İçeriğe geç
+90 531 883 33 88

Dernekler, Vakıflar ve Kooperatifler

Yapı Kooperatifi Nedir? Türleri, Ortaklık Şartları ve Üyelerin Hakları

Bir masadaki apartman ve bahçe maketini inceleyen iki kişi.
Yazar: Yayın tarihi: Yaklaşık 13 dakika okuma

Kurumsal hukuki inceleme ve kontrol: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Yayımlayan: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Özet

Yapı kooperatifi, ortaklarının konut veya işyeri edinmesine yönelik ekonomik ihtiyaçlarını ortak bir organizasyon içinde gerçekleştirmek üzere kurulan tüzel kişidir. Kooperatife ortak olmak; belirli bir dairenin tapusunu almak, sabit bedelli konut satın almak veya yalnızca bir yatırım payı edinmekle aynı hukuki sonucu doğurmaz. Ortaklık, yönetime katılma ve bilgi edinme haklarının yanında anasözleşmeye ve geçerli kararlara dayanan ödeme yükümlülüklerini de içerir. Sağlıklı değerlendirme için kooperatifin türü, ortaklığa kabul işlemi, arsa ve proje durumu, mali kayıtlar ve tahsis koşulları birlikte incelenmelidir. Bu rehber, kuruluş ve üyelikten tapuya geçişe kadar temel ayrımları açıklar.[1, 2]

Yapay zekâ ile üretilmiş temsili görsel.

Yapı kooperatifi nasıl bir hukuki yapıdır?

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, kooperatifi değişir ortaklı ve değişir sermayeli bir tüzel kişi olarak düzenler. Yapı kooperatifinde amaç, ortakların katkı ve dayanışmasıyla konut veya işyeri projesini gerçekleştirmektir. Kooperatifin malvarlığı, organları, kararları ve borçları ortakların kişisel malvarlığından ayrı değerlendirilir.[1]

Bu yapı, ortakların yalnızca ödeme yapan kişiler olduğu anlamına gelmez. Ortak; genel kurulda oy kullanır, hesapları kanuni kapsamda inceler, organları seçer ve hukuka aykırı kararlara karşı başvuru yapabilir. Yönetim kurulunun varlığı da genel kurulun kanunen devredilemeyen görevlerini ortadan kaldırmaz. Projenin hukuki ve mali denetimi, ortaklığın sürekli bir parçasıdır.

“Kooperatiften ev almak” ifadesi günlük dilde farklı işlemleri kapsar. Kooperatife yeni ortak olunabilir, mevcut ortaklık devralınabilir veya kooperatifin mülkiyetindeki tamamlanmış bir bağımsız bölüm satın alınabilir. Bu işlemlerin borç, temsil, şekil ve tapu sonuçları farklıdır. Öncelikle hangi ilişkinin kurulacağı belirlenmelidir; sözleşmenin üzerine yazılan başlık tek başına yeterli değildir.

Konut, toplu işyeri ve sanayi sitesi kooperatifleri arasındaki fark nedir?

Yapı kooperatifinin türü, yalnızca ticaret unvanındaki bir sözcük değildir. Amaç, ortaklık koşulları, proje niteliği ve anasözleşmede düzenlenen faaliyet çerçevesi bakımından önem taşır. Kanunun ortak hükümleri bulunmakla birlikte her tür için aynı anasözleşmenin ve aynı ortaklık koşullarının geçerli olduğu varsayılamaz.[1, 7, 8]

Kooperatif türüTemel proje amacıİncelemede öne çıkan konu
Konut yapı kooperatifiOrtaklarına konut sağlamak üzere yapı projesi yürütmekKonut sayısı, ortak sayısı, finansman, tahsis ve ferdileşme
Toplu işyeri yapı kooperatifiİşyerlerinin birlikte planlanması ve yapımıKullanım amacı, proje ve ruhsat uygunluğu, ortaklık şartları
Sanayi sitesi yapı kooperatifiSanayi veya üretim faaliyetlerine uygun işyerleri ve ortak alanlar oluşturmakAnasözleşmedeki mesleki koşullar, altyapı ve ortak tesisler

