Sosyal Medyada 15 Yaş Sınırı: Çocukların Hesapları Kapanacak mı? e-Devlet Doğrulaması ve Yeni Kurallar

Sosyal medyada 15 yaş sınırı ne zaman başlıyor ve hangi düzenlemeye dayanıyor?

7578 ve 7590 sayılı kanunlarla oluşturulan hukuki çerçeve

Türkiye'de sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik yaş eşiği, yalnızca 10 Ekim 2026 tarihli yönetmelikle ortaya çıkmış değildir. 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 22 Nisan 2026'da kabul edilmiş ve 1 Mayıs 2026 tarihli, 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Bu kanunun 22. maddesiyle 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesinde çocuklara hizmet verilmesi, ayrıştırılmış hizmet, ebeveyn kontrolü ve platform yükümlülükleri bakımından değişiklikler yapılmıştır. 7590 sayılı Kanun'un 24 Temmuz 2026 tarihli değişiklikleri de uygulayıcı makam ve ilgili hükümlerde yeni düzenlemeler getirmiştir. Yaş yasağına ilişkin 5651 sayılı Kanun ek m. 4/7'nin yürürlüğe giriş tarihi 1 Kasım 2026 olarak gösterilmektedir. [2][3]

10 Ekim 2026 tarihli, 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik ise hizmetin tasarımı, yaş doğrulaması, ebeveyn araçları, itiraz ve geçiş dönemini ayrıntılandırmıştır. Yönetmeliğin 13. maddesi açıkça 1 Kasım 2026'yı yürürlük tarihi olarak belirler. Bu nedenle 22 Ekim 2026 itibarıyla söz konusu yönetmelik yayımlanmış olmakla birlikte henüz yürürlüğe girmemiştir. [1]

Kurallar hangi sosyal ağ sağlayıcılarına uygulanacak?

Yönetmeliğin 2. ve 4. maddeleri, Türkiye'den erişilebilen yerli veya yabancı sosyal ağ sağlayıcıları ile bunların kullanıcılarını kapsar. Sosyal ağ sağlayıcı; kullanıcıların sosyal etkileşim amacıyla metin, görüntü, ses, konum veya benzeri içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine ya da paylaşmasına olanak tanıyan hizmet sunucusudur. Kapsam yalnızca belirli bir popüler uygulamanın marka adıyla sınırlı değildir. Bununla birlikte her internet sitesi veya her elektronik hizmet otomatik olarak aynı kategoride değerlendirilemez; hizmetin fonksiyonu ve 5651 sayılı Kanun'daki tanım önemlidir. [1][2]

Oyun platformlarıyla sosyal ağ sağlayıcıları da aynı hukuki kategori değildir. Oyun platformlarına ilişkin hükümler 5651 sayılı Kanun ek m. 5 kapsamında ayrıca düzenlendiğinden, bu makaledeki 15 yaş altına sosyal ağ hizmeti sunulamaması kuralı bütün dijital oyun ve internet hizmetlerine kendiliğinden genellenmemelidir. [2]

15 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açması yasak mı?

Yaş eşikleri: 15 yaş altı, 15–17 yaş ve yetişkin kullanıcı

Yönetmelik m. 5/1 uyarınca, 1 Kasım 2026'dan itibaren sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz. Bu yasak hem yeni hesap açılışının reddini hem de mevcut hesapların yaş doğrulama sonucuna göre değerlendirilmesini gerektirir. Tam olarak 15 yaşını doldurmuş kullanıcı bu ilk yasak grubunda değildir; ancak 18 yaşını doldurana kadar çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmetten yararlanır. [1]

Önemli ayrım: Yönetmelikte çocuk tanımı, daha erken yaşta ergin kılınmış kişiler de dâhil, 18 yaşını doldurmamış kişileri kapsar (m. 4/ç). Dolayısıyla medeni hukuk bakımından erken erginlik ile yönetmelikteki çocuk koruması birbirine eşitlenmemelidir. [1]

Ebeveynin izin vermesi 15 yaş altı yasağını kaldırır mı?

Hayır. Yönetmeliğin 5. ve 6. maddelerinde, ebeveyn izninin 15 yaşını doldurmamış çocuğa sosyal ağ hizmeti verilmesini hukuka uygun hâle getireceğine ilişkin bir istisna düzenlenmemiştir. Ebeveyn denetim araçları, sosyal ağ sağlayıcının kendi yükümlülüğünü aileye devretmesi anlamına gelmez. Ailenin çocuğa rehberlik etmesi elbette önemlidir; ancak platformun yasaklı yaş grubuna hizmet sunmama görevi ayrı ve doğrudandır. [1]

Sosyal medyayı izlemek ile platformda hesap açmak aynı şey mi?

