İçeriğe geç
+90 531 883 33 88

Şirketler Hukuku

Teknokentlerde Şirket Kurulumu

Teknokentte proje kabulü, şirket kuruluşu ve faaliyet kayıtları
Yazar: Yayın tarihi: Yaklaşık 19 dakika okuma

Kurumsal hukuki inceleme ve kontrol: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Yayımlayan: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Özet

Teknokentte şirket kurulumu, proje kabulü, yerleşim seçenekleri, vergi ve SGK teşvikleri, faaliyet yükümlülükleri.

İlk yayın: 2 Ocak 2025 · İçerik güncellemesi: 13 Ekim 2026

Teknokentlerde şirket kurulumu, şirketin ticaret siciline tescili ile teknoloji geliştirme bölgesinde yürütülecek projenin kabulünün birlikte planlanmasını gerektirir. Bir şirketin kurulması, yazılım alanında çalışması veya teknokent adresi kullanması tek başına bütün teşviklerden yararlanmasını sağlamaz. Başvurunun, proje faaliyetinin, personel çalışmasının ve elde edilen kazancın ilgili düzenlemelere uygun olması gerekir.

Yeni bir şirket kurulabileceği gibi mevcut şirketin merkezinin taşınması veya bölgede şube açılması da değerlendirilebilir. Hangi yöntemin seçileceği; ortaklık yapısına, yatırım planına, mevcut sözleşmelere ve teknokentin kabul koşullarına bağlıdır. Vergi avantajlarının korunması ise kuruluş sonrasında doğru kayıt ve bildirim düzeninin sürdürülmesine bağlıdır. [S1, S2, S3]

Teknokent nedir, hangi faaliyetler için uygundur?

Teknokent ve teknopark adlarıyla anılan teknoloji geliştirme bölgeleri; üniversite, araştırma kuruluşları ve işletmeler arasındaki iş birliğini destekleyen, teknoloji ve yazılım geliştirilmesine ve yenilikçi çalışmaların ticarileştirilmesine yönelik alanlardır. Temel düzenleme 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’dur. Kanunun kabul tarihi 26 Haziran 2001, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih ise 6 Temmuz 2001’dir. [S1]

Bu bölgelerde üniversite altyapısına erişim, nitelikli çalışanlarla bağlantı, teknoloji transferi, girişimcilik programları ve diğer firmalarla iş birliği olanakları bulunabilir. Bunların kapsamı her teknokentin altyapısına ve sunduğu hizmetlere göre değişir. Bir teknokentin bütün firmalara yatırım, müşteri veya hibe sağlayacağı varsayılamaz.

Değerlendirmede projenin teknik içeriği önem taşır. Geliştirilecek ürün veya yöntem, mevcut çözümlerden farkı, araştırma sorunu, teknik belirsizlikler, iş paketleri ve beklenen çıktılar açıkça anlatılmalıdır. Sadece şirketin faaliyet kodunun yazılım olması, internet üzerinden satış yapması veya mevcut bir ürünü yeniden satması projenin uygunluğunu kanıtlamaz. Yenilik içermeyen rutin ticari faaliyetler ile gerçek geliştirme çalışmaları birbirinden ayrılmalıdır. [S1, S2]

Teknokentte faaliyet gösterecek girişimci şirket ile teknokenti işleten yönetici şirket farklıdır. Yönetici şirketin anonim şirket olması gerektiğine ilişkin hüküm, bölgeye kabul edilecek her girişimcinin mutlaka anonim şirket kurması gerektiği anlamına gelmez. [S1, m.3]

Teknokentte kimler şirket kurabilir?

4691 sayılı Kanun girişimciyi gerçek ve tüzel kişileri kapsayacak biçimde tanımlar. Yeni girişimciler, mevcut işletmeler ve gerekli koşulları sağlayan yabancı yatırımcılar başvuru yapabilir. Üniversite öğrencisi veya akademisyen olmak bütün başvurular bakımından zorunlu değildir. Bununla birlikte belirli bir kuluçka ya da destek programı kendi katılım koşullarını arayabilir. [S1, S2, S12]

Henüz şirket kurmamış kişiler bakımından ön kuluçka ve kuluçka olanakları araştırılmalıdır. Bazı süreçlerde girişimci olarak başvuru ve proje değerlendirmesi şirketleşmeden önce yürütülebilir. Kabul, adres tahsisi ve şirketleşme sırası ilgili yönetici şirketten öğrenilmelidir. Antalya Teknokent’in yayımladığı başvuru düzeni de girişimci ve firma başvurularını ayrı seçeneklerle ele almaktadır. [S16]

Akademisyenlerin şirket kurması, şirkete ortak olması veya şirket yönetiminde görev alması bakımından 4691 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki üniversite yönetim kurulu izni ve görev düzeni ayrıca incelenmelidir. Akademik unvan, görev ve izin yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. [S1]

Şirket türü, sermaye ve yerleşim modeli nasıl seçilir?

