gıda, temizlik, giyecek ve yakacak malları için alıcı, amaç ve belge koşulları vardır. Nakit yardım veya herhangi bir ikinci el eşya, yalnız yardım amacı taşıdığı için aynı özel düzenlemeye girmez. Bağış faturası ve teslim belgesiyle malların türü ve maliyet değeri izlenmelidir.

GVK 89/6'da 7578 sayılı Kanun'la yapılan ve 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren değişiklik, Darülaceze Başkanlığını da ilgili hükümde açıkça saymıştır. Bu nedenle rehberdeki alıcı listesini değişiklik tarihinden bağımsız ve kapalı bir liste gibi kullanmak doğru değildir. İndirimin uygulanacağı işlem tarihi ve ilgili hüküm birlikte değerlendirilir. [Gelir Vergisi Kanunu]

KDV yönünden de bedelsiz teslimin istisna kapsamı ile yüklenilen verginin indirimi ayrı konudur. KDV 30/a'daki istisnalar dikkate alınmadan bütün bedelsiz yardımlar için yüklenilen KDV indirilemez denilemez. Gider, beyanname indirimi, KDV istisnası ve KDV indirimi dört ayrı kontrol olarak yapılmalıdır.

Yardım kampanyası, tesis yapımı ve sponsorluk

Cumhurbaşkanınca başlatılan kampanya ile özel bir platformun düzenlediği kampanya aynı indirim hükmüne dayanmayabilir. Okul, sağlık, ibadethane veya başka tesis için yardımda da kanunda sayılan kurum, tesis türü, teslim ve izin koşulları incelenir. Yapım işiyle mal teslimi veya nakit bağışın belgeleri farklılaşır.

Sponsorluk gideri için ayrı rejim bulunmaktadır; amatör ve profesyonel spor ayrımı ve uygun sözleşme önemlidir. Reklam karşılığı ödenen bedel ise gerçek ticari hizmet olarak değerlendirilebilir. Üzerinde bağış, reklam veya sponsor yazması tek başına vergisel niteliği belirlemez. Karşı edim, tanıtım hakkı ve yararlanıcı dosyada açıkça gösterilmelidir.

İşlem öncesinde verilecek karar ve hazırlanacak dosya

Bağıştan önce alıcının ilgili tarihteki hukuki statüsünü ve düzenleyeceği belgeyi doğrulayın. Gider kaydı, beyanname indirimi ve katma değer vergisi sonuçlarını ayrı değerlendirin; kazanç yetersizliğinde indirim hakkının sonraki yıla taşınıp taşınamayacağını ilgili hükümden belirleyin.

Kaynakça ve hukuki dayanaklar

1. Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesinde Bildirilecek Gelirlerden İndirim Konusu Yapılabilecek Eğitim ve Sağlık Harcamaları
2. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
3. Gelir Vergisi Matrahından İndirilecek Hayat/Şahıs Sigorta Primleri
4. Vergi Mevzuatı Yönünden Bağış ve Yardımlar
5. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu
6. 3065 sayılı Kanun, özellikle 30/a ve 30/d