Örneğin sanayi sitesi projesinde bir kişinin gerekli mesleki koşulları taşıyıp taşımadığı, yalnız konut kooperatiflerine ilişkin genel bir açıklamadan çıkarılamaz. Kooperatifin güncel ve tescilli anasözleşmesi görülmelidir. Örnek anasözleşme önemli bir başvuru kaynağı olsa da somut kooperatifin geçerli metni ve sonradan yapılan değişiklikleri ayrıca incelenmelidir.[7, 8]

Ortaklık payı, arsa payı ve daire tapusu aynı şey değildir

Yapı kooperatifi uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü farklı hakların tek bir “hisse” sözcüğüyle anlatılmasından doğar. Oysa aşağıdaki ayrımlar, hem alınacak belgenin hem de gerektiğinde açılacak davanın niteliğini değiştirir.

Belge veya hukuki durumGösterdiği temel ilişkiTek başına sağlamadığı sonuç
Kooperatif ortaklığıTüzel kişiyle ortaklık ilişkisi ve buna bağlı haklarBelirli bağımsız bölümün mülkiyeti
Ortaklık senediOrtaklığın ve senette gösterilen bilgilerin belgelendirilmesiTapu yerine geçme; kıymetli evrak niteliği
Konut veya işyeri tahsisiBelirli bölümün ortağa ayrılmasıKendiliğinden tapu tescili
Anahtar veya fiilî teslimBölümün kullanımının fiilen bırakılmasıBütün hukuki ve mali işlemlerin tamamlanması
Tapuda arsa payıTaşınmaz üzerindeki kayıtlı paylı mülkiyetHer durumda bağımsız bir dairenin mülkiyeti
Bağımsız bölüm tapusuİlgili taşınmaz üzerindeki ayni hakKooperatifle bütün borç ilişkilerinin kendiliğinden sona ermesi

1163 sayılı Kanun'un 18. maddesi, ortaklık senedinin kıymetli evrak olmadığını açıkça belirtir. Türk Medeni Kanunu'nun 705 ve 706. maddeleri ise taşınmaz mülkiyetinin kazanılması ve devir sözleşmelerinin şekli bakımından temel kuralları düzenler. Kanuni istisnalar saklı kalmak üzere taşınmaz mülkiyeti tescille kazanılır. Bu nedenle “Üyelik belgem var, tapu zaten benim” değerlendirmesi hukuken yeterli değildir.[1, 2]

Yapı kooperatifi nasıl kurulur ve tüzel kişilik ne zaman doğar?

Kanundaki genel kuruluş kuralı en az yedi ortağın anasözleşmeyi yetkili ticaret sicili personeli huzurunda imzalamasıdır. Bakanlıkça belirlenen faaliyetler bakımından daha yüksek ortak sayısı ve özel koşullar bulunabileceğinden, her kooperatif türüne yalnızca bu genel sayı üzerinden yaklaşılmamalıdır. İzin ve ticaret sicili işlemleri tamamlanır; kooperatif tescille tüzel kişilik kazanır.[1, 7]

Anasözleşme; amaç ve faaliyet konusunu, ortaklığa giriş ve çıkışı, ortakların sorumluluğunu, sermaye düzenini ve organların işleyişini gösterir. Bu belge okunmadan üyelik kabul etmek, ödeme yükümlülüğünün ve karar düzeninin önemli bir bölümünü incelememek anlamına gelir. Ayrıca tescilli metin ile başvuru sahibine verilen eski nüshanın aynı olduğu kontrol edilmelidir.

Kuruluşta verilen sözlü açıklamalar, sonradan geçerli biçimde alınan bütün kararların yerine geçmez. “Başka ödeme istenmeyecek” veya “Altı ay sonra kesin tapu” gibi vaatlerin kim tarafından, hangi temsil yetkisiyle, hangi yazılı koşullarda verildiği araştırılır. Kooperatif organlarının kanuni yetkileri ve projenin mevcut hukuki durumu bu değerlendirmeden ayrı tutulamaz.

Kimler ortak olabilir ve üyelik nasıl kazanılır?