Limited şirket, anonim şirket ve gerçek kişi işletmesi

Limited şirket ve anonim şirket kuruluşu, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir. Gerçek kişi işletmesi ise ayrı tüzel kişiliği bulunan bir sermaye şirketi değildir. Uygun yapı seçilirken sadece kuruluş gideri değil; sorumluluk, ortak sayısı, pay devri, yatırımcı kabulü, yönetim ve ilerideki finansman ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir. [S3]

1 Ocak 2024’ten itibaren yeni kurulacak limited şirketlerde asgari sermaye 50.000 TL, anonim şirketlerde asgari esas sermaye 250.000 TL’dir. Halka açık olmayan ve kayıtlı sermaye sistemini kabul eden anonim şirketlerde asgari başlangıç sermayesi 500.000 TL olarak uygulanır. Bunlar şirketler hukukuna ilişkin alt sınırlardır; proje bütçesi veya teknokente giriş bedeli değildir. [S4]

Anonim şirkette nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az dörtte biri tescilden önce, kalanı tescili izleyen yirmi dört ay içinde ödenir. Limited şirkette nakdî sermayenin tescilden önce dörtte birinin ödenmesi şartı uygulanmaz; ödeme takvimi şirket sözleşmesi ve ilgili hükümlerle birlikte değerlendirilir. Özel düzenlemeye tabi sektörlerde ek şartlar bulunabilir. [S3, m.344 ve 585]

Yeni kuruluş, merkez nakli veya şube açılması

Mevcut bir şirket için mutlaka yeni şirket kurulması veya bütün faaliyetlerin teknokente taşınması gerekmez. Projenin bölgede bir şube üzerinden yürütülmesi mümkün olabilir. Şube ayrı tüzel kişilik oluşturmaz; şirketin borç ve sorumluluk yapısından bağımsız değildir. Bölge içi ve bölge dışı faaliyetlerin mali kayıtları buna uygun şekilde ayrıştırılmalıdır. [S1, S2, S3]

Merkez naklinde şirket kararları, adres ve sicil değişiklikleri; şube modelinde ise şube tescili, temsil, işyeri ve personel kayıtları planlanır. Mevcut müşteri sözleşmeleri, destek projeleri ve fikrî haklar yeni kurulacak başka bir şirkete aktarılacaksa ayrıca devir koşulları incelenir. Projenin bir şirketten diğerine geçirilmesi, eski kabulün ve teşvik uygulamasının kendiliğinden devam ettiği anlamına gelmez.

Mevcut şirketler açısından sermaye uyumu da gözden geçirilmelidir. TTK geçici 15. maddede yeni asgari tutarlara uyum için 31 Aralık 2026 tarihi öngörülmüştür; Bakanlığın süre uzatma yetkisi de bulunmaktadır. Kuruluş veya taşınma işlemi yapılırken güncel süre ve şirketin sermaye durumu birlikte kontrol edilmelidir. [S3, S4]

Teknokent başvuru süreci nasıl işler?

Teknokent seçimi ve ön görüşme

Teknokent seçerken sektör uyumu, akademik bağlantılar, laboratuvar ve test olanakları, ofis kapasitesi, kuluçka hizmetleri ve ulaşım birlikte değerlendirilmelidir. Başvuru ücreti, kira, ortak gider, teminat ve diğer hizmet bedelleri toplam bütçeye dahil edilmelidir. Vergi avantajı, işletmenin bütün kuruluş ve işletme giderlerinin ortadan kalkması anlamına gelmez.

Güncel başvuru kılavuzu ve işletme yönergesi incelenmeli; proje kabulü ile yer tahsisinin hangi sırada ilerlediği sorulmalıdır. Proje uygun bulunsa bile uygun çalışma alanının hemen tahsis edileceği veya bütün teknokentlerde aynı sürede sonuç alınacağı söylenemez. Başvuru takvimi, eksik belgeler ve değerlendirme yoğunluğu süreyi etkileyebilir. [S2, S16]

Başvuru dosyasında neler bulunmalıdır?

Kesin belge listesi ilgili yönetici şirketin güncel düzenine göre hazırlanır. Aşağıdaki gruplar başvuru hazırlığını kolaylaştırır; bütün teknokentler için değişmez bir resmî liste değildir.

Başvuru dosyasındaki bilgi ve belge grupları
Belge veya bilgi grubuAçıklanacak hususUygulamadaki amacı
Girişimci ve şirket bilgileriKurucular, ortaklar, temsil ve mevcut sicil kayıtlarıBaşvuruyu yapan kişi ve işletmenin belirlenmesi
Proje dosyasıTeknik problem, yenilik, yöntem, iş paketleri ve çıktılarAr-Ge, yazılım veya tasarım niteliğinin değerlendirilmesi
Ekip ve çalışma planıPersonelin niteliği, görevi, süreleri ve dışarıda çalışma ihtiyacıProjenin yürütülebilirliğinin ve personel kapsamının gösterilmesi
Bütçe ve ticari planHarcamalar, finansman, hedef müşteri ve gelir modeliProjenin kaynak ihtiyacı ve ticarileşme potansiyeli
Hak ve sözleşme kayıtlarıYazılım, buluş, lisans, gizlilik ve üçüncü kişi haklarıProje çıktıları üzerindeki yetkinin açıklığa kavuşturulması

