HUKUK SÖZLÜĞÜ
Kripto varlık
Kripto varlık, dağıtık defter (örneğin blokzincir) veya benzeri bir teknolojiyle elektronik ortamda oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden dağıtılan ve bir değer ya da hak ifade edebilen maddi olmayan varlıktır. Tanım, 2024 yılında 7518 sayılı Kanunla Sermaye Piyasası Kanununa eklenmiştir. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları Sermaye Piyasası Kurulunun iznine ve denetimine tabidir; Merkez Bankası düzenlemesine göre kripto varlıklar ödemelerde doğrudan veya dolaylı olarak kullanılamaz.
Kapsam
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m. 3/1-bb kripto varlığı tanımlar; aynı fıkra kripto varlık hizmet sağlayıcıyı (cc), kripto varlık saklama hizmetini (çç) ve platformu (dd) da tanımlar. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kurulması ve faaliyete başlaması Kurulun iznine bağlıdır (m. 35/B/1); izinsiz faaliyet m. 109/A'da suç olarak düzenlenmiştir. Kanun, sermaye piyasası araçlarına özgü haklar sağlayan kripto varlıklar ile platformlarda işlem gören kripto varlıklar dışındaki kripto varlıklara uygulanmaz (m. 35/B/8). Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmeliği ise kripto varlıkların ödemelerde doğrudan veya dolaylı olarak kullanılmasını ve buna yönelik hizmet sunulmasını yasaklar (m. 3).
Uygulamadaki önemi
Platformlarla müşteriler arasındaki uyuşmazlıklar genel hükümlere tabidir; listelenme veya faaliyet izni, işlemlerin kamu güvencesinde olduğu anlamına gelmez ve kripto varlıklar yatırımcı tazmin hükümlerinden yararlanmaz (m. 35/C/2, 4). Müşteri varlıklarının müşterinin kendi cüzdanında bulundurulması esastır; bankalarda saklanan kripto varlıklar mevduat sigortası kapsamında değildir (m. 35/C/6). Müşterilere ait nakit ve kripto varlıklar hizmet sağlayıcının malvarlığından ayrıdır ve onun borçları için haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez (m. 35/C/7).
Karıştırılan kavramlar
Kripto varlık elektronik para değildir: elektronik para, yatırılan fon karşılığında ihraç edilen ve 6493 sayılı Kanuna tabi parasal değerdir; Merkez Bankası yönetmeliği ise kripto varlığı itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilmeyen varlık olarak tanımlar. Uygulamadaki token ve coin gibi adlandırmalar SPKn'de ayrı kategoriler değildir; nitelendirmede adın değil, varlığın kanundaki tanımı karşılayıp karşılamadığı esas alınır. Sermaye piyasası araçlarına özgü haklar sağlayan kripto varlıklar için Kurul ayrıca düzenleme yapabilir (m. 35/B/6).
Kaynaklar ve kapsam
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu · m. 3/1-bb, cc, çç, dd; m. 35/B, 35/C, 109/A(erişim: 24 Eylül 2026)
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi — Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik · m. 3, 4(erişim: 24 Eylül 2026)
Açıklama genel bilgilendirme içindir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.