Aile İkamet İzni: Başvuru Şartları, Gerekli Belgeler ve Ret Kararına Karşı Haklar

Aile ikamet izni nedir, hangi hakları sağlar?

Aile ikamet izni, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 34–37. maddelerinde düzenlenir. Günlük kullanımda “aile oturum izni” denilmesi aynı izin türünü ifade eder. İznin amacı, kanunun tanımladığı destekleyici ile yabancı eş ve çocukların Türkiye’de birlikte yaşamasını belirli şartlar altında mümkün kılmaktır. Destekleyici, başvuranın masraflarını üstlenen herhangi bir kişi değildir; kanunda belirtilen statülerden birine sahip olması ve ilgili yükümlülükleri karşılaması gerekir. [1]

Başvuru sahibi ile destekleyici farklı hukuki konumlardadır. Örneğin Türk vatandaşı eşin Türkiye’de yaşama hakkı, yabancı eşe kendiliğinden aynı statüyü kazandırmaz. Çocuğun Türk vatandaşlığına sahip olup olmadığı da önce belirlenmelidir; Türk vatandaşı çocuk için yabancılara özgü ikamet izni başvurusu yapılmaz. Yabancı eş ve yabancı çocukların başvuruları ise kendi kimlikleri ve kişisel koşulları üzerinden yürütülür. [1][6]

İkamet izni ile vize arasındaki fark

Vize veya vize muafiyeti, Türkiye’ye giriş ve belirli süreli kalış rejimiyle; ikamet izni ise kanuni şartlarla Türkiye’de daha uzun süre kalmayla ilgilidir. Evlilik belgesi veya e-İkamet formunun bulunması, tek başına bütün giriş ve kalış sorunlarını çözmez. Pasaportun geçerliliği, yasal kalış süresi, varsa ihlal, giriş yasağı veya başka idari kararlar birlikte incelenmelidir. [1][4]

Aile ikamet izni çalışma hakkı verir mi?

Aile ikamet izni, tek başına bir çalışma izni değildir. Yabancının Türkiye’de çalışabilmesi için çalışma izni veya kanuni bir muafiyet gibi uygun hukuki dayanak ayrıca değerlendirilmelidir. Buna karşılık geçerli çalışma izninin ikamet bakımından doğurduğu sonuç ile aile üyesinin çalışma hakkı aynı konu değildir. Destekleyicinin çalışabilmesi, yabancı eşin de otomatik olarak çalışabileceği anlamına gelmez. [1]

Çalışma planı bulunan yabancıların aile ikametinden ayrı olarak çalışma izni ve yabancı personel hukuku çerçevesindeki koşulları değerlendirmesi gerekir.

Kimler aile ikamet izni alabilir?

Başvuruda önce destekleyicinin statüsü, ardından başvuranla arasındaki aile bağı belirlenir. Yalnız “Türkiye’de yakınım var” açıklaması, hangi izin türünün uygun olduğunu göstermeye yetmez. Kanunun aile ikameti için tanımladığı kişi grupları, sosyal hayattaki geniş aile kavramından daha dardır. [1]

Eş bakımından evlilik ve yaş şartları

Başvuran eş ile destekleyici arasındaki evliliğin hukuken geçerli olması ve evlilik bağının belgelenmesi gerekir. Yabancı makamlarca düzenlenmiş evlilik belgesinin Türkiye’de kullanılabilirliği; belgenin türü, tasdik veya apostil rejimi ve Türkçe tercümesiyle birlikte değerlendirilir. Yalnız düğün fotoğrafı, birlikte çekilmiş görüntü veya nişanlılık ilişkisi evlilik belgesinin yerine geçmez. [1][2][3]

Aile ikameti başvurusunda eşlerin on sekiz yaşını doldurmuş olması aranır. İzin almak amacıyla yapılmış evlilikler ayrıca denetlenebilir. Bu denetimin varlığı, her yabancı evliliğinin muvazaalı olduğu anlamına gelmez; idari değerlendirme somut olay ve delillere dayanmalıdır. [1]

Çocuk bakımından soybağı, velayet ve muvafakat

Çocuğun başvurusunda doğum belgesi, aile bağını gösteren kayıtlar ve gerektiğinde velayet kararı önem taşır. Çocuğun anne ve babasının evli olmaması, boşanması, ebeveynlerden birinin başka ülkede yaşaması veya vefat etmesi hâllerinde aynı belge listesi otomatik olarak uygulanmaz. Hangi ebeveynin hangi konuda yetkili olduğu ve diğer ebeveynin muvafakatinin gerekip gerekmediği somutlaştırılmalıdır. [1][2][3]

Eşin önceki ilişkisinden olan çocuk

Kanun, yalnız destekleyicinin öz çocuğunu değil, eşinin kanunda belirtilen nitelikteki çocuğunu da kapsar. Bununla birlikte eşin Türkiye’de ikamet etmesi, çocuk üzerinde velayet veya yurt dışına çıkarma yetkisini kendiliğinden kanıtlamaz. Çocuğun kendi pasaportu, soybağı belgeleri, velayet durumu ve muvafakat koşulları birlikte kontrol edilmelidir. [1][3]