Başvuru ve kabul işlemi

1163 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre gerçek kişinin medeni hakları kullanma yeterliliği bulunmalı; ortak olmak isteyen kişi anasözleşmenin hak ve yükümlülüklerini kabul ettiğini belirten yazılı başvuruyu yapmalıdır. İlgili tüzel kişiler de kanun ve kendi amaçları çerçevesinde ortak olabilir. Somut kooperatifin anasözleşmesindeki ek koşullar ayrıca aranır.[1]

Yönetim kurulu başvuruyu bir ay içinde karara bağlar; sonucu kanundaki usule uygun şekilde bildirir. Sürenin geçirilmesi, başvurunun kendiliğinden kabul edildiği anlamına gelmez. Yapı kooperatifinde ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısının genel kurulca belirlenmesi ve yönetimin bu sayının üzerinde ortak kaydetmemesi de önemlidir.[1]

Ortaklık kaydının ortaklar defteri ve KOOPBİS ile uyumlu olması gerekir. Ancak kayıt eksikliğiyle ortaklık ilişkisinin hiç doğmamış olması aynı durum değildir. Kabul kararı, başvuru, ödeme belgeleri, genel kurul çağrıları ve kooperatifin kişiye ortak olarak davranıp davranmadığı birlikte incelenir.

Ödeme yapmak tek başına üyelik oluşturur mu?

Her ödeme ortaklık payı veya aidat değildir; avans, devir bedeli ya da başka bir sözleşmenin ödemesi olabilir. Bu nedenle para yatırılması tek başına ve her olayda üyelik ispatı sayılmaz. Buna karşılık usulüne uygun kabul edilmiş ortaklık, yönetimin iç kayıtları eksik tuttuğu gerekçesiyle kolayca yok sayılamaz.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 25.09.2024 tarihli, E. 2023/4368, K. 2024/2950 sayılı kararında kabul işlemleri, yetkili kişi aracılığıyla yapılan ödemeler ve ortaklık kayıtları birlikte değerlendirilmiş; üyeliğin tespitine ilişkin kabul sonucu onanmıştır. Kararın uygulamadaki önemi, tek dekonttan otomatik üyelik sonucu çıkarması değil, somut kabul ve temsil ilişkisini kayıtlarla birlikte incelemesidir.[3]

Kooperatifin organları hangi işleri yapar?

Genel kurul: temel kararların alındığı organ

Genel kurul, kooperatifin en yetkili organıdır. Anasözleşme değişikliği, yönetim ve denetim organlarının seçimi, hesapların değerlendirilmesi ve ibra gibi görevleri bulunur. Taşınmaz alım ve satımına ilişkin kanunda belirtilen esaslar, inşaatın yaptırılma yöntemi ve ortak sayısıyla konut veya işyeri sayısı da genel kurulun devredilemeyen yetkileri arasındadır.[1]

Genel kurul kararı bulunması, kararın her koşulda hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Çağrı, gündem, toplantı ve karar yeter sayıları ile kararın kanuna ve anasözleşmeye uygunluğu ayrıca incelenir. Üyenin toplantıya hazırlanması, tutanağı görmesi ve gerekli durumda muhalefetini açıkça kaydettirmesi önem taşır.

Yönetim kurulu: yönetim ve temsil

Yönetim kurulu, kanun ve anasözleşme çerçevesinde faaliyetleri yürütür ve kooperatifi temsil eder. En az üç üyeden oluşur. Yükleniciyle sözleşme, banka işlemleri veya ortaklık başvurusu gibi konularda imza atan kişinin güncel temsil yetkisi kontrol edilmelidir. Yönetim kurulu başkanı unvanını taşımak, her işlemde tek başına sınırsız imza yetkisi bulunduğunu göstermez.[1]

Denetim: hesapların ve işlemlerin incelenmesi

Denetçiler genel kurul adına işlem ve hesapları inceler. Ortaklar somut sorunlara dikkat çekebilir ve açıklama isteyebilir. Ayrıca kanuni ölçütleri sağlayan kooperatifler dış denetime tabidir; bütün kooperatiflerin aynı dış denetim düzenine tabi olduğu varsayılmamalıdır. Denetçi raporunun hiç sunulmaması, kanunun 65. maddesinde sayılan finansal tablo, faaliyet raporu ve ibra kararları bakımından ayrıca geçersizlik sonucu doğurur.[1]

Üyelerin temel hakları nelerdir?