Başvuru metninde genel bir şirket tanıtımı veya misyon açıklamasıyla yetinilmemelidir. Teknik çalışma ile satış ve pazarlama faaliyetinin nerede ayrıldığı, proje sonucunun nasıl doğrulanacağı ve hangi tarihte tamamlanmasının planlandığı gösterilmelidir. Ticari sır içeren dosyaların paylaşımında başvuru koşulları ve gizlilik hükümleri de incelenmelidir. [S2]

Değerlendirme, proje kabulü ve sözleşmeler

Yönetici şirket, başvuruyu mevzuat ve işletme yönergesi çerçevesinde değerlendirir. Uygulama Yönetmeliği’nin 14. maddesi; proje değerlendirme komisyonunu, projenin teknik ve ticari yönlerinin incelenmesini, uygun bulunan projeler için kabul belgesi ve yer tahsisini düzenler. Mevcut bir firmanın yeni projesi ve proje süresinin uzatılması da ilgili değerlendirme düzenine tabidir. [S2]

Kabulden sonra kira veya kullanım sözleşmesi ile tarafların hak ve yükümlülükleri belirlenir. Yerleşme tarihi, proje süresi, ortak giderler, teminat, fesih, bilgi verme ve bölgeden çıkarılma koşulları dikkatle incelenmelidir. Sözleşme süresinin uzun olması, proje ve teşvik koşullarının aynı süre boyunca kendiliğinden devam edeceğini göstermez.

Başvuru reddedilirse gerekçe, eksik görülen hususlar ve yeniden başvuru olanağı araştırılır. Yönetici şirketle sözleşme uyuşmazlığı, vergi idaresinin işlemi ve Bakanlık işlemi aynı başvuru yoluna tabi olmayabilir. Görevli merci ve süreler, somut işlemin niteliği ile tebliğ kaydına göre belirlenmelidir.

Kabulden sonra şirket kuruluşu ve resmî işlemler

Şirket türüne uygun sözleşme hazırlanır; MERSİS ve ticaret sicili işlemleri, temsil yetkileri, sermaye ve adres kayıtları tamamlanır. Yönetici şirketin adres tahsisi ve kabul kayıtları kuruluş planıyla uyumlu olmalıdır. Vergi mükellefiyeti, elektronik belge ve defter yükümlülükleri ile çalışan bulunması halinde SGK işyeri ve personel bildirimleri ayrıca düzenlenir. [S3, S4]

Bu aşamada hukukçu; şirket sözleşmesi, ortaklar arası ilişki, temsil, pay devri, kira, fikrî hak ve müşteri sözleşmelerini ele alır. Mali müşavir ise muhasebe, beyanname, bordro ve teşvik hesaplarının kurulumunda görev alır. Projenin teknik sorumluları da başvuru dosyasının gerçek çalışma planıyla uyumunu sağlar. Bu görevlerin birbirine uygun yürütülmesi, sonraki denetimlerde açıklanabilir bir kayıt düzeni oluşturur.

Yönetici şirketten alınan belge önemlidir; ancak vergi dairesi veya SGK bakımından bütün şartların yerine getirildiğini tek başına kesinleştirmez. Teşvikin başlangıcı ve kapsamı, fiilî faaliyet ile ilgili vergi ve sosyal güvenlik düzenlemeleri birlikte değerlendirilerek belirlenir. [S1, S2, S6]

Teknokentlerde vergi ve SGK avantajları nelerdir?

Gelir ve kurumlar vergisinde kazanç istisnası

4691 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesine göre, bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin münhasıran bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar 31 Aralık 2028’e kadar istisna kapsamındadır. Bu, her yeni şirkete kuruluşundan itibaren belirli sayıda yıl boyunca bütün gelirleri için tanınmış bir muafiyet değildir. [S1]

İstisna kazancın diğer kazançlardan ayrılması gerekir. Proje dışı ticaret, hazır ürün satışı, bağımsız danışmanlık ve finansal gelirler aynı kapsamda kabul edilmemelidir. Ortak giderlerin ve personel maliyetlerinin faaliyetler arasında gerekçeli şekilde dağıtılması gerekir. Yönetici şirketin proje onayı ile faturanın içeriği ve yapılan iş arasında uyum bulunmalıdır. [S1, S2]

Gayrimaddi hakların satışı, devri veya kiralanmasından elde edilen kazançlarda tescil, kayıt, bildirim ve nitelikli harcama koşulları ayrıca incelenir. Seri üretim, pazarlama ve geliştirme faaliyetlerinin birlikte bulunduğu işlerde bütün satış tutarının otomatik olarak istisna sayılması doğru değildir. İstisna ciroya değil, koşulları sağlayan kazanca uygulanır. [S1, geçici m.2; S2, m.35]

Kur farklarında da kaynağa bakılır. GİB’in ilgili özelgesinde, istisna kapsamındaki ticari faaliyetten doğan alacaklara ilişkin kur farkı geliri ile banka hesabındaki dövizin değerlenmesinden doğan kur farkı geliri farklı değerlendirilmiştir. Bu nedenle bütün kur farklarını topluca istisna içinde veya dışında kabul etmek yerine gelir kaleminin niteliği belirlenmelidir. Özelge, belirli bir olay hakkında idarenin görüşüdür; genel düzenleme veya bütün mükellefleri bağlayan mahkeme kararı değildir. [S11]

KDV istisnası hangi işlemleri kapsar?

