Miras Kalan Araç Nasıl Devredilir? Noter İşlemleri, Tek Mirasçıya Devir ve Satış

Miras kalan aracın devri, mirasçıların belirlenmesiyle başlayıp noter ve trafik tescil kayıtlarının tamamlanmasıyla sonuçlanır. Aracın bütün mirasçılara intikali, bir mirasçıya bırakılması ve üçüncü kişiye satılması ayrı işlemlerdir. Vergi, rehin, haciz ve varsa ÖTV istisnası bu işlemleri etkileyebilir. [1] [2]

2026 düzenlemesi: ölümden itibaren 90 günlük tescil yükümlülüğü

7574 sayılı Kanun’un 2. maddesiyle Karayolları Trafik Kanunu m.20’ye eklenen düzenleme, mirasçılara ölümden itibaren doksan gün içinde başvurarak adlarına tescil belgesi alma yükümlülüğü getirmiştir. Bu işlemde tescil, ölüm tarihi itibarıyla yapılır. Süre dolduktan sonra araç mirasçılar adına tescil edilmeden karayoluna çıkarılırsa sürücü hakkında idari para cezası ve tescil tamamlanıncaya kadar trafikten men uygulanması öngörülür. Kanun metnindeki ceza 3.000 TL’dir; farklı yıllarda uygulanacak tutar için ilgili yıl düzenlemesi ayrıca kontrol edilir. 7574 sayılı Kanun, m.2 — TBMM

Düzenleme 27 Şubat 2026’da yayımlanmıştır. Yükümlülük, mirasçılık belgesinin geç çıkarılmasıyla kendiliğinden ileriye taşınan bir süre gibi değerlendirilmemelidir. Yürürlükten önce gerçekleşmiş ölümlerde uygulanacak zaman bakımından rejim ayrıca incelenmelidir. Bu tescil süresi ile mirasın reddi ve veraset vergisi beyan süreleri ayrı hukuki konulardır. Kanunun yayın bilgileri — TBMM

İlk kontrol araç ve borç kayıtlarıdır

Ruhsat, plaka ve şasi bilgileriyle aracın kime ait olduğu ve sicil durumu doğrulanır. Banka rehni, haciz, trafik cezası, motorlu taşıtlar vergisi ve muayene-sigorta durumu araştırılır. Mirasbırakanın kullandığı araç leasing şirketine veya başka kişiye ait olabilir; fiilî kullanım mülkiyeti kanıtlamaz.

Ölümden sonra aracı kullanmakla mülkiyet devri tamamlanmaz. Aracın güvenli saklanması, hasarların kaydı ve zorunlu sigorta durumu önemlidir. Anahtarın tek mirasçıda bulunması, aracın ona bırakıldığı anlamına gelmez. Satış veya kişisel mal edinme gibi işlemler ret hakkı bakımından da ayrıca değerlendirilmelidir. [1]

Üçüncü kişiye satış nasıl tamamlanır?

Tescilli motorlu aracın satış ve devrinde kanuni noterlik usulü izlenir. Elden yapılan sözleşme veya anahtar teslimi resmî devrin yerine geçmez. İşlem tarihinde uygulanan ödeme ve güvenli satış sistemi koşulları noterlikten teyit edilir. Alıcının işlemi tamamlamadan aracı teslim alması, taraflar açısından kullanım ve sorumluluk uyuşmazlığı yaratabilir. [2]

Masraflar ve vergi sonuçları

Veraset ve intikal vergisi, araçla ilgili mevcut borçlar, noter/tescil giderleri ve satışa bağlı mali sonuçlar ayrı kalemlerdir. Aracın mirasla geçmesi, önceki bütün kamu borçlarının otomatik silinmesi anlamına gelmez. Buna karşılık kişiye bağlı cezai sorumluluk ile araç üzerindeki mali kayıtlar da aynı değildir; her kalem hukuki niteliğiyle incelenmelidir. [6]

Araç yabancı ülkeye götürülecekse Türk tescil işlemi yanında ihracat, gümrük, yabancı ülkede kayıt ve kullanım koşulları araştırılır. Türkiye’de mirasçı adına kayıt yapılması, başka ülkede otomatik ithal veya tescil hakkı sağlamaz.