Yönetmelik özellikle sosyal ağ sağlayıcının hizmet sunması ve bu hizmete yönelik hesap/yaş doğrulama süreçlerini düzenler. Bu hükümden hareketle internet üzerindeki bütün haberlerin, eğitim içeriklerinin veya web sayfalarının 15 yaşından küçüklere yasaklandığı sonucu çıkarılamaz. Ücretsiz video izleme, hesap olmadan erişim ve sosyal ağ hizmetinin fonksiyonları bakımından somut platformun nasıl hizmet sunduğu ayrıca değerlendirilmelidir. Kuralın kapsamını, her dijital içeriğin tüm çocuklara yasaklandığı biçiminde genişletmek doğru değildir.

e-Devlet yaş doğrulaması nasıl yapılacak?

Yaş doğrulama belirteci nedir ve hangi bilgileri içerir?

Yönetmelik m. 7, yaş tespitinde yaş doğrulama belirteci kullanılmasını öngörür. Belirteç, Siber Güvenlik Başkanlığının e-Devlet Kapısı üzerinden erişilen çevrim içi hizmeti aracılığıyla oluşturulur. Düzenlemenin öngördüğü teknik akışa göre kullanıcı e-Devlet üzerinden kimlik doğrulaması yaparak belirteci talep eder; ardından oluşturulan belirteci ilgili sosyal ağ sağlayıcısının platformuna yükler. Platform önce belirtecin yetkili sistemce oluşturulduğunu teyit eder, sonra belirteçten yaş grubunu tespit eder. [1, m. 7]

Belirteç doğum tarihini, kimlik numarasını, açık kimliği veya platformdaki kullanıcı adını taşımak üzere tasarlanmamıştır. İçermesi öngörülen bilgi, kişinin 15 yaş eşiğini geçip geçmediği ve 15 yaşını geçmişse 18 yaş eşiğini geçip geçmediğidir. Bu şekilde kimlik tespiti ile hizmet için gerekli yaş eşiği denetimi birbirinden ayrılmaktadır. Platformun belirteci başka amaçla kullanması da yasaklanmıştır. [1]

Başvuru işleminin hukuki sırası

1. Kullanıcı, yönetmelikte tanımlanan resmî yaş doğrulama hizmetine erişir.
2. E-Devlet kimlik doğrulamasıyla yetkili sistemden yaş doğrulama belirteci üretir.
3. Belirteci sosyal ağ sağlayıcısının ilgili doğrulama bölümüne yükler.
4. Platform, belirtecin kaynağını doğrular ve yalnız gerekli yaş grubunu belirler.
5. 15 yaş altı için hesap açılışı reddedilir; 15–17 yaş için ayrıştırılmış hesap kuralları uygulanır.

Bu sıra, yönetmelikte öngörülen hukuki ve teknik işlemi açıklamaktadır; 22 Ekim 2026 itibarıyla bütün platformların aynı ekranları fiilen açtığını ya da e-Devlet'teki hizmetin bütün kullanıcılar bakımından kullanılabilir hâle geldiğini göstermez. Kullanıcıdan kimlik görselini bilinmeyen bir bağlantıya yüklemesi istenmemelidir. Gerçek platform duyurularında gösterilen adresin ve resmî hizmetin doğruluğu kontrol edilmelidir.

Kimlik bilgileri devletle veya platformla otomatik eşleşecek mi?

Belirtecin tasarımı, platformun kullanıcının tam kimlik belgesini görmeden yaş eşiğini anlamasını amaçlar. Ancak belirteçte kullanıcı adı bulunmaması, devletin veya platformun başka bir hukuki ve teknik işlemle hiçbir veri elde edemeyeceği anlamına gelmez. Yaş doğrulama hizmetindeki kimlik doğrulama kayıtlarının işlenmesi, platformun kendi hesap ve bağlantı kayıtları ve adli mercilerin kanundan doğan yetkileri farklı hukuki meselelerdir. Bu nedenle “hangi hesabı kimin kullandığı devlet tarafından hiçbir koşulda bilinmeyecek” veya “platform kullanıcı kimliğini asla öğrenemeyecek” biçimindeki kesin iddialar yönetmelik m. 7'den çıkarılamaz.

Burada hukukî ölçüt, yaş eşiği dışında veri toplamanın gerekli, ölçülü ve kanuni bir işleme şartına dayanıp dayanmadığıdır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun amaçla sınırlılık, veri minimizasyonu ve hukuka uygun işleme ilkeleri de uygulanmaya devam eder. [1][4]

Türkiye'de yerleşik olmayan geçici ziyaretçiler nasıl doğrulama yapacak?

Yönetmelik m. 7/1-d, Türkiye'de yerleşik olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılara yönelik özel bir mekanizma öngörmüştür. Bunlar genel yaş doğrulama kontrol mekanizmalarından muaf tutulmakla birlikte, Türkiye'deki hizmetten yararlanmak için başvuru üzerine yalnız pasaport bilgileri kullanılarak erişilebilen çevrim içi hizmetle istisnai bir belirteç oluşturulur. Dolayısıyla her yabancı kullanıcıdan Türkiye'deki yerleşiklerle aynı e-Devlet kimlik doğrulama adımlarını tamamlamasının beklendiği söylenemez. Bu istisna, çocukların korunması amacını ortadan kaldıran sınırsız bir hizmet izni olarak yorumlanmamalıdır. [1]

Yaş doğrulaması hesap açıldıktan sonra yeniden istenebilir mi?