KDV Kanunu’nun geçici 20. maddesi; gerekli koşulları sağlayan girişimcilerin bölgede ürettiği sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun, mobil ve askerî komuta kontrol uygulama yazılımlarına ilişkin teslim ve hizmetleri kapsar. Kazanç istisnası ile KDV istisnası farklı hükümlere dayanır. [S5]

Her Ar-Ge projesi, tasarım hizmeti, donanım satışı, danışmanlık veya bakım işi bu nedenle KDV’den istisna hale gelmez. Yazılım, lisans, bakım, eğitim ve donanımın aynı sözleşmede bulunması halinde her kalemin gerçek niteliği ve bedeli açıklanmalıdır. İşletmenin satın aldığı her mal ve hizmetin de sırf teknokentte olduğu için KDV’siz olacağı varsayılamaz.

Örneğin bölgede geliştirilen uygun bir iş uygulaması yazılımının teslimi ile ayrıca satılan bilgisayar ve bağımsız eğitim hizmeti aynı vergi sonucuna tabi olmayabilir. Fatura, sözleşme ve teslim kayıtları bu ayrımı göstermelidir. Bu örnek, somut işleme ilişkin kesin vergi hesabı yerine kapsamın ayrı incelenmesi gerektiğini anlatır. [S5]

Personel ücretlerinde gelir vergisi ve damga vergisi

Bölgede çalışan Ar-Ge, tasarım ve uygun destek personeli için gelir vergisi stopajı teşviki uygulanır. Güncel düzen, ücretin koşulları sağlayan kısmı üzerinden hesaplanan verginin beyannamede terkin edilmesine dayanır. Teşvik, çalışanın bütün gelirleri bakımından genel bir vergi muafiyeti olarak anlatılmamalıdır. [S1, S7]

7555 sayılı Kanun ile 1 Ağustos 2025’ten itibaren uygulanmak üzere aylık brüt asgari ücretin kırk katı sınırı getirilmiştir. Bu sınır içindeki ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan tutar, ilgili koşullarla terkin edilir. Ücret kâğıtlarına ilişkin damga vergisi istisnasında da kırk kat sınırı dikkate alınır. Uygulama 331 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde açıklanmıştır. [S7]

2026 için aylık brüt asgari ücret 33.030 TL olduğundan kırk kat sınırı 1.321.200 TL’dir. Bu tutar ödenecek destek veya çalışana yapılacak ilave ödeme değildir; ücret bakımından hesaplamada kullanılan üst sınırdır. Net veya brüt ücret anlaşması, bordro ve çalışanın yıllık beyan yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir. [S7, S17]

Teşvikten yararlanabilecek destek personeli sayısı kural olarak Ar-Ge ve tasarım personeli sayısının %10’unu aşamaz; toplam personeli on beşe kadar olan bölge firmalarında oran %20’dir. Haftalık kırk beş saati aşan ve ek çalışma sürelerine ilişkin ücretler için bu teşvikten yararlanılamaz. Ar-Ge merkezlerindeki %80, %90 ve %95 oranları, teknokent ücret rejimine aynen aktarılmamalıdır. [S1, S6]

SGK işveren hissesi desteği

5746 sayılı Kanun’un 3. maddesinde, kapsamındaki uygun personelin ilgili çalışmalarına ait ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısının desteklenmesi düzenlenmiştir. Kanunun uygulama süresi 31 Aralık 2028’e kadardır. Destek; bütün çalışanlar için bütün primlerin veya çalışan hissesinin kaldırılması anlamına gelmez. [S6, m.3 ve 6]

Personelin niteliği, destek kapsamındaki çalışma süresi, destek personeli oranı ve doğru bildirimler incelenmelidir. Diğer prim teşvikleriyle birlikte uygulama koşulları ve işverenin yükümlülükleri ayrıca kontrol edilmelidir. Gelir vergisi bordrosu ile SGK bildiriminin birbirinden kopuk hazırlanması hatalı yararlanmaya neden olabilir.

Vergi ve SGK avantajlarının kapsamı
BaşlıkEsas yararÖzellikle kontrol edilecek sınır
Kazanç istisnasıUygun yazılım, tasarım ve Ar-Ge kazancında gelir/kurumlar vergisi istisnasıProje, faaliyet, kazanç ayrımı ve 31.12.2028 tarihi
KDV istisnasıKanunda sayılan yazılım teslim ve hizmetlerinde istisnaHer satışa veya bütün alımlara uygulanmaması
Ücret teşvikiUygun ücret üzerinden hesaplanan vergide terkinKırk kat sınırı, personel niteliği ve çalışma süresi
SGK desteğiKapsamdaki sigorta primi işveren hissesinin yarısıPersonel kapsamı, bildirim ve diğer teşviklerle ilişki

Yurt içi asgari kurumlar vergisi istisnayı kaldırır mı?

