Hukuk Sözlüğü

Bkz. Ayıp davası.

(Sakatlı durum) : Bir malın sakatlık gibi hukuksal bir nedenle değerini veya maldan amaçlanan yararı giderme veya önemli biçimde azaltma duru· mu; bkz. Ayıba karşı tekeffül.

Müşterinin, satın aldığı malın sakat (ayıplı) olmasından ötürü, satım sözleşmesinin ortadan kaldırılmasını (feshini) veya değer eksikliği oranında, satım bedelinden indirim yapılmasını yahut satılan malın benzerli nesnelerden (misli eşyadan) olması durumunda, malın sakatsız olarak benzer eşyadan verilmesini…

Kararlaştırılan sürede başlamayan veya kararlaştırılmış yahut objektif olarak bulunması gereken özellikleri taşımayan, sözleşmeye aykırı hizmettir.

Ayıplı ifa, teslim edilen malın, yapılan işin veya sunulan hizmetin sözleşmede kararlaştırılan ya da objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımamasıdır. Ayıbın türü, sözleşme ilişkisi, tarafların sıfatı, inceleme ve bildirim yükümlülükleri ile seçimlik haklar uygulanacak kanuna göre değişir.

Tüketiciye teslim edildiğinde kararlaştırılmış örnek veya modele uygun olmayan ya da taşıması gereken özellikleri taşımadığı için sözleşmeye aykırı bulunan maldır.

Sakat bulunmayan; ayıpsız.

Ayırıcı boşanma; İslâm hukukunda boyle bir boşanma ile karısını boşayan erkek karısını, ancak yöntemine uygun biçimde Dir nikâhla alabilir.

Ayın; şey; nesne.

Bkz. Müessesatı hayriye.

Mala ilişkin; eşyaya bağlı.

Ayni hakların doğumuna, değişmesine veya ortadan kalkmasına yarayan sözleşmeler; borçlunun alacaklıdan bir şey almasiyle yapılan ve tamamlanan kişisel sözleşmeler. Örneğin, bağışlama.

Bir ayni hakkın değişmesi sonucunu doğuran hukuki işlem.

Ayni hakların doğumuna, değişmesine veya ortadan kalkmasına yarayan sözleşmeler; borçlunun alacaklıdan bir şey almasiyle yapılan ve tamamlanan kişisel sözleşmeler. Örneğin, bağışlama.

Mülkiyete ve ona yüküm yükletilmiş olmasına, bir yükümden kurtarılmasına, bir taşınmaz mal üzerinde ayni hakların ve bu haklardan do!'.jan bütün ayni istemlerin varolup olmadığının saptanmasına ilişkin dava; örneğin, müdahalenin men'lne (el atmanın önlenmesine) ilişkin dava, zilyetliğe ilişkin dava, rehinden doğan…

Taşınır veya taşınmaz üzerinde doğrudan doğruya egemenlik yetkisi veren ve herkese karşı ileri sürülebilen haklar

Kişisel hakların aksine olarak, eşya (nesne) üzerinde doğrudan doğruya mutlak egemenlik yetkisini veren ve herkese karşı ileri sürülebilen haklar (Bkz. MK m. 51 8 - 937); karş. Kişisel haklar.

Malvarlığına giren belirli bir nesne (şey, mal) ile sorumlu tutulmak (Bkz. MK m. 754, 763, 860).

Nakit değil, ayın (mal) olarak yapılan ödeme; örneğin, dıştan alınan bir borca karşılık, o ülkeye fındık, fıstık gibi şeylerle yapılan ödeme.

Nakit değil, ayın (mal) olarak konulan sermaye.