Aşağıdaki sorular vatandaşlık başvurusunun koşulları, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, yabancıların taşınmaz edinimi konularında genel bir çerçeve sunar. Somut olayda süreler, belgeler ve yürürlükteki düzenlemeler ayrıca değerlendirilir.
6 sorudan 1–6 gösteriliyor
Türk vatandaşlığı başvurusunda hangi hukuki koşullar değerlendirilir?
Vatandaşlık başvurusu, başvuru türüne göre kanuni koşulların sağlanması ve idari değerlendirmenin sonucuna bağlıdır.
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda genel yolla, evlenme yoluyla ve istisnai yollarla vatandaşlık kazanımı farklı koşullara tabidir. İkamet süreleri, kimlik ve medeni hâl belgeleri, kamu düzeni ve güvenliği şartları ile başvuru türüne ilişkin özel düzenlemeler incelenir. Bir başvurunun kabul edilmesi başvuru sahibinin tek taraflı beyanıyla gerçekleşmez. Ret kararı veya işlem yapılmaması hâlinde idari yargı yolu ve süresi kararın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı otomatik kazanılır mı?
Hayır; yatırım koşullarının sağlanması tek başına vatandaşlığın kesin kazanıldığı anlamına gelmez.
Yatırım belgesi, taşınmaz veya sermaye koşulu, süreyle ilgili şerhler, kamu düzeni ve milli güvenlik incelemesi ile idarenin karar yetkisi değerlendirilir. Başvuru günündeki ikincil mevzuat ve parasal ölçütler ayrıca doğrulanmalıdır.
Genel yoldan Türk vatandaşlığı için beş yıllık ikamet tek başına yeterli midir?
Hayır. Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet, genel yoldan vatandaşlık için aranan şartlardan yalnız biridir.
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.11 uyarınca genel yoldan vatandaşlık başvurusunda erginlik ve ayırt etme gücü, başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet, Türkiye'de yerleşme niyetini gösteren davranışlar, genel sağlık, iyi ahlak, yeterli Türkçe, geçimi sağlayacak gelir veya meslek ve millî güvenlik/kamu düzeni yönünden engel bulunmaması gibi şartlar birlikte değerlendirilir. Şartların bulunması vatandaşlığın otomatik kazanılması sonucunu doğurmaz.
Türk vatandaşı ile evlenmek otomatik olarak Türk vatandaşlığı kazandırır mı?
Hayır. Bir Türk vatandaşı ile evlilik doğrudan vatandaşlık kazandırmaz.
5901 sayılı Kanun uyarınca en az üç yıldan beri bir Türk vatandaşı ile evli olan ve evliliği devam eden yabancı, diğer kanuni şartları da taşıması hâlinde evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvurabilir. Aile birliği içinde yaşama, evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyette bulunmama ve millî güvenlik/kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hâlin bulunmaması gibi şartlar değerlendirilir.
Türk vatandaşı başka bir ülkenin vatandaşlığını da taşıyabilir mi?
Türk hukuku bir Türk vatandaşının aynı zamanda başka bir devlet vatandaşlığını taşımasını genel olarak yasaklamaz; diğer devletin hukuku ayrıca incelenmelidir.
Çok vatandaşlık bakımından Türkiye'nin kabulü tek başına yeterli değildir; diğer vatandaşlığın kazanılması veya korunması ilgili yabancı devlet hukukuna da tabidir. Kişinin başka bir devlet vatandaşlığını kazanması, kaybettirmesi veya bildirim yükümlülüğü bakımından her iki ülke mevzuatı birlikte değerlendirilmelidir.
Türk vatandaşlığı başvurusu reddedilirse hukuki denetim istenebilir mi?
Evet. Vatandaşlık başvurusunun reddi idari işlem niteliğindedir ve somut kararın tebliği, gerekçesi ve kanuni şartları çerçevesinde idari yargıda hukuka uygunluk denetimine konu olabilir.
Ret kararında başvurunun hangi vatandaşlık yoluna dayandığı, eksik görülen şart, güvenlik/kamu düzeni değerlendirmesinin gerekçesi, belge ve kayıtlar ile tebliğ tarihi incelenmelidir. İdari yargı, vatandaşlığı doğrudan verme makamı değildir; idari işlemin hukuka uygunluğunu denetler. Dava süresi ve görevli/yetkili mahkeme somut kararın niteliğine göre belirlenmelidir.