Ruhsat, İdari Yaptırım ve Kamusal Faaliyet Uyuşmazlıkları

İzin, Lisans, Ruhsat, Kapatma ve Faaliyetten Men İşlemleri

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, turizm, enerji, madencilik, sağlık, eğitim, ulaşım, çevre, tarım, güvenlik, telekomünikasyon ve diğer düzenlenmiş faaliyet alanlarındaki izin ve lisans süreçleri; hem sektörel mevzuat hem de genel idare hukuku ilkeleri yönünden incelenir.

Hukukî hizmet kapsamı somut olaya göre şunları içerir:

• İzin, ruhsat ve lisans başvuru dosyasının hukukî denetimi
• Eksiklik, ek belge ve uygunluk taleplerine cevap
• Başvurunun reddi veya cevapsız bırakılmasına karşı idari ve yargısal yol
• Ruhsat ya da lisansın iptali, askıya alınması veya yenilenmemesi
• İşyerinin mühürlenmesi, kapatılması veya faaliyetin durdurulması
• Şartların kaybedildiği ya da aykırılık bulunduğu iddiasına karşı savunma
• Denetim tutanağı, teknik rapor ve ölçüm kayıtlarının incelenmesi
• İdari yaptırım ile ruhsat işleminin birlikte değerlendirilmesi
• Yürütmenin durdurulması ve ölçülülük incelemesi
• İptal kararından sonra ruhsat ve faaliyetin yeniden tesisi için başvuru

Ruhsat veya lisans uyuşmazlığında yalnız nihai karar değil, denetim tutanağı, eksiklik yazısı, savunma istemi, komisyon raporu ve dayanak teknik belge de incelenmelidir. Aynı olay nedeniyle idari, cezai ve özel hukuk süreçleri birlikte yürüyebilir.

İdari Para Cezaları ve Diğer İdari Yaptırımlar

İdari para cezası, faaliyetten men, işyerinin kapatılması, mülkiyetin kamuya geçirilmesi, ruhsat iptali veya benzeri yaptırımlara karşı başvuru yolu; yaptırımı düzenleyen özel kanuna, kararın türüne ve yaptırımla birlikte başka bir idari işlem bulunup bulunmadığına göre değişebilir. Bu nedenle “idari para cezasına itiraz” tek tip bir başvuru olarak ele alınmamalıdır.

İncelemede:

• Yaptırımı uygulayan makamın yetkisi
• Özel kanun ile Kabahatler Kanunu arasındaki ilişki
• Sulh ceza hâkimliği, idare mahkemesi veya başka bir merciin görevli olup olmadığı
• Tutanak, ölçüm, numune, denetim ve tebligat işlemlerinin usulü
• Fiilin ve sorumlu kişinin doğru belirlenip belirlenmediği
• Savunma hakkı ve gerekçe
• Kanunilik, kusur, zaman bakımından uygulama ve zamanaşımı
• Tek fiil nedeniyle birden fazla yaptırım uygulanması
• Yaptırımın ölçülülüğü
• Ödeme, indirim, tahsil ve kanun yolunun birbirine etkisi

ayrı ayrı değerlendirilir.

Trafik cezası, imar para cezası, çevre cezası, iş güvenliği cezası, turizm veya sağlık yaptırımı, düzenleyici kurum cezası ve belediye cezası aynı usule tabi değildir. Sayfadaki genel açıklamalar, ceza kararının üzerindeki başvuru yolu ile güncel özel mevzuatın incelenmesinin yerine geçmez.

İlgili ayrıntılı sayfa: İdari Para Cezaları ve İdari Yaptırımlar

Kamu İhale Uyuşmazlıkları ve Kamu İhale Kurulu Kararları

Kamu ihalelerinde ilan, doküman, yeterlik, teklif değerlendirme, ihale dışı bırakma, geçici teminat, yasak fiil ve davranış, ihalenin iptali ve sözleşmeye davet işlemleri özel ve kısa süreli başvuru düzenine tabidir. İdareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet, bazı uyuşmazlıklarda dava öncesi tüketilmesi gereken özel idari başvuru yollarıdır.

Bu alandaki hukukî hizmetler:

• İhale ilanı, dokümanı ve zeyilnamenin incelenmesi
• Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatının değerlendirilmesi
• İdareye şikâyet başvurusunun hazırlanması
• EKAP üzerinden itirazen şikâyet sürecinin yürütülmesi
• Teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz
• Aşırı düşük teklif, yeterlik ve benzer iş uyuşmazlıkları
• Geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemleri
• İhalenin iptali ve sözleşmeye davet işlemleri
• İhalelere katılmaktan yasaklama kararları
• Kamu İhale Kurulu kararının iptali davası
• Yürütmenin durdurulması talebi
• İhale süreci ile sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlığın ayrılması
• 4734 ve 4735 sayılı kanunlar dışındaki özel kamu alım süreçleri

kapsamında yürütülür.

İhale sürecindeki idari işlemler ile sözleşme imzalandıktan sonraki ifa, alacak, fesih ve tazminat uyuşmazlıklarının yargı yolu aynı olmayabilir. Kamu tarafının sözleşmede bulunması, sözleşmeyi kendiliğinden idari sözleşme hâline getirmez.

İlgili ayrıntılı sayfa: Kamu İhale ve Kamu Sözleşmeleri Hukuku

Belediye İşlemleri, Kamu Taşınmazları ve Ecrimisil

Belediye meclisi, belediye encümeni, başkanlık, zabıta ve belediyeye bağlı idarelerin işlemleri; kararın dayanağına göre idare hukuku, imar hukuku, kabahatler hukuku, ihale hukuku veya özel hukuk kapsamında incelenebilir.