Evet. Yönetmelik m. 6/3 uyarınca platform, ilk belirteç doğrulamasından sonra hizmet devam ederken kendi belirleyeceği tek veya katmanlı yöntemleri işletebilir. Doğrulanmış hesabın yaş grubuna aykırı biçimde kullanıldığına ilişkin makul şüphe varsa hesap askıya alınır; yeniden kullanılabilmesi için belirteçle yaş doğrulaması aranır. Makul şüphenin varlığı ve müdahalenin ölçülülüğü somut olayda önemlidir. Başkasının hesabının küçük çocuk tarafından kullanıldığı iddiası ile yetişkin kullanıcının yanlışlıkla şüpheli sayılması aynı hukuki durum değildir. [1]

Mevcut sosyal medya hesapları kapanacak mı? 31 Mart 2027 geçiş süreci

1 Kasım 2026'da bütün mevcut hesaplar kapanmayacak

Mevcut hesapların tamamının 1 Kasım 2026'da otomatik olarak kapatılması yönetmelikte öngörülmemiştir. Geçici m. 1'e göre, yürürlük tarihinden önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesapların sosyal ağ sağlayıcısı tarafından 31 Mart 2027'ye kadar en az bir defa belirteçle doğrulanması zorunludur. Bu, yeni hesap açılışındaki doğrulama zorunluluğundan ayrı bir geçiş yükümlülüğüdür. Geçiş hükmü, sadece bilinen çocuk hesaplarını değil, daha önce doğrulanmamış mevcut hesapları esas alır. [1]

Doğrulama 15 yaşından küçük kullanıcıyı gösterirse ne olur?

Geçici m. 1/1-a, 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların mevcut hesaplarının bilgi verilerek kapatılacağını açıkça düzenler. Kapatılan hesabın içerik ve verileri bakımından itiraz koruması bulunur: Başvuru veya itiraz işletilmişse süreç bitene kadar veri silinmez; itiraz yoksa gecikmeksizin silinir. İtiraz sonucu beklenmeden silme işlemi yapılması, yönetmeliğin 10. maddesindeki güvenceyle uyuşmaz. [1]

Doğrulama hiç yapılmazsa hesabın hukuki durumu nedir?

Bu, düzenlemenin en önemli yorum sorunlarından biridir. Geçici madde, hesapların belirteçle doğrulanmasını platforma yükümlülük olarak getirmiş ve yaş doğrulaması sonucunda 15 yaş altı olduğu belirlenen hesapların kapatılmasını açıkça emretmiştir. Ancak kullanıcının çağrıya rağmen hiç doğrulama yapmadığı, hakkında ayrıca makul yaş şüphesi de bulunmayan mevcut hesaplar için otomatik ve her durumda aynı tarihte gerçekleşen kapatma usulü düzenlenmemiştir.

Bu boşluk, platformların yaş doğrulama yükümlülüğünü ihmal edebileceği anlamına gelmez. Platform, doğrulamasız hesaplarla hizmete devam ederek yaş yasağını etkisiz kılmamak için kademeli erişim sınırları, askıya alma veya benzeri yöntemleri değerlendirebilir. Ancak bu işlemlerin mutlaka hangi gün ve hangi biçimde uygulanacağı konusunda yönetmelikte bulunmayan kesin sonuçlar uydurulmamalıdır. Hatalı işlem ve yanlış yaş tespitine karşı m. 10'daki itiraz mekanizması geçerliliğini korur. [1]

Kapatılan hesaptaki fotoğraf, mesaj ve paylaşımlar ne olur?

Yönetmelik kapatılan hesapların verilerine ilişkin silme hükmü getirirken itiraz süresindeki korumayı da düzenler. Burada içeriklerin önce erişilebilir biçimde dışa aktarılıp aktarılmayacağı, kullanıcının hangi güvenli kanaldan işlem yapacağı veya belirli bir platformun yedekleme imkânı ayrıca platform uygulamasına bağlıdır. Yönetmelik her kullanıcıya aynı teknik aktarım aracını ve her veri kategorisi için sınırsız saklamayı garanti etmez. Ailenin hukuka uygun yedekleme seçeneklerini ve platformun bilgilendirmelerini önceden incelemesi yararlıdır; çocuğa ait verilerin yetkisiz kişilere aktarılması önlenmelidir.

15–17 yaş grubunda sosyal medya hesaplarına hangi kurallar gelecek?

