İçeriğe geç
+90 531 883 33 88

Turizm Hukuku

Araç Kiralama Şirketinin Depozitoya El Koyması ve Kredi Kartından Sonradan Tahsilat: Tüketici ve KVKK Hakları

Araç kiralama ofisinin teslim tezgâhında, ödeme cihazı ve hasar formu önünde kiralama şirketi görevlisiyle depozito kesintisini görüşen turist çiftin temsili sahnesi
Yazar: Yayın tarihi: Yaklaşık 14 dakika okuma

Kurumsal hukuki inceleme ve kontrol: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Yayımlayan: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Özet

Araç kiralama şirketinin depozitoyu iade etmemesi veya kiralama bittikten sonra kredi kartından hasar, HGS, ceza, değer kaybı ya da başka bir bedel tahsil etmesi her durumda hukuka uygun değildir. Tüketici bakımından kesintinin sözleşmeye, gerçek ve ispatlanabilir bir borca ve geçerli bir hukuki sebebe dayanması gerekir. Kişisel veri bakımından ise kredi kartı bilgisinin saklanması ve sonraki bir işlemde kullanılması 6698 sayılı KVKK'nın amaçla bağlantılılık, sınırlılık, ölçülülük ve veri işleme şartları bakımından ayrıca denetlenir. 27.02.2020 tarihli ve 2020/166 sayılı KVKK Kurulu kararı, önceki kiralamada bildirilen kredi kartının sonraki kiralamadaki HGS bedeli için kullanılmaya çalışılmasını somut olayda hukuka aykırı bulmuş; ilgili standart sözleşme hükmünün haksız şart niteliğini de değerlendirmiştir.

9 Kasım 2026 itibarıyla mevcut uyuşmazlıklarda yürürlükteki 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 6698 sayılı KVKK, Türk Borçlar Kanunu ve ilgili sözleşme hükümleri uygulanır. 15 Ağustos 2026'da yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik ise 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek ve tüketici kiralamalarında depozito, teslim-iade belgesi, bağımsız ekspertiz, değer kaybı ve sigorta güvencesi bakımından daha ayrıntılı kurallar getirecektir.

Depozito, kiralama şirketine sınırsız tahsil yetkisi vermez

Araç kiralama işlemlerinde depozito veya kredi kartı provizyonu, kiralama şirketinin olası alacaklarını güvence altına almak amacıyla alınır. Ancak bu güvence, şirketin kiralama sona erdikten sonra dilediği tutarı tek taraflı biçimde kesin tahsilata dönüştürebileceği anlamına gelmez.

Bir kesintinin hukuken savunulabilmesi için somut olarak şu soruların cevaplanması gerekir:

  • Talep edilen borç gerçekten bu kiralama döneminden mi doğmuştur?
  • Kesintinin dayandığı sözleşme hükmü açık, anlaşılır ve tüketiciyle müzakere edilmiş midir?
  • Hasar iddiası varsa hasar teslim anında mevcut değil miydi?
  • Hasarın niteliği, nedeni ve maliyeti objektif belgeyle ispatlanmış mıdır?
  • Aynı zarar için sigorta veya üçüncü kişiden ödeme yapılmış mıdır?
  • Şirketin istediği tutar gerçek zararla orantılı mıdır?
  • Kesinti tüketici hukukundaki haksız şart denetiminden geçebilir mi?
  • Kart bilgisinin kullanılması KVKK bakımından geçerli bir veri işleme şartına dayanıyor mu?

Depozitonun fonksiyonu “güvence”dir; zarar veya borç bulunmadığı halde şirketin malvarlığına kalıcı olarak geçmesi için bağımsız bir hukuki sebep oluşturmaz.

Kredi kartındaki provizyon ile sonradan yapılan kesin çekim birbirinden ayrılmalıdır

Araç tesliminde kredi kartında bloke edilen tutar çoğu zaman “ön provizyon” niteliğindedir. Provizyon, kart limitinin belirli kısmını geçici olarak kullanılamaz hale getirir; kesin tahsilat ise bedelin şirket hesabına geçirilmesini ifade eder.