Araç üzerindeki miras hakkı ile trafikte kullanılabilirlik ayrılır

Aracın mirasa dahil olması, mirasçının onu bütün kayıt ve güvence koşullarından bağımsız kullanabileceği anlamına gelmez. Malik kaydı, zorunlu sigorta, muayene, rehin-haciz ve varsa özel kullanım koşulları ayrı kontrol edilir. Anahtarın veya ruhsatın bir mirasçıda bulunması, aracın o kişiye bırakıldığına dair geçerli paylaşmanın yerine geçmez. [1] [2]

Ölümden sonra aracın aile içinde kullanılmaya devam edilmesi, hasar ve üçüncü kişiye verilen zarar bakımından yeni sorunlar yaratabilir. Kimin kullanacağı, nerede tutulacağı, bakım ve sigorta giderini kimin ödeyeceği belirlenmelidir. Aracın korunması amacıyla yapılan zorunlu gider ile kişisel kullanım masrafı ayrılır. Özellikle borçlu tereke ihtimalinde aracın satılması veya bedelinin kişisel harcamaya ayrılması, mirasın reddi yönünden de incelenmelidir. [1]

Noter işlemine gitmeden hazırlanacak dosya

Kimlik ve hak sahipliği

Ölüm kaydı, kullanılabilir mirasçılık belgesi, mirasçıların kimlikleri ve varsa temsil belgeleri birlikte hazırlanır. Yabancı mirasçının pasaport ve ad bilgileriyle veraset belgesi tutarlı olmalıdır. Yurt dışında düzenlenen vekâletin sadece “miras işlemleri” ifadesiyle sınırlı olması, somut araç satışına yeterli görülmeyebilir; işlem yetkisi önceden kontrol edilir. [2] [3]

Küçük veya kısıtlı mirasçı varsa anne-baba, vasi veya kayyımın hangi sıfatla işlem yaptığı ayrıca belirlenir. Çocuğa düşen araç değerinin aile içi anlaşmayla karşılıksız başka kişiye bırakılması, sıradan teknik intikal değildir. Menfaat çatışması ve gerekli izinler incelenmeden imza aşamasına geçilmemelidir. [1]

Araç ve borç kayıtları

Plaka ve şasi numarası, marka-model, kayıt maliki, rehin, haciz ve satışa engel kayıtlar karşılaştırılır. Motorlu taşıtlar vergisi, trafik yaptırımları ve diğer kayıtların satışa etkisi işlem tarihinde ayrıca kontrol edilir. Her borç aynı şekilde mirasçıya veya araca bağlı değildir. Bir borcun sistemde görünmesiyle bunun hukuken doğru kişiden istenmesi aynı mesele değildir; hatalı kayıtta ilgili idareden düzeltme istenir.

Aracın tek mirasçıya bırakılması nasıl yapılandırılır?

Mirasçıların aracı bir kişiye bırakması, paylaşma yoluyla özgüleme, pay devri, satış veya bağış niteliği taşıyabilir. İşlemin adı değil, karşılığında ne verildiği ve terekenin nasıl paylaşıldığı önemlidir. Özellikle ÖTV istisnalı araçta bu sınıflandırma doğrudan vergi sonucunu etkileyebileceğinden sıradan araçla aynı kabul edilmemelidir. [1] [7]

Diğer mirasçılara ödeme yapılacaksa bedel, tarih ve hesap belirlenir. Araç değerlemesinin hangi tarihe göre yapıldığı ve tamir giderinin kime ait olduğu yazılır. “Herkes payını aldı” biçimindeki genel ibra, ödeme akışını göstermediği için ileride tartışma doğurabilir. Noter belgesi ile banka dekontu birbirine bağlanmalıdır.