Hesaplar gizli olacak; kamuya açık hesap seçeneği sunulamayacak

Yönetmelik m. 8/5-b uyarınca 15 yaşını doldurmuş fakat 18 yaşını doldurmamış çocukların hesapları yüksek gizlilik düzeyiyle sunulacaktır. Bu hesaplar varsayılan olarak gizli olacak ve kamuya açık olma seçeneği sunulamayacaktır. Yalnızca hesabın ilk açılışında gizli seçeneğinin işaretli olması yeterli değildir; kullanıcının sonradan herkese açık moda geçirilebilmesi de yönetmelikteki yasakla bağdaşmaz. [1]

Takipçi ve takip edilen listeleri gizlenecek

Bu yaş grubundaki çocukların takipçileri ve takip ettikleri hesaplara ilişkin bilgilerin, hesap sahibi çocuk dışındaki hesaplara gösterilmemesi gerekir. Bu hüküm, çocuğun çevrim içi sosyal çevresinin profil üzerinden haritalanmasını sınırlamaya yöneliktir. Ancak listesinin gizlenmesi, çocuğun kendi paylaşımlarında veya diğer kanallarda ifşa ettiği bilgiler üzerinde otomatik koruma sağlamaz. [1]

Özel mesaj gönderebilecek kişiler sınırlandırılacak

Çocuk hesabına yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir; mesajlarda görüldü bilgisine yer verilemez. Bu düzenleme istenmeyen temasları ve anında cevap baskısını azaltmaya yönelik bir tasarım sınırlamasıdır. Bununla birlikte çocuk tarafından takip edilen bir hesabın da kötüye kullanılması ihtimalini tek başına yok etmez. Platformun engelleme, şikâyet, güvenlik ve içerik denetimi mekanizmaları ayrıca önem taşır. [1]

Telefon rehberi eşleştirmesi ve hesap önerileri sınırlandırılacak

Sosyal ağ sağlayıcı, çocuk hesabını cihazdaki rehberle, e-posta adres defteriyle, başka uygulamalardaki arkadaş veya takip listeleriyle senkronize edemez; bu amaçla söz konusu üçüncü kişilere ait iletişim verilerini işleyemez. Yönetmelik m. 8/5-d, hesap oluşturma, doğrulama, kurtarma, güvenlik ve ebeveyn denetimi için yalnızca ebeveyne ait iletişim bilgilerinin işlenmesini açık bir istisna olarak ayırır. Yasağa aykırı elde edilmiş eşleştirme ve öneri kayıtlarının silinmesi öngörülmüştür. Çocuğun hesabı başka hesaplara, başka hesaplar da çocuk hesabına takip önerisi olarak sunulamaz. [1]

Canlı yayın açma ve ekran görüntüsüne ilişkin koruma

Yönetmelik m. 8/5-g, çocuk hesaplarında canlı yayın açma özelliğini yasaklar. Aynı fıkranın (f) bendinde, çocuğun profil fotoğrafı, hesabı, paylaşımları ve görselleri hakkında üçüncü kişilerce ekran görüntüsü alınmasını engellemeye yönelik gerekli teknik tedbirlerin alınması istenir. Teknik tedbir yükümlülüğünden, ekranın başka cihazla fotoğraflanmasının veya her kopyalama yönteminin fiziksel olarak tamamen imkânsız hâle geldiği sonucu çıkarılamaz. Yükümlülük, sistem tarafından sağlanabilecek güvenlik tedbirlerinin tasarlanması ve uygulanması yönündedir. [1]

Sonsuz kaydırma, algoritmik yönlendirme ve kişiselleştirilmiş reklam yasağı

Ardışık görsel akışı ve bağımlılık geliştiren tasarım

Yönetmelik m. 8/5-a, çocuk hesabında bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetler sunulmasını yasaklar. (ğ) bendi daha somut olarak, görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama veya kendiliğinden ardışık biçimde sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım ve işlevleri kapsamına alır. Hüküm uygulama, web sitesi ve diğer bütün arayüzler için geçerlidir. Bu nedenle yasağı sadece “otomatik oynatma” düğmesinin kapatılması veya yalnız telefon uygulamasıyla sınırlamak doğru değildir. [1]

Uygulama sorunu, hangi içerik akışının bu hüküm kapsamına girdiği ve görsel içeriği sunan bütün etkileşimlerin nasıl ayrıştırılacağıdır. Yönetmelik m. 8/7 ile m. 12, Siber Güvenlik Başkanlığına uygulama usul ve esaslarını belirleme yetkisi tanımaktadır. Bu konuda ileride yayımlanabilecek rehber veya teknik açıklamalar, yayımlanmadan önce yürürlükteymiş gibi aktarılmamalıdır. [1]

Çocuğun davranışına göre kişiselleştirme ve reklam

Yönetmelik m. 8/5-h'ye göre çocuk hesapları çocuğun davranışlarına göre özelleştirilemez; kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerine konu edilemez. Bütün reklam biçimlerinin istisnasız yasaklandığı sonucuna gidilmemelidir. Sınır, çocuğun davranışları ve kişisel verileri üzerinden kurulan belirtilen hedefleme ve profilleme yöntemlerine ilişkindir. [1]

Zararlı içerikleri azaltmak için gereken koruyucu filtreleme ile ticari amaçlı davranışsal hedefleme aynı şey değildir. Yönetmelik m. 8/4 koruyucu filtreleme ve öneri sistemi ayarlarını öngörürken m. 8/5-h davranış temelli özelleştirmeyi yasaklar. Platformun teknik çözümü, koruma amacına hizmet eden filtrelemeyi yürütürken yasaklanan profillemeye dönüşmemelidir. Bu ayrım, uygulamada denetlenebilir algoritma açıklamalarını önemli kılar.