Bu ayrım pratikte önemlidir. Tüketici, “depozito hâlâ dönmedi” dediğinde önce şu durumun hangisinin gerçekleştiği tespit edilmelidir:

  • Provizyon henüz banka sisteminde çözülmemiş olabilir.
  • Kiralama şirketi provizyonu kısmen veya tamamen satışa çevirmiş olabilir.
  • Şirket, provizyondan ayrı yeni bir kart işlemi yapmış olabilir.
  • Banka, şirketin iade talimatını işlemiş fakat limit henüz karta yansımamış olabilir.

Bu nedenle banka ekstresi, kart işlem açıklaması, provizyon kodu ve kiralama şirketinin tahsilat/iade kayıtları birlikte incelenmelidir.

Banka itirazı ile hukuki iade talebi aynı şey değildir

Kart hamilinin bankaya itiraz etmesi, özellikle bilgisi dışında veya yetkisiz olduğu ileri sürülen işlemlerde önemli bir ilk adımdır. Ticaret Bakanlığı tüketici rehberinde de tüketicinin bilgisi dışında karttan yapılan işlemlerde öncelikle bankaya başvurulması ve bankaların chargeback kuralları kapsamında inceleme yapması gerektiği açıklanmaktadır.

Ancak chargeback, kiralama şirketine karşı maddi hukuktan doğan iade/tazminat talebinin yerine geçmez. Banka kart işlemini iade etse bile kiralama şirketi borç bulunduğunu iddia ederek ayrıca talepte bulunabilir; banka itirazı reddedilse dahi tüketici haksız kesinti iddiasını tüketici hukuku yollarında ileri sürebilir.

Araç teslim ve iade belgeleri depozito uyuşmazlığının merkezindedir

Depozito kesintilerinin önemli bölümü “araçta yeni hasar bulundu” iddiasına dayanır. Bu nedenle teslim ve iade anındaki kayıtlar, uyuşmazlığın en kritik delilleridir.

Tüketicinin saklaması gereken başlıca kayıtlar şunlardır:

  • İlk teslim formu ve mevcut hasar şeması.
  • Aracın dört yönünden, jantlardan, camlardan ve iç mekandan çekilmiş fotoğraf/video.
  • Kilometre, yakıt seviyesi ve tarih-saat kaydı.
  • İade formu ve görevlinin imzası.
  • Anahtar kutusuna veya görevlisiz teslim yapıldıysa bırakma anına ilişkin fotoğraf/video.
  • Şirketin sonradan gönderdiği hasar fotoğrafları.
  • Ekspertiz raporu, servis raporu, onarım faturası veya teklif.
  • Kredi kartı provizyon ve tahsilat belgeleri.

Yargıtay'ın kira ilişkilerindeki depozito yaklaşımında da depozitonun iade edilmemesini haklı kılacak zarar veya borcun somut olarak ortaya konulması gerektiği görülür. Araç kiralama özelinde ise hasarın hangi dönemde ve hangi nedenle oluştuğunun teknik olarak belirlenmesi ayrıca önem taşır.

Haksız şart denetimi: “İstediğim karttan istediğim bedeli tahsil ederim” hükmü geçerli sayılmayabilir

6502 sayılı Kanun'un 5. maddesi ve Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Hakkında Yönetmelik uyarınca tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dahil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine önemli dengesizlik yaratan hükümler haksız şart sayılabilir.

Standart araç kiralama sözleşmelerinde sık görülen şu tür hükümler özellikle denetlenmelidir:

  • “Şirket dilediği zaman karttan tahsilat yapabilir.”
  • “Tüketici, şirketin belirlediği her hasar bedelini peşinen kabul eder.”
  • “Şirket, geçmiş kiralamalarda bildirilen tüm kartlardan tahsilat yapabilir.”
  • “Ekspertiz veya fatura sunulmadan şirket kayıtları kesin delildir.”
  • “Depozito hiçbir koşulda iade edilmez.”
  • “Tüm trafik, hasar ve değer kaybı bedelleri kusur aranmaksızın kiracıya aittir.”