Varsayımsal olarak dört mirasçının bir aracı birine bırakıp onun diğer üç kişiye eşit ödeme yapmasında, sadece ruhsatın yeni kişi adına çıkması bütün borcun ödendiğini ispatlamaz. Taksitli ödeme varsa güvence ve gecikme sonuçları ayrıca düzenlenir. Araç üzerindeki mevcut rehin kaldırılmadan yapılan anlaşmada, rehinli alacaklının hakkı mirasçılar arasındaki sözleşmeyle kendiliğinden sona ermez.

Üçüncü kişiye satışta bedel ve teslim denetimi

Noterde yapılacak satışın tarafları ve temsil yetkileri belirlenir. Bedelin hangi mirasçıya hangi oranla veya hangi ortak talimata göre ödeneceği açıklanır. Araç satışı bakımından işlem tarihinde uygulanacak güvenli ödeme sistemi ve noter şartları, işlemi yapacak noter üzerinden doğrulanır. Satış bedelinin elden ve belgesiz ödenmesi, aile içinde veya alıcıyla uyuşmazlıkta ispatı güçleştirebilir. [2]

Fiilî teslimde anahtar sayısı, ruhsat ve belgeler, kilometre göstergesi, görünür hasar, teslim yeri ve zamanı kaydedilebilir. Bu bilgiler ayıp veya kullanım kaynaklı uyuşmazlığın hangi döneme ait olduğunu ayırmaya yardımcı olur. Satış öncesi teknik ekspertiz varsa kapsamı ve istisnaları saklanır; ekspertiz raporu bütün olası sorumluluğu otomatik olarak ortadan kaldırmaz. [3]

İşlem yapılamıyorsa hangi sorun çözülmelidir?

Eksik mirasçı imzası, yeterli olmayan vekâlet, haciz, vergi kaydı veya kimlik uyuşmazlığı için aynı yol kullanılmaz. Noterden veya ilgili kurumdan işlemi engelleyen husus somut olarak öğrenilir. Eksik yetki yeni belgeyle; yanlış sicil bilgisi ilgili düzeltme usulüyle; mirasçılar arasındaki paylaşma uyuşmazlığı ise anlaşma veya uygun yargısal yolla çözülebilir.

Araç değer kaybederken uyuşmazlığın sürmesi ekonomik zarar yaratabilir. Koruma, kullanım ve masraf düzeni kurulması; gerektiğinde tereke temsilcisi veya paylaşma yolu değerlendirilmesi bu nedenle önemlidir. Aracın bir mirasçı tarafından tek taraflı elden çıkarılması yerine, hukuki yetkinin ve satış kararının kurulması gerekir. [1]

İntikal veya satış sonrası yapılacak işlemler

Yeni malik kaydı ve ödeme sonucu doğrulanır. Sigorta şirketine malik değişikliği bildirilir; poliçenin kendiliğinden her durumda aynı koşullarla devam ettiği varsayılmaz. HGS ve benzeri geçiş hesapları, otopark veya abonelik bağlantıları kontrol edilir. Aracın fiilî kullanımının sona erdiği tarih, sonraki ücret ve yaptırım itirazları bakımından saklanır.

Mirasçılar arasındaki gider hesabında bakım, çekici, otopark, ekspertiz, noter ve vergi kalemleri ayrı gösterilir. Kapanışta araç artık tereke envanterinden çıkarılmışsa yerine giren satış bedeli ve dağıtım durumu kaydedilir. Mal satılmış fakat bedel tahsil edilmemişse dosya ekonomik olarak henüz tamamlanmış değildir.

Gerçek Yargıtay kararı: tescil eksikliği paylaşma sözleşmesini geçersiz kılar mı?