Ergin fakat bağımlı çocuk

On sekiz yaşını doldurmuş her çocuk aile ikameti kapsamına otomatik olarak girmez. Kanunun bağımlı çocuk düzenlemesinden yararlanılacaksa bağımlılığın niteliği ve buna ilişkin belgeler ortaya konulmalıdır. Yalnız aynı evde yaşama veya ebeveynden düzenli para alma olgularından her dosyada kesin uygunluk sonucu çıkarılamaz. Başvurunun dayanağı ile sunulan tıbbi, sosyal veya diğer ilgili belgeler arasında açık bağ kurulmalıdır. [1][2][3]

Anne, baba, kardeş ve diğer yakınlar

Anne, baba, kardeş veya diğer akrabalar, yalnız bu yakınlık nedeniyle aile ikamet izninin eş ve çocuk kapsamına dahil olmaz. Bu kişilerin Türkiye’de kalış amacı ve kişisel durumuna uygun başka bir ikamet türü bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. Aile ikameti yerine yanlış izin türüne başvurmak, eksik belge sunmaktan farklı bir hukuki sorundur. [1]

Birden fazla eş bulunan durumlar

Vatandaşı olunan ülkenin hukukuna göre birden fazla eşle evlilik hâlinde, eşlerden yalnız birine aile ikamet izni verilebilir. Diğer eşlerden olan çocuklar ise kanundaki koşullar çerçevesinde aile ikametine konu olabilir. Bu düzenleme, Türkiye’de birden fazla eşle evliliğin genel olarak tanındığı veya bütün eşlerin aynı izinle kalabileceği şeklinde yorumlanamaz. [1]

Destekleyicinin sağlaması gereken şartlar

Destekleyicinin statüsü ile gelir, sağlık sigortası, barınma, adres ve adli sicil şartları birbirinden ayrı değerlendirilir. Bir belgenin sunulması, o belgenin kanundaki şartı gerçekten karşıladığı anlamına gelmeyebilir. Buna karşılık aynı şartın, destekleyicinin statüsüne göre farklı belgelerle ispatlanması mümkün olabilir. [1][2][3]

Gelir şartı nasıl değerlendirilir

Kanunda, toplam gelirin asgari ücretten az olmaması ve destekleyici dahil ailedeki kişi başına düşen tutarın asgari ücretin üçte birinden az olmaması ölçütleri birlikte yer alır. Bu nedenle yalnız toplam gelir veya yalnız kişi başına gelir üzerinden yapılan değerlendirme eksik kalabilir. Ailede hesaba katılacak kişiler, gelir kaynağı ve başvuru tarihindeki geçerli tutar birlikte belirlenmelidir. [1]

Örnek: İlgili hesapta esas alınan aylık asgari ücret tutarını “A” ve kişi sayısını dört kabul edersek, kişi başına A/3 ölçütünü sağlayan toplam tutar 4A/3 olur. Bu örnek güncel TL tutarı veya kesin başvuru sonucu vermez; iki koşulun neden birlikte incelendiğini gösterir. Gelirin belgelendirilme yöntemi de ayrıca önemlidir.

Türk vatandaşı destekleyici için belge farkı

Güncel e-İkamet aile ikameti belge listesinde, destekleyicinin Türk vatandaşı olması hâlinde gelir konusunda yazılı beyanın yeterli görüldüğü belirtilmektedir. Bu belge kolaylığı, gelir koşulunun bütün içeriğiyle kaldırıldığı şeklinde okunmamalıdır. Yabancı destekleyicinin hangi gelir belgesini sunacağı ile Türk vatandaşı destekleyici için öngörülen yöntem birbirine karıştırılmamalıdır. [3]

Gelirin kaynağı ve sürekliliği

Ücret, emeklilik, ticari faaliyet veya diğer gelirler bakımından sunulan belgenin kime ait olduğu, hangi dönemi kapsadığı ve doğrulanabilirliği önemlidir. Tek seferlik bir hesap hareketi ile düzenli gelir aynı şey değildir. İdarenin istediği belgeye karşı yalnız ilgisiz banka çıktıları sunmak yerine, gelirin hukuki kaynağı ve başvuran aileyle bağlantısı açıkça gösterilmelidir. [2][3]

Sağlık sigortası ve aile kapsamı

Destekleyicinin bütün aile fertlerini kapsayan sağlık sigortası bulunması kanuni şartlardan biridir. SGK güvencesi, ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri veya uygun özel sağlık sigortası gibi imkânlar, kişinin statüsüne ve ilgili belgelere göre değerlendirilir. Sigortalı olmak ile başvuran eş ve çocuğun bu kapsamdan fiilen yararlanabilmesi aynı soru değildir. [1][3]

Poliçe veya provizyon belgesindeki kişi, kapsam ve geçerlilik tarihleri kontrol edilmelidir. Başvuru süresini karşılamayan, yanlış kişi adına düzenlenmiş veya gerekli aile üyesini kapsamayan belge, yalnız “sigorta var” denilerek yeterli kabul edilmemelidir. Muafiyet veya özel durum iddiası varsa bunun resmî dayanağı ayrıca gösterilmelidir. [3]

Barınma koşulları ve adres kaydı

Destekleyicinin aile nüfusuna uygun barınma koşullarına sahip olması ve adres kayıt sisteminde kaydının bulunması gerekir. Konutun mutlaka destekleyicinin mülkiyetinde olması şart değildir; ancak kira, mülkiyet veya başka bir konaklama ilişkisinin gerekli belgelerle açıklanması gerekir. Adreste kayıtlı olmak ile fiilen o adreste yaşamak arasında çelişki varsa bu durum araştırılabilir. [1][2][3]

