Tam Yargı Davaları ve İdarenin Tazminat Sorumluluğu
Tam yargı davası; idarenin işlem, eylem veya kamu hizmetinin yürütülmesi nedeniyle meydana geldiği ileri sürülen maddi ve manevi zararların giderilmesine yöneliktir. Hizmetin hiç işlememesi, geç işlemesi veya kötü işlemesi hizmet kusuru oluşturabilir. Bazı durumlarda idarenin kusuru bulunmasa dahi risk, sosyal risk veya kamu külfetleri karşısında eşitlik gibi kusursuz sorumluluk ilkeleri gündeme gelebilir.
Tam yargı dosyasında şu başlıklar birlikte incelenir:
- Zararın kaynağı olan idari işlem, eylem veya ihmal
- Dava öncesi zorunlu başvuru gerekip gerekmediği
- Başvuru ve dava sürelerinin başlangıcı
- İdarenin kusuru veya kusursuz sorumluluk koşulları
- Zarar ile idari faaliyet arasındaki uygun nedensellik bağı
- Müterafik davranış, üçüncü kişinin fiili ve mücbir sebep
- Gerçekleşen maddi zarar, kazanç kaybı ve gelecekteki zarar
- Tedavi, çalışma gücü, destekten yoksun kalma ve diğer zarar kalemleri
- Manevi zarar iddiasının olayla bağlantısı
- Faiz başlangıcı, talep miktarı ve usule ilişkin sınırlamalar
- Bilirkişi, uzman görüşü ve diğer teknik deliller
Kamu hastanesinde sunulan sağlık hizmetinden, kolluk faaliyeti veya kamu altyapısından, idari işlem nedeniyle yoksun kalınan haktan ya da idari yargı kararının uygulanmamasından doğan zararlar somut olayın niteliğine göre tam yargı davasına konu olabilir. Özel hastane ve özel sağlık hizmetinden doğan uyuşmazlıkların görevli yargı kolu farklı olabileceğinden sağlık kuruluşunun hukukî statüsü mutlaka ayrılmalıdır.
Bağlantılı bağımsız sayfalar: Sağlık Hukuku; Tıbbi Malpraktis, Hekim Hatası ve Hastane Sorumluluğu
İşlemden ve Eylemden Doğan Zararı Ayırın
İdari işlem nedeniyle zarar için İYUK m.12; idari eylem nedeniyle zarar için m.13 çerçevesi incelenir. İptal davası açılması, tazminatın kendiliğinden ödenmesini sağlamaz. Zararın niteliği, tutarı, nedensellik bağı ve hukukî sorumluluk esası gösterilmelidir.
Eylem zararında ön başvuru
İYUK m.13 kapsamındaki genel kural, eylemin yazılı bildirimle veya başka biçimde öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurudur. Ret veya 30 günlük cevapsızlık sonrasında dava süresi ayrıca hesaplanır. Eylemin idariliği, zararın ve nedenselliğin sonradan anlaşılması gibi durumlarda başlangıç, güncel içtihatla dosyaya özgü değerlendirilir.
Hangi deliller yararlı olabilir?
Sağlık kayıtları, gelir ve gider belgeleri, teknik raporlar, olay tutanakları ve önceki başvurular zararı açıklamaya yardımcı olur. Hizmet kusuru ile kusursuz sorumluluk koşulları aynı değildir. Kamu hastanesi, özel hastane ve çalışanın kişisel fiili bakımından görevli yargı yolu ayrıca belirlenir.
Görüşmeye Hazırlık
Kararın tamamını, tebliğ kaydını ve önceki başvuruların teslim belgelerini hazırlayın. Yaklaşan süreyi ilk iletişimde belirtin.
İlk Görüşme Hazırlık Listesi · PDF