Kamu idaresinin sorumluluğu ve tam yargı davaları
- İdari işlem veya eylem nedeniyle meydana gelen maddi ve manevi zararlar
- Hizmet kusuru, risk ilkesi, sosyal risk ve kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi kapsamındaki sorumluluk iddiaları
- Belediye, kamu hastanesi, kolluk, kamu kurumu ve diğer idarelerin faaliyetlerinden doğan zararlar
- İdareye ön başvuru, iptal davasıyla bağlantı, görevli idari yargı mercii ve tam yargı davası süreçleri
- Kamu hizmeti kaynaklı zararlarda adli ve idari yargı ayrımının belirlenmesi
Hukuka aykırı koruma tedbirleri ve ceza yargılaması kaynaklı tazminat
- Yakalama, gözaltı, tutuklama, arama, el koyma ve diğer koruma tedbirlerinden doğan tazminat taleplerinin incelenmesi
- Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamındaki başvuru sebebi, yetkili merci ve sürelerin belirlenmesi
- Kanunda sayılan bazı istemler yönünden Tazminat Komisyonu başvuru yolunun değerlendirilmesi
- Malvarlığı ve kazanç kaybı ile kişilik değerleri üzerindeki etkilerin belgelendirilmesi
- Ceza dosyası, kesinleşme ve tebligat kayıtlarının incelenmesi
Ceza Soruşturması veya Davası ile Tazminat Talebi Arasındaki İlişki
Aynı olay hem ceza sorumluluğu hem de özel hukuk veya idare hukuku tazminat sorumluluğu doğurabilir. Ceza dosyasındaki tutanak, ifade, görüntü, adli tıp ve bilirkişi raporları tazminat dosyası bakımından önem taşıyabilir; ancak ceza davasının varlığı her zaman tazminat talebinin bekletilmesini veya sonucunun aynen benimsenmesini gerektirmez.
Şikâyet, uzlaştırma, kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya mahkûmiyet kararının tazminat davasına etkisi; kararın gerekçesi, maddi olgu tespiti ve uygulanacak hukuk kuralları çerçevesinde ayrıca incelenmelidir. Ceza süreci devam ederken tazminat bakımından zamanaşımı ve delillerin korunması gözden kaçırılmamalıdır.
İdari İşlem, İdari Eylem ve Ceza Tedbiri Ayrımı
Kamu kurumunun taraf olması tek başına her uyuşmazlığı aynı usule bağlamaz. Talebin dayanağı ve görevli yargı kolu belirlenmeden genel bir dava süresi uygulanmamalıdır.
İdari eylemlerde ön başvuru
İYUK m.13 çerçevesinde, genel olarak eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvuru öngörülür. Zararın veya eylemin idariliğinin sonradan öğrenilmesi gibi durumlar içtihatla birlikte incelenir. Başvuru reddi veya otuz gün yanıt verilmemesi sonrasındaki dava süresi ayrıca hesaplanır. İdari işlemler için m.12 ve ilgili özel hükümler değerlendirilir.
Tazminat Komisyonu mu, mahkeme mi?
CMK m.141/1-e, f ve l kapsamındaki istemlerde 6384 sayılı Kanun ve geçiş hükümleri dikkate alınarak Tazminat Komisyonu yolu değerlendirilir. Diğer koruma tedbirleri için görevli merci ayrıca belirlenir. Komisyon bütün tazminat uyuşmazlıklarının genel başvuru yeri değildir.
Ceza dosyasının bitmesini beklemeli misiniz?
Her olayda beklemek doğru değildir. Ceza kararındaki maddi olgu tespiti, karar gerekçesi, hukukî nitelendirme ve tazminat süresi birlikte incelenir. Beraat kararı bütün tazminat sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz; ceza başvurusu da tazminat süresini her durumda durdurmaz.