Oy, eşit işlem ve yönetime katılma

Kanunun temel kuralı her ortağın bir oy kullanmasıdır. Daha çok sermaye payına sahip olmak veya daha fazla ödeme yapmak, kendiliğinden daha çok oy vermez. Ortaklar kanuni sistem içinde hak ve yükümlülüklerde eşittir; bununla birlikte farklı konum ve özellikteki bağımsız bölümlerin değer farklarının usulüne uygun belirlenmesi, tek başına eşitliğe aykırılık sayılmaz.[1]

Yapı kooperatiflerinde genel kurula katılma bakımından diğer kooperatifler için öngörülen üç aylık ortaklık koşulu uygulanmaz. Katılım için ortaklık durumunun ve KOOPBİS listesinin doğru olması önemlidir. En az dört ortak olmak kaydıyla toplam ortak sayısının en az onda biri, kanuni usulde genel kurulun toplantıya çağrılmasını isteyebilir.[1]

Bilgi alma ve belge inceleme

Yıllık faaliyet raporu, bilanço, gelir-gider farkı hesapları ve ilgili denetçi raporları, yıllık genel kuruldan en az on beş gün önce başlayarak bir yıl süreyle incelemeye hazır tutulur. Erişim; merkez, varsa şubeler ve KOOPBİS üzerinden sağlanır. Kanunun 24. maddesindeki bu hak, anasözleşme veya organ kararıyla kaldırılamaz.[1, 4]

Ticari defterlerin ve haberleşmenin ayrıntılı incelenmesi ise 25. maddede farklı kurala bağlanmıştır. Zorunlu raporları görme hakkı, bütün banka ve muhasebe kayıtlarının her üyeye sınırsız teslim edilmesi anlamına gelmez. Somut talep, genel kurul veya yönetim izni, denetçi incelemesi ve gerektiğinde mahkeme aracılığıyla belge getirtilmesi ayrı değerlendirilir.[1]

Hukuka aykırı kararlara karşı başvuru

Genel kurul kararının iptali ile ortaklıktan çıkarma kararına itiraz farklı yollardır. Genel kurul kararlarında 53. maddedeki iptal süresi, toplantıyı izleyen günden başlayarak bir aydır. İhraç kararına karşı 16. maddede düzenlenen üç aylık süre ise kanuni tebliğle ilişkilidir. Hangi davanın açılacağı belirlenmeden “Kooperatif davalarının süresi üç aydır” gibi bir genelleme yapılamaz.[1]

Aidat, ortaklık sermayesi ve kooperatif borcu nasıl ayrılır?

Sermaye payı, projenin bütün maliyetinin ödendiği anlamına gelmez. Yapı maliyetine yönelik aidatlar, gider avansları ve geçerli kararlara dayanan diğer yükümlülükler ayrıca doğabilir. Talep edilen ödemenin tutarı kadar hangi karar, dönem, hesap ve anasözleşme hükmüne dayandığı da açıklanmalıdır.

Kanunun 31. maddesindeki teknik anlamıyla “ek ödeme yükümlülüğü” ile uygulamada inşaat için istenen her ilave aidat aynı şey değildir. Bu maddede ek ödemelerin yalnız bilanço açıklarını kapatmada kullanılması öngörülür; anasözleşmedeki düzenleme ve kanuni sınırlar ayrıca incelenir. Her yeni maliyet artışını aynı kavramla açıklamak, ödeme talebinin hukuki dayanağını belirsizleştirir.[1]

Kooperatifin üçüncü kişilere borcu da ortağın kooperatife borcundan ayrıdır. Genel kural, anasözleşmede aksi düzenlenmedikçe kooperatifin alacaklılarına kendi malvarlığıyla sorumlu olmasıdır. Anasözleşmede sınırlı veya sınırsız kişisel sorumluluk hükümleri bulunabilir. Ayrıca ortağın kişisel borçlu olmaması, kooperatife ait arsa üzerindeki haciz veya ipoteğin proje ve tapu sürecini etkilemeyeceği anlamına gelmez.[1]

Ortak olmadan önce hangi belgeler incelenmelidir?