Adres değişikliği, başka ilde yaşama, aynı konutta başka kişilerin kaydı ve konutun başvuru bakımından kullanılabilirliği ayrı konulardır. Yalnız e-İkamet formuna adres yazılması, nüfus ve adres kayıt işlemlerinin tamamlandığı anlamına gelmez. Başvuru ve değişiklik bildirimleri için kişinin bağlı olduğu ilde geçerli resmî işlem akışı izlenmelidir. [4][3]

Adli sicil ve aile düzenine karşı suçlar

Destekleyicinin, başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan birinden hüküm giymediğini adli sicil kaydıyla belgelendirmesi aranır. Kanundaki bu ölçüt, bütün suç türleri veya her soruşturma kaydı için aynı otomatik sonucu doğuran genel bir ifade değildir. Belgenin kapsamı, hangi ülke makamından alınması gerektiği ve varsa tercüme/tasdik şartları güncel listeye göre kontrol edilmelidir. [1][3]

Bir yıllık ikamet koşulu ve istisnalar

Kanunda destekleyicinin Türkiye’de en az bir yıldır ikamet izniyle kalması koşulu bulunur; ancak bu koşulun istisnaları vardır. Bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni veya çalışma izni bulunanlar, 5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamındakiler ve Türk vatandaşlarıyla evli yabancılar bakımından 6458 sayılı Kanun’un 35/2. maddesi uyarınca bir yıllık ikamet koşulu aranmaz. Türk vatandaşı destekleyiciden, yabancılara özgü bir ikamet izniyle bir yıl kalmış olması isteneceği sonucu çıkarılamaz. [1][2]

Mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri bakımından da destekleyici koşullarına ilişkin özel düzenleme vardır: Türkiye’de bulunan bu kişilerde, 35. maddenin birinci fıkrasındaki şartlar aranmayabilir. Bu ifade her dosyada bütün şartların kendiliğinden kaldırıldığı anlamına gelmez. Destekleyicinin statüsü ve hangi hükmün uygulanacağı dosyada açıkça gösterilmelidir. [1]

Aile ikamet izni için gerekli belgeler

Belge hazırlığı başvuranın yaşı, aile bağı, destekleyicinin vatandaşlığı ve statüsü, ilk başvuru veya uzatma yapılması gibi özelliklere göre değişir. İnternetteki tek bir genel liste, e-İkamet sisteminin kişiye özgü oluşturduğu liste ve ilgili resmî açıklamalarla karşılaştırılmadan yeterli kabul edilmemelidir. Güncel aile ikameti listesi, eski tarihli genel ikamet broşürlerinden farklı ayrıntılar içerebilir. [3][4]

Pasaportun geçerliliği ve kimlik uyumu

İkamet izni başvurusunda pasaport veya yerine geçen belgenin geçerliliği kontrol edilir. Pasaport veya yerine geçen belge, talep edilen ikamet izni süresinden en az altmış gün daha uzun süre geçerli olmalıdır. Pasaport yenilenmişse eski ve yeni kimlik bilgilerinin, mevcut ikamet kaydıyla ilişkisi kurulmalıdır. İsim, soyadı, doğum tarihi veya farklı alfabelerden çevrim nedeniyle oluşan uyumsuzluklar özellikle evlilik ve çocuk belgelerinde açıklanmalıdır. [1][3]

Fotoğraf sayısı: güncel aile listesi esas alınmalıdır

28 Ekim 2026 tarihinde erişilen güncel e-İkamet aile ikameti belge listesinde başvuran için iki, destekleyici için bir biyometrik fotoğraf belirtilmektedir. Bazı eski genel belgelerde farklı sayılar bulunması, başvurunun güncel listeyle hazırlanmasını önemli kılar. Sistemden alınan kişiye özel listenin ve randevuya ilişkin resmî bildirimin kontrol edilmesi gerekir. [3]

Yabancı belgelerde apostil, tasdik ve tercüme

Yabancı ülkede düzenlenen evlilik, doğum, velayet, ölüm veya adli sicil belgesinin Türkiye’de kullanılabilmesi için hangi doğrulama yönteminin uygulanacağı belirlenmelidir. Apostil, belgenin bütün maddi içeriğinin doğru olduğuna ilişkin genel bir garanti değildir; ilgili resmî imza ve belge düzenleme yetkisinin tasdiki işleviyle değerlendirilir. Apostil rejimi uygulanmıyorsa gerekli konsolosluk veya diğer tasdik zinciri araştırılır. [2][3]

Türkçe tercüme ve noter işlemleri, belgenin aslına ilişkin tasdik ihtiyacının yerine kendiliğinden geçmez. Uluslararası sözleşme veya çok dilli belge nedeniyle farklı bir uygulama bulunabilir. Bu nedenle “yurt dışından gelen her belge yalnız tercüme edilir” veya “bütün belgelerde mutlaka aynı tasdik sırası vardır” biçimindeki genel listelerle hareket edilmemelidir. [3]

Temsil ve yabancı belge hazırlığı için vekâletname, konsolosluk ve apostil işlemleri rehberi de incelenebilir.