Bir sözleşme hükmünün matbu şekilde bulunması, onun otomatik olarak geçerli olduğu anlamına gelmez. Tüketiciyle gerçekten müzakere edilip edilmediği, hükmün açık ve anlaşılır olup olmadığı ve hak-yükümlülük dengesini dürüstlük kuralına aykırı biçimde bozup bozmadığı değerlendirilir.

KVKK Kurulu 2020/166: Eski kredi kartının yeni işlemde kullanılması hukuka aykırı bulunmuştur

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 27.02.2020 tarihli ve 2020/166 sayılı kararında, bir araç kiralama şirketinin daha önceki kiralama sözleşmesinde bildirilen kredi kartı bilgisini sonraki kiralamada oluşan HGS ücretini tahsil etmek için kullanmaya çalışması incelenmiştir.

Somut olayda tüketici, yeni kiralama için farklı bir kredi kartına açıkça onay vermişti. Buna rağmen şirket, önceki kiralamada kayıtlı başka karttan tahsilat girişiminde bulunmuştu.

Kurulun değerlendirmesinde özellikle şu noktalar öne çıkmıştır:

  • Mevcut sözleşmede bildirilen ve geçerliliği provizyonla doğrulanan karttan tahsilat yapılması mümkündü.
  • Önceki sözleşmeden kalan başka kartın kullanılmasını gerektiren somut bir ihtiyaç bulunmuyordu.
  • “Başka sözleşmelerde bildirilen kartlardan da tahsil edilir” biçimindeki standart hüküm somut olay bakımından haksız şart niteliğinde değerlendirildi.
  • Eski kart bilgisinin gelecekteki muhtemel ihtiyaçlar için sistemde tutulması ve kullanılması, KVKK m.4'teki hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma ile amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma ilkeleriyle bağdaşmadı.
  • Veri işleme faaliyeti KVKK m.5'teki sözleşmenin kurulması/ifası veya meşru menfaat şartlarına dayandırılamadı.

Kurul, veri sorumlusu hakkında KVKK m.12'deki veri güvenliği yükümlülüklerinin ihlali nedeniyle idari para cezası uygulanmasına karar verdi.

Bu karar, araç kiralama sektöründe kredi kartı bilgisinin “bir kere verildi, artık her işlemde kullanılabilir” yaklaşımına karşı çok önemli bir sınır çizer.

Kararın sınırı nedir?

2020/166 sayılı karar, araç kiralama şirketinin hiçbir durumda kiralama sonrası karttan tahsilat yapamayacağı anlamına gelmez. Mevcut kiralamaya ait ve tüketicinin kullanımına onay verdiği kart üzerinden; sözleşmeye ve hukuka uygun, gerçek ve ispatlanabilir HGS, trafik cezası, yakıt farkı veya benzeri borçların tahsili ayrı değerlendirilir.

Kararın asıl önemi, başka bir kiralamadan kalan kart bilgisinin yeni işlem için kullanılması ile kişisel verinin amaç sona erdikten sonra gereksiz biçimde saklanması konularındadır.

Kredi kartı bilgisi kişisel veridir ve amaç sona erince sınırsız süre saklanamaz

Kredi kartı numarası ve kartla bağlantılı işlem bilgileri, kimliği belirli veya belirlenebilir kişiyle ilişkilendirilebildiği ölçüde kişisel veri niteliğindedir.

KVKK m.4 gereği kişisel veriler:

  • hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun,
  • doğru ve gerektiğinde güncel,
  • belirli, açık ve meşru amaçlar için,
  • işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü,
  • ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli süre kadar

muhafaza edilmelidir.

Bu nedenle “ileride bir borç çıkar belki” gerekçesi, tek başına tüm kart bilgilerinin süresiz saklanmasını haklı kılmaz. Muhasebe, vergi, dava zamanaşımı, ispat ve mevzuattan doğan saklama zorunlulukları ayrı olabilir; ancak tam kart verisinin hangi teknik biçimde ve ne kadar süre saklandığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Tüketicinin KVKK kapsamındaki hakları nelerdir?