Ebeveyn kontrolü hangi hakları sağlayacak, hangi sorumlulukları kaldırmayacak?

Ekran süresi, ücretli işlemler, konum ve hesap ayarları

Yönetmeliğin 9. maddesi ebeveyn kontrol araçları için asgari fonksiyonları sayar: hesap ve özellik ayarlarının yönetilmesi; satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına bağlanması ve harcama limiti; kullanım süresinin izlenip sınırlandırılması; konum paylaşımına ilişkin kontrol. Araçların Türkçe, açık, erişilebilir, kolay bulunur ve farklı cihazlarda işler olması gerekir. Etkinleştirildiğinde çocuğa bildirim yapılır; ebeveynin haberi ve güvenlik doğrulaması olmaksızın kontrolün kaldırılmasına karşı önlem alınır. [1]

Ebeveynin onayı, platformun yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz

Yönetmelik m. 9/1 bu ayrımı açıkça kurar: Ebeveyn araçlarının sunulması, platformun ayrıştırılmış hizmet verme yükümlülüğünü kaldırmaz. Ebeveyn ekran süresini sınırlandırabiliyor diye 16 yaşındaki kullanıcı için herkese açık hesap seçeneği açılması veya davranışsal ticari reklam uygulanması hukuka uygun hâle gelmez. Benzer şekilde ebeveynin izni, 15 yaş altına sosyal ağ hizmeti verilmesi yasağında düzenlenmiş bir istisna değildir. [1]

Çocuğun mahremiyeti ve gelişen özerkliği

Ebeveyn kontrolü sınırsız gözetim demek değildir. Yönetmelik m. 9/4-e, kontrol araçlarının çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmamasını; gözetimden çok iletişim, öğrenme ve güçlendirme esasına dayanmasını ister. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 3, 12, 13, 16 ve 17. maddeleri de çocuğun yüksek yararı, görüşlerinin dikkate alınması, ifade ve bilgiye erişim özgürlüğü ve mahremiyetini birlikte düşünmeye elverişli bir çerçeve sunar. Koruma ile özerklik arasındaki denge, çocuğu hiçbir söz hakkı olmayan bir kullanıcıya dönüştürmemelidir. [1][5]

Hesap yanlışlıkla kapatılırsa veya yaş doğrulaması reddedilirse ne yapılmalı?

Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir itiraz hakkı

Yönetmeliğin 10. maddesi; yaş doğrulama sonucu, hesabın askıya alınması veya kapatılması ve koruyucu tedbirlere ilişkin işlemlere karşı Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir başvuru/itiraz mekanizması kurulmasını emreder. İşlemden etkilenen kullanıcı itiraz edebilir. Başvuru tamamen otomatik sistemlerle sonuçlandırılamaz; anlamlı insan incelemesi yapılmalıdır. [1]

İtiraz sırasında veriler silinebilir mi?

Hayır. Yönetmelik m. 10/4'e göre başvuru veya itiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmez. Bu, erişimin geçici sınırlandırılması ile verinin geri getirilemez biçimde yok edilmesini birbirinden ayıran önemli güvencedir. İtiraz etmeyen 15 yaş altı hesaplarda geçici madde uyarınca gecikmeksizin silme kuralı ayrıca uygulanır. [1]

Platform başvurusu, Başkanlığa şikâyet ve yargı yolu

Platform, başvuru/itiraz sonucunu bildirirken kullanıcının Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunabileceğini ve yargı yoluna başvurabileceğini açıklamalıdır. Bunların hepsi aynı başvuru değildir. Platform içi düzeltme süreci öncelikle hesabın yaş tespitinin yeniden incelenmesini amaçlarken, kişisel veri ihlali iddialarında ayrıca 6698 sayılı Kanun'daki veri sorumlusuna başvuru ve ilgili şikâyet usulleri gündeme gelebilir. Somut olayda kararın hukuki niteliği, muhatap ve başvuru süreleri ilgili yola göre belirlenir. Yönetmelik m. 10'un varlığı, diğer kanunlardaki bütün başvuru sürelerini kendiliğinden durdurmaz. [1][4]

Etkili bir itirazda hangi bilgiler yer almalı?

Başvuru, kişisel verileri gereksiz yere yaymadan şu hususları açıkça içermelidir:

• Hesaba ilişkin platformun verdiği işlem veya başvuru numarası ve bildirimin tarihi.
• İşlemin türü: yaş tespiti, askıya alma, kapatma veya koruyucu özellik sınırlaması.
• Yanlışlığın somut gerekçesi: doğru yaş grubu, belirtecin reddedilmesi, hesap sahibinin farklı kişi olarak değerlendirilmesi gibi işlemle doğrudan bağlantılı açıklama.
• Yeniden insan incelemesi, işlem gerekçesinin bildirilmesi ve hukuka uygun ise hesabın geri açılması yönündeki açık talep.
• İnceleme bitene kadar hesap içerik ve kişisel verilerinin korunması talebi.

