Yöneticilerin, Müdürlerin ve Diğer İlgililerin Sorumluluğu
Yönetim kurulu üyeleri, müdürler, kurucular, tasfiye memurları ve kanunda belirtilen diğer kişiler; kanundan veya esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal etmeleri hâlinde sorumlulukla karşılaşabilir. Şirketin uğradığı zarar ile pay sahibinin veya alacaklının doğrudan zararı aynı değildir; talep hakkı ve tazminatın kime ödeneceği zarar türüne göre belirlenir.
Sorumluluk incelemesinde:
- Görev, yetki ve yükümlülüğün kapsamı
- Kararın alınma süreci ve bilgi temeli
- Yetki devri ve gözetim yükümlülüğü
- Kusur, zarar ve uygun illiyet bağı
- Şirket zararı ile doğrudan zarar ayrımı
- İbra kararının kapsamı ve etkisi
- Zararın birden fazla kişiye yüklenebilmesi
- Zamanaşımı ve görevli mahkeme
- Geçici koruma ve malvarlığı tedbirleri
- Ceza, vergi, rekabet veya iflas süreçleriyle bağlantı
birlikte değerlendirilir.
Sermaye Kaybı, Borca Batıklık ve Yeniden Yapılandırma
Şirketin öz kaynak yapısının bozulması, sermaye kaybı veya borca batıklık belirtileri yönetim organına özel değerlendirme, raporlama ve gerektiğinde genel kurulu toplantıya çağırma yükümlülükleri doğurabilir. Yanlış veya gecikmiş işlem, şirketin yanı sıra yöneticiler ve alacaklılar bakımından da sonuç yaratabilir.
Bu süreçte:
- Güncel finansal durumun hukukî açıdan değerlendirilmesi
- Yönetim organının tespit ve bildirim yükümlülükleri
- Genel kurul gündemi ve iyileştirici önlemler
- Sermayenin tamamlanması, artırılması veya azaltılması seçenekleri
- Ortak finansmanı ve borçların yeniden yapılandırılması
- Varlık veya işletme devri seçeneklerinin hukukî sınırları
- Alacaklılarla müzakere ve teminat yapısı
- Konkordato, iflas ve sorumluluk riskleriyle bağlantı
incelenir. Finansal tabloların hukukî değerlendirmesi gerektiğinde mali müşavir, bağımsız denetçi ve finans uzmanlarıyla koordinasyon içinde yürütülür.
Şirketin Sona Ermesi, Tasfiye, Ek Tasfiye ve İhya
Şirket; kanunda veya esas sözleşmede öngörülen sebepler, genel kurul kararı, birleşme, iflas, haklı nedenle fesih veya başka bir hukukî nedenle sona erebilir. Sona erme ile şirketin sicilden terkini aynı anda gerçekleşmez; tasfiye sürecinde şirketin alacak ve borçlarının belirlenmesi, alacaklıların korunması, varlıkların paraya çevrilmesi ve kalan değerin paylaştırılması gerekir.
Bu kapsamda:
- Sona erme veya fesih sebebinin değerlendirilmesi
- Genel kurul ve ticaret sicili işlemleri
- Tasfiye memurunun atanması veya değiştirilmesi
- Alacaklılara çağrı ve alacakların ödenmesi
- Devam eden dava ve icra dosyalarının yönetimi
- Şirket varlıklarının satışı ve tasfiye payı
- Tasfiye bilançosu, kapanış ve terkin işlemleri
- Sonradan malvarlığı veya işlem ortaya çıkması hâlinde ek tasfiye
- Tasfiyeden dönme koşulları
- Hukukî yarar bulunan hâllerde şirketin ihyası davası
ele alınır.
Şirket Borcu ile Yöneticinin Sorumluluğu Aynı Değildir
Her ticari kayıp kendiliğinden yönetici sorumluluğu doğurmaz. Yetki, yükümlülük, kararın dayandığı bilgi, kusur, zarar ve nedensellik birlikte incelenir. Şirketin zararı ile ortağın doğrudan zararında talep hakkı ve ödemenin muhatabı farklı olabilir.
Finansal güçlükte gecikmeden değerlendirme
Sermaye kaybı ile borca batıklık farklı değerlendirmeler gerektirir. Güncel finansal tabloların mali uzmanla birlikte incelenmesi, yönetim organının görevlerini ve kullanılabilecek seçenekleri belirlemeye yardımcı olur. Güncel geçici hesaplama düzenlemeleri ayrıca kontrol edilir.
Tasfiye ve ihyada gerçek ihtiyacı belirleme
Şirketin faaliyetsiz olması tüzel kişiliğinin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Devam eden dava, unutulan varlık veya borç varsa terkin kaydı, tasfiye belgeleri ve hukukî yarar incelenir. İhya ve ek tasfiye talepleri, şirketi her amaçla yeniden faal hâle getiren tek tip işlemler değildir.
İlk görüşmede öncelik
Şirketin güncel mali durumu, kişisel kefaletler, kamu borçları, yönetim görevinin tarihleri ve mevcut tebligatlar birlikte sunulmalıdır. Kesin tahsil, sorumluluktan kurtulma veya belirli sürede kapanış sonucu taahhüt edilemez.