MEB Denklik ve Sınıf Yerleştirme Kararlarına Karşı Başvuru ve Dava Yolları

Önce hangi işlemin uyuşmazlık konusu olduğu belirlenmelidir

Denklik, kayıt düzeltme ve sınav sonucu ayrı işlemlerdir

Ailenin günlük anlatımında bütün sorunlar “çocuğun denkliği yapılmadı” cümlesinde toplanabilir. Oysa dosyada bir denklik reddi bulunmayabilir: Başvuru eksik evrak nedeniyle tamamlanmamış, öğrencinin eski kimlik numarasıyla kayıt araştırılmamış veya ortaokulun tamamlandığı kabul edildiği halde lise kayıt koşulları sağlanmamış olabilir. Bu nedenle ilk çalışma, taleple idarenin verdiği cevabın karşılaştırılmasıdır.

Denklik belgesindeki sınıf düzeyinin yanlışlığı, okul müdürlüğünün e-Okul verisini düzeltmemesi, seviye tespit sınavındaki puan hatası ve tercih başvurusunun alınmaması farklı hukuki değerlendirmeler gerektirir. Hepsini tek bir “itiraz dilekçesi” altında toplamak, hangi makama neyin sorulduğunu belirsizleştirebilir. Aynı öğrenci bakımından birbirini etkileyen birden fazla işlem bulunması da mümkündür.

Sözlü cevap yerine işleme ve gerekçeye erişim

“Sistemde böyle bir imkân yok” şeklindeki sözlü açıklama, neden işlem yapılamadığını yeterince göstermeyebilir. Başvuru; öğrencinin kimliği, talep edilen işlem ve dayanak belgelerle yazılı olarak sunulmalı, evrak veya elektronik başvuru numarası alınmalıdır. İdarenin hangi hukuki ve maddi nedenle olumsuz değerlendirme yaptığı sorulmalıdır.

Bununla birlikte yazılı cevap istemek, mevcut bir işlemin veya öğrenilmiş sonucun dava süresini kendiliğinden ertelemez. Resmi sistemden sonuç alındıysa yalnız ayrıca kağıt yazı beklemek güvenli değildir. Başvuru tarihleriyle sonucu öğrenme ve bildirim tarihleri birbirinden ayrı tutulmalıdır. Denklik Yönetmeliği elektronik duyuru, ilan ve bildirimlerin hukuki etkisini ayrıca düzenlemektedir. [1]

e-Denklik sonucu, SMS ve UETS tebligatı nasıl ayrılır?

Denklik Yönetmeliği m.4/3, başvuru sahiplerine elektronik ortamda yapılan duyuru ve sonuçların tebliğ hükmünde olduğunu düzenler. Bu nedenle e-Denklik sonucunun hangi tarihte, hangi başvuruya ve kime bildirildiği belirlenmelidir. Sistemdeki sonucun indirilmiş örneği, tarih bilgisi ve ilgili bildirim kayıtları birlikte saklanır. Yalnız telefon ekranında görülen kısa mesaj, işlemin bütün içeriğini ve uygulanacak bildirim usulünü her zaman göstermez. [1]

Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) üzerinden yapılan tebligatta ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a kapsamında, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaşma tarihini izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılma kuralı uygulanır. UETS için öngörülen beş günlük kural, her e-Denklik sonucu, elektronik posta veya SMS'e otomatik eklenemez. UETS mesajının geldiğini haber veren SMS ile hukuken tebliğ edilen evrak da ayrılmalıdır. [8]

Veli, vasi veya vekil bulunan dosyada bildirimin muhatabı ve temsil ilişkisi ayrıca incelenir. Farklı tarihler içeren kayıtlar varsa yalnız en geç tarihi esas almak hak kaybı doğurabilir. Süre başlangıcı, belgenin adı veya ailenin onu dosyaladığı gün üzerinden değil, uygulanacak usul ve somut bildirim üzerinden belirlenir. [1] [2] [8]

Başvuru dosyası nasıl kurulmalıdır?

İşlem dosyası ile öğrenim delilleri birlikte hazırlanır

İlk bölümde uyuşmazlığın idari geçmişi yer almalıdır: İlk başvuru, randevu, evrak teslimi, eksik tamamlama, verilen cevap ve itirazlar tarih sırasına konulur. İkinci bölümde öğrencinin öğrenim geçmişi gösterilir. Aynı eğitim yılı için okulun farklı yazıları varsa çelişki gizlenmemeli, açıklığa kavuşturulması istenmelidir.

Karne, transkript, sınıf geçme kararı, okulun yetkili makamla ilişkisi ve kayıt dökümleri esas delillerdir. Ücret dekontu, ders belgeleri veya öğretmen yazışması ise okul ilişkisini ve fiili devam iddiasını destekleyebilir. Bu belgelerden, içeriklerinin göstermediği bir akademik başarı sonucu çıkarılmamalıdır. Kayıt araştırmasının ayrıntıları eksik e-Okul kaydı ve öğrenim süresinin ispatı makalesinde açıklanmaktadır.

Hangi belgenin hangi iddiayı desteklediği gösterilmelidir

Ekleri kalabalıklaştırmak yerine her belgenin işlevi açıklanmalıdır. Örneğin isim değişikliği belgesi öğrencinin kimliğini; sınıf geçme kararı ise ilgili öğrenim yılının sonucunu ispatlamaya yöneliktir. Kimlik belgesindeki değişiklik, eksik başarı kaydını tamamlamaz. Öğrenciye ait olmadığı veya tarihi belirsiz olduğu anlaşılan bir belge de dosyanın güvenilirliğini zedeleyebilir.

Çocuğun temsili ve veri güvenliği

Başvurunun hak sahibi öğrencidir. Küçük adına işlemi yürüten veli veya vasinin temsil yetkisi, özellikle boşanma, velayet değişikliği veya yabancı ülkede düzenlenmiş karar bulunan dosyalarda incelenmelidir. Öğrencinin ergin olması halinde anne veya babanın sıfatı tek başına onun yerine bütün işlemleri yapma yetkisi doğurmaz.