5520 sayılı Kanun’un 32/C maddesi, yurt içi asgari kurumlar vergisi hesaplanırken 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kazanç istisnasının indirilebilmesine açıkça yer verir. Bu nedenle teknokent istisnasının tamamının asgari kurumlar vergisi nedeniyle kaldırıldığı söylenemez. İstisna dışı kazançlar ve diğer beyanname kalemleri ayrıca hesaplanır. Büyük çok uluslu gruplara ilişkin yerel ve küresel asgari tamamlayıcı vergi düzeni ise farklı bir inceleme konusudur. [S10]

2026’da teknokent dışında ve uzaktan çalışma

10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, gelir vergisi stopajı teşviki bakımından bölge veya merkez dışında geçirilen sürelere ilişkin oran 31 Aralık 2026’ya kadar, niteliği Bakanlıkça belirlenecek bilişim personeli için %100, diğer personel için %75 olarak uygulanır. Karar 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girmiştir. [S8]

Bu oranlar, çalışanın teknokentle ve projeyle bağını ortadan kaldırmaz. Personelin Bakanlıkça belirlenen bilişim personeli kapsamına girip girmediği, toplam personel veya çalışma süresi hesabı, yönetici şirket onayı, Bakanlığın bilgilendirilmesi ve kayıt düzeni birlikte değerlendirilmelidir. Her çalışana koşulsuz olarak aynı oranda evden çalışma hakkı verildiği sonucu çıkarılamaz. [S1, S8]

2026 sonrasına ilişkin planlarda aynı oranların devam edeceği peşinen kabul edilmemelidir. Personelin yurt dışında çalışması da çalışma izni, sosyal güvenlik, vergi mukimliği ve iş hukuku bakımından ayrıca incelenmelidir.

Girişim sermayesi yatırımı yükümlülüğü

Teknokent kazanç istisnasından yararlanılması bazı işletmeler için ayrıca yatırım yükümlülüğü doğurur. 4691 sayılı Kanun’un ek 3. maddesi ile 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı birlikte uygulanır. 1 Ocak 2026’dan itibaren yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancı 5.000.000 TL ve üzerinde olan mükellefler, bu tutarın %3’ünü pasifte geçici bir hesaba aktarır. Yıllık aktarım yükümlülüğünün üst sınırı 100.000.000 TL’dir. Eşik ciroya veya toplam şirket değerine göre belirlenmez. [S1, S9]

Tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar kanunda belirtilen girişim sermayesi yatırım fonu paylarına yönlendirilmesi veya uygun girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına ya da kapsamdaki kuluçka girişimcilerine sermaye olarak konulması gerekir. Sadece muhasebede fon ayırmak yeterli değildir. Her yatırım fonu veya herhangi bir şirkete para aktarımı bu yükümlülüğü yerine getirmez. [S1, S2]

Örneğin 2026’da verilen yıllık beyannamede 10.000.000 TL teknokent kazanç istisnasından yararlanıldığı ve geçici hesabın 2026’da oluşturulduğu varsayımında, %3 oranıyla 300.000 TL hesaplanır. Uygun yatırımın bu varsayımda 2026 sonuna kadar gerçekleştirilmesi gerekir. Örnekte dönem ve hesabın oluştuğu yıl özellikle belirtilmiştir; özel hesap dönemi ve düzeltme işlemleri ayrıca incelenmelidir.

Yükümlülüğe uyulmaması halinde, kanunda yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancın %20’sinin istisnaya konu edilememesi öngörülür. Zamanında alınmayan vergi bu özel hüküm uyarınca vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir. Bu sonuç “yatırım tutarı kadar istisna kaybı” veya “hiçbir mali sonuç doğmaz” şeklinde yorumlanmamalıdır. [S1, ek m.3]

Yabancı ortaklar, akademisyenler ve fikrî haklar

Yabancı yatırımcılar bakımından 4875 sayılı Kanun’un eşit işlem ilkesi ve ilgili şirketler hukuku hükümleri dikkate alınır. Yabancı ortak bulunması, tek başına teknokent kabulünü engellemez; sektör ve faaliyete özgü sınırlamalar saklıdır. Yabancı şirket belgelerinin tasdiki, tercümesi, temsil ve sicil işlemleri ayrıca planlanır. [S12]

Şirkete ortak olmak, Türkiye’de fiilen çalışmak veya şirketi yönetmek bakımından gereken çalışma iznini her durumda kendiliğinden sağlamaz. İzin ve muafiyet koşulları 6735 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir. Teknokente kabul de tek başına vatandaşlık veya ikamet izni sağlamaz. [S13]

Kuruluş aşamasında yazılımın, buluşun ve teknik çıktının kime ait olacağı açıklığa kavuşturulmalıdır. Kurucunun daha önce geliştirdiği kod, çalışanların çalışmaları, dışarıdan hizmet alınan yazılımcılar ve üniversite kaynaklı projeler farklı hak ilişkileri doğurabilir. Yazılım üzerindeki mali hakların devrinde yazılılık ve hakların ayrı ayrı belirtilmesi gibi koşullar gözden geçirilmelidir. Hizmet bedelinin ödenmesi her durumda bütün fikrî hakların devredildiği anlamına gelmez. [S14, m.18 ve 52]

Ortaklık ve yatırım sözleşmelerinde pay oranı, sermaye taahhüdü, yönetim, ayrılma, gizlilik ve proje hakları düzenlenmelidir. Kişisel veri kullanılan projelerde veri işleme ve aktarım düzeni de ayrıca ele alınmalıdır. Teknik dosyanın hazırlanması ile hukuken kullanılabilir bir ürün ve sözleşme yapısının kurulması birlikte yürütülmelidir.