Çocuk başvurusunda eksik belgeyi doğru belirlemek

Velayet kararı ile diğer ebeveynin muvafakati aynı belge değildir. Yabancı bir velayet kararının Türkiye’de hangi işlem için kullanılacağı, kararın kesinleşmesi ve gerektiğinde tanıma gibi meseleler ayrıca incelenmelidir. Ebeveynin vefatı hâlinde ölüm belgesi; soybağının kurulmadığı veya tartışmalı olduğu durumlarda farklı aile hukuku belgeleri gündeme gelebilir. Bir belgenin bulunmaması, ilgisiz başka bir belgeyle giderilmiş sayılmamalıdır. [2][3]

Aile ikamet izni başvurusu nasıl yapılır?

Başvuru akışı, resmî e-İkamet sistemi üzerinden başvuru türünün seçilmesi, bilgilerin doldurulması, kişiye özgü belgelerin hazırlanması ve yetkili il göç idaresindeki işlemlerle yürütülür. Başvuran ile destekleyicinin görevleri birbirinden ayrılmalıdır. Bir aile için işlem yapılması, bütün kişiler adına tek form veya tek kart düzenleneceği anlamına gelmez. [4][3]

İlk başvuru, uzatma ve geçişi ayırın

İlk başvuru, mevcut iznin uzatılması ve başka ikamet türünden aile ikametine geçiş farklı işlem seçenekleridir. Yanlış türün seçilmesi, yalnız başlıktaki bir yazım hatası değildir; gerekli belgeleri, inceleme kapsamını ve başvuru akışını etkileyebilir. Mevcut izin, kalış süresi, evlilik tarihi ve kişinin bulunduğu yer birlikte değerlendirilerek doğru işlem belirlenmelidir. [1][2][4]

Bilgileri belgeyle karşılaştırarak girin

Ad, soyad, uyruk, pasaport numarası, aile durumu ve adres bilgileri belgelerle uyumlu olmalıdır. Destekleyici ile başvuranın telefon veya e-posta bilgileri karıştırılmamalıdır. Sistem kaydı, randevu bilgisi ve başvuru numarası saklanmalı; eksiklik veya ek belge bildirimleri izlenmelidir. Başvuruyu bir temsilcinin hazırlaması, başvuranın kendi bilgilerini kontrol etme ihtiyacını ortadan kaldırmaz. [4][3]

Randevu, asıl belgeler ve şahsen yapılacak işlemler

Başvuru dosyasındaki kopyalar, gerektiğinde asıl belgelerle karşılaştırılır. Destekleyicinin hazır bulunması, başvuranın veya çocuğun şahsen yapılacak işlemleri ve biyometrik veri alınması gibi konular güncel resmî akışa göre planlanmalıdır. Güncel aile belge listesi destekleyicinin başvuruda hazır bulunmasını ister. Avukat aracılığıyla işlem yürütülmesi, kanunen kişinin kendisinin yerine getirmesi gereken bütün işlemlerin ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yönetmelikte vize ve ikamet başvurularında on iki yaşından küçüklerden parmak izi alınmaması düzenlenmiştir. [2][3][4]

Noter üzerinden dosya teslimi seçeneği

YİMER’in güncel açıklamasında, dosyanın başvuru yapılan ildeki notere randevu tarihinden önce teslim edilebilmesi de belirtilir. Bu isteğe bağlı bir dosya iletim yoludur; izin kararını noter vermez. Her başvuranın notere gitmesinin zorunlu olduğu veya kişisel işlem gereğinin her durumda kaldırıldığı düşünülmemelidir. Başvuru türüne uygun güncel işlem akışı izlenmelidir. [10]

UETS ve tebligatın takibi

UETS, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi’dir. Güncel resmî uygulamada uzatma ve geçiş başvurularında elektronik tebligat adresine ilişkin belge istenmektedir; on sekiz yaşından küçükler bakımından ayrı UETS adresi aranmadığı açıklanmıştır. Bu uygulama bütün ilk başvurular için aynı koşul varmış gibi genişletilmemelidir. Başvuru türüne uygun güncel belge listesi kontrol edilmelidir. [5][3]

Elektronik adres oluşturulması, gelen tebligatların düzenli kontrol edilmesini gerektirir. Bilgilendirme SMS’i, e-posta, kartın posta durumu ve hukuki tebligat aynı işlem değildir. 7201 sayılı Kanun’a göre elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. SMS veya e-posta bilgilendirmesinin gelmemesi ya da geç gelmesi bu sonucu ortadan kaldırmaz. Süre hesabında UETS kayıtları ve ilgili tebliğ tarihi esas alınmalıdır. [9][8]

Bildirimlerin izlenmesine ilişkin ayrıntılar UETS, tebligat ve başvuru takibi rehberinde ele alınmaktadır.