Davacı öğrenci, kanuni temsilci ve avukat ayrı gösterilir

Öğrenci adına açılan davada, çocuk davacı; yetkili veli veya vasi onun kanuni temsilcisi olarak gösterilir. Avukat varsa vekalet ilişkisi ayrıca belirtilir. Velinin kendi adına ileri sürdüğü farklı bir talebi bulunuyorsa bunun dayanağı ve kişisel menfaat ilişkisi ayrıca açıklanır. İYUK m.31'in ehliyete ve vekile ilişkin atfı ile HMK m.51–54 birlikte değerlendirilmelidir. Çocuğun kimliği, güncel velayet veya vesayet durumu ve vekaletnamedeki temsil zinciri birbirini doğrulamalıdır. [2] [9] [12]

Vasi tarafından açılacak davada, TMK m.462/8'deki vesayet makamı izni ve acele hallere ilişkin istisna incelenir. İzin belgesi gerektiren durumda HMK m.54'teki tamamlama usulü dikkate alınır. Veli ile vasi aynı sıfat değildir; vasiden istenen izin her veliye otomatik uygulanmaz. [9] [12]

Yargılama sırasında erginlik ve yabancı temsil belgesi

Öğrenci yargılama sürerken ergin olup dava ehliyetini kazanırsa, dosyanın kendisi veya yetkili avukatı tarafından izlenmesi, mevcut vekaletnamenin kapsamı ve tebligat muhatabı yeniden kontrol edilir. Anne veya babanın başlangıçtaki temsil sıfatının değişmeden sürdüğü varsayılmaz. Türk hukuku bakımından genel erginlik yaşı on sekizdir; yabancılık unsuru bulunan dosyada ehliyete uygulanacak hukuk ve varsa özel statü ayrıca belirlenir. MÖHUK m.9'un milli hukuka ilişkin kuralı göz ardı edilmemelidir. [2] [9] [12] [13]

Yabancı velayet veya vesayet kararında belgenin tercümesi ve tasdiki ile kararın Türkiye'deki hukuki etkisi ayrı konulardır. Apostil, tek başına yabancı mahkeme kararının tanınması yerine geçmez. Tanıma gerekip gerekmediği, MÖHUK m.1/2 ve m.58 ile uygulanabilir milletlerarası sözleşmeler çerçevesinde incelenir; her dosyada mutlaka yeni bir tanıma davası gerektiği de söylenemez. Temsil yetkisini gösteren kararın hangi çocuk, kişi ve işlem için geçerli olduğu açıkça belgelenmelidir. [9] [13]

Öğrencinin sağlık, özel eğitim, kimlik ve aile belgeleri yalnız ilgili ihtiyaca göre kullanılmalıdır. Başka öğrencilerin adları ve notları bulunan toplu listeler, zorunlu olmayan veriler ayıklanmadan yayılmamalıdır. Eğitim hakkını savunmak amacıyla dosya hazırlamak, belgelerin internet ortamında alenileştirilmesini gerektirmez. Temsil ve delil düzeni, süre takibi kadar önemlidir.

Denklik belgesine idari itiraz nasıl yapılır?

Yönetmelikteki üç aylık itiraz

MEB Denklik Yönetmeliği m.6/3, düzenlenen denklik belgesine belge tarihinden itibaren üç ay içinde denklik merkezine itiraz edilebilmesini öngörür. İlk itiraz merkez tarafından değerlendirilir; ikinci itiraz Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına iletilir. Başkanlık değerlendirmesinin idari bakımdan kesin olması, yargısal denetimi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. [1] [4]

Bu düzenlemenin konusu ve başlangıcı dikkatle okunmalıdır. “Denklik belgesine itiraz” ile hiç belge düzenlenmeden verilen ret veya başvurunun cevapsız bırakılması aynı kabul edilmemelidir. Somut işlem özel itiraz hükmü kapsamında değilse genel idari başvuru kuralları ayrıca değerlendirilir. Üç aylık süre bütün eğitim uyuşmazlıklarının ortak süresi olarak kullanılamaz.

Dava açmadan önce iki denklik itirazını da tamamlamak zorunlu mu?

Yönetmelik m.6/3'ün ilk ve ikinci itirazı düzenlemesi, tek başına her denklik uyuşmazlığında iki aşamanın da tüketilmesini zorunlu dava şartına dönüştüren bir hüküm olarak okunmamalıdır. Maddede yer alan idari inceleme düzeni ile mahkemeye başvurulabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin oluşması ayrı değerlendirilir. Bu açıklama bir usul değerlendirmesidir; dosyada ayrıca uygulanabilecek özel bir zorunlu başvuru hükmü bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır. [1] [2]

Bu nedenle başvurucuya, ikinci itirazın cevabı gelene kadar mahkemeye gidilemeyeceği yönünde genel bir tavsiye verilmesi güvenli değildir. Özellikle halihazırda öğrencinin sınıfını veya kaydını etkileyen nihai bir işlem varsa, o işleme ilişkin dava süresi ve idari itirazın süreye etkisi birlikte hesaplanmalıdır. İdari başvurunun yararlı olması, mahkeme takviminin bekletilebileceği anlamına gelmez. [2]

İtiraz yalnız sonuçla değil gerekçeyle tartışmalıdır

İtirazda belgenin hangi bölümünün değiştirilmesi istendiği açık yazılır. Öğrencinin tamamladığı sınıfın eksik sayılması, belgenin tarihinin yanlış okunması veya bir geçiş belgesinin incelemeye alınmaması gibi hata tek tek gösterilir. Önceki başvuruda bulunmayan belge ekleniyorsa yeni belgenin önceki değerlendirmeyi nasıl etkilediği açıklanır.

İdarenin araştırma yapmadığı ileri sürülüyorsa hangi arşive, okula veya resmi makama başvurulmasının istendiği belirtilmelidir. “Her şey araştırılsın” talebi yerine kurum ve kayıt bazında somutlaştırılmış talep, uyuşmazlığın çözümünü kolaylaştırır. Belge tamamlama ve başvurunun temel çerçevesi için MEB okul denkliği başvuru rehberi kullanılabilir.

Üç aylık itiraz süresi mahkeme süresini uzatır mı?

Üç aylık idari itiraz olanağı, tek başına üç ay boyunca dava süresinin işlemeyeceği anlamına gelmez. İtirazın dava süresine etkisi, işlemin niteliği ve İYUK hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Genel dava süresi dolduktan sonra yapılan başvurunun aynı işlemi dava etme hakkını yeniden doğurduğu varsayılmamalıdır. [1] [2]

Özellikle ilk itirazın cevabından sonra ikinci itiraz aşamasına geçilirken süre yeniden hesaplanmalıdır. Birden fazla makama art arda yazı verilmesinin dava süresini sınırsız biçimde durduracağı kabulü hatalıdır. Dosyada hem özel itiraz takvimi hem mahkeme takvimi tutulması gerekir.