KVKK m.11 uyarınca ilgili kişi veri sorumlusuna başvurarak kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse bilgi talep etme, amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme, aktarılan üçüncü kişileri bilme, şartları varsa silinmesini veya yok edilmesini isteme ve hukuka aykırı işleme nedeniyle zarara uğraması halinde giderim talep etme haklarına sahiptir.

Araç kiralama şirketine yapılacak başvuruda somut olarak şu hususlar sorulabilir:

  • Hangi kredi kartı bilgilerim sisteminizde tutulmaktadır?
  • Bu veriler hangi kiralama sözleşmesinden elde edilmiştir?
  • Hangi hukuki sebebe dayanarak saklanmaktadır?
  • Hangi tarihlerde ve hangi işlem amacıyla kullanılmıştır?
  • Kimlere aktarılmıştır?
  • Saklama süresi nedir?
  • Silme/yok etme prosedürü nedir?
  • Şüpheli tahsilat girişiminin log ve işlem kayıtları nelerdir?

Veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet süreleri KVKK m.13 ve m.14'e göre ayrıca izlenmelidir. Veri sorumlusunun cevabının yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi halinde Kurula başvuru yolu gündeme gelebilir.

Depozitodan hangi kalemlerin düşülmesi tartışılabilir?

Mevcut 2026 rejiminde, kiralama sözleşmesi ve genel hukuk kuralları çerçevesinde, gerçekten doğmuş ve ispatlanabilir bazı borçların depozitodan mahsup edilmesi mümkün olabilir. Örneğin:

  • Kiralama süresinde oluşmuş ve kiracıya yüklenebilen araç hasarı.
  • Eksik yakıt veya enerji bedeli.
  • Sözleşmeye uygun kilometre aşım bedeli.
  • Kira süresine ait HGS/otoyol geçişleri.
  • Kiracıya ait trafik/park ihlali nedeniyle şirkete yansıtılmış tutarlar.
  • Gecikmiş iade nedeniyle sözleşmede açıkça düzenlenmiş bedeller.

Ancak her kalemde üçlü kontrol yapılmalıdır: sözleşme dayanağı + gerçek borç/zarar + ispat.

Hasar bedelinde tek taraflı şirket kaydı yeterli midir?

Özellikle yüksek hasar iddialarında, yalnız şirket personelinin tuttuğu iç kayıt veya fotoğraf her zaman yeterli olmayabilir. Hasarın iade sırasında bulunup bulunmadığı, araç tesliminde mevcut olup olmadığı, onarımın gerçekten yapılıp yapılmadığı, parça/işçilik bedellerinin piyasa gerçekliği ve sigorta ödemeleri araştırılmalıdır.

Değer kaybı ve “araç mahrumiyeti” depozitodan otomatik kesilemez

Araç kiralama şirketi onarım bedelinin yanında değer kaybı veya aracın tamirde kaldığı süre için gelir kaybı talep edebilir. Ancak bu kalemler onarım bedelinden ayrı zarar türleridir.

Değer kaybı için aracın onarım sonrası ikinci el piyasa değerinde gerçek bir azalma bulunması; kira kaybı için ise aracın makul onarım süresinde gerçekten gelir kaybına uğraması gerekir.

Şirketin tüm filo araçları dolu değilse, aynı sınıfta ikame araçlar bulunuyorsa veya talep edilen süre teknik onarım süresini aşıyorsa iddia edilen kayıp ayrıca sorgulanmalıdır.

1 Ocak 2027'den itibaren depozito ve hasar kesintilerinde yeni dönem

15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecektir.

Bu düzenleme, tüketiciler tarafından yapılan kısa süreli araç kiralamalarında depozito ve hasar kesintilerine ilişkin önemli açık kurallar getirmektedir.

Depozito üst sınırı

Yeni Yönetmeliğe göre:

  • 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli,
  • 7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli

tutarında depozito alınabilecektir.