Araçların da bulunduğu terekenin yazılı paylaşılması

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 19.02.2013 tarihli, E.2012/12193, K.2013/1755 sayılı kararında, taşınmazlar ve iki aracın bütün mirasçıların katıldığı yazılı sözleşmeyle paylaşılması incelenmiştir. Araçlardan birinin ruhsat ve plakasının kayıp olması, muayene ve tescil eksiklikleri uyuşmazlık yaratmıştır. Daire, TMK m.676’ya uygun paylaşma sözleşmesini geçerli kabul etmiş; araçların trafik tescili için ayrıca belge gerekmesini sözleşmenin geçersizlik nedeni saymamıştır. Kararın tam metni — De Jure; hesapla erişim

Kararın sonucu tek cümleyle “dava kabul edildi” değildir. Karşı davaya ilişkin usul hükmü onanmış; asıl davadaki paylaşma kapsamı ve bazı gider hesaplarına ilişkin hükümler bozulmuştur. Ayrıca kararda dönemin HUMK hükümleri tartışılmıştır; eski cevap ve karşı dava süreleri bugünkü dosyaya aynen taşınamaz. Karardan yararlanılabilecek esas nokta, paylaşma sözleşmesinin geçerliliği ile tescilin uygulanabilirliğinin ayrı incelenmesidir.

Bu karar elden araç satışına izin vermez

Mirasçıların kendi aralarında terekeyi paylaşması ile aracın üçüncü kişiye satılması farklı işlemlerdir. Karar, tescilli araç satışındaki noterlik şeklinin kaldırıldığı şeklinde okunamaz. Geçerli paylaşma bulunmasına rağmen tescil için eksik belge varsa belge tamamlanır; sözleşme yerine getirilmiyorsa talep, sözleşmenin içeriği ve gerekli işlemler üzerinden kurulur. Aracın şasi ve plaka bilgileri, kimde kalacağı, bedel ve teslim şartları açıklanmadan hazırlanmış genel bir aile yazısı aynı hukuki güvenliği sağlamaz.

Yurt dışından işlemi tamamlamak için belge planı

Türkiye’ye gelmeden temsil mümkün mü?

İşlem, uygun yetkili vekille yürütülebilir; ancak vekâletin kullanılabilirliği düzenlendiği yer, şekil, tasdik ve tercüme koşullarına bağlıdır. Konsoloslukta düzenlenen vekâlet ile yabancı noter belgesinin Türkiye’de kullanılma koşulları ayrı incelenir. Apostil, belgedeki satış yetkisinin kapsamını genişletmez. Noterlikten işlem öncesinde örnek yetki kapsamı ve belge listesi alınması, yurt dışından tekrar belge gönderme ihtiyacını azaltır.

Vekilin araç intikali, paylaşma, satış, bedel tahsili ve banka hesabı işlemleri ayrı değerlendirilmelidir. Birden fazla mirasçı için aynı vekil atanacaksa aralarında menfaat çatışması bulunup bulunmadığı araştırılır. Aracı kendisi devralacak mirasçının diğerlerini de temsil etmesi, basit bir imza kolaylığı olarak görülmemelidir. Temsil ilişkisi somut işleme uygun kurulmalıdır. Türk Borçlar Kanunu, temsil ve vekâlet hükümleri

Kimlik eşleştirmesi neden önemlidir?

Yabancı pasaporttaki ad, Türk nüfus kaydındaki eski soyadı ve mirasçılık belgesindeki yazım farklı olabilir. Kimliklerin aynı kişiye ait olduğunu gösteren kayıtlar hazırlanır. Mirasbırakanın vatandaşlığına göre uygulanacak miras hukuku ile Türkiye’deki noter ve tescil usulü birbirinden ayrılır. Yabancı ülkede alınmış mirasçılık belgesinin Türkiye’de her kurumca doğrudan kabul edileceği varsayılmaz. MÖHUK, m.20

Aracı bir mirasçı kullanıyorsa gider ve zarar hesabı

Aracın kimin elinde bulunduğu, hangi tarihlerde kullanıldığı ve diğer mirasçıların kullanım talebi önem taşır. Her kullanım otomatik olarak kira borcu doğurmaz; kullanımın hukuki sebebi, rıza, talep ve zarar somutlaştırılmalıdır. Düzenli bakım gideri ile kişisel seyahat yakıtı aynı masraf değildir. Ortak yarara yapılan zorunlu giderler faturayla; kişisel kullanımdan kaynaklanan hasar ise olay ve teknik kayıtlarla ayrılır.