31 Aralık 2026 geçiş başvurusu ile dava süresi ayrıdır

MEB'in 17 Ağustos 2026 tarihli duyurusu, Türkiye'de izinsiz faaliyet yürüten yabancı okulların ara sınıflarından ayrılıp Bakanlığa bağlı resmi veya özel Türk okullarına geçmek isteyen öğrenciler için velileriyle 31 Aralık 2026 saat 17.00'ye kadar denklik başvurusu yapılabileceğini bildirmektedir. Bu duyuru, okulların tanındığı veya mezuniyet belgelerinin topluca geçerli sayıldığı anlamında yorumlanmamalıdır. Kapsam ve başvuru hazırlığı MEB okul denkliği başvuru rehberinde ayrıca açıklanmaktadır. [14]

Bu özel başvuru son günü, İYUK'taki dava açma sürelerinin yerine geçmez. Önceki ret işleminin dava süresini kendiliğinden yeniden başlatmaz; devam eden bir davayı veya süreyi de otomatik durdurmaz. Öğrenci kapsamda ise yeni başvuru, ekleri ve teslim zamanı yazılı kayıtla izlenmeli; eski ret ile yeni başvuruya verilecek cevabın hukuki niteliği ayrı incelenmelidir. Yeni cevabın dava konusu oluşturup oluşturmadığı, içeriğine göre belirlenir. [2] [14]

Genel idari başvuru ve dava süreleri

Genel kural: özel süre yoksa altmış gün

İYUK m.7 uyarınca, özel kanunda farklı süre bulunmayan idari uyuşmazlıklarda idare mahkemesinde dava açma süresi kural olarak altmış gündür. Sürenin başlangıcı, işlemin bildirimi ve somut uyuşmazlığa uygulanacak kurallarla belirlenir. Eğitim alanındaki her işlem için bu genel süreye güvenilmemelidir; merkezi sınav işlemleri aşağıda açıklanan özel usule tabi olabilir. [2]

Tebliğ zarfı, elektronik bildirim kaydı, sonuç ekranı ve işlem tarihi ayrı saklanmalıdır. İşlemde başvuru yolu veya sürenin yanlış gösterilmesi ayrıca hukuki değerlendirme gerektirir. Anayasa m.40 idarenin başvuru yollarını ve sürelerini belirtme yükümlülüğünü düzenler; bu yükümlülüğe aykırılık bulunduğunda dahi süresiz dava açılabileceği sonucu çıkarılmamalıdır. [4]

İYUK m.10: ilk kez işlem yapılmasının istenmesi

Henüz tesis edilmiş bir işleme itiraz edilmiyor, idareden denklik veya kayıt konusunda işlem yapması isteniyorsa İYUK m.10 gündeme gelebilir. Kanuna göre otuz gün içinde cevap verilmemesi durumunda istem reddedilmiş sayılır ve buna ilişkin dava yolu değerlendirilir. Kesin olmayan cevaplar ve sonradan verilen cevaplar için aynı maddede ayrıca kurallar bulunmaktadır. [2]

Kesin olmayan cevap üzerine bekleme tercih edilirse kanuni üst sınır başvuru tarihinden itibaren dört aydır. Bu hüküm, her başvurunun dört ay cevapsız beklenmesi gerektiği anlamına gelmez. “İnceleniyor”, “görüş soruldu” veya “belge bekleniyor” cevabının niteliği, dosyaya göre değerlendirilir. Okul takvimi yaklaşırken sürelerin edilgen biçimde izlenmesi yıl kaybı riskini büyütebilir. [2]

İYUK m.11: mevcut işlemin değiştirilmesinin istenmesi

Mevcut idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni işlem yapılması istemi; dava süresi içinde üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama yöneltilebilir. Koşullarına uygun m.11 başvurusu işlemekte olan dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmemesi halinde istem reddedilmiş sayılır. [2]

Ret veya zımni ret sonrasında süre kaldığı yerden işlemeye devam eder; başvurudan önce geçen günler hesaba katılır. Kural, her ret cevabında yeni bir altmış günlük süre başlaması değildir. Süre hesabında başvurunun hangi tarihte ve hangi hukuki içerikle yapıldığı, muhatabı ve alınan cevabın niteliği birlikte incelenir. [2]

Dilekçenin başlığı tek başına belirleyici değildir

Bir yazıya “itiraz”, “bilgi edinme” veya “CİMER başvurusu” denilmesi onun m.11 başvurusu olduğu anlamına gelmez. İçeriğinde mevcut işlemin kaldırılması ya da değiştirilmesi istenip istenmediği ve başvurunun usulüne uygun yapılıp yapılmadığı önemlidir. Bilgi isteyen bir yazı ile işlem değişikliği isteyen başvuru aynı değildir.

Süre çizelgesi nasıl tutulur?

Çizelgede işlem ve bildirim tarihi, ilk başvuru tarihi, başvurudan önce geçen süre, cevap veya zımni ret tarihi ve kalan dava süresi ayrı alanlarda gösterilmelidir. Tatil günleri, elektronik tebligat ve adli tatil gibi konuların etkisi somut takvim üzerinden hesaplanır. İnternetteki genel bir gün hesabı, dosyadaki bildirim biçimini ve özel usulü incelemenin yerini tutmaz.

Bu tablo bir dosya düzenleme aracıdır; kendiliğinden süre hesaplamaz. Aynı öğrenci için denklik, STS ve lise kaydı hakkında farklı işlemler varsa her işlem ayrı satırlarla izlenmeli; süre bakımından henüz açıklığa kavuşmayan bildirimler ayrıca işaretlenmelidir.

STS ve merkezi sınavlarda neden farklı hareket edilmelidir?

On günlük özel dava süresi

İYUK m.20/B, MEB ile ÖSYM tarafından yapılan merkezi ve ortak sınavlar, bunlara ilişkin iş ve işlemler ile sonuçlar için özel yargılama usulü öngörür. Bu kapsamdaki davalarda süre on gündür ve İYUK m.11 uygulanmaz. Dolayısıyla genel idari itiraz yapıldığı düşüncesiyle mahkeme süresinin durduğu varsayılamaz. [2]

2026 Denklik Seviye Tespit Sınavı Kılavuzu da sınavla ilgili itirazın İYUK m.20/B’deki dava süresini durdurmadığını açıklar. Kılavuzdaki beş takvim günlük sınav itirazı ile on günlük dava süresi ayrı izlenmelidir. Başarı puanı, sınavın geçersiz sayılması veya sonuç hatasıyla denklik belgesindeki düzey hatası arasında bu bakımdan belirleyici fark vardır. [3]

Her okul işlemi merkezi sınav işlemi değildir

Öğrencinin uyuşmazlığının LGS döneminde ortaya çıkması tek başına m.20/B uygulanması için yeterli bir tanımlama değildir. Hedef işlemin sınava ilişkin olup olmadığı belirlenmelidir. Denklik reddi, okul arşivinin düzeltilmesi ve sınav sonucunun değiştirilmesi ayrı hukuki konular olabilir. Birden fazla işleme karşı başvuru gerekiyorsa bunların süreleri ayrı tutulmalıdır.

