Hukuk Sözlüğü

Muhakeme; hukuk düzenin bozulmamasına yönelen devlet faaliyeti; iddia üzerine ve hasım karşısında hukuki düzene etki eden bir eylem, durum ve benzeri bir iddianın olup olmadığının belirlenmesi ve gerekli hukuki yaptırımın uygulanması ve …

Bkz. Mahkemelerin bağımsızlığı. Kaynağın yönlendirdiği «mahkemelerin bağımsızlığı» maddesi: Hiç bir organ, makam veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve yargıçlara emir ve talimat verememesi, genelge gönderememesi,…

Bireylerin kendi aralarındaki veya bireyle devlet arasındaki hukuki uyuşmazlıkları (o çözümlemek iktidarı; yargıçlar yargılama erkini Türk ulusu adına kullanırlar (Anayasa m. 7).

Bkz. Hâkimlik teminatı. Kaynağın yönlendirdiği «hakimlik teminatı» maddesi: Yargıçların azlolunamaması, 65 yaşından önce kendileri istemedikçe emekliye sevk edilememeleri, maaş ve ödeneklerinden yoksun kılınamamaları, istemedikçe idari …

Kaza hakkı; yargılama yapabilmek hakkı; ülkemizde yargı hakkı, ulus adına hüküm veren mahkemeler eliyle yerine getirilir. Türk mahkermelerinin yargı yetkisi kişi ve yer bakımındandır. . Türk mahkemeleri Türkiye sınırları içinde yargılama…

Bkz. Temyiz davası (Danıştayda). Kaynağın yönlendirdiği «temyiz davası (Danıştayda)» maddesi: Kesinleşmiş bir yargı kararının hukukiliğini obelirlemek amaciyle, 90 gün içinde açılan ve davacı olarak, karardan yararlanan kimsenin gösteri…

Bkz. Yargı kararlarının bağlayıcılığı.

Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir biçimde değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez (Anayasa m. 132); bu hüküm, hukuk devleti il…

Yargı hakkı.

Hakem.

Hakkında herhangi bi! kanun hükmü bulunmayan uyuşmazlığı, örf ve adel hukuku ile de çözmesi Olanaksızsa, yargıcın MK m. 1 uyarınca, yasa koyucu gibi hareket ederek boşluğu doldurması; karş. Yargıcın takdir yetkisi.

Yargılama hukukunda, yargıcın, tarafların davranışlarını beklemeden kendiliğinden harekete geçerek gerekli araştırma ve Soruşturmayı yapması ilkesi ceza yaraılamasında kural, yargıcın kendiliğinden hareket etmesidir; hukuk yargılamasında…

Yargıcın davada taraflardan birine yol göstermesi, taraflarla belli derecede hısımlığı bulunması, taraflardan birisiyle davalı obulunması, yargıcın tarafsız olmadığından kuşku edilmesi durumunda yargıcın davaya bakmaması için taraflardan…

Yasalarda hüküm bulunur ve fakat yargıcın karşısına çıkan olaya tam olarak uymazsa, yargıcın bu hükümden yararlanarak hüküm vermesi; o karş. Yargıcın hukuk yaratması,

Millet adına, yargı yetkisini kullanarak yasaya aykırı davranışlarda veya uyuşulmayan işlerde yasayı yerine getirmekle, adaleti gerçekleştirmekle görevli kimse

Bkz. Hâkimlik teminatı. Kaynağın yönlendirdiği «hakimlik teminatı» maddesi: Yargıçların azlolunamaması, 65 yaşından önce kendileri istemedikçe emekliye sevk edilememeleri, maaş ve ödeneklerinden yoksun kılınamamaları, istemedikçe idari …

Birbirine karşı olan iki tarafı dinleyerek bir yargıya varma

Yargılama için yapılan giderlerin tümü; örneğin, başvurma harcı, tanık, keşif, bilirkiŞi giderleri, avukatlık ücreti gibi..; (muhakeme masrafları.

Muhakeme hukuku; davada ortaya çıkan ilişkileri inceleyen hukuk dalı; yargılamanın nasıl başlayacağını, nasıl yürütüleceğini ve yargılamanın nasıl sona ereceğini o belirleyen hukuk dalı.

Bkz. Yargısal işlem.