Harç ve kart bedeli

İkamet izni harcı ile ikamet belgesi/kart bedeli farklı kalemlerdir. Tutar ve muafiyetler; uyruk, izin süresi, karşılıklılık ve ilgili düzenlemelere göre değişebilir. Özel sağlık sigortası, tercüme, noter ve belge tasdik giderleri de bu kamu ödemelerinden ayrıdır. Bu nedenle bütün aileler için tek bir toplam ücret açıklamak doğru değildir. Başvuru günündeki resmî hesap ve ödeme kanalı esas alınmalıdır. [3][4]

Göç İdaresinin 2026 tablosunda ikamet izin belgesi/kart bedeli 964 TL olarak açıklanmıştır. Bu yalnız belge bedelidir; uyruk ve süreye göre hesaplanan ikamet harcı, gerektiğinde vize harcı ve diğer masrafların toplamı değildir. Harç muafiyetinin kart bedeli bakımından aynı sonucu doğurup doğurmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. [11][3]

Başvurudan sonra bekleme, eksik evrak ve seyahat

Eksik evrak her durumda doğrudan ret değildir

Başvuruda eksik veya tamamlayıcı bilgi ve belge istenmesi hâlinde, yönetmelikte bunların bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde sunulması düzenlenir. Tamamlanmayan başvurunun işlemden kaldırılması ile gerekli maddi şartlar sağlanmadığı için başvurunun reddedilmesi aynı işlem değildir. İstenen belgenin adı, bildirimin tarihi, verilen süre ve belgenin teslim edildiğini gösteren kayıt saklanmalıdır. [2]

Örneğin mevcut sigortanın belgesi eksikse bunun tamamlanması ile başvuranı kapsamayan bir poliçenin yenilenmesi farklı ihtiyaçlardır. Eksikliğin giderildiği varsayılmamalı; sunulan belgenin talep edilen konuya cevap verip vermediği kontrol edilmelidir. Gerçeğe aykırı belge veya beyan ise basit eksik evrak sorunu olarak değerlendirilemez. [3][2]

Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?

Kanunda başvuruların en geç doksan gün içinde sonuçlandırılması öngörülür. Yönetmelik, bu sürenin bilgi ve belgelerin eksiksiz olarak yetkili makama teslim edildiği tarihten başlayacağını açıklar. Bu nedenle süreyi yalnız çevrimiçi formun açıldığı günden hesaplamak doğru olmayabilir. Sürenin uzaması hâlinde yabancıya bilgi verilmesi düzenlenmiştir. [1][2][4]

Doksan günün geçmesi başvurunun kendiliğinden onaylandığı veya kartın mutlaka gönderileceği anlamına gelmez. Başvurunun değerlendirilmesi, kararın tebliği ve kartın basılıp teslim edilmesi farklı aşamalardır. Uzayan dosyada başvuru kaydı, eksiklik bildirimi ve tamamlanma tarihi üzerinden resmî takip yapılmalıdır. [2][4]

Müracaat belgesi ve yurt dışına çıkış

İl göç idaresince onaylanmış ikamet izni müracaat belgesi, çevrimiçi form çıktısıyla aynı belge değildir. Başvurunun usulüne uygun tamamlanması ve ilgili belgenin düzenlenmesi gerekir. Başvuru sahibinin işlem sürerken hangi belgeyle ve hangi süre boyunca Türkiye’de kalabileceği, mevcut izin ve müracaat belgesi üzerinden değerlendirilmelidir. [2][4]

Onaylı müracaat belgesi ve gerekli harç/ödeme kanıtıyla yurt dışına çıkılması hâlinde, talep edilen ikamet izni süresi içinde olmak ve her çıkıştan sonra on beş gün içinde dönmek koşuluyla vize muafiyetinden yararlanılmasına ilişkin düzenleme bulunur. On beş günden uzun kalışta vize hükümleri uygulanır. Bu imkân, pasaport veya ayrıca mevcut giriş yasağı gibi diğer koşulların önemsiz olduğu anlamına gelmez; seyahat öncesinde kişinin belgeleri ve dosya durumu kontrol edilmelidir. [2][4]

İzin süresi, uzatma ve bildirimler

Aile ikamet izni kaç yıllık verilir?

Aile ikamet izni her defasında üç yılı aşmayacak şekilde düzenlenebilir. Bu, her başvurana mutlaka üç yıllık izin verileceği anlamına gelmez. Aile ikametinin süresi destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz; pasaport ve diğer ilgili koşullar da talep edilen süreyle birlikte değerlendirilir. Başvuru veya kart üzerinde görülen tarih, başka bir aile üyesinin süresinden tahmin edilmemelidir. [1]

Uzatma başvurusu ne zaman yapılır?

Uzatma başvurusu, izin süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her hâlükârda süre dolmadan yapılmalıdır. Son güne bırakılan işlemlerde belge, sistem veya ödeme sorunu yaşanması, sürenin kendiliğinden uzadığı anlamına gelmez. Geç başvuru veya kalış ihlali oluşmuşsa genel uzatma akışı yerine somut idari durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekir. [1][4]

Uzatmada aile bağının ve destekleyici şartlarının devam ettiği yeniden incelenir. Önceki başvuruda kabul edilmiş bir belge, süresi dolmuş veya mevcut durumu artık göstermiyorsa yeni başvuruda aynı sonucu sağlamaz. Destekleyicinin işi, izni, adresi veya aile yapısındaki değişikliklerin dosyaya etkisi kontrol edilmelidir. [1][2][3]

Adres ve aile durumundaki değişiklikler

Adres, medeni hâl, pasaport veya destekleyicinin statüsündeki değişiklikler ilgili idari kayıtlara yansıtılmalıdır. Yönetmelikte adres ile kimlik ve aile durumuna ilişkin belirli değişiklikler için yirmi iş günlük bildirim süreleri öngörülür; hangi değişikliğin hangi makama bildirileceği ayrıca kontrol edilmelidir. Başvuru ekranındaki iletişim bilgisinin değiştirilmesiyle nüfus/adres kaydının güncellenmesi aynı işlem değildir. İl değişikliği veya başka ikamet türüne geçiş gerektiren hâllerde işlemin yetkili merci ve güncel usul üzerinden yürütülmesi gerekir. [2][4]