Bu özel usulde yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen kararlara itiraz edilemez. Nihai karara karşı kanun yolu da genel usulden farklıdır; kanun nihai karar için beş günlük temyiz süresi öngörür. Bu nedenle yalnız ilk dava gününü hesaplamak yeterli olmaz. Dosyanın sonraki bildirimleri de kısa süreli takip gerektirir. [2]

Seviye tespitinin kapsamı ve başarı koşulları belgesi eksik öğrencilerde seviye tespiti makalesinde, liseye geçiş aşamaları ise 8. sınıf, LGS ve yerleştirme makalesinde ayrıca incelenmektedir.

İptal davasında hangi hukuka aykırılıklar ileri sürülebilir?

Yetki, usul ve eksik inceleme

İptal davası, olumsuz sonucun beğenilmediğinin açıklanmasıyla sınırlı kurulmaz. İşlemin yetkili makamca yapılıp yapılmadığı, uygulanacak düzenlemenin doğru seçilip seçilmediği, belgelerin değerlendirilişi ve gerekçenin dosyayla uyumu incelenir. İYUK m.2’deki hukuka uygunluk denetimi çerçevesi esas alınır. [2]

Okulun statüsü bilinmeden yalnız adına bakılması, öğrencinin eski kimliğiyle tutulan kayıtların araştırılmaması, tamamlanmış bir sınıfın yalnız ilk dönem belgesi gibi değerlendirilmesi veya yeni resmi belgenin gerekçesiz biçimde dışlanması somut tartışma alanları olabilir. Bunlar her olayda otomatik iptal sebebi değildir; dosyada gerçekten mevcut olmaları ve işlemin sonucuna etkileri gösterilmelidir.

Eğitim hakkı ve çocuğun yararı

Eğitim hakkı, idarenin değerlendirmesini çocuğun öğrenimden kopması ihtimalini dikkate alarak yapmasını gerektiren temel hukuki çerçevenin parçasıdır. Ancak bu hak, her özel okulun bütün belgelerinin doğrudan tanınması veya istenen sınıfa koşulsuz kayıt yapılması anlamına gelmez. Kanuni koşulların uygulanmasıyla öğrencinin bireysel durumunun incelenmesi birlikte ele alınmalıdır. [4]

Eşitlik iddiası kurulacaksa başka öğrencilerin gerçekten benzer hukuki ve akademik durumda olup olmadığı gösterilmelidir. Bir başka çocuğun “aynı okuldan geçtiği” yönündeki duyum; program, dönem, vatandaşlık, belge ve mevzuat farklılıklarını açıklamaz. Emsal olarak sunulan işlem veya kararın benzerliği somutlaştırılmalıdır.

Mahkemeden hangi belgelerin isteneceği

İdari işlem dosyasının, inceleme notlarının, ilgili okul veya denklik merkezi yazışmalarının getirtilmesi istenebilir. Başvurucunun erişemediği kayıtların hangi kurumda bulunduğu açıklanmalıdır. Mahkemenin resen araştırma yetkisi bulunması, başvurucunun kendi elindeki belge ve iddiaları düzenli sunma sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. [2]

Uygulanan genel düzenleme de dava konusu yapılabilir mi?

Olumsuz sonuç, yalnız öğrencinin belgesinin yanlış değerlendirilmesinden değil, uygulanan genel bir kuraldan kaynaklanabilir. İYUK m.7/4, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işleme, uygulama işlemine veya her ikisine birlikte dava açabilmesini düzenler. Düzenleyici işlemin daha önce iptal edilmemiş olması, ona dayanan bireysel işlemin iptaline engel değildir. [2]

Dosyada önce uygulanan metin bulunmalıdır: Yönetmelik, yönerge veya idarenin dayandığını belirttiği diğer yazının tarihi, sayısı ve ilgili hükmü istenir. “Sistem böyle” cevabı üzerinden hangi kuralın dava edileceği varsayılamaz. Her duyuru, teknik ekran kısıtı veya kurum içi yazı da kendiliğinden düzenleyici işlem değildir. İşlemin hukuki niteliği, öğrenciye uygulanması ve başvurucunun menfaat ilişkisi birlikte incelenir.

Bireysel işlemle düzenleyici işlem arasında gerçek bir uygulama ilişkisi kurulmalı; her ikisinin dava süresi, görevli yargı yeri ve birlikte ileri sürülme koşulları değerlendirilmelidir. Özellikle ülke çapında uygulanacak bakanlık düzenlemelerinde Danıştayın ilk derece görevi bakımından 2575 sayılı Kanun m.24 ayrıca önem taşır. Sırf metin hakkında yeniden dilekçe verilmesi, geçmiş dava süresini kendiliğinden canlandırmaz. [2] [11]

Yürütmenin durdurulması öğrencinin yıl kaybını önleyebilir mi?

İki koşul birlikte gösterilmelidir

İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması değerlendirmesinde işlemin açıkça hukuka aykırılığı ile uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşulları birlikte aranır. Başvuru, yalnız “öğrenci mağdur olacaktır” cümlesine dayanmamalıdır. Hatalı değerlendirmeyi gösteren belgeyle yaklaşan kayıt veya sınav tarihinin birlikte sunulması gerekir. [2]

Eğitim yılı kaybı, öğrencinin fiili seviyesinden daha alt sınıfta öğrenime zorlanması, kayıt penceresinin kapanması veya eğitim sürekliliğinin bozulması somut olay bakımından açıklanabilir. Zararın gerçekleşme zamanı, mevcut alternatifler ve neden sonradan giderilmesinin güç olduğu gösterilmelidir. Bu anlatımın öğrencinin gerçek durumuna dayanması gerekir.

Kayıt veya sınav tarihi yaklaşırken savunma beklenmeden karar istenebilir mi?

İYUK m.27/2, uygulanmakla etkisi tükenecek idari işlemlerde, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere idarenin savunması alınmadan yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesini düzenler. Her eğitim uyuşmazlığı sırf öğrenciyle ilgili olduğu için bu kapsamda kabul edilmez. Beklenmesi halinde belirli kayıt veya sınav imkânının neden kullanılamayacağı, o tarihin dosyadaki işlemle bağlantısı ve sonradan yapılacak incelemenin zararı neden gideremeyeceği açıklanmalıdır. [2]

Son kayıt günü, sınav tarihi, okulun yazılı cevabı, öğrencinin öğrenime devam edemediği dönem ve mevcut alternatifler dilekçeye eklenebilir. Ayrıca m.27/5 kapsamında, yürütmenin durdurulması istenen davalarda kanunun öngördüğü dilekçe ve savunma sürelerinin kısaltılması ile uygun tebligat tedbirlerinin değerlendirilmesi talep edilebilir. Bu istemler, somut aciliyeti gösteren belgelerle ilişkilendirilmeli; mahkemenin belirli tarihte olumlu karar vereceği vaat edilmemelidir. [2]

Yürütmenin durdurulması kararına hangi usulde itiraz edilir?