Depozito iadesi için yedi günlük süre

Kural olarak depozitonun iadesine ilişkin işlemler, sözleşmenin sona erdiği ve aracın iade edildiği tarihi izleyen 7 gün içinde yerine getirilecektir.

Bu süre, bankanın kart limitine yansıtma süresi ile kiralama şirketinin iade işlemini başlatma yükümlülüğünün birbirinden ayrılmasını gerektirir.

Olağan aşınma ve yıpranma için kesinti yapılamayacak

Olağan kullanımdan kaynaklanan ve kabul edilebilir sınırlar içindeki aşınma-yıpranma nedeniyle tüketiciden bedel talep edilemeyecek ve bu gerekçeyle depozitodan kesinti yapılamayacaktır.

Bağımsız ekspertiz ve iade belgesi

Yeni rejimde hasar veya arıza bedeli talebinin yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelendirilmesi; teslim ve iade belgelerinin düzenlenmesi büyük önem kazanacaktır. İşletmenin kendi personeli veya bağlantılı kişilerce hazırlanan raporların bağımsız ekspertiz yerine kullanılamaması öngörülmektedir.

Teslim/iade belgesinde yer almayan hasarlar bakımından da kiracının sorumluluğu ciddi biçimde sınırlandırılmaktadır.

Değer kaybı için tek taraflı tahsilat sınırı

Yeni Yönetmelikte tarafların anlaşması dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar olmadan değer kaybı nedeniyle kiracıdan bedel talep ve tahsil edilememesine ilişkin açık koruma bulunmaktadır.

2026 uyuşmazlığına 2027 kuralları doğrudan uygulanır mı?

Kural olarak hayır. Yeni Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecektir. Bu nedenle 2026'da tamamlanmış bir kiralama uyuşmazlığına, açık bir geçmişe yürüme hükmü bulunmadıkça, yeni Yönetmeliğin hükümleri yürürlükteymiş gibi doğrudan uygulanmaz.

Ancak Yönetmelik, 2027 sonrası uyuşmazlıklarda çok daha açık bir ispat ve depozito rejimi oluşturacaktır.

Trafik cezası ve HGS sonradan tahsil edilebilir mi?

Kiralama sona erdikten sonra şirketin bilgisine ulaşan gerçek HGS veya trafik cezası borçları, sözleşme ve somut olay koşullarına göre tüketiciye yansıtılabilir.

Ancak şu ayrımlar yapılmalıdır:

  • Borcun gerçekten kiralama süresine ait olması.
  • Plaka ve geçiş/ihlal tarihinin kiralama dönemiyle örtüşmesi.
  • Asıl kamu borcu ile şirketin eklediği “hizmet/işlem bedeli”nin ayrılması.
  • İşlem bedelinin sözleşmede açıkça bulunması ve haksız şart oluşturmaması.
  • Tahsilatın onay verilen ödeme aracı ve geçerli veri işleme şartıyla yapılması.

Özellikle yıllar önceki farklı kart bilgisinin bu amaçla kullanılması 2020/166 sayılı KVKK Kurulu kararındaki riskleri doğurabilir.

Trafik cezası ile şirketin kendi “idari işlem ücreti” aynı şey değildir

Trafik veya HGS borcu kamu kurumuna/işletmeciye ödenen asıl borçtur. Araç kiralama şirketinin ayrıca talep ettiği “administration fee”, “processing fee” veya “ceza işlem hizmet bedeli” ise sözleşmesel ayrı bir kalemdir.

Bu ek bedelin:

  • sözleşmede açıkça yer alıp almadığı,
  • tüketiciye sözleşme kurulmadan önce bildirilip bildirilmediği,
  • gerçek hizmetle orantılı olup olmadığı,
  • haksız şart niteliği taşıyıp taşımadığı

ayrıca incelenmelidir.

Yabancı turist Türkiye'den ayrıldıktan sonra hangi yolu izleyebilir?