Başvuru veya devir bedeli ödenmeden önce en az şu başlıklar birlikte değerlendirilmelidir:

  • Güncel ticaret sicili kayıtları, tescilli anasözleşme ve temsil yetkileri.
  • Yönetim kurulu kabulü veya devrin onaylanmasına ilişkin usul ve ortaklık koşulları.
  • Ortak sayısı, yapılacak bağımsız bölüm sayısı ve tahsis düzeni.
  • Arsanın tapusu, takyidatı ve kooperatifin inşaat yapma hakkının dayanağı.
  • İmar, ruhsat, proje ve inşaatın mevcut aşaması.
  • Son mali tablolar, denetim raporları, bütçe ve önemli borçlar.
  • Aidat ve diğer ödemelere ilişkin genel kurul kararları.
  • Varsa yüklenici sözleşmesi, teslim programı ve devam eden uyuşmazlıklar.

Örneğin bir ortaklık devrinde satıcı “Bütün borçlar ödendi” derken kooperatif yeni bir maliyet kararı almış olabilir. Devir sözleşmesindeki borç paylaşımı, kooperatife karşı yükümlülükle aynı sonucu doğurmayabilir. İnceleme, yalnız satıcının verdiği makbuzlarla sınırlı tutulmamalıdır. Ayrıntılı değerlendirme, bu serideki kooperatiften ev veya hisse alımına ilişkin yazının konusudur.

KOOPBİS kaydı üyelik veya tapu garantisi midir?

KOOPBİS, kooperatif ve ortaklık bilgilerinin elektronik ortamda tutulmasını ve kanuni erişimi sağlayan sistemdir. Kayıtların tam ve güncel tutulmasından yönetim kurulu sorumludur. Yeni ortaklık verileri ve genel kurul belgeleri için farklı kayıt süreleri öngörülür; sistemin bir kişiye kullandırılması yönetim sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.[4, 5]

Sistemde adın bulunması, belirli bir dairenin tapusunun kazanıldığı anlamına gelmez. Adın bulunmaması da geçerli biçimde kurulmuş üyeliği kendiliğinden sona erdirmez. Bununla birlikte genel kurula katılabilecek ortaklar listesinin KOOPBİS üzerinden hazırlanması ve listede bulunmayanların katılımına ilişkin kurallar nedeniyle kayıt hatası zamanında giderilmelidir. Hukuki ilişki ile elektronik kaydın işlevi birbirine karıştırılmamalıdır.[1, 5]

İnşaatın bitmesi, tapu devri ve tasfiye aynı aşama değildir

Anahtarın verilmesi fiilî kullanım bakımından önemlidir; ancak tapu, yapı kullanma izni, hesaplaşma ve kooperatifin sona ermesi ayrı konulardır. Kanunun 81. maddesinde yapı kooperatiflerinin amaç ve faaliyetlerinin tamamlanması ile ferdi mülkiyete geçiş bağlantılı biçimde düzenlenir. Kanuni şartlar ve usulüne uygun amaç değişikliği ihtimali incelenmeden yalnız “İnşaat bitti” denilerek tüzel kişiliğin sona erdiği kabul edilemez. Dağılma sebebinin doğması, tasfiyenin yürütülmesi ve sicilden terkin de aynı işlem değildir.[1]

2026'da getirilen özel kural ayrıca dikkate alınmalıdır. 7579 sayılı Kanun'la eklenen 1163 sayılı Kanun'un ek 6. maddesi, inşaatı tamamlayarak etaplar hâlinde yeniden inşaata başlayan yapı kooperatiflerinde, yapılan ve yapılması planlanan bütün inşaatlar tamamlanmadan tahsis edilen konut ve işyerlerinin tapusunun devredilemeyeceğini düzenler. Hüküm 22 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.[1, 6]

Bu düzenleme bütün yapı kooperatiflerini kapsayan koşulsuz bir tapu yasağı gibi sunulmamalıdır. Somut kooperatifin etap yapısı ve maddenin tarif ettiği faaliyet biçimi araştırılmalıdır. Buna karşılık “Daire tahsis edildi, dolayısıyla tapu derhâl verilmek zorunda” yaklaşımı da bu özel kural incelenmeden kurulamaz.

Devir, ayrılma ve miras üyeliği nasıl etkiler?