Genel idari yargılama usulünde m.27/7 uyarınca yürütmenin durdurulması istemi hakkında verilen karara, tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz edilebilir. Başvurulacak merci, kararı veren yargı yerine göre belirlenir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Buna karşılık m.20/B kapsamındaki merkezi ve ortak sınav uyuşmazlıklarında yürütmenin durdurulması kararına itiraz yolu kapalıdır. [2]

Bu ayrım, dava açıldıktan sonra da süre takip çizelgesinin güncellenmesini gerektirir. İtiraz hakkı bulunmayan usulde genel kurala dayanarak dilekçe verilmesi, diğer süreleri koruyan bir işlem olarak kabul edilmemelidir. [2]

Kararın kapsamı doğru okunmalıdır

Yürütmenin durdurulması isteminin kabulü her durumda doğrudan mezuniyet veya belirli bir liseye kesin kayıt sonucu doğurmaz. Kararın hükmü, gerekçesi ve hedef aldığı işlem birlikte değerlendirilir. İdarenin hangi işlemi yapması gerektiği kararın kapsamına göre belirlenir; aileye kararın ötesinde bir eğitim sonucu vaat edilmemelidir.

Bu aşamada okul ve ilgili millî eğitim birimiyle yazılı takip sürdürülür. Kararın ne zaman tebliğ edildiği, hangi işlemlerin yapıldığı ve öğrencinin fiilen nerede öğrenime devam ettiği izlenmelidir. Hukuki karar ile kayıt sistemindeki uygulamanın birbirinden kopmaması için iki süreç birlikte takip edilir.

Yetkili mahkeme, kararın uygulanması ve diğer yollar

Her dava aynı yerde açılmaz

İYUK m.32’deki genel yetki kuralı, özel düzenleme bulunmadığında işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerle bağlantılıdır. Merkezi MEB işlemi ile yerel makamın işlemi aynı yetki sonucunu vermeyebilir. Düzenleyici işlem veya özel usul söz konusuysa görev ve yetki ayrıca incelenir. “Bütün denklik davaları Ankara’da açılır” şeklinde genel bir önerme kurulamaz. [2]

Davalı idare, dava konusu işlem, öğrencinin temsil şekli ve istenen hukuki koruma açık yazılmalıdır. Okuldan sözleşmesel tazminat talebi ile MEB işleminin iptalinin aynı davada çözüleceği varsayılmamalıdır. Özel okulun belge vermemesi veya taahhüdüne aykırı davranması, uyuşmazlığın özelliklerine göre ayrı bir özel hukuk değerlendirmesi gerektirebilir.

Yanlış hasım ile dilekçe reddinin sonuçları farklıdır

İYUK m.15/1-c uyarınca, davanın yanlış hasma yöneltilmesi veya hasım gösterilmemesi halinde mahkeme dilekçenin belirleyeceği gerçek hasma tebliğine karar verir. Dolayısıyla davalı idarenin unvanındaki hata ile davacı sıfatı, ehliyet veya süre aşımı sorunu aynı değildir. Hasmın mahkemece düzeltilmesi, diğer usul eksikliklerinin de kendiliğinden giderileceği anlamına gelmez. [2]

Dilekçenin reddi, davanın esas yönünden kaybedilmesiyle aynı karar değildir. İYUK m.15/1-d kapsamındaki kararda, m.3 ve m.5'e uygun dilekçenin yeniden verilmesi veya eksiklerin tamamlanması için kararın tebliğini izleyen günden itibaren otuz günlük süre izlenir. Bu, genel altmış günlük veya sınavlara özgü on günlük ilk dava süresinin yeniden başladığı anlamına gelmez. Dava konusu işlem, talep, taraf ve ekler, mahkemenin belirttiği eksikliklerin her biri giderilerek düzenlenmelidir. Aynı yanlışlıkların yenilenen dilekçede sürdürülmesi halinde m.15/5 uyarınca davanın reddi gündeme gelir. [2]

Bu dilekçe ret kararına karşı olağan kanun yolu yerine, m.15/4'teki düzenleme doğrultusunda süresinde düzeltme yolu izlenir. Ehliyetli öğrencinin davasının avukat olmayan bir vekil tarafından açılması da m.15/1-d'de ayrıca düzenlenmiştir. Anne veya babaya verilmiş sıradan bir vekaletname, ergin öğrencinin davasında avukat gibi temsil yetkisi sağlamaz; kanuni temsil ile iradi vekalet ayrılmalıdır. [2] [9]

İptal kararı her zaman doğrudan denklik anlamına gelmez

İdare, mahkeme kararının gereğini gecikmeksizin ve İYUK m.28’deki sınırlar içinde yerine getirmekle yükümlüdür; kanun bu sürenin tebliğden itibaren otuz günü geçemeyeceğini düzenler. Bununla birlikte karar yalnız eksik inceleme nedeniyle verilmişse, hükmün gereği yeni ve yeterli bir değerlendirme yapılması olabilir. [2] [4]

Bu ayrım, AYM’nin Mehmet Bingöl, B. No: 2018/32405, 3 Kasım 2022 kararında da görülebilir. Karar MEB okul denkliği değil, YÖK lisans diploması denkliği hakkındadır. Olayda ilk iptal kararının doğrudan denklik vermeyi gerektirmediği, araştırma sonrasında yeni değerlendirme yapılabileceği üzerinde durulmuştur; ilgili bireysel başvuru kabul edilemez bulunmuştur. Bu örnek okul uyuşmazlığına otomatik sonuç aktarmak için değil, mahkeme kararının gerekçesiyle okunması gerektiğini göstermek için kullanılmaktadır. [5]

Kararın uygulanması hangi kayıtlarla izlenir?

MEB denklik ve okul kayıt uyuşmazlıklarında, idarenin yalnız istinaf veya temyize başvurmuş olması mahkeme kararının yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. İYUK m.52 kapsamında üst yargı yerince verilmiş bir durdurma kararı veya uygulamayı etkileyen başka bir karar bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilir. İYUK m.28'deki otuz gün, idareye tanınmış olağan bir bekleme süresi değildir; yükümlülük kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmektir. Sürenin başlangıcında kararın idareye tebliğ tarihi esas alınır. [2]

Uygulama dosyasında şu dört kayıt birlikte tutulmalıdır:

• Mahkeme kararı ve idareye tebliğ edildiğini gösteren kayıt.
• Hüküm ve gerekçeye göre istenen işlemi açıkça belirten uygulama dilekçesi ile evrak numarası.
• İdarenin yaptığı yeni değerlendirme, düzenlediği belge veya verdiği gerekçeli cevap.
• Sonucun denklik belgesine, e-Okul kaydına ve öğrencinin fiili eğitim durumuna yansıyıp yansımadığı.