Yabancı turistin ülkesine dönmüş olması, Türkiye'deki araç kiralama şirketine karşı hak aramasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Pratik işlem sırası şu şekilde kurulabilir:

  1. Kiralama şirketine yazılı itiraz ve belge talebi gönderilir.
  2. Bankadan işlem ayrıntıları ve gerekiyorsa kart işlemi itiraz/chargeback süreci başlatılır.
  3. KVKK ihlali varsa veri sorumlusuna KVKK m.13 başvurusu yapılır.
  4. Tüketici uyuşmazlığı parasal sınıra göre Tüketici Hakem Heyeti veya dava şartı arabuluculuk/tüketici mahkemesi yoluna taşınır.
  5. KVKK başvurusuna verilen cevap yetersizse veya cevap verilmezse şartları oluştuğunda Kurula şikâyet değerlendirilir.
  6. Yetkisiz veya dolandırıcılık niteliğinde kart işlemi şüphesi varsa ceza hukuku boyutu ayrıca incelenir.

2026 yılında Tüketici Hakem Heyeti sınırı 186.000 TL'dir

2026 yılında değeri 186.000 TL'nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabilir. Tam olarak 186.000 TL veya üzerindeki uyuşmazlıklarda, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere, dava şartı arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesi gündeme gelir.

Tüketici Hakem Heyeti başvurusunda özellikle şu belgeler önemlidir:

  • Kira sözleşmesi ve genel koşullar.
  • Rezervasyon ve ödeme belgeleri.
  • Depozito/provizyon kaydı.
  • Araç teslim ve iade formları.
  • Fotoğraf ve videolar.
  • Hasar/ekspertiz/fatura belgeleri.
  • Kredi kartı ekstresi.
  • Şirketle yapılan yazışmalar.
  • Banka itiraz belgeleri.
  • Talep edilen tutarın hesap dökümü.

Yabancı tüketicinin Türkiye'de yerleşimi, yabancı kimlik numarası ve elektronik başvuru imkânı somut başvuru yöntemi bakımından ayrıca değerlendirilmelidir; gerektiğinde avukat aracılığıyla başvuru planlanabilir.

Hangi durumlarda KVKK başvurusu ayrıca yapılmalıdır?

Aşağıdaki durumlar kişisel veri yönünden ayrıca incelenmelidir:

  • Önceki kiralamada kullanılan kartın yeni işlem için kullanılması.
  • Kart bilgilerinin gereksiz süreyle saklanması.
  • Tüketicinin silme talebine rağmen verinin tutulmaya devam edilmesi.
  • Kart veya kimlik bilgilerinin yetkisiz üçüncü kişilerle paylaşılması.
  • Kiralama amacıyla ilgisiz kişisel verilerin toplanması.
  • Aydınlatma yapılmadan veri işlenmesi.
  • Güvenlik ihlali nedeniyle ödeme verilerinin açığa çıkması.

KVKK başvurusu, tüketici alacağının iadesiyle aynı şey değildir. Aynı olayda hem tüketici hukuku hem kişisel verilerin korunması hukuku bakımından paralel süreçler bulunabilir.

Şirket “sözleşmeyi imzaladınız” savunması yaptığında ne kontrol edilmelidir?

İmza, her şartın otomatik olarak geçerli olduğu anlamına gelmez. Özellikle standart sözleşmelerde şu kontroller yapılmalıdır:

  • Hüküm tüketiciyle gerçekten müzakere edildi mi?
  • Hüküm açık ve anlaşılır mı?
  • Tüketici sözleşme kurulmadan önce bu konuda bilgilendirildi mi?
  • Hüküm tüketici aleyhine dürüstlük kuralına aykırı dengesizlik yaratıyor mu?
  • Hükmün uygulanması KVKK gibi başka emredici düzenlemeye aykırı mı?
  • Şirketin ileri sürdüğü olay, hükmün uygulanma şartlarını gerçekten karşılıyor mu?

2020/166 sayılı Kurul kararında da sözleşmede bulunan genel tahsilat hükmünün varlığı tek başına yeterli kabul edilmemiş; somut olayın koşulları ayrıca değerlendirilmiştir.