Kooperatif ortaklığı devredilebilir; devralanın ortaklık koşullarını taşıması ve kabul süreci önemlidir. Kooperatif ortaklığının devri ile tapudaki taşınmazın devri birbirinin yerine geçmez. Ayrılmak isteyen ortağın başvurusu, çıkış zamanı ve geri verilecek tutarın hesabı kanunla anasözleşme birlikte incelenerek belirlenir.[1]

Ortağın ölümü de ayrıca düzenlenmiştir. Kanunda ortaklığın ölümle sona ermesi temel kural olmakla birlikte, anasözleşmede gösterilecek koşullarla mirasçıların ortak olarak kalması sağlanabilir. Birden fazla mirasçının bulunması, temsil ve hak sahipliği bakımından ilave inceleme gerektirir. Bu konular pay devri, çıkma ve mirasa ilişkin özel değerlendirmede ayrıntılandırılmalıdır.[1]

Hangi sorun için hangi hukuki inceleme gerekir?

Karşılaşılan sorunÖnce belirlenmesi gereken konu
Üyelik kabul edilmiyorOrtaklığın nasıl kurulduğu; tespit davasında güncel hukuki yarar
Genel kurulda hukuka aykırı karar alındıKararın niteliği, muhalefet ve bir aylık iptal süresi
Hesap ve belge gösterilmiyor24. madde erişimi ile 25. madde incelemesinin ayrılması
Daire tahsis edildi, tapu verilmiyorÜyelik, tahsis, borçlar, taşınmaz durumu ve güncel devir koşulları
İnşaat gecikiyorTeslim yükümlülüğünün kaynağı, temerrüt ve somut zarar
Fazla aidat veya şerefiye isteniyorÖdemenin karar dayanağı, hesap yöntemi ve eşit işlem
Kooperatif arsasında haciz veya ipotek varKooperatif borcu, taşınmaz üzerindeki haklar ve ortağın durumu

Bu ayrım yapılmadan yalnız “Kooperatifi dava etmek” hedefiyle ilerlemek, istenen sonuca uygun olmayan bir talep kurulmasına yol açabilir. Özellikle süreli başvurularda belge beklemek veya idari şikâyette bulunmak, dava süresini kendiliğinden durdurmaz.[1]

Sonuç

Yapı kooperatifinde sağlıklı ortaklık ilişkisi, hakların ve yükümlülüklerin aynı açıklıkla bilinmesine bağlıdır. Üyelik kaydı, ödeme, konut tahsisi, teslim ve tapu farklı hukuki aşamalardır. Hiçbiri diğerinin bütün sonuçlarını kendiliğinden doğurmaz. Anasözleşme, yetkili organ kararları, mali kayıtlar ve taşınmazın güncel durumu birlikte incelenmelidir.

Ortak bakımından temel yaklaşım; başvuru ve ödemeleri belgelemek, genel kurula hazırlanmak, bilgi alma hakkını kullanmak ve uyuşmazlığın niteliğine uygun yola zamanında başvurmaktır. Yönetim bakımından ise üyelikten tapuya kadar işlemlerin açık, kayıtlı ve denetlenebilir yürütülmesi hem projenin ilerlemesini hem de ortakların haklarını korur.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapı kooperatifine üye olunca dairenin sahibi olur muyum?

Ortaklık, kooperatifle hukuki ilişki kurar; belirli dairenin mülkiyetini tek başına kazandırmaz. Tahsis, fiilî teslim ve tapu tescili ayrı aşamalardır. Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması bakımından Türk Medeni Kanunu'nun kuralları ve somut işlemin niteliği incelenir.[1, 2]

Herkes her yapı kooperatifine ortak olabilir mi?

Kanundaki genel koşullar yanında ilgili kooperatifin türüne ve geçerli anasözleşmesine bakılır. Mesleki veya başka özel koşullar bulunabilir. Koşulları araştırılmadan yalnızca bedel ödenmesi, geçerli üyelik konusunda güvence oluşturmaz.[1, 7]

Yönetim bir ay içinde cevap vermezse üyeliğim kabul edilmiş sayılır mı?

Kanun yönetim kuruluna bir aylık karar süresi yükler. Ancak cevap verilmemesi kendiliğinden kabul anlamına gelmez. Başvuru, kabul işlemleri ve kooperatifin kişiye yönelik davranışları somut olarak incelenmelidir.[1]

Daha çok ödeme yapan ortağın daha çok oyu var mı?

Temel kural her ortağın bir oy kullanmasıdır. Ödemenin veya sermaye payının artması, kendiliğinden oy sayısını artırmaz. Temsil ve diğer oy kullanma koşulları ayrıca kanuna göre değerlendirilir.[1]

Kooperatif borçları için kişisel malvarlığıma başvurulabilir mi?