Çocuğun eğitim ve yaş durumunun etkisi

Aile ikamet izni, on sekiz yaşına kadar ilk ve ortaöğretim kurumlarında ayrıca öğrenci ikamet izni almadan eğitim hakkı sağlar. Bu düzenleme bütün eğitim türleri ve her yaş için sınırsız bir istisna değildir. Çocuğun on sekiz yaşını doldurması, bağımlılık durumunun sürmesi veya yükseköğretime başlaması hâlinde uygun ikamet türü ayrıca incelenmelidir. [1]

Eğitim ve yaş değişikliği birlikte değerlendirilirken aile ve öğrenci ikametinde geçiş seçenekleri ayrıca incelenebilir.

Türkiye’de doğan yabancı çocuk için başvuru

Türkiye’de doğan yabancı çocuğun uygun ikamet izni için doğumdan itibaren en geç yüz seksen gün içinde başvuru yapılması gerekir. Çocuğun vatandaşlığı, anne ve babanın statüsü, doğum kaydı ve pasaport işlemleri birlikte planlanmalıdır. Doğum belgesi tek başına yurt dışına çıkış veya ülkeye dönüş için seyahat belgesi değildir. Türk vatandaşı olan çocuk ise yabancılara özgü ikamet iznine tabi tutulmaz. [2][10][6]

İkamet gerekçesi değişirse

Mevcut iznin verilme nedeni sona ermişse, yönetmelikte yeni kalış amacına uygun izin için on gün içinde başvuru öngörülür. Eski neden devam ederken yeni bir amaç da ortaya çıkmışsa, yeni türe geçiş için her durumda son altmış günü bekleme zorunluluğu bulunmaz. Aile ikametine geçiş ve aile ikametinden başka izne geçiş, mevcut kartın bitiş tarihinden bağımsız olarak bu değişiklikle birlikte değerlendirilmelidir. [2]

Uzun süre yurt dışında kalmanın etkisi

Yurt dışında uzun süre kalışın etkisi, izin amacının sürmesi ve somut idari işlemle birlikte incelenmelidir. Kanunun 36. maddesindeki eski doğrudan yüz seksen gün hükmü kaldırılmışken, yönetmelik metninde zorunlu kamu hizmeti, görev, eğitim veya sağlık nedenleri dışındaki uzun kalışa ilişkin hüküm bulunmaktadır; kanun bu alandaki usul ve esasları yönetmeliğe bırakır. Bu nedenle yalnız gün sayısına dayanarak her olayda otomatik iptal sonucu veya sınırsız yurt dışında kalış hakkı ileri sürülmemelidir. İzin iptali konusu ile başka başvurularda ikametin kesintiye uğrayıp uğramadığı hesabı da birbirinden ayrıdır. [1][2]

Boşanma, şiddet ve ölüm hâlinde ne olur?

Boşanma sonrası kısa dönem ikamete geçiş

Türk vatandaşıyla evli yabancının boşanması hâlinde, en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olması koşuluyla kısa dönem ikamet izni verilebilir. Kanundaki bu düzenlemede hem Türk vatandaşıyla evlilik kapsamı hem de aile ikametiyle geçirilen süre önemlidir. “Üç yıl evli kalmak” ile “üç yıl aile ikamet izniyle kalmak” bu geçiş hükmünde aynı ifade değildir. Geçiş kendiliğinden gerçekleşmez; ilgili başvuru yapılmalıdır. [1]

Aile içi şiddette üç yıl koşulunun istisnası

Yabancı eşin aile içi şiddet mağduru olduğu mahkeme kararıyla sabitse, kısa dönem ikamete geçişte üç yıllık süre koşulu aranmaz. Bu özel düzenleme, yalnız boşanmanın varlığına veya genel bir anlaşmazlık iddiasına indirgenmemelidir. Mahkeme kararı, koruma ihtiyacı ve kişinin ikamet dosyası birlikte değerlendirilmelidir. [1]

Şiddet mağduriyetinde koruyucu ve önleyici tedbirler ile ikamet işlemleri farklı hukuki süreçlerdir. İkamet kaygısı, kişinin güvenliğinin ve mevcut koruma kararlarının değerlendirilmesini geciktirmemelidir. İlgili aile ve ceza dosyalarındaki belgelerin ikamet başvurusuyla bağlantısı açık kurulmalıdır.

Destekleyicinin ölümü

Destekleyicinin ölümü hâlinde, bu kişiye bağlı aile ikamet izniyle kalanlara süre koşulu aranmaksızın kısa dönem ikamet izni verilebilir. Ölüm kaydı, mevcut aile ikametinin dayanağı ve diğer başvuru şartları dosyada gösterilmelidir. Ölüm, mevcut kartın süresiz geçerli hâle gelmesini veya başka bir izne otomatik dönüşmesini sağlamaz. [1]

Ergin olan çocuğun geçiş imkânı

En az üç yıl aile ikamet izniyle Türkiye’de kalmış kişiler, on sekiz yaşını tamamladıktan sonra talep etmeleri hâlinde kısa dönem ikamet iznine geçebilir. Bu düzenleme, ergin çocuğun bağımlı çocuk olarak aile ikametinde kalıp kalamayacağı sorusundan farklıdır. Mevcut eğitim, çalışma veya diğer ikamet amaçları da uygun izin türünün belirlenmesinde önem taşıyabilir. [1]

Aile ikamet izni neden reddedilir veya iptal edilir?