İspat bakımından en güçlü belge seti nedir?

Uyuşmazlığın ilk gününden itibaren aşağıdaki belge setinin oluşturulması yararlıdır:

Kiralama belgeleri

  • Rezervasyon onayı.
  • Kira sözleşmesi ve genel şartlar.
  • Ek sigorta/güvence belgeleri.
  • Sürücü ve ek sürücü kayıtları.

Araç durumu belgeleri

  • Teslim formu.
  • İade formu.
  • Fotoğraf/video.
  • Ekspertiz/servis belgeleri.

Ödeme belgeleri

  • Kira ödemesi.
  • Depozito/provizyon.
  • Kesinti/çekim dekontları.
  • Banka ekstresi.
  • Chargeback/itiraz yazışmaları.

Veri koruma belgeleri

  • KVKK aydınlatma metni.
  • Açık rıza veya diğer veri işleme dayanağına ilişkin kayıt.
  • Veri sorumlusuna yapılan başvuru.
  • Şirketin cevabı.
  • Silme/yok etme talebine ilişkin kayıtlar.

Sonuç

Araç kiralama şirketinin depozitoyu iade etmemesi veya kredi kartından kiralama sonrasında para çekmesi, tek başına hukuka uygun bir işlem olduğu anlamına gelmez. Her tahsilat için sözleşmesel dayanak, gerçek borç veya zarar, ispat ve kişisel veri işleme hukuku birlikte denetlenmelidir.

Özellikle önceki kiralamadan kalan kredi kartı bilgilerinin sonraki işlemde kullanılması, 2020/166 sayılı KVKK Kurulu kararı ışığında ciddi bir veri koruma ve haksız şart sorunu yaratabilir. Tüketici bakımından banka itirazı, kiralama şirketine yazılı başvuru, Tüketici Hakem Heyeti/mahkeme yolları ve KVKK başvurusu birbirinin alternatifi olmak zorunda değildir; olayın niteliğine göre birlikte veya ardışık yürüyebilir.

1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek yeni araç kiralama Yönetmeliği, depozito sınırları, yedi günlük iade, teslim-iade belgesi, bağımsız ekspertiz ve değer kaybı tahsilatı bakımından tüketici korumasını daha da somutlaştıracaktır. Ancak 2026 tarihli uyuşmazlıklarda bugünkü hukukun uygulanacağı unutulmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç kiralama şirketi depozitomu sebepsiz yere tutabilir mi?

Hayır. Depozito bir güvence bedelidir. Şirketin kesintiyi gerçek, ispatlanabilir ve sözleşmeye uygun bir borç veya zarara dayandırması gerekir.

Kredi kartımdan aracı teslim ettikten sonra para çekilebilir mi?

Somut borç ve sözleşme koşullarına göre bazı sonradan doğan HGS, trafik cezası veya benzeri kalemler tahsil edilebilir; ancak tahsilatın yetkili ödeme aracından, açık hukuki sebebe dayanarak yapılması gerekir.

Eski kiralamada kullandığım karttan yeni kiralama borcu çekilebilir mi?

Her durumda hayır. KVKK Kurulunun 2020/166 sayılı kararı, önceki kiralamadan kalan kartın sonraki kiralama borcu için kullanılmasını somut olayda hukuka aykırı bulmuştur.

Bankaya chargeback başvurusu yaparsam başka işlem yapmama gerek kalır mı?

Hayır. Chargeback kart işlemi yönünden bir bankacılık yoludur. Kiralama şirketine karşı tüketici hukuku veya KVKK başvuruları ayrıca gerekli olabilir.

Hasar fotoğrafı göndermeleri yeterli midir?

Her zaman değil. Hasarın kiralama döneminde oluştuğu, teslimde mevcut olmadığı, nedeni ve maliyeti ayrıca ispatlanmalıdır. Yüksek tutarlı taleplerde ekspertiz ve onarım belgeleri önemlidir.

2027'de depozito en fazla ne kadar olacak?