Resmî belge veya ekran görüntüsü gönderilmesi gerekiyorsa yalnız platformun doğrulanmış, güvenli kanalı kullanılmalı; üçüncü kişilere ait kişisel veriler gereksiz biçimde başvuruya eklenmemelidir.

Sosyal ağ sağlayıcılarının yaptırım ve denetim yükümlülükleri

Denetim yalnız hesap açılışından ibaret olmayacak

Yaş belirtecini doğrulayan platformun yükümlülükleri bitmez. Ayrıştırılmış hizmetin gizlilik ayarları, mesajlaşma, öneri sistemi, reklam ve ebeveyn araçlarının fiilî işleyişi devamlılık gösteren yükümlülüklerdir. Yönetmelik m. 8/6 uyarınca bu tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayımlanır. Ayrıca m. 10/6 gereğince başvuru ve itiraz sayıları, kabul oranları ve ortalama sonuçlandırma süresi yıllık olarak Başkanlığa bildirilir ve internette yayımlanır. İnternet sitesine politika metni koymak, ilgili tedbirin kullanıcı hesabında gerçekten uygulandığını tek başına kanıtlamaz. [1]

Para cezası, reklam yasağı ve bant daraltma hangi hukuki koşullara bağlı?

Yönetmelik m. 11, yükümlülük ihlallerinin yaptırımında 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesine gönderme yapar. İhlal öncesinde platforma aykırılık bildirilmesi ve niteliğine göre makul süre verilmesi öngörülür. Yaptırım belirlenirken aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve iyi niyetli uyum çabası dikkate alınacaktır. [1]

5651 sayılı Kanun ek m. 4/24 uyarınca, ilgili sayılan yükümlülüklerini ihlal eden sosyal ağ sağlayıcılara bir önceki takvim yılındaki küresel cironun yüzde üçüne kadar idari para cezası verilebilir. Aynı hükümde, idari para cezasından sonra devam eden aykırılık için belirli şartlarla reklam yasağı ve hâkim kararıyla kademeli bant daraltma mekanizması düzenlenmiştir. Bunlar her ihlalin otomatik ve aynı tutarda cezalandırılacağı anlamına gelmez. Kanundaki aşamalar, bildirim ve süre şartları, yetkili merci ve yargısal denetim ayrı değerlendirilmelidir. [2]

Siber Güvenlik Başkanlığı ve kişisel veri denetiminin farklı rolleri

Yönetmeliğin yürütülmesi Siber Güvenlik Başkanlığına verilmiştir. Diğer taraftan çocuk kullanıcı verilerinin işlenmesi, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesindeki yükümlülüklerden bağımsız değildir. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, sosyal medya platformlarında çocukların kişisel verilerinin işlenmesi ve alınan tedbirler hakkında belirli platformlara yönelik resen inceleme başlatıldığını kamuoyuna duyurmuştur. Bu duyuru, her platform hakkında ihlal kararı verildiği sonucunu doğurmaz; inceleme ile kesin idari karar farklıdır. [4][6]

Çocukların kişisel verileri ve temel haklar bakımından hukuki değerlendirme

Çocuğun güvenliği kişisel verilerinin sınırsız toplanmasını gerektirmez

Yaş doğrulama, çocukları koruma amacı taşırken yeni bir veri işleme faaliyetidir. Hukuka uygunluk yalnız “yaş kontrolü yapılıyor” denilerek sağlanmaz. Platformun hangi verileri hangi amaçla işlediği, hangi kayıtlara ne süreyle eriştiği, üçüncü kişilerle paylaşımı, güvenliği ve silme işlemleri denetlenmelidir. Yönetmeliğin belirtecin yalnız yaş eşiklerini gösterecek şekilde düzenlenmesi, veri minimizasyonu yönünden bilinçli bir seçimdir; uygulamada bütün ek veri işlemeleri otomatik olarak meşrulaştırmaz. [1][4]

Koruma tedbirinin ölçülülüğü ve yanlış hesap kapatma riski

Yanlış yaş tespiti, kişinin iletişim ve bilgiye erişim ilişkisini kesebilir; çocuğa ait eğitimsel, sosyal ve yaratıcı içeriklerin hesabında kalması hâlinde hak kaybı doğabilir. Bu yüzden m. 10'daki insan incelemesi ve verileri saklama kuralları, yalnızca biçimsel itiraz hakkı olarak görülmemelidir. İtirazın kolay bulunması, gerekçenin açıklanması ve hatanın düzeltilebilmesi önemlidir. Yönetmelikte her itiraz için sabit bir karar süresi belirtilmediğinden, belirli bir “üç günde sonuçlandırma” vaadi metne eklenmemelidir. [1]