Kanunda aranan şartların sağlanmaması veya ortadan kalkması; izin kapsamındaki amacın dışında kullanım; hakkında geçerli sınır dışı veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunması gibi kanuni nedenler, ret, iptal veya uzatmama değerlendirmesinde gündeme gelebilir. Başvuru türü ve kişinin durumu görülmeden bütün olumsuz kararların aynı gerekçeye dayandığı varsayılmamalıdır. [1]

Şart eksikliği ile belge eksikliğini ayırmak

Örneğin gelir koşulunu karşılamamak ile geliri kanıtlayan uygun belgenin dosyada bulunmaması aynı sorun değildir. İkinci durumda mevcut gelirin nasıl belgeleneceği; birinci durumda ise şartın gerçekten sağlanıp sağlanmadığı tartışılır. Benzer ayrım, sağlık sigortası, adres kaydı ve aile bağını gösteren belgelerde de geçerlidir. [1][2][3]

Evliliğin yalnız izin amacıyla yapıldığı iddiası

Makul şüphe bulunması hâlinde, evliliğin yalnız aile ikameti almak amacıyla yapılıp yapılmadığı araştırılabilir. İzin verildikten sonra da denetim mümkündür. Ancak yabancılık, yaş farkı, kısa evlilik süresi veya tek bir adres gözlemi gibi olgulardan her dosyada otomatik ret sonucu çıkarılması yerine somut araştırmanın kapsamı ve elde edilen veriler incelenmelidir. [1][2]

Danıştay kararında somut araştırmanın önemi

Danıştay 10. Dairesi, 10 Haziran 2021 tarihli E.2016/2192, K.2021/3234 sayılı kararında, evliliğin izin amacıyla yapıldığı iddiasının somut bilgi ve belgelerle ortaya konulmasını aramıştır. Eşlerin yaz ve kış aylarında farklı yerlerde yaşadığı açıklaması yeterince araştırılmadan kurulan aile ikameti ret işleminin iptalini onamıştır. Bu karar her adres uyuşmazlığında izin verilmesini gerektiren genel bir kural oluşturmaz; araştırmanın ve gerekçenin dosyaya özgü kurulması gerektiğini gösterir. [13]

Sınır dışı veya giriş yasağına bağlı işlemler

Aile ikametinin iptaline dayanak alınan sınır dışı veya giriş yasağı kararı, kendi hukuki etkileri ve başvuru yollarıyla incelenmelidir. Danıştay 10. Dairesinin 6 Ekim 2021 tarihli E.2016/2078, K.2021/4589 sayılı kararında, kesinleşen sınır dışı işlemine bağlı aile ikameti iptalini hukuka uygun bulan hüküm çoğunlukla onanmıştır. Yalnız ikamet iptaline odaklanıp dayanak işlemi ve onun özel dava süresini gözden kaçırmak, bütün uyuşmazlığın değerlendirilmesini engelleyebilir. [14]

Retten sonra yeniden başvuru yapılabilir mi?

Yönetmeliğe göre ret veya iptal sonrasındaki altı ay içinde yeniden ikamet başvurusu yapılmak istenirse yeni bir talep gerekçesi aranır. Bu düzenleme, altı ay boyunca hiçbir başvurunun yapılamayacağı şeklinde mutlak bir yasak değildir. Yeni gerekçenin gerçekliği, uygun izin türü ve mevcut kalış durumu ayrıca değerlendirilir. Yeniden başvuru yapılması, önceki karara karşı dava süresinin kendiliğinden yeniden başlamasını da sağlamaz. [2][7]

Aile hayatı ve çocuğun üstün yararı

Aile bağının bulunması her durumda izin verilmesini zorunlu kılan sınırsız bir hak değildir. Buna karşılık idari işlemde aile hayatına etkiler, çocuğun durumu ve somut olayın özellikleri göz ardı edilmemelidir. Aile üyelerinin vatandaşlıkları, birlikte yaşama süresi, çocukların eğitimi ve bakımı, ayrılığın sonuçları ve idarenin dayandığı nedenler birlikte değerlendirilir. [1]

Ailenin ve çocuğun durumunun araştırılmadığı örnek

Anayasa Mahkemesi, 15 Mart 2022 tarihli B. No: 2018/29906 kararında, aile ikamet izni bulunan bir ebeveynin izinsiz çalışma nedeniyle sınır dışı edilmesini incelemiştir. Uzun süren evlilik, Türkiye’de okuyan çocuk ve aile hayatına etkiler yeterince değerlendirilmediği için aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Karar, aile ikameti verilmesine ilişkin değildir; sınır dışı işleminin somut aile koşullarıyla birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Aile ikameti, ayrıca gereken çalışma izninin yerine geçmez. [15]

