Ekonomik ve Kurumsal Ceza Hukuku

Kabahatler, İdari Para Cezaları ve İdari Yaptırımlara İtiraz

Bir fiil suç oluşturmasa dahi kabahat veya özel kanunda düzenlenen idari ihlal niteliğinde olabilir. İdari para cezası, mülkiyetin kamuya geçirilmesi, faaliyetin durdurulması, ruhsat veya izinle bağlantılı yaptırımlarda görevli başvuru mercii ve süre, yaptırımı düzenleyen özel kanuna göre değişebilir.

Bu kapsamda değerlendirilen işlemler:

• Kabahatler Kanunu ve özel kanunlar kapsamında uygulanan idari para cezaları
• Mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve bağlantılı idari tedbirler
• Tutanak, tebligat, yetki, gerekçe ve delil yönünden hukukî inceleme
• Sulh ceza hâkimliği veya özel kanunun gösterdiği idari ya da yargısal makama başvuru
• Ceza soruşturması ile idari yaptırımın aynı fiilden doğduğu durumların ayrıştırılması
• Ruhsat, faaliyet, meslek veya şirket üzerindeki bağlantılı sonuçların ilgili çalışma alanıyla birlikte değerlendirilmesi

Her idari para cezasına karşı aynı makama ve aynı sürede başvurulmaz. Karar ve tebligat incelenmeden genel bir başvuru yolu varsayılmamalıdır.

Ekonomik, Mali ve Kurumsal Ceza Hukuku

• Zimmet, irtikâp, rüşvet ve görevi kötüye kullanma
• İhaleye veya edimin ifasına fesat karıştırma
• Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama
• Tefecilik ve ekonomik çıkar amaçlı suç iddiaları
• Bankacılık, sermaye piyasası, sigortacılık ve ödeme sistemleriyle bağlantılı suçlar
• Şirket yöneticisi, temsilci, çalışan ve fiilî yönetici sorumluluğu
• Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri
• Şirket içi inceleme, belge muhafazası ve ceza riski değerlendirmesi
• Ticari defter, muhasebe kaydı, banka hareketi ve elektronik kayıtların incelenmesi
• Malvarlığına elkoyma, kayyım ve müsadere tedbirleri

Kurumsal ceza dosyalarında aynı olay ticaret, iş, vergi, idare ve tazminat hukuku sonuçları da doğurabilir. Her süreç kendi görevli makamı ve ispat ölçüsü içinde, birbiri üzerindeki etkileri gözetilerek yürütülmelidir.

Kamu Görevlileri Hakkındaki Ceza Soruşturmaları ve Soruşturma İzni Süreçleri

• 4483 sayılı Kanun kapsamında soruşturma izni verilmesi veya verilmemesi kararları
• Soruşturma izni kararlarına karşı görevli mercie itiraz
• Kamu görevlileri hakkındaki özel soruşturma ve kovuşturma usulleri
• Görev suçu ile kişisel suç ayrımının değerlendirilmesi
• Zimmet, irtikâp, rüşvet, görevi kötüye kullanma ve ihaleye fesat karıştırma iddiaları
• 3628 sayılı Kanun kapsamında mal bildirimi ve haksız mal edinme iddiaları
• Ceza soruşturması ile disiplin soruşturmasının birbirinden ayrılması ve birlikte doğurabileceği sonuçlar
• Memuriyet, görevden uzaklaştırma, ruhsat ve diğer idari sonuçların değerlendirilmesi

Soruşturma izni, ceza soruşturması ve disiplin soruşturması aynı hukukî süreç değildir. Görevli merci, itiraz yolu ve süre; kişinin statüsü, isnat edilen fiil ve fiilin görevle bağlantısına göre ayrıca belirlenmelidir.