Öncelikle anasözleşmedeki sorumluluk hükümleri ve borcun kaynağı incelenir. Genel kural kooperatifin kendi malvarlığıyla sorumlu olmasıdır; kişisel sorumluluk ve ek ödeme düzenlemeleri ayrıca etkili olabilir. Kooperatif taşınmazına uygulanan haczin projeye etkisi de farklı bir konudur.[1]

KOOPBİS kaydı tapu sorgulamasının yerine geçer mi?

Hayır. KOOPBİS kooperatif ve ortaklık bilgilerinin tutulduğu sistemdir. Taşınmazın mülkiyeti, haciz ve ipotek gibi kayıtlar bakımından güncel tapu sicili incelemesi gerekir. Sistemdeki ortaklık kaydı belirli bir dairenin tapusunu kazandırmaz.[2, 4]

Konut tahsis edilmişse tapu her durumda hemen devredilmeli mi?

Tahsis tek başına yeterli değildir. Kooperatifin ve taşınmazın hukuki durumu, geçerli yükümlülükler ve kanuni koşullar incelenir. Özellikle 2026'da eklenen ek 6. maddenin etaplar hâlinde yeniden inşaata başlayan yapı kooperatiflerine ilişkin kapsamı somut olayda değerlendirilmelidir.[1, 6]

Kaynakça

1 — 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, özellikle m. 1–9, 14, 16, 18–19, 23–31, 42–55, 65–69, 81 ve ek m. 5–6. Resmî mevzuat metni.

2 — 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, özellikle m. 705–706. Resmî mevzuat metni.

3 — Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2023/4368, K. 2024/2950, 25.09.2024. Karar metni.

4 — Kooperatif Bilgi Sistemi Yönetmeliği, Resmî Gazete 14.01.2022, sayı 31719; özellikle m. 6, 10–15. Ticaret Bakanlığı nüshası.

5 — Kooperatif Bilgi Sistemi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete 02.08.2024, sayı 32620. Resmî kurumda yayımlanan değişiklik metni.

6 — 7579 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, kabul tarihi 07.05.2026; Resmî Gazete 22.05.2026, sayı 33261; m. 6. TBMM kanun bilgileri · Kabul edilen kanun metni.

7 — Ticaret Bakanlığı, Kooperatifçilik: Kuruluş ve İşleyiş Hakkında Sıkça Sorulan Sorular. Resmî bilgilendirme.

8 — Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Kooperatif Kuruluş İşlemleri. Konut, toplu işyeri ve sanayi sitesi kooperatifleri için kuruluş belgeleri ve anasözleşme türleri. Resmî bilgilendirme.

YAZAR

Av. Umut Güneş

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Görüş veya düzeltme bildirin

Kaynak, tarih, içerik veya bağlantılarla ilgili görüş ve düzeltme önerilerinizi iletebilirsiniz.

Makalenin başlığını ve ilgili bölümü belirtmeniz yeterlidir. Kişisel dosya bilgisi veya belge göndermeyiniz.

GÜNEŞ & GÜNEŞ HUKUK BÜROSU

Büromuzla İletişim ve Görüşme

1999’dan bu yana faaliyet gösteren Antalya merkezli hukuk büromuz, Türkiye bağlantılı hukukî konularda Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim imkânı sunmaktadır.

Türkiye’de veya yurt dışında bulunmanızdan bağımsız olarak telefon, WhatsApp, e-posta, yüz yüze görüşme veya video konferans yoluyla iletişim kurabilirsiniz.

Görüşme süreci ve gerekli bilgiler

Hukukî durumunuzun değerlendirilmesi, planladığınız işlemin hukukî yönlerinin incelenmesi veya uygulanabilecek başvuru yollarının belirlenmesi için konunun kısa özetini, talebinizi ve tercih ettiğiniz dili paylaşabilirsiniz.

Varsa dosya veya işlem bilgilerini, süre içeren karar, tebligat veya bildirimleri ve bildiğiniz önemli tarihleri belirtmeniz yararlı olur. Hizmet kapsamı, gerekli belgeler ve ücretlendirme ayrıca değerlendirilir.

İlgili hizmet alanları