Faaliyet döneminde hangi yükümlülükler izlenmelidir?

Kuruluştan sonra proje ilerlemesi, çalışanların görev ve süreleri, bölge dışı çalışmalar, gelir ve giderler düzenli izlenmelidir. Yönetici şirketin bilgi sistemi ve bildirim takvimi işletme içindeki sorumlularla eşleştirilmelidir. Proje değişikliği, yeni proje, ek süre, personel ve adres değişiklikleri gerektiğinde ayrıca değerlendirmeye sunulmalıdır. [S2]

Uygulama Yönetmeliği’nin 14. maddesi, personel ve proje bilgilerinin aylık olarak belirlenip arşivlenmesi ve belirli bilgi akışlarını düzenler. Bunun yanında her teknokentin portal ve raporlama düzeni bulunabilir. İç uygulama takvimi ile mevzuattaki yükümlülükler birbirine karıştırılmamalı; yönetici şirketin istediği belge ve süreler yazılı olarak izlenmelidir.

Projenin tamamlanması önemlidir. Yönetmelik, son projesi tamamlanıp yeni proje sunmayan girişimci bakımından otuz günlük bildirim ve üç ay içinde yeni proje başlatılamaması halinde kira ilişkisinin sona ermesi ve bölgeden çıkarılma düzeni içerir. Bu süre, proje sona erdikten sonra bütün teşviklerden üç ay daha koşulsuz yararlanılabileceği anlamına gelmez. [S2, m.14/1-ı]

Denetim için proje kabul ve revizyon belgeleri, sözleşmeler, teslim kayıtları, faturalar, gider dağıtımları, bordrolar, çalışma süreleri ve yatırım belgeleri birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Belgelerin saklanması kadar, ilgili gelirin hangi faaliyet ve projeden doğduğunun açıklanabilmesi de önemlidir.

Danıştay kararının uygulama bakımından önemi

Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 8 Ekim 2025 tarihli, E.2023/1610, K.2025/735 sayılı kararı, teknokent kazanç istisnası ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun sınai mülkiyet haklarına ilişkin 5/B maddesinin ilişkisinin somut olayda araştırılması gerektiğini göstermektedir. [S15]

Uyuşmazlık 2016 yılı kurumlar vergisine ilişkindir. Şirket yalnızca 4691 sayılı Kanun kapsamındaki istisnadan yararlandığını ileri sürmüştür. Kurul, bu iddianın araştırılması ve ilgili dönemin mevzuatına göre dosyaya özgü değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek ısrar kararını oyçokluğuyla bozmuştur.

Karar, bütün teknokent gelirlerinin istisna olduğunu kabul eden genel bir hüküm değildir. Uygulama açısından çıkarılabilecek sonuç; kullanılan istisnanın hukuki dayanağının, ilgili hesap döneminin ve fiilî faaliyetin açıkça ortaya konulması gerektiğidir. Önceki yıllara ilişkin bir karar, sonraki dönemdeki farklı faaliyet ve mevzuat için kendiliğinden aynı sonucu sağlamaz.

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu nasıl destek sağlar?

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu, 1999’dan bu yana yürüttüğü hukuki çalışmalar kapsamında şirket kuruluşu, ortaklık ilişkileri ve ticari sözleşmelerin hazırlanması alanlarında destek sunmaktadır. Teknokent sürecinde yeni kuruluş, merkez veya şube modeli; proje ve yer tahsisi sözleşmeleri; yabancı ortaklık; fikrî haklar ve uyuşmazlık riskleri birlikte değerlendirilebilir.

Mali müşavir ve teknik proje ekibiyle iş bölümü yapılarak kuruluş belgeleri, faaliyet kayıtları ve teşvik uygulamasının uyumu incelenebilir. Vergi incelemesi, teşvikin reddi veya sözleşmenin sona ermesi halinde ise işlemin niteliğine uygun hukuki yol belirlenir. Şirketlerin genel kuruluş ve yönetim süreçleri hakkında şirketler hukuku çalışmalarımızı da inceleyebilirsiniz. Serbest bölge, organize sanayi bölgesi ve teknokent düzenlemelerinin birbirinden farklı olduğu ayrıca gözetilmelidir.

Sonuç

Teknokentte şirket kurmak, uygun bir projenin doğru şirket ve sözleşme yapısıyla yürütülmesini gerektirir. Başvuru kabulü, sicil işlemleri, vergisel kapsam, personel çalışması ve faaliyet sonrası bildirimler aynı plan içinde ele alınmalıdır. Başarılı bir kuruluş dosyası kadar, teşvik şartlarının sonraki dönemlerde belgelenebilmesi de önemlidir.

Bu makale 13 Ekim 2026 itibarıyla genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Başvuru yapılacak teknokentin güncel koşulları ve işlemin gerçekleşeceği tarihte yürürlükte bulunan düzenlemeler, şirketin ve projenin özellikleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Teknokentte şirket kurmak için önce şirketleşmek gerekir mi?

