Hukuk Sözlüğü

Taraflardan birisinin toplu iş sözlı:ışmenin veya yasaların kendisine vermiş olduğu bir hakkın diğeri tarafından uygulanmamasından, eksik uygulanmasından veya toplu işsözleşmesi veya yasada bulunan bir hüküm yorumlanmasından doğan uyuşmazlık; hak grevi.

Bir kimsenin toplu veya dağınık ikiden çok iki kişi ile karşılaşarak diğer bir kimse hakkında bir eylemi işlediğini iddia etmesi (maddei mahsusa tayin ve isnad etmesi) ile halkın hakaret ve düşmanlığına (husumetine) uğraması sonucunu doğuracak yahut namus ve haysiyetine dokunacak bir eylem lsnadetmesi (TCK m. 480).

Nasafet; Bireylerin yasa karşısında eşitliği ve onların haklarına uyulmasının zorunlu bulunduğu esaslarından doğal olarak çıkartılan adalet ilkesi; hakkaniyet, somut olayların özelliklerine uyan cozum biçimlerinin en yüksek ahlaki temelini oluşturur. Adalet anlamında da kullanılmaktadır; bkz. Hakkaniyet sorumluluğu.

bir üretim veya yapım sırasında hak edilmiş durum veya para, istihkak

İ stihkak davası.

Mevcut veya ileride çıkacak bir uyuşmazlığın çözümü için secilen özel kişi (HUMK m. 516 vd.).

Tarafların aralarındaki bir sözleşmeden dolayı birbirlerinden ne kadar alacaklı olduklarını belirlemek | için seçtikleri kimseler; hakem bilirkişi raporları (yargıç bakımından bağlayıcıdır.

Tahkimde hakem veya hakem kurulunun uyuşmazlık hakkında verdiği karardır.

Hakemlerin gördükleri bir dava sonucunda verdikleri kararlar; hakemler istenmemiş bir konu hakkında karar veremezler (bkz. HUMK m. 530 vd.).

Taraflar ile hakemler arasında yapılan bir vekalet veya hiz m et akti olup, bu akitle hakemler, uyuşmazlığı çözümlemeyi yükümlenmiş olurlar.

Tarafların aralarındaki anlaşmazlığı çözmek için yetkili olarak seçtikleri ve üzerinde anlaştıkları kişinin görevi

Bkz. Gerçek birlik. Kaynağın yönlendirdiği «gerçek birlik (devletler hukukunda)» maddesi: Hükümdarlarının aynı olduğu ve devletler birliğini (oluşturan devletler arasında, coğrafik komşuluk (bulunan bileşik devlet çeşidi.

Aynı kişinin eylemlerinin birbirinden bağımsız suç oluşturması.

Aynı kişinin eylemlerinin birbirinden bağımsız suç oluşturması.

Gerçek kişi; bkz. Kişi.

a) Gerçek kişi tacir: Bir ticari (o işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimse (TK m. 14), b) Tüzel kişi tacir: Ticaret oortaklıklarıyla amacına ulaşmak için ticari bir işletme işleten dernekler ve kendi kuruluş yasaları gereğince özel hukuk hükümleri içerisinde yönetilmek veya ticari biçimde işletilmek üzere devlet, vilâyet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kuruluş ve kurumlardır (TK m. 18).

Uyuşmazlıkların çözümü için görevli, devlet tarafından atanan bağımsızlıkları ve teminatları Anayasa tarafından garanti edilen kimseler (Anayasa m. 132 vd).

Yargıç adayı; yargıçlık sınavını kazanıp, yargıçlık stajına başlayıp henüz yargıç olarak atanmamış kişi.

Yasalarda öngörülen durumlarda yargıcın bir (o uyuşmazlığın çözümü için görev yapmasının yasaklanması (HUMK m. 28, CMUK m. 21).

Yargıcın davaya tarafsız olarak bakamayacağı durumlarda, yargıcın taraflardan birinin veya yargıcın bizzat kendisi tarafından reddi (HUMK m. 29. CMUK m 23).