Uygulama dilekçesi verilmesi, kanuni otuz günlük üst sınırı yeniden başlatmaz. Yeni bir olumsuz işlem tesis edilirse onun bildirimi ve dava süresi ayrıca izlenir; önceki davanın yeni işlemi de otomatik kapsadığı varsayılmaz. Kararın hiç veya gereği gibi uygulanmaması nedeniyle doğduğu ileri sürülen zarar bakımından m.28/3'teki tazminat yolu, zarar ve illiyet bağıyla birlikte değerlendirilir. [2]

KDK ve bireysel başvuru nasıl değerlendirilir?

Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işlem ve davranışları hakkında kendi kabul koşulları içinde inceleme yapabilir. KDK’nın altı aylık başvuru süresi, idari dava açmak için altı ay bulunduğu anlamına gelmez. 6328 sayılı Kanun m.17/8, dava açma süresi içinde yapılan başvurunun işlemekte olan süreyi durdurmasını düzenler; geçmiş dava süresi bu yolla canlandırılamaz. Tavsiye kararı da mahkemenin iptal kararıyla aynı hukuki sonuçta değildir. [6]

KDK başvurusunda idari yolların tüketilmesi, istisnaları ve yargıya taşınmış uyuşmazlıklar hakkındaki kurallar gözetilmelidir. Özellikle on günlük merkezi sınav süresi bulunan dosyada, başka bir merciin cevabını beklemek strateji olarak kendiliğinden seçilemez. Her yolun kabul ve süre koşulları ayrı değerlendirilmelidir. [6]

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ise doğrudan denklik merkezi yerine başvurulacak bir yol değildir. Kural olarak olağan başvuru yollarının tüketilmesi ve nihai kararın öğrenilmesinden itibaren otuz günlük sürenin gözetilmesi gerekir. Başvuru, anayasal hak ihlali iddiasını somutlaştırmalıdır; yalnız kanun yorumuyla ilgili bir görüş ayrılığı bütün koşulları sağlamaz. [7]

Adli yardım ve zararların giderilmesi nasıl değerlendirilir?

Barodan avukat görevlendirilmesi ile mahkemeden adli yardım istemi

Yargılamanın mali yükünü taşıyamayan öğrenci veya ailesi için avukat görevlendirilmesi ve yargılama giderlerine ilişkin adli yardım ayrı değerlendirilir. Avukatlık Kanunu'nun adli yardım hükümleri kapsamında baroya yapılan başvuru, mahkemenin harç, gider ve teminata ilişkin değerlendirmesinin yerine geçmez. İdari yargıda İYUK m.31'in atfı ve HMK m.334 ve devamındaki hükümler çerçevesinde mahkemeden adli yardım istenebilir. Ödeme gücünden yoksunluk ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması, somut belgelerle açıklanmalıdır. [2] [9] [10]

Gelir, mal varlığı, düzenli giderler ve bakmakla yükümlü olunan kişiler hakkındaki bilgiler, talebin gerekçesine uygun biçimde sunulur. Adli yardımın kapsamına mahkeme karar verir; baroya başvurulmuş olması veya henüz sonuç alınmamış olması dava açma süresinin durduğu anlamına gelmez. Başvuru ve süre takibi birlikte yürütülmelidir. [9] [10]

Yabancı başvurucularda statü ve uygulanacak özel hükümler

HMK m.334/3 yabancıların adli yardımdan yararlanmasını ayrıca karşılıklılık koşuluna bağlar. Türkiye'nin taraf olduğu ilgili uluslararası sözleşmeler ve somut statüye uygulanabilecek özel hükümler ayrıca incelenmelidir. Yabancı öğrenci veya velinin yalnız yabancı kimlik belgesine sahip olması üzerinden adli yardımın mutlaka kabul veya reddedileceği söylenemez. [9] [10]

Özellikle 6458 sayılı Kanun kapsamındaki belirli başvurular için düzenlenmiş avukatlık hizmeti imkânı, aynı kişinin bütün MEB uyuşmazlıklarına kendiliğinden genişletilmemelidir. Başvuru sahibinin statüsü kadar, yardım istenen yargısal işlemin hangi kanun kapsamında olduğu da belirleyicidir. [10]

İdari işlemden doğan zararda tam yargı davası

Denklik veya kayıt işleminin hukuka aykırılığı nedeniyle bir zarar doğduğu ileri sürülüyorsa, iptal davasından ayrı olarak tam yargı talebi değerlendirilir. İYUK m.12, idari işlemden doğan zararlar için doğrudan tam yargı davası, iptal ve tam yargı davalarının birlikte açılması veya iptal davası sonrasında kanundaki koşullarla tam yargı davası açılması seçeneklerini düzenler. Seçilecek yol, zarar doğuran işlem ve zaman çizelgesine göre belirlenmelidir. [2]

İptal kararı, ileri sürülen bütün zararların kendiliğinden ödenmesi sonucunu doğurmaz. Zararın varlığı, tutarı, işlemle illiyet bağı ve idarenin sorumluluğunun hukuki dayanağı ayrıca ortaya konulmalıdır. Zorunlu ek eğitim gideri, gerekli başvuru veya ulaşım masrafı gibi kalemler ileri sürülecekse bunların ödeme belgeleri ve neden yapıldığı gösterilir. Geleceğe ilişkin varsayımsal kayıplar somut gerçekleşmiş zarar gibi sunulmamalıdır. [2] [4]

İdari eylem ve özel okulun sözleşmesel sorumluluğu

İYUK m.13 kapsamındaki idari eylemden doğan zarar yolunun başvuru düzeni farklıdır. Kanunda, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvuru öngörülür; ret veya otuz günlük cevapsızlık sonrasında dava süresi ayrıca işler. Bu süreler, denklik reddine karşı iptal davasının süresi yerine kullanılamaz. Somut olayın işlem mi, eylem mi olduğu önce belirlenmelidir. [2]

Özel okulun kayıt tutmaması, belge vermemesi veya sözleşmede üstlendiği edimi yerine getirmemesi nedeniyle doğduğu ileri sürülen zararlar ayrıca özel hukuk bakımından incelenir. MEB işlemiyle okul davranışı aynı olayda birlikte bulunabilir; her muhatabın sorumluluğu, talebin dayanağı ve görevli yargı yeri ayrı değerlendirilir. Aynı giderin mükerrer istenmemesi ve her zarar kaleminin hangi davranışla bağlantılı olduğunun gösterilmesi gerekir.

Sonuç

Denklik ve sınıf yerleştirme uyuşmazlıklarında etkili hukuki çalışma; doğru işlem, doğru süre, doğru delil ve somut eğitim ihtiyacı üzerinde kurulur. Üç aylık denklik itirazını genel dava süresiyle, sınav itirazını ise merkezi sınav davasıyla birleştirmek hak kaybına yol açabilir. Dosyanın ilk gününden itibaren yazılı işlem ve bildirimler saklanmalı, öğrenciye ait kayıtlar eğitim yılı bazında düzenlenmelidir.