Her süreçte aynı sıra uygulanmaz. Girişimci olarak başvuru ve ön kuluçka seçenekleri bulunabilir. Şirketleşme, kabul ve adres tahsisinin sırası ilgili teknokentin güncel başvuru düzeninden öğrenilmelidir. [S2, S16]

Teknokent şirketinin anonim şirket olması zorunlu mu?

Hayır. Yönetici şirketin anonim şirket olması şartı girişimci şirkete aynen uygulanmaz. Şirket veya işletme yapısı, kabul koşulları ve ticari ihtiyaçlara göre belirlenir. [S1, S3]

Mevcut şirket teknokentte şube açabilir mi?

Uygun proje ve kabul koşullarıyla şube modeli değerlendirilebilir. Şube ayrı tüzel kişilik değildir; sicil, faaliyet ve muhasebe düzeni buna göre kurulmalıdır. [S1, S2, S3]

Teknokentte şirket kurmanın sabit bir maliyeti var mı?

Türkiye genelinde tek toplam maliyet yoktur. Şirket türü, sicil işlemleri, sermaye, başvuru bedeli, kira, ortak gider ve profesyonel hizmetler bütçeyi etkiler. Sermaye tutarı ile kuruluş gideri aynı kavram değildir.

Başvurular kaç günde sonuçlanır?

Bütün teknokentler için aynı kesin süre verilemez. Dosyanın kapsamı, eksik belgeler, değerlendirme takvimi ve yer tahsisi süreci dikkate alınmalıdır. Bölge kuruluşuna ilişkin süreler, girişimci şirketin kabul süresi olarak kullanılmamalıdır. [S2]

Yazılım şirketi olmak kabul için yeterli mi?

Hayır. Projenin teknik içeriği ve mevzuata uygunluğu değerlendirilir. Faaliyet kodu, şirket unvanı veya internet sitesinde yazılım ifadesinin bulunması tek başına yeterli değildir. [S1, S2]

Şirketin bütün kazancı vergiden istisna olur mu?

Hayır. İstisna, koşulları sağlayan bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge kazançları içindir. Proje dışı faaliyetler ve diğer gelirler ayrıca değerlendirilir. [S1]

Vergi istisnası ne zamana kadar geçerli?

4691 sayılı Kanun’daki ilgili kazanç ve ücret düzenlemeleri 31 Aralık 2028 tarihini esas alır. Bu süre her şirketin kuruluşundan itibaren yeniden başlamaz. [S1]

Teknokent şirketinin bütün faturaları KDV’siz mi düzenlenir?

Hayır. KDV Kanunu’nun geçici 20. maddesindeki yazılım teslim ve hizmetleri ve ilgili koşullar incelenir. Donanım, bağımsız hizmetler ve diğer işlemler için ayrıca değerlendirme yapılır. [S5]

Çalışan ücretlerinde üst sınır var mı?

1 Ağustos 2025’ten itibaren ücret teşviki ve ilgili damga vergisi istisnasında aylık brüt asgari ücretin kırk katı sınırı vardır. 2026 yılı için bu tutar 1.321.200 TL’dir; doğrudan ödenen destek tutarı değildir. [S7, S17]

SGK primlerinin tamamı devlet tarafından mı ödenir?

Hayır. 5746 kapsamındaki destek, uygun personelin ilgili ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısına ilişkindir. Kapsam ve bildirim şartları ayrıca aranır. [S6]

Teknokent dışında çalışmak teşviki her durumda kaldırır mı?

Hayır. 2026 sonuna kadar belirlenen kapsamda bilişim personeli için %100, diğer personel için %75 oranları uygulanır. Ancak personel niteliği, proje bağlantısı, onay ve kayıt koşulları korunmalıdır. [S1, S8]

Girişim sermayesi yatırım yükümlülüğü hangi tutarda başlar?

1 Ocak 2026’dan itibaren yıllık beyannamede istisna edilen kazancın 5 milyon TL ve üzerinde olması halinde %3 aktarım düzeni uygulanır. Yıllık yükümlülük üst sınırı 100 milyon TL’dir. [S9]

Yalnızca fon hesabı açılması yeterli mi?

Hayır. Kanunda belirtilen uygun yatırımın geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar gerçekleştirilmesi gerekir. Muhasebe kaydı tek başına yatırım şartını tamamlamaz. [S1, ek m.3]

Proje tamamlandığında şirket bölgede kalabilir mi?

Yeni proje, yer tahsisi ve sözleşme koşulları incelenmelidir. Yönetmelikte yeni proje başlatılmamasına ilişkin bildirim ve bölgeden çıkarılma düzeni vardır; proje bitişi kayıt dışı bırakılmamalıdır. [S2]

Yabancı ortaklı şirket başvurabilir mi?

Yabancı yatırımcılar ilgili mevzuat ve kabul koşulları çerçevesinde başvurabilir. Ortaklık, fiilen çalışma ve çalışma izni farklı konulardır. [S12, S13]

Akademisyenin şirket kurması için izin gerekir mi?

4691 sayılı Kanun’un 7. maddesinde üniversite yönetim kurulu iznine ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Kuruluş, ortaklık ve yönetim görevi akademisyenin statüsüyle birlikte incelenmelidir. [S1]

Başvuru kabulü vergi incelemesini engeller mi?