Vergi Suçları ve Kaçakçılık Davaları

• Vergi Usul Kanunu kapsamındaki kaçakçılık suçları
• Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge iddiaları
• Defter ve belgelerin ibraz edilmemesi, gizlenmesi veya tahrifi iddiaları
• Vergi tekniği ve vergi inceleme raporlarının ceza dosyasındaki etkisi
• 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar
• Gümrük, ithalat, ihracat, akaryakıt, tütün, alkol ve eşya kaçakçılığı iddiaları
• Arama, elkoyma, tasfiye ve müsadere işlemleri
• Etkin pişmanlık, ödeme ve idari süreçlerin ceza sorumluluğuna etkisi
• Vergi veya gümrük idaresindeki uyuşmazlık ile ceza yargılamasının ayrıştırılması

Fikrî ve Sınai Haklara Karşı Suçlar

• Marka hakkına tecavüz ve taklit ürün iddiaları
• Telif hakkı ve bağlantılı hakların ihlalinden doğan ceza soruşturmaları
• İnternet sitesi, sosyal medya ve çevrim içi satış platformları üzerinden gerçekleştirilen ihlal iddiaları
• Arama, elkoyma, toplatma, muhafaza, imha ve müsadere işlemleri
• Ürün, ambalaj, etiket, fatura, gümrük ve satış kayıtlarının incelenmesi
• Hak sahipliği, lisans, izin, ticari kullanım ve kast unsurlarının değerlendirilmesi
• Ceza soruşturması ile hukuk, gümrük ve haksız rekabet süreçlerinin ayrıştırılması

Çevre, İmar, Orman ve Sektörel Mevzuattan Doğan Suçlar

• İmar kirliliğine neden olma
• Çevrenin kasten veya taksirle kirletilmesi
• Orman, kıyı, maden, enerji ve kültür varlığı mevzuatından doğan ceza soruşturmaları
• Ruhsat, lisans ve izin koşullarına aykırılığın ceza hukuku boyutu
• İşletme, tesis, şantiye veya taşınmazla bağlantılı teknik tespitler
• İdari yaptırım ile ceza soruşturmasının birbirinden ayrılması
• Gerçek kişi, şirket yöneticisi ve tüzel kişi hakkında uygulanabilecek sonuçlar

Ruhsat iptali veya genel idari para cezası uyuşmazlığı ceza davası değildir. Bu işlemler, ceza soruşturmasıyla bağlantılı yönleri gösterildikten sonra ilgili idare, vergi veya diğer çalışma alanına yönlendirilmelidir.

İcra Ceza Mahkemelerinde Görülen Davalar ve Tazyik Hapsi Süreçleri

• İcra emrine bağlı ödeme taahhüdünün ihlali iddiası
• Nafaka kararının gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle şikâyet
• Alacaklıyı zarara uğratmak amacıyla malvarlığını azaltma veya gerçeğe aykırı beyanda bulunma iddiaları
• Ticareti terk hükümlerine aykırılık
• Sermaye şirketlerinin kanuni koşullarda iflasını istememe iddiaları
• Mal beyanına ilişkin yükümlülükler ve bunlara bağlanan yaptırımlar
• İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki şikâyet, savunma, duruşma ve delil işlemleri
• Disiplin veya tazyik hapsi kararlarının infazı, kaldırılması ve kanun yolu başvuruları
• Karşılıksız çekle bağlantılı ceza sorumluluğu ve çek düzenleme yasağı işlemleri

İcra ceza dosyalarında şikâyet hakkı, hak düşürücü süre, yetkili mahkeme, usulüne uygun tebligat, ödeme veya taahhüt koşulları dosyanın sonucunu doğrudan etkileyebilir. Tazyik hapsi ve disiplin hapsi, klasik anlamda hapis cezasıyla aynı hukukî rejime tabi değildir; kararın niteliği ve özel kanundaki başvuru yolu ayrıca incelenmelidir.

Askerî Ceza ve Disiplin Süreçleri

• 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu kapsamındaki suç iddiaları
• Firar, izin tecavüzü, emre itaatsizlik ve askerî hizmetle bağlantılı suçlar
• 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu kapsamındaki disiplin işlemleri
• Savunma hakkı, disiplin soruşturması ve disiplin cezası
• Ceza soruşturması ile idari disiplin sürecinin ayrıştırılması
• Görevli adli veya idari yargı merciinin belirlenmesi
• Kanun yolu ve idari dava sürelerinin ayrı ayrı incelenmesi