Amaç yalnız bir ret yazısını ortadan kaldırmak değildir. Kararın uygulanması, öğrencinin eğitim sürekliliği ve lise kayıt aşamasının hukuka uygun biçimde yürütülmesi birlikte izlenmelidir. İdari başvuru, dava, geçici hukuki koruma ve özel okula ilişkin talepler somut belgelere göre planlandığında, uyuşmazlığın gerçek sebebi görünür hale gelir.

Elektronik bildirimin türü, idari itirazın süreye etkisi, uygulanan genel düzenleme ve yürütmenin durdurulması kararının takip yolu baştan belirlenmelidir. Adli yardım ihtiyacı ile zararların giderilmesi talebi de öğrencinin eğitimini sürdürme amacıyla bağlantılı fakat kendi usulü bulunan başlıklar olarak ele alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Denklik reddedildiğinde önce ne alınmalıdır?

Ret işlemi, gerekçesi, bildirim kaydı ve başvuru dosyasının örneği temin edilmelidir. Süre, yalnız evrakın dosyalanacağı güne göre hesaplanmaz; elektronik sonuç veya önceki bildirim de incelenir. Hangi belge veya öğrenim döneminin kabul edilmediği belirlenmelidir. [1] [2]

Denklik belgesine itiraz süresi kaç aydır?

Yönetmelik m.6/3, denklik belgesinin düzenlenmesinden itibaren üç aylık idari itirazı düzenler. Bu süre, ret ve sınav dahil bütün eğitim işlemlerine ortak dava süresi değildir. Dava süresi ayrıca hesaplanmalıdır. [1] [2]

İdareye itiraz etmek için üç ay beklenebilir mi?

İdari itiraz olanağı bulunduğu gerekçesiyle mahkeme süresinin de üç ay olduğu kabul edilemez. Genel veya özel dava süresi daha önce sona erebilir. Başvurunun süreye etkisi, zamanında yapılmasına ve ilgili usulün koşullarına bağlıdır. [2]

CİMER başvurusu dava süresini durdurur mu?

Her CİMER başvurusu için otomatik olarak böyle bir sonuç çıkarılamaz. İçerik, muhatap, tarih ve uygulanacak usul incelenir. Merkezi sınavlara ilişkin İYUK m.20/B kapsamında m.11 uygulanmadığından genel durma kuralına güvenilmemelidir. [2]

İdare başvuruya hiç cevap vermezse ne yapılabilir?

İYUK m.10 kapsamındaki ilk işlem talebinde otuz günlük cevapsızlık zımni ret değerlendirmesini gündeme getirir. Mevcut işleme itirazda ise m.11 ve kalan dava süresi incelenir. Kesin olmayan veya sonradan verilen cevaplar ayrıca değerlendirilmelidir. [2]

Seviye tespit sınavına itiraz etmek dava süresini durdurur mu?

2026 STS Kılavuzu, sınav itirazının İYUK m.20/B’deki on günlük dava süresini durdurmadığını belirtir. Kılavuzdaki beş takvim günlük itiraz ile mahkeme süresi ayrı izlenmelidir. [2] [3]

Dava açılınca öğrenci istenen sınıfa geçer mi?

Hayır. Dava açılması işlemi kendiliğinden durdurmaz ve tek başına sınıf geçme sonucu doğurmaz. Yürütmenin durdurulması veya esasa ilişkin karar verilirse bunun kapsamına uygun işlem yapılması gerekir. [2]

Eğitim yılı kaybı yürütmenin durdurulması için yeterli midir?

Zarar iddiası somutlaştırılmalı ve işlemin açıkça hukuka aykırılığıyla birlikte gösterilmelidir. Kayıt takvimi, öğrencinin mevcut durumu ve belgeyle ortaya konulan hata önem taşır. Yalnız genel mağduriyet anlatımı sonuç garantisi vermez. [2]

Denklik davası her durumda Ankara’da mı açılır?

Hayır. İşlemi yapan merci, dava konusu ve varsa özel görev ve yetki kuralları incelenir. Yerel kayıt işlemi ile merkezi bir işlemin yetki sonucu farklı olabilir. [2]

İptal kararı alınması doğrudan denklik belgesi verilmesini sağlar mı?

Her zaman sağlamaz. Karar eksik inceleme nedeniyle verilmişse idarenin kararın gerekçesine uygun yeni değerlendirme yapması gerekebilir. Hüküm ve gerekçe birlikte okunmalı, uygulama yazılı olarak takip edilmelidir. [2] [5]

KDK’ya altı ay içinde başvurulabiliyorsa dava için de altı ay var mıdır?

Hayır. KDK süresi ile mahkeme süresi ayrıdır. KDK başvurusunun dava süresine etkisi için, diğer koşullar yanında, başvurunun işlemekte olan dava süresi içinde yapılması gerekir. [6]

Özel okulun belge vermemesi MEB’e karşı dava ile çözülebilir mi?

Okulun sözleşmesel yükümlülüğü ve belge teslimi ile MEB’in denklik veya kayıt işlemi ayrı değerlendirilir. Bir başvuru diğerini gereksiz hale getirmeyebilir. Hangi talebin hangi kişiye veya idareye yöneltileceği dosyaya göre belirlenmelidir.

Talim ve Terbiye Kurulunun kararı kesin ise mahkemeye gidilemez mi?

İdari değerlendirmede kesinlik, tek başına yargı denetiminin kapalı olduğu anlamına gelmez. Dava konusu işlemin niteliği, süre ve diğer usul koşulları incelenerek yargı yolu değerlendirilir. [1] [2] [4]

e-Denklik sonucu için de UETS'deki beş günlük süre uygulanır mı?

Otomatik olarak uygulanmaz. Denklik Yönetmeliği m.4/3'teki elektronik sonuç hükmü ile UETS tebligatı ayrı usullerdir. Bildirimin kanalı, muhatabı ve içeriği belirlenmeli; UETS'ye özgü beşinci gün kuralı bütün SMS veya portal sonuçlarına taşınmamalıdır. [1] [8]

Mahkemeye başvurmak için ikinci denklik itirazının cevabı beklenmeli mi?

Her dosya için böyle bir zorunluluk bulunduğu söylenemez. Yönetmelikte iki idari inceleme aşamasının düzenlenmesi tek başına tüm uyuşmazlıklarda zorunlu tüketim sonucu doğurmaz. Dava konusu işlemin kesinliği, uygulanabilecek özel hükümler ve mahkeme süresi ayrıca değerlendirilmelidir. [1] [2]

Kayıt tarihi yaklaşırken idarenin savunması alınmadan yürütme durdurulabilir mi?