1 Ocak 2027'den itibaren yürürlüğe girecek Yönetmeliğe göre 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük; 7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilecektir.

2027'de depozito kaç günde iade edilecek?

Yeni Yönetmelikte kural olarak aracın iadesi ve sözleşmenin sona ermesini izleyen 7 gün içinde iade işlemlerinin yapılması öngörülmektedir.

Şirket eski kredi kartı bilgilerimi ne kadar süre saklayabilir?

Tek bir sabit süre bütün durumlara uygulanmaz. Saklama; işleme amacı, hukuki yükümlülükler ve gerekli süreyle sınırlı olmalıdır. Amaç ortadan kalktığında KVKK m.4 ve m.7 yönünden silme, yok etme veya anonimleştirme gündeme gelir.

KVKK kapsamında şirketten hangi bilgileri isteyebilirim?

Hangi verilerinizin işlendiğini, hangi amaçla ve hukuki sebeple tutulduğunu, kimlere aktarıldığını ve şartları varsa silinmesini/yok edilmesini talep edebilirsiniz.

Tüketici Hakem Heyetine 2026 yılında hangi tutara kadar başvurulur?

2026 yılında 186.000 TL'nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılabilir.

Yabancı turist Türkiye'den ayrıldıktan sonra başvuru yapabilir mi?

Evet. Somut başvuru türüne göre vekaletname, tercüme ve kimlik belgeleri planlanarak Türkiye'deki tüketici ve KVKK yolları kullanılabilir.

Şirket “sözleşmede yazıyor” diyerek her kesintiyi savunabilir mi?

Hayır. Standart sözleşme hükümleri haksız şart denetimine tabidir; ayrıca başka emredici hukuk kurallarına aykırı şartlar geçerli kabul edilmez.

HGS veya trafik cezasına ayrıca hizmet bedeli eklenebilir mi?

Ancak sözleşmede açıkça düzenlenmiş, önceden bildirilmiş ve haksız şart oluşturmayan bir hizmet bedeli söz konusu olabilir. Asıl kamu borcu ile şirketin ek işlem bedeli ayrı kalemlerdir.

Şirketin KVKK ihlali varsa param otomatik olarak iade edilir mi?

Hayır. KVKK ihlali ile tüketici alacağının iadesi ayrı hukuki sonuçlardır. Aynı olayda iki ayrı başvuru yolu gerekebilir.

Kaynakça

  1. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, özellikle m.5, m.68, m.73 ve m.73/A.
  2. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, özellikle m.4, m.5, m.7, m.11, m.12, m.13, m.14 ve m.18.
  3. Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Hakkında Yönetmelik, RG 17.06.2014/29033.
  4. Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, RG 15.08.2026/33341; yürürlük 01.01.2027.
  5. T.C. Ticaret Bakanlığı, 2026 yılı Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırı ve tüketici başvuru bilgilendirmeleri.
  6. T.C. Ticaret Bakanlığı, 21.08.2026 tarihli Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik bilgilendirmesi.
  7. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 27.02.2020 tarihli ve 2020/166 sayılı Karar Özeti, “İlgili kişinin kullanımına izin vermediği kredi kartı bilgilerinin veri sorumlusu araç kiralama şirketi tarafından kullanılması hakkında”.
  8. Araç kiralama ve depozito uyuşmazlıklarında hasarın, borcun ve depozito iadesi koşullarının somut deliller üzerinden değerlendirilmesine ilişkin Yargıtay uygulaması.
  9. İlgili somut uyuşmazlıkta, araç kiralama sözleşmesinin niteliğine göre tüketici mahkemesi ve genel görev kuralları ayrıca değerlendirilmelidir.

YAZAR

Av. Umut Güneş

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Görüş veya düzeltme bildirin

Kaynak, tarih, içerik veya bağlantılarla ilgili görüş ve düzeltme önerilerinizi iletebilirsiniz.

Makalenin başlığını ve ilgili bölümü belirtmeniz yeterlidir. Kişisel dosya bilgisi veya belge göndermeyiniz.

İlgili hizmet alanları