Yalnız yasaklamak değil, güvenli katılım sağlamak

Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocuğun yüksek yararı kadar görüşünün dinlenmesini, mahremiyetini ve bilgiye erişimini de önemser. Yönetmelikte 15 yaşından küçükler için hizmet yasağı açıkça düzenlenmiş olsa da 15–17 yaş için amaç bütün dijital katılımı ortadan kaldırmak değil, yaşa uygun ve daha güvenli hizmet tasarımıdır. Düzenlemenin kalıcı etkisi, gerçek dünyada yaş doğrulama adımı kadar tasarım, reklam, veri işleme ve itiraz kontrollerinin işlerliğine bağlı olacaktır. [1][5]

Aileler ve platformlar için uygulama rehberi

Ailelerin yapabileceği hazırlıklar

• Çocuğun kullandığı hesapları birlikte gözden geçirip gerçek yaş grubunu belirleyin; yanlış doğum tarihini yeni bir yanlış beyanla düzeltmeye çalışmayın.
• 1 Kasım 2026 ve 31 Mart 2027 tarihlerinin neyi ifade ettiğini ayırın; bütün hesapların 1 Kasım'da kapanacağını varsaymayın.
• Yaş doğrulama için yalnız e-Devlet ve platformun doğrulanmış resmî yönlendirmelerini kullanın; kimlik ve şifreleri üçüncü taraflarla paylaşmayın.
• Çocuk 15–17 yaşındaysa gizlilik, mesajlar, takipçi listeleri, canlı yayın ve reklam ayarlarının yeni kurallara uygunluğunu kontrol edin.
• Ebeveyn denetimini çocuğa açıklayarak kullanın; ekran süresi, ücretli işlemler ve konum paylaşımı konusunda ortak kurallar belirleyin.
• Yaş doğrulama veya hesap kapatma hatası varsa işlem numarasını saklayın; ücretsiz itiraz hakkını kullanın ve inceleme sürerken verilerin silinmemesini isteyin.

Sosyal ağ sağlayıcıları için asgari uyum başlıkları

Platformların hukuki uyum çalışması, tek bir yaş doğrulama ekranından ibaret olmamalıdır. Kurumsal düzeyde en az şu alanların birbirine bağlı değerlendirilmesi gerekir: kullanıcıların yaş grubunun doğru tespiti; manipülasyona dirençli doğrulama; çocuk hesaplarında gizlilik ve mesajlaşma sınırları; telefon rehberi/öneri eşleştirme yasağı; kişiselleştirme, reklam ve görsel akış kısıtları; ebeveyn kontrolleri; insan incelemesine açık itiraz; veri koruma ve silme takvimi; yıllık şeffaflık raporu. [1][2]

Sonuç

Yeni sosyal medya düzenlemesinin merkezinde yalnız 15 yaş sınırı değil, çocuk hesaplarının nasıl tasarlandığı ve hangi usulle yönetildiği bulunmaktadır. 1 Kasım 2026'da başlayacak kurallar 15 yaş altına sosyal ağ hizmeti verilmesini yasaklarken, 15–17 yaş için gizlilikten reklama, mesajlaşmadan ekran akışına kadar geniş bir koruma rejimi kurmaktadır. Mevcut hesaplara yönelik 31 Mart 2027 tarihli doğrulama zorunluluğu, yaşını doğrulamayan her hesabın kesin biçimde o gün silineceği şeklinde yorumlanmamalıdır. Hatalı yaş tespiti veya kapatma işlemlerine karşı insan incelemesine dayalı itiraz ve veri koruma güvenceleri, düzenlemenin ayrılmaz parçasıdır.

Aileler yönünden temel ihtiyaç güvenli doğrulama ve çocukla iletişim; platformlar yönünden ise çocukların yüksek yararını tasarımın her aşamasında somutlaştıran ölçülebilir ve denetlenebilir hukuki uyumdur. Çocukların çevrim içi korunması, onların mahremiyetini ve sesini ortadan kaldırmadan sağlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sosyal medyada 15 yaş sınırı ne zaman başlayacak?

Yönetmelik ve ilgili yaş sınırı hükümleri 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Mevcut hesaplar için yaş doğrulama son tarihi ise 31 Mart 2027 olarak düzenlenmiştir. [1][2]

14 yaşındaki çocuğum sosyal medya hesabı açabilecek mi?

Yönetmeliğin yürürlüğünden itibaren hayır. Sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşından küçük kullanıcıya hizmet sunamaz ve yaş doğrulamasında bu yaş tespit edilirse yeni hesap başvurusunu reddeder. [1]

15 yaşını dolduran çocuğun hesabı kapatılacak mı?

Sırf 15–17 yaş grubunda olduğu için kapatma öngörülmez. Hesap çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmete geçirilir; gizli profil, mesajlaşma, öneri, canlı yayın ve reklam sınırlamaları uygulanır. [1]

18 yaşından küçüklerin tümü sosyal medyadan yasaklanacak mı?

Hayır. 15 yaş altı için hizmet yasağı vardır. 15 yaşını doldurmuş ve 18 yaşını doldurmamış kullanıcılar çocuklara özgü korumalı hizmete tabidir. [1]

Mevcut hesapların tamamı 1 Kasım 2026'da kapanacak mı?