Anlaşmazlık sürerken aracın değerinin düşmesi, geçerli satış yetkisi bulunmadan tek taraflı satış yapılmasını haklı kılmaz. Mirasçılar geçici kullanım protokolü düzenleyebilir; kimde tutulacağı, kilometre, bakım, sigorta, hasar bildirimi ve teslim tarihi açık yazılır. Koruma ihtiyacı ağırlaşırsa tereke temsilcisi veya uygun tedbir değerlendirilir. Paylaşma ve ortaklığın giderilmesi davasına başvurmadan önce dava şartı arabuluculuk kapsamı incelenir. TMK, m.640 6325 sayılı Kanun, m.18/B

Dosyanın hangi aşamada tamamlandığı nasıl anlaşılır?

Ortak intikalde yeni malik kaydı; tek mirasçıya bırakmada paylaşma belgesinin uygulanması ve varsa denkleştirme bedelinin ödenmesi; üçüncü kişiye satışta ise noter işlemi, bedelin tahsili ve teslim birlikte aranır. Satış yapılmış fakat bedelin bir bölümü vekil veya mirasçı hesabında açıklamasız bekliyorsa dağıtım dosyası kapanmış değildir. Her ödeme, hak sahibi ve işlem sebebiyle eşleştirilmelidir.

Son kontrol listesinde tescil belgesi, sigorta bildirimi, borç/rehin durumu, satış dekontları, teslim tutanağı ve mirasçılar arası hesap bulunmalıdır. Bu belgeler yurt dışındaki mirasçıya işlemin yalnız başlatıldığını değil, hangi sonuçla tamamlandığını gösterecek şekilde sunulabilir.

Sonuç

Miras araç dosyasında en önemli karar, aracın ortak kalması, bir mirasçıya bırakılması veya satılmasıdır. Bu tercih açıklaştırıldıktan sonra temsil, vergi, noter ve tescil adımları aynı plana bağlanmalıdır.

İlgili yazılar: Yabancı mirasçının tapu intikali; Yurt dışından miras evinin satışı; BES’te vefat ve lehtara ödeme; Türkiye’ye gelmeden miras işlemleri ve vekâlet; Yabancı mirasçının veraset ilamı; Yabancı mirasçılık belgesinin Türkiye’de etkisi; Yat ve teknenin miras yoluyla intikali; Türkiye’de Şirket Hissesi Miras Kalırsa Ne Yapılır?; ÖTV İstisnalı Araç Mirası ve Satış

Sıkça Sorulan Sorular

Aracı kullanan mirasçı otomatik malik olur mu?

Hayır. Kullanım ve anahtarın elde bulunması tek başına paylaşma veya devir değildir.

Diğer mirasçıların imzası olmadan araç satılabilir mi?

Gerekli rıza, geçerli temsil veya başka hukuki dayanak bulunmalıdır.

Miras kalan araçta ÖTV çıkar mı?

Normal intikal ile istisnalı aracın tek kişiye devri veya sonraki satışı ayrı incelenir.

Araç Türkiye dışına çıkarılabilir mi?

Mülkiyet dışında gümrük, tescil, sigorta ve gidilecek ülkenin koşulları da sağlanmalıdır.

Kaynakça

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
4. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
6. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu
7. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu
8. 7574 sayılı Kanun, m.2 — TBMM
9. Kanunun yayın bilgileri — TBMM
10. Kararın tam metni — De Jure; hesapla erişim
11. MÖHUK, m.20