Çalışma kapsamı:

• Belediye ruhsatı, işyeri kapatma ve faaliyet işlemleri
• Belediye encümeni ve meclisi kararlarının iptali
• Belediye idari para cezaları
• Tahsis, kullanım, kiralama ve tahliye işlemleri
• Hazine ve belediye taşınmazlarına ilişkin ecrimisil ihbarnameleri
• Fuzuli işgal, tahliye ve kamu taşınmazının geri alınması
• 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki satış ve kiralama işlemleri
• İhale dışı bırakma, ihale iptali ve teminat işlemleri
• Kıyı, mera, orman ve kamu malı niteliğinden doğan uyuşmazlıklar
• Kamu taşınmazına ilişkin sözleşmenin özel hukuk veya idari sözleşme niteliği
• Ecrimisil bedeli, dönem, kullanım ve sorumluluk itirazları

İmar planı, parselasyon, yapı ruhsatı, yapı tatil tutanağı ve yıkım kararları ayrıntılı olarak bağımsız İmar Hukuku sayfasında; kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma uyuşmazlıkları ise bağımsız Kamulaştırma sayfasında ele alınır.

Bağlantılı bağımsız sayfalar: İmar Hukuku ve İmar Davaları; Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma Davaları; Kentsel Dönüşüm ve Riskli Yapı İşlemleri

İlgili ayrıntılı sayfa: Belediye Hukuku, Ruhsat ve İdarî Yaptırım İşlemleri

Düzenleyici ve Denetleyici Kurum Kararları

Enerji, bankacılık, sermaye piyasası, rekabet, kişisel veriler, elektronik haberleşme, medya, sigorta, sağlık ve diğer düzenlenmiş sektörlerde faaliyet gösteren şirketler; lisans, denetim, bildirim, idari para cezası, faaliyetin sınırlandırılması ve sektörel yükümlülük kararlarıyla karşılaşabilir.

EPDK, BDDK, SPK, Rekabet Kurumu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, BTK, RTÜK ve diğer düzenleyici kurumların kararlarında:

• Kurumun görev ve yetkisi
• Sektörel kanun ve ikincil mevzuat
• Düzenleyici işlem ile bireysel karar arasındaki ilişki
• Bilgi ve belge istemi, denetim ve savunma süreci
• Kurul oluşumu ve karar yeter sayısı
• Yaptırımın kanuni dayanağı ve ölçülülüğü
• Ticari sır, kişisel veri ve dosyaya erişim
• Özel idari başvuru ve dava yolu
• Görevli ve yetkili mahkeme
• Sektörel faaliyetin devamı bakımından yürütmenin durdurulması

incelenir.

Her kurum kararı aynı yargı yoluna ve süreye tabi değildir. Kurum adını temel alan genellemeler yerine, işlemin dayandığı özel kanun ve karar metni esas alınmalıdır.

Çevre, ÇED, Orman, Mera, Kıyı ve Koruma Kurulu Uyuşmazlıkları

Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu veya gerekli değildir kararları, çevre izinleri, emisyon ve atık işlemleri, orman ve mera tahsisi, kıyı kullanımı, tarım arazisinin amaç dışı kullanımı, sit alanı ve koruma kurulu kararları; mülkiyet hakkı, çevre hakkı, yatırım faaliyeti ve kamu yararı arasında çok yönlü değerlendirme gerektirir.

Bu dosyalarda:

• Davacının menfaat ve dava ehliyeti
• İlan, katılım, görüş alma ve karar süreci
• Bilimsel ve teknik raporların yeterliliği
• Proje alanı, kümülatif etki ve alternatiflerin değerlendirilmesi
• Kurum görüşleri arasındaki uyum
• Koruma statüsü ve yapılaşma kısıtları
• Bilirkişi ve keşif ihtiyacı
• Yürütmenin durdurulması
• İptal kararının izin, ruhsat ve yatırımın diğer aşamalarına etkisi

birlikte ele alınır.

İlgili ayrıntılı sayfa: Çevre Hukuku, Çevresel İzinler ve İklim Uyum Süreçleri

İdari Sözleşmeler ve Kamu Hizmeti Uyuşmazlıkları

İdarenin taraf olduğu her sözleşme idari sözleşme değildir. Sözleşmenin konusu, kamu hizmetiyle bağlantısı, idareye tanınan üstün ve ayrıcalıklı yetkiler ile özel mevzuat hükümleri dikkate alınarak uyuşmazlığın idari yargıda mı adli yargıda mı görüleceği belirlenir.

Hukukî hizmet kapsamı:

• Sözleşme öncesi idari işlemlerin iptali
• İmtiyaz, kamu hizmeti ve yap-işlet-devret ilişkileri
• Kamu özel iş birliği projeleri
• İdarenin tek taraflı değişiklik, denetim, yaptırım ve fesih yetkisi
• Hakediş, fiyat farkı, süre uzatımı, mücbir sebep ve tasfiye
• Teminatın gelir kaydı ve yasaklama işlemi
• Sözleşme uyuşmazlığında görevli yargı kolu
• Tahkim kaydı ve alternatif uyuşmazlık çözümü
• İdari işlem ile sözleşmesel alacak taleplerinin ayrılması

Kamu ihalesinin hazırlık ve değerlendirme aşaması ile imzalanan sözleşmenin uygulanması aynı hukukî rejime tabi olmayabilir. Dava stratejisi bu ayrım yapılmadan oluşturulmamalıdır.

Bağlantılı bağımsız sayfalar: Sözleşmeler Hukuku ve Sözleşmeden Doğan Uyuşmazlıklar; İnşaat Hukuku ve İnşaat Davaları; Ticaret Hukuku ve Ticari Davalar