Hayır. Yönetmelik mevcut doğrulanmamış hesapların en geç 31 Mart 2027'ye kadar doğrulanmasını öngörür; bütün hesapların yürürlük tarihinde aynı anda kapanacağını söylemez. [1]

31 Mart 2027'ye kadar yaş doğrulanmazsa hesap kesin olarak silinir mi?

Bu durum için otomatik, tek tip hesap silme sonucu açıkça düzenlenmemiştir. Yaşı doğrulanarak 15'in altında olduğu saptanan mevcut hesabın kapatılması ise açık hükme bağlanmıştır. Platformların doğrulama yükümlülüğü ayrıca devam eder. [1]

e-Devlet yaş doğrulamasında T.C. kimlik numaram platforma verilecek mi?

Yönetmelikteki yaş doğrulama belirteci, kişinin 15 ve 18 yaş eşiklerine ilişkin sınırlı bilgiyi gösterecek; T.C. kimlik numarası veya platformdaki kullanıcı adı gibi verileri içermeyecek şekilde düzenlenmiştir. Platformun diğer hukuki veri işlemleri bundan ayrıca değerlendirilir. [1]

Yabancı turistler Türk e-Devlet kimlik doğrulamasını nasıl yapacak?

Türkiye'de yerleşik olmayıp geçici bulunan kullanıcılar için m. 7/1-d'de pasaport bilgileriyle istisnai belirteç mekanizması öngörülmüştür. Genel yöntem bütün geçici ziyaretçilere aynen uygulanmaz. [1]

16 yaşındaki çocuğum hesabını herkese açık yapabilir mi?

Hayır. Ayrıştırılmış çocuk hesabının gizli olması öngörülmüş; kamuya açık hesap seçeneği sunulması yasaklanmıştır. [1]

Çocuk hesaplarında canlı yayın ve sonsuz kaydırma olacak mı?

Yönetmelik çocuk hesaplarında canlı yayın açılmasını ve görsel içeriklerin belirlenen şekillerde ardışık sunulmasını sağlayan arayüzleri yasaklar. Uygulama ayrıntılarında Başkanlığın rehber ve usul belirleme yetkisi bulunmaktadır. [1]

Sosyal medyada çocuklara bütün reklamlar yasaklandı mı?

Yönetmelik çocuğun kişisel verilerinin profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam için kullanılmasını yasaklar. Bu hüküm, bütün reklam türlerinin koşulsuz biçimde yasaklandığı şeklinde genişletilemez. [1]

Ebeveyn izni 15 yaşından küçük çocuğa hesap açma hakkı verir mi?

Hayır. Yönetmelikte ebeveyn izni 15 yaş altına hizmet sunma yasağının istisnası olarak düzenlenmemiştir. Ebeveyn kontrolü özellikle izin verilen çocuk hesaplarında güvenliği yönetmeye yarar. [1]

Hesap yanlışlıkla kapatılırsa itiraz edilebilir mi?

Evet. Ücretsiz ve Türkçe başvuru/itiraz mekanizması kurulması, başvurunun anlamlı insan incelemesine tabi tutulması ve sonuçlanıncaya kadar verilerin silinmemesi gerekir. [1]

İtiraz reddedilirse nereye başvurulur?

Platformun sonuç bildiriminde Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyet ve yargı yolu gösterilmelidir. Kişisel verilerin işlenmesiyle ilgili ayrı bir şikâyet söz konusuysa 6698 sayılı Kanun'daki özel başvuru usulleri de değerlendirilebilir. [1][4]

Oyun platformları için de aynı 15 yaş yasağı mı geçerlidir?

Sosyal ağ sağlayıcılara ilişkin 15 yaş sınırı ile oyun platformlarına ilişkin 5651 sayılı Kanun ek m. 5 hükümleri aynı düzenleme değildir. Somut hizmetin niteliği belirlenmeden bütün oyunlara sosyal ağ yaş yasağının otomatik uygulandığı söylenemez. [2]

Kaynakça

1 — Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete, 10.10.2026, sayı 33396, m. 1–14 ve geçici m. 1. Resmî Gazete metni | Millî Eğitim Bakanlığı resmî alanında tam metin.

2 — 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, ek m. 4/7, 20, 24–25; ek m. 5. Güncel metin ve yürürlük kayıtları.

3 — 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, kabul 22.04.2026; Resmî Gazete 01.05.2026, sayı 33240, özellikle m. 22. TBMM Kanun Bilgileri; 7590 sayılı Kanun, 24.07.2026 değişiklikleri, özellikle m. 27 (5651 sayılı Kanun düzenlemeleri).

4 — 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, m. 4, 5, 11, 13 ve 14. KVKK Mevzuat.

5 — Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, özellikle m. 3, 12, 13, 16 ve 17. UNICEF Türkiye, Sözleşme tam metni.

6 — Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Çocukların Sosyal Medya Kullanımında Kişisel Verilerinin Korunmasına İlişkin Kamuoyu Duyurusu”, sosyal medya platformlarına ilişkin resen inceleme açıklaması. Kurum duyurusu.