Aşağıdaki sorular aile konutunun korunması, eşlerin ayrı yaşaması ve nişanlılığın sona ermesi konularında genel bir çerçeve sunar. Somut olayda süreler, belgeler ve yürürlükteki düzenlemeler ayrıca değerlendirilir.
5 sorudan 1–5 gösteriliyor
Eşlerden biri aile konutunu satmaya hazırlanırken malik olmayan eş hangi korumaları isteyebilir?
Malik olmayan eş, aile konutunun devri veya konut üzerindeki hakların sınırlandırılmasına karşı kanunî korumalara başvurabilir.
TMK m.194 uyarınca aile konutu niteliği ve diğer eşin açık rızası değerlendirilir. Tapuya aile konutu şerhi istenmesi koruyucu bir adımdır; şerh bulunmaması her durumda rıza gereğini ortadan kaldırmaz. Fiilî aile yaşamı, ikamet kayıtları, tapu ve satış hazırlıkları incelenerek tedbir veya tapu davasının koşulları değerlendirilmelidir.
Eşlerden biri ortak konuta dönmüyorsa diğer eşin konuta ilişkin hakları ne olur?
Önce taşınmazın aile konutu niteliği, mülkiyet veya kira ilişkisi ve ayrı yaşamanın gerekçesi incelenir.
Eşin konuttan ayrılmış olması diğer eşin konutla ilgili bütün haklarını kendiliğinden sona erdirmez. Aile konutuna ilişkin tasarruflarda TMK m.194 güvenceleri, dava sırasında ise TMK m.169 kapsamındaki geçici önlemler değerlendirilebilir. Tapu, kira sözleşmesi, yerleşim ve fiilî kullanım kayıtları başvurunun temel belgeleridir.
Aile hukukunda anlaşma yapılmış olması sonradan dava açılmasını tamamen engeller mi?
Her anlaşma, bütün aile hukuku taleplerinden geri dönülmez biçimde vazgeçildiği anlamına gelmez.
Anlaşmanın konusu, şekli, tarafların serbest iradesi, hâkim onayının gerekip gerekmediği ve çocukların üstün yararı ayrı ayrı değerlendirilir. Özellikle velayet ve kişisel ilişki, şartlar değiştiğinde yeniden ele alınabilir; mal rejimine ilişkin ibra hükümleriyse yorum uyuşmazlığı yaratabilir. Önce protokolün tam metni ve ilgili karar incelenmelidir.
Eşlerin ayrı yaşaması halinde geçici gider ve çocuk ihtiyaçları nasıl karşılanır?
Eşler arasındaki geçim ve çocukların ihtiyaçlarına ilişkin talepler, açılmış dava bulunup bulunmadığına ve ayrı yaşamanın koşullarına göre farklı hukukî dayanaklara dayanabilir.
TMK m.169 ve m.197 çerçevesinde uygun geçici önlemler gündeme gelebilir. Talep edilirken barınma, eğitim, sağlık, gelir ve zorunlu giderler belgelenmeli; belirlenen önlemin uygulanması ile sonradan değiştirilmesi birbirinden ayrılmalıdır.
Nişanlılık sona erdiğinde olağan dışı hediyelerin iadesi hangi koşullarda istenebilir?
Nişanlılık evlenme dışında bir nedenle sona erdiğinde, verilen her eşyanın değil; Türk Medenî Kanunu m.122 anlamında alışılmışın dışındaki hediyelerin iadesi istenebilir. Nişanın kimin kusuruyla sona erdiği, hediye iadesi talebinin tek başına belirleyici şartı değildir.
Somut uyuşmazlıkta hediyeyi kimin verdiği, kime teslim edildiği, niteliği ve ekonomik değeri ayrı ayrı ispatlanmalıdır. İadesi mümkün olmayan eşya bakımından sebepsiz zenginleşme hükümleri gündeme gelebilir. Nişan hediyeleriyle düğün masraflarına veya maddî-manevî tazminata ilişkin talepler aynı hukuki sebebe dayanmaz; ayrı değerlendirilir. Süre açısından TMK m.123 de incelenmelidir.