Hukuk Sözlüğü

Bkz. Arazi-i âmire, Kaynağın yönlendirdiği «arazi-i âmire» maddesi: Kendisinden herhangi bir biçimde yararlanılarak kullanılan arazi; karş. Arazi-i mevat ve arazi-i gamire.

Yasa, tüzük veya oyönetmeliklerde yazılı olan ve uyulması zorunlu olan kurallardır; kişilerin bu kuralları değiştirilmeleri (o sözkonusu değildir. Örneğin, Medeni Kanuna göre, evlenme resmi memur önünde olur; bu hükme uyulmayarak imam huzurunda yapılan evlenme mutlak butlanla sakattır. Emredici kurallara (uyulmamasının yaptırımı, geçersizlik, yokluk veya butlandır.

Rütbesi general ile aynı olan deniz subayı

Bkz. İta âmiri. Kaynağın yönlendirdiği «Ita amiri» maddesi: Devlet hizmetlerine ilişkin giderlerin geçici veya kesin biçimde ödenmesi hakkında muhasiplere yazılı emir ve izin veren kişi (Muhasebei Umumiye K.m. 10).

Kamu

Suç işlediği sanılan kişinin (yani, sanığın, maznunun) ceza yargı makamları önünde kovuşturulmasını o sağlamak üzere, kamu adına savcının açtığı dava (CM UK m. 147 vd).

Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri tarafından veya bunların gözetimi ve denetimi altında diğer kişilerce, kamunun genel ve ortak gereksinmelerini (sağlamak için yapılan ve kamuya dönük olan faaliyetlerin tümü olarak tanımlanabilecek, geniş ve değişken içerikli bir kavramdır.

Devlet örgütünü, devletin faaliyetlerini, yetki ve görevlerini, devletle kişi arasındaki ilişkileri (düzenleyen hukuk koludur. Özel hukukun karşıtı olarak kulianılmaktadır; ancak, günümüzde devletin yetki ve görevlerinin değişmesi yüzünden yeterli ve belirli bir terim olmaktan yavaş yavaş çıkmaya başlamıştır. Kamu hukukunun belli başlı alt bölümleri, anayasa hukuku, idare hukuku. ceza hukuku, yargılama hukukları, icra - iflâs hukuku, iş hukuku, devlet hukuku ve mali hukuktur.

Tamamiyle kamu yararlarının gerçekleşmesi için Ççalışan ve kamu erki kullanan, yasa ile veya yasanın verdiği açık yetki ile kurulan kamu (idare ve kurumlarıdır.

Kamu tüzel kişiliği.

Bkz. Kamu yönetimi.

Kural koyma, buyurma, kolluk ve silâh, parasal erk gibi devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin sahip oldukları erklerin tümü.

Bkz. Kamu düzeni. Kaynağın yönlendirdiği «kamu düzeni» maddesi: Amme intizami; kamunun (toplumun) her bakımdan genel çıkarlarını koruyucu hükümlerin tümü; bir ülkede kamu hizmetlerinin iyi yapılması, devletin güvenliğini ve düzenini ve …

Belirli toplumsal ilişkilerin yürüdüğü ortak ve karşılıklı itimat.

Kamunun gereksinmeleriyle veya ulusal birliğin, devletin gereksinmeleriyle ilgili olan ve bunları karşılayan, topluma, ulusa, devlete istifadeler sağlayan yarar; neyin kamu yararına olduğu, neyin olmadığının saptanması, bir noktada siyasal bir sorun olmakta ve bu nedenle, üzerinde tam anlaşma olanağı bulunmamaktadır.

En az bir yıldan beri faaliyette bulunan ve amaç ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyet sonuçları bakımından ülke çanında yararlı olduğuna kanaat getirilen dernek (Dernekler K.m. 48).

Amme intizami; kamunun (toplumun) her bakımdan genel çıkarlarını koruyucu hükümlerin tümü; bir ülkede kamu hizmetlerinin iyi yapılması, devletin güvenliğini ve düzenini ve bireyler arasındaki | ilişkilerde hukuku, huzuru ve ahlâk kurallarına uygunluğu sağlamaya yarayan kurum ve kuralların tümü.

Bkz. Kamu gelirleri. Kaynağın yönlendirdiği «kamu gelirleri» maddesi: (Vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, para ve vergi cezaları, mülk ve teşebbüs gelirleri, kamu borçlanmaları ve diğer gelirlerin tümü.

Bkz. Kamu yararı.

Bkz. Tapuya itimat ilkesi. Kaynağın yönlendirdiği «tapuya itimat İlkesi» maddesi: Tapu Sicilindeki (kütüğündeki) kayıtlara dayanılarak geçerli hak sahibi olunabileceği ilkesi; tapu kütüğündeki kayda iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya di…