İYUK m.27/2, uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde savunma sonrasında yeniden değerlendirilmek üzere bu imkânı tanır. Her eğitim işlemi bu nitelikte değildir. Yaklaşan tarih, hukuka aykırılık ve beklemenin yaratacağı somut zarar belgelenmelidir. [2]

Yürütmenin durdurulması talebi reddedilirse kaç günde itiraz edilir?

Genel usulde m.27/7 uyarınca tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir kez itiraz değerlendirilir. İYUK m.20/B kapsamındaki merkezi ve ortak sınav davalarında ise bu kararlara itiraz edilemez. Önce dosyanın tabi olduğu usul belirlenmelidir. [2]

Denklik reddinin dayandığı yönetmelik veya genel düzenleme de dava edilebilir mi?

İYUK m.7/4 kapsamında, öğrenciye uygulanan düzenleyici işlem, uygulama işlemi veya ikisi birlikte dava konusu yapılabilir. Uygulama ilişkisi, işlem niteliği, menfaat, görev ve süre koşulları incelenir. Her kurum içi yazı veya teknik sistem açıklaması doğrudan düzenleyici işlem sayılmaz. [2] [11]

Yabancı öğrenci adli yardım isteyebilir mi?

Somut koşulları varsa isteyebilir. Mahkemeden istenecek adli yardım bakımından mali durum, talebin dayanaktan yoksun olmaması, yabancılara ilişkin karşılıklılık ve uygulanabilir özel hükümler değerlendirilir. Barodan avukat görevlendirilmesi istemiyle mahkemeye yapılan giderlere ilişkin talep ayrı takip edilmelidir. [2] [9] [10]

Denklik davasını kazanmak bütün eğitim giderlerinin ödenmesini sağlar mı?

Hayır. İptal ve tazminat taleplerinin koşulları farklıdır. Zarar, tutar, illiyet bağı ve sorumluluk dayanağı gösterilmelidir. İdari işlem ve eylemlere ilişkin tam yargı usulleri ile özel okulun sözleşmesel sorumluluğu ayrı incelenir. [2] [4]

Öğrenci dava devam ederken ergin olursa velinin yetkisi sürer mi?

Başlangıçtaki veli sıfatının aynı biçimde sürdüğü varsayılmaz. Öğrencinin ehliyeti, varsa vesayet durumu, mevcut vekaletnamenin kapsamı ve tebligat muhatabı kontrol edilerek dosyadaki temsil bilgileri güncellenmelidir. Yabancılık unsuru varsa ehliyete uygulanacak hukuk da incelenir. [2] [9] [12] [13]

Dilekçe reddedilirse yeniden altmış gün mü vardır?

Hayır. İYUK m.15/1-d kapsamındaki dilekçe ret kararında, bildirilen eksiklikler tebliği izleyen günden itibaren otuz günlük düzeltme süresi içinde giderilmelidir. Bu süre ilk dava açma süresinden ayrıdır; aynı yanlışlıkların tekrarı m.15/5 uyarınca davanın reddine yol açabilir. [2]

31 Aralık 2026'ya kadar başvuru hakkı önceki denklik reddinin dava süresini yeniler mi?

Kendiliğinden yenilemez. Duyurudaki geçiş başvurusu ile önceki ret işleminin dava süresi ayrı takip edilir. Kapsamdaki öğrencinin yeni başvurusu ve cevabı kayıt altına alınır; yeni bir dava konusu oluşup oluşmadığı ayrıca değerlendirilir. [2] [14]

Kaynakça

1. Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği, Resmî Gazete 9 Temmuz 2024, sayı 32597; özellikle m.4 ve m.6. Resmi MEB yayımlı metin.
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — UYAP Mevzuat; özellikle m.2–3, m.7–15, m.20, m.20/B, m.27–28, m.31–32 ve m.52. Ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığındaki kanun metni ve 7331 sayılı Kanun, m.1–2.
3. 2026 Denklik Seviye Tespit Sınavı Başvuru ve Uygulama Kılavuzu, özellikle sınav sonuçlarına itiraz bölümü ve m.15.2.
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — Anayasa Mahkemesi, özellikle m.36, m.40, m.42, m.125 ve m.138.
5. AYM, Mehmet Bingöl, B. No: 2018/32405, 3 Kasım 2022, özellikle olaylar ve mahkeme kararının uygulanmasına ilişkin değerlendirme. Bu karar YÖK diploma denkliği hakkındadır; makalede sınırlı usul karşılaştırması amacıyla kullanılmıştır.
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu — UYAP Mevzuat, özellikle m.17 ve m.21. Ayrıca KDK başvuru kapsamı açıklamaları.
7. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru hakkında sıkça sorulan sorular ve süre aşımı kabul edilebilirlik ölçütleri.
8. PTT, Elektronik Tebligat Sıkça Sorulan Sorular, özellikle 8–9. sorular; 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a ve UETS tebliğ zamanı. Ayrıca Adalet Bakanlığı UYAP, Elektronik Tebligat, Elektronik Tebligat Yönetmeliği m.9–10 kapsamındaki tebligat ve bilgilendirme ayrımı.
9. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — UYAP Mevzuat, özellikle m.51–54, m.71–77, m.223–224 ve m.334–340; ehliyet, temsil, yabancı belgeler ve İYUK m.31 atfıyla mahkemeden adli yardım istemi.
10. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü, adli yardım açıklamaları, avukat görevlendirilmesi ile adli yardımın koşul ve kapsamı; ayrıca Adalet Bakanlığı adli yardım bilgilendirmesi, yabancı başvurucularda karşılıklılık ve özel düzenlemenin kapsamı.
11. 2575 sayılı Danıştay Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi, m.24/1-c; hükmün metni ayrıca resmi UYAP karar kaydındaki mevzuat bölümünden doğrulanmıştır. Bu ikinci kaynak yalnız görev ve uygulama işlemiyle bağlantıya ilişkin kanun hükümleri için kullanılmıştır; MEB denklik uyuşmazlığında verilmiş bir emsal karar olarak sunulmamaktadır.
12. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — UYAP Mevzuat, özellikle m.10–12, m.335–336, m.342 ve m.462/8; erginlik, velayet kapsamında temsil ve vasi için dava açma izni.
13. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — Resmî Gazete, özellikle m.1/2, m.9 ve m.58; metin ayrıca TBMM'nin resmi kanun kaydından incelenmiştir. Milletlerarası sözleşmelerin önceliği, ehliyete uygulanacak hukuk ve yabancı mahkeme kararlarının etkisi yönünden kullanılmıştır.
14. MEB, İzinsiz Faaliyet Yürüten Yabancı Okullardan Türk Okullarına Geçişe Denklik İmkânı, 17 Ağustos 2026; ara sınıflardan geçişe ilişkin başvuru kapsamı ve 31 Aralık 2026 saat 17.00 son günü. Duyuru, dava sürelerinin değiştirilmesi veya okulların tanınması yönünde bir hüküm olarak kullanılmamıştır.