Hayır. Kabul belgesi faaliyet ve proje bakımından önemlidir; vergi ve SGK koşullarının denetlenmesini ortadan kaldırmaz. Fatura, çalışma ve muhasebe kayıtları ayrıca incelenebilir. [S2]

Teknokent, serbest bölge ve Ar-Ge merkezi aynı mı?

Hayır. Ayrı kabul, faaliyet ve teşvik düzenlerine tabidirler. Birine ait oran veya istisna diğerine otomatik olarak uygulanamaz. [S1, S6]

Hukuki hazırlık ne zaman başlamalı?

Şirket türü ve ortaklık yapısı belirlenirken başlaması yararlıdır. Proje hakları, yatırım ve kira sözleşmeleri sonradan düzeltilmesi maliyetli olabilecek yükümlülükler doğurabilir. Mali müşavirlik ve teknik proje çalışmasıyla birlikte ilerlenmelidir.

Kaynakça

Kaynak kontrol tarihi: 13 Ekim 2026. Kanun ve yönetmeliklerin ilgili hükümleri, resmî karar ve duyurular esas alınmıştır. Özelge ile mahkeme kararının hukuki ağırlığı ayrı değerlendirilmiştir.

S1 — 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu; m.1–3, 7, ek m.3 ve geçici m.2. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4691.pdf

S2 — Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği; özellikle m.14, 15, 35, 35/C ve 37. https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=22742&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5

S3 — 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; şirket kuruluşu, m.332, 344, 580, 585 ve geçici m.15. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6102.pdf

S4 — Ticaret Bakanlığı, Şirketler hakkında sıkça sorulan sorular; 7887 sayılı Karar ve asgari sermaye açıklamaları. https://www.ticaret.gov.tr/ic-ticaret/sikca-sorulan-sorular/sirketler

S5 — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu; geçici m.20. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.3065.pdf

S6 — 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun; m.3 ve 6. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5746.pdf

S7 — Gelir Vergisi Genel Tebliği, Seri No:331; 4 Eylül 2025 tarihli, 33007 sayılı Resmî Gazete. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/09/20250904-6.htm

S8 — 10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; 25 Aralık 2025 tarihli, 33118 sayılı Resmî Gazete, GİB resmî nüshası. https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=MEVZUAT_CBK%2FUNIVERSAL%2F2025%2FCK10766.pdf

S9 — 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; 31 Aralık 2025 tarihli, 33124 sayılı 5. mükerrer Resmî Gazete, GİB resmî nüshası. https://cdn.gib.gov.tr/api/gibportal-file/file/getFile?objectKey=MEVZUAT_CBK%2FUNIVERSAL%2F2025%2FCK10803.pdf

S10 — 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu; m.5/B, 32/C ve ek maddeler. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5520.pdf

S11 — GİB, teknoloji geliştirme bölgesi kazançlarında kur farkı gelirlerine ilişkin özelge; resmî veri tabanı belge no:38761. https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/435/ozelge/38761

S12 — 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu; m.3. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4875.pdf

S13 — 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu; çalışma izni ve muafiyet hükümleri. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6735.pdf

S14 — 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu; m.18 ve 52. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.5846.pdf

S15 — Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 08.10.2025, E.2023/1610, K.2025/735; resmî UYAP Mevzuat belge kimliği:1194771500. https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1194771500

S16 — Antalya Teknokent, Başvuru Süreci; kuruma özgü başvuru uygulaması. https://www.antalyateknokent.com.tr/tr/antalya-teknokent-basvurulari/basvuru-sureci.html

S17 — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2026 asgari ücretin net hesabı ve işverene maliyeti. https://www.csgb.gov.tr/poco-pages/asgari-ucret/

YAZAR

Av. Umut Güneş

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Görüş veya düzeltme bildirin

Kaynak, tarih, içerik veya bağlantılarla ilgili görüş ve düzeltme önerilerinizi iletebilirsiniz.

Makalenin başlığını ve ilgili bölümü belirtmeniz yeterlidir. Kişisel dosya bilgisi veya belge göndermeyiniz.

GÜNEŞ & GÜNEŞ HUKUK BÜROSU

Büromuzla İletişim ve Görüşme

1999’dan bu yana faaliyet gösteren Antalya merkezli hukuk büromuz, Türkiye bağlantılı hukukî konularda Türkçe, İngilizce, Almanca ve Rusça iletişim imkânı sunmaktadır.

Türkiye’de veya yurt dışında bulunmanızdan bağımsız olarak telefon, WhatsApp, e-posta, yüz yüze görüşme veya video konferans yoluyla iletişim kurabilirsiniz.

Görüşme süreci ve gerekli bilgiler

Hukukî durumunuzun değerlendirilmesi, planladığınız işlemin hukukî yönlerinin incelenmesi veya uygulanabilecek başvuru yollarının belirlenmesi için konunun kısa özetini, talebinizi ve tercih ettiğiniz dili paylaşabilirsiniz.

Varsa dosya veya işlem bilgilerini, süre içeren karar, tebligat veya bildirimleri ve bildiğiniz önemli tarihleri belirtmeniz yararlı olur. Hizmet kapsamı, gerekli belgeler ve ücretlendirme ayrıca değerlendirilir.

İlgili hizmet alanları