Hukuk Sözlüğü

Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmede, diğer tarafın ödeme güçsüzlüğü nedeniyle alacağı tehlikeye düşen kişinin, karşı edim güvenceye alınana kadar kendi edimini yerine getirmekten kaçınabilmesidir.

Yargılama veya takip giderlerini, kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zorlaştırmadan karşılayamayan kişinin, kanuni şartlarla adli yardım olanaklarından yararlanmak için mahkemeye başvurmasıdır.

İlgili yönetmelik kapsamında: Arabuluculuğa başvuranları bilgilendirmek, arabulucuları görevlendirmek ve kanunla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere Bakanlıkça adliyelerde kurulan birimi,

Alacaklının borçludan bir edimin yerine getirilmesini istemesine olanak veren haktır.

Yargılamanın yürütülmesi veya geçici hukuki koruma gibi konularda verilen, davayı nihai olarak sona erdirmeyen karardır.

İlgili yönetmelik kapsamında: Arabuluculukla ilgili tüm iş ve işlemlerin elektronik ortamda yapılmasını sağlayan bilişim sistemini,

Arabuluculuk, uyuşmazlığın taraflarının, uzmanlık eğitimi almış tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin yönettiği görüşmelerle kendi çözümlerini üretmeye çalıştığı bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabulucu bağlayıcı bir karar vermez; tarafların iletişimini kolaylaştırır ve 6325 sayılı Kanuna göre taraflar çözüm üretemezse öneri de getirebilir. Kural olarak isteğe bağlıdır; ancak bazı iş, ticari, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

İlgili yönetmelik kapsamında: Arabulucunun işlerini yürüttüğü yeri,

İlgili yönetmelik kapsamında: Arabuluculuk eğitimi verme izni alan eğitim kuruluşlarının kaydedildiği sicili,

Kararlaştırılan sürede başlamayan veya kararlaştırılmış yahut objektif olarak bulunması gereken özellikleri taşımayan, sözleşmeye aykırı hizmettir.

Ayıplı ifa, teslim edilen malın, yapılan işin veya sunulan hizmetin sözleşmede kararlaştırılan ya da objektif olarak taşıması gereken özellikleri taşımamasıdır. Ayıbın türü, sözleşme ilişkisi, tarafların sıfatı, inceleme ve bildirim yükümlülükleri ile seçimlik haklar uygulanacak kanuna göre değişir.

Tüketiciye teslim edildiğinde kararlaştırılmış örnek veya modele uygun olmayan ya da taşıması gereken özellikleri taşımadığı için sözleşmeye aykırı bulunan maldır.

Bilirkişi, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren konularda mahkemeye görüş sunan kişidir. Bilirkişi hâkimin yerine geçmez, hukukî nitelendirme yapamaz ve uyuşmazlığın sonucuna karar veremez. Rapor, diğer delillerle birlikte mahkeme tarafından değerlendirilir.

Alacaklıya belirli bir edimin yerine getirilmesini isteme hakkı, borçluya da bu edimi ifa yükümlülüğü veren hukuki ilişkidir.

Niteliği ve amacı bozulmadan kısım kısım yerine getirilmeye elverişli edimdir.

Niteliği veya amacı korunarak kısımlar hâlinde yerine getirilemeyen borç konusudur.

Davalının savunma vakıalarını, delillerini, hukuki sebeplerini ve talep sonucunu mahkemeye sunduğu dilekçedir.

Ceza koşulu, borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde borçlunun ödemeyi üstlendiği önceden belirlenmiş edimdir. Geçerli ceza koşulunun talebi için zararın doğmuş olması gerekmez; bu kurum ifayı güvence altına alır. Türü, asıl borçla ilişkisi, kusur, aşırılık ve özel ticaret hükümleri somut olayda incelenir.

Tarafların yargılamadaki iddia, savunma ve delillerden haberdar olup bunlar hakkında açıklama ve ispat imkânına sahip olduğu yargılama anlayışıdır.

Dava, bir hakkın korunması veya bir uyuşmazlığın çözülmesi için mahkemeden hukukî koruma istenmesi ve bu istemle başlayan yargılamadır. Hukuk yargılamasında dava, dava dilekçesinin mahkemeye kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Talebin niteliğine göre eda, tespit veya inşaî dava açılabilir; mahkemenin esasa girebilmesi için yargı yolu, görev, taraf ehliyeti ve hukukî yarar gibi dava şartlarının bulunması gerekir.