Aile hayatı ihlalinin bulunmadığı örnek

Anayasa Mahkemesinin 7 Mart 2024 tarihli B. No: 2020/6545 kararı ise aile ikameti yenilenmeyen kişinin ayrı insani ikamet talebinin reddine ilişkindir. Mahkeme; ailenin birlikte yaşamayı sürdürmesini, sınır dışı kararı bulunmamasını, dayanak tahdit işlemine karşı başvurunun gösterilmemesini ve kişisel mağduriyetin somutlaştırılmamasını değerlendirerek ihlal bulmamıştır. Aile bağları, her ikamet türünün koşullarının kendiliğinden yerine geçmez. Bu sonuç, her tahdit kaydının hukuka uygun olduğu anlamına da gelmez. [16]

Bu kararlar birlikte değerlendirildiğinde, aile bağının varlığını belirtmenin yanında işlemin aile üzerindeki somut etkilerini ve idarenin dayandığı nedenlere karşı açıklamaları belgelendirmenin önemi görülür. Bu, kararlardan çıkarılan bir değerlendirmedir; her dosyada aynı sonucu sağlayan bir formül değildir.

Ret kararına karşı hangi hukuki yollar izlenebilir?

İlk işlem, kararın tam metnini ve tebliğ kaydını edinmektir. Başvuru takip ekranındaki durum, sözlü açıklama veya kartın gelmemesi; tek başına bütün dava konusu işlemi ve süre başlangıcını göstermeyebilir. Ret, iptal, uzatmama ve sınır dışı kararlarının her biri kendi hukuki dayanağıyla belirlenmelidir. [1][7]

İptal davası ve süre hesabı

Aile ikamet izninin reddi, iptali veya uzatılmamasına karşı, özel bir süre düzenlemesi bulunmadığı ölçüde, genel dava açma süresi altmış gündür. Süre yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Elektronik tebligatta hukuki tebliğ tarihi, mesajın görüldüğü tarihle karıştırılmamalıdır. Yetkili idare mahkemesi, dava konusu işlemi kuran idari makam ve ilgili usul hükümlerine göre belirlenir. [7][9]

Ayrı sınır dışı etme kararında süre yedi gündür. Aile ikameti ret davasının altmış günlük süresi bu karara uygulanmaz. Aynı kişiye birden fazla karar tebliğ edilmişse her işlemin tarihi, konusu ve başvuru yolu ayrı kaydedilmelidir. Güncel 6458 sayılı Kanun’un 53/3. maddesindeki özel yargılama rejimi esas alınmalıdır. [1]

İdareye başvuru dava süresini nasıl etkiler?

İYUK’un 11. maddesi kapsamındaki başvuru, dava açma süresi içinde üst makama; üst makam yoksa işlemi yapan makama yapılmalı ve işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni işlem yapılması talebini ilgili usule uygun biçimde içermelidir. Böyle bir başvuru işlemekte olan dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde ret sonucu doğar; açık veya zımni retten sonra daha önce geçen süre hesaba katılarak kalan süre işler. [7]

Bu yol genel olarak dava açmadan önce tüketilmesi zorunlu bir itiraz değildir. Her telefon görüşmesi, bilgi edinme talebi, CİMER veya YİMER sorgusunun otomatik olarak dava süresini durdurduğu varsayılmamalıdır. Başvurunun içeriği, yapıldığı merci ve tarihi belirlenmelidir. Tekrarlanan başvurularla sürenin sürekli yenileneceği düşüncesiyle hareket edilmemelidir. [7]

Dava açılması kalış hakkını otomatik sağlar mı?

Aile ikameti ret veya iptaline karşı dava açılması, tek başına işlemin yürütülmesini durdurmaz. İYUK’un 27. maddesi bakımından yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırılığı ile uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşulları birlikte değerlendirilir. Dilekçede bu talebe yer verilmesi ile mahkemenin koruyucu karar vermesi farklı aşamalardır. [7]

Altmış günlük dava süresi, Türkiye’de altmış gün daha kalış hakkı olarak okunamaz. Yönetmelikte ret veya uzatmama sonrasında on güne kadar kalış sağlayabilen belge düzenlemesi vardır. Somut dosyada tebliğ edilen karar, çıkış yükümlülüğü, varsa başka geçerli statü ve koruyucu mahkeme kararları birlikte kontrol edilmelidir. [2][1]

Ayrı sınır dışı kararında ise 6458 sayılı Kanun’un 53/3. maddesinin özel düzenlemesi geçerlidir: dava açma süresi içinde ve yargı yoluna başvurulduğunda yargılama sonuçlanıncaya kadar, ilgilinin rızası saklı kalmak üzere sınır dışı uygulanmaz. Dava açıldığının kararı veren makama bildirilmesi gerekir. Bu koruma, aile ikameti ret davasının genel etkisiymiş gibi anlatılamaz; yeni bir ikamet kartı veya çalışma izni de oluşturmaz. [1]

Dava hazırlığı ve koruyucu karar istemi konusunda ikamet izni reddi ve iptal davası rehberi tamamlayıcı bilgi içerir.

Mahkeme kararının sonucu

İdare, mahkemenin esas ve yürütmenin durdurulması kararlarının gereklerini gecikmeksizin ve kararın kendisine tebliğinden itibaren en geç otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır. Kanun yoluna başvurulması tek başına kararın yürütülmesini durdurmaz; genel kural olarak kesinleşmenin beklenmesi gerektiği söylenemez. Kararın hükmü, gerekçesi ve varsa yürütmenin durdurulmasına ilişkin sonraki karar birlikte incelenir. [7]

Bir ret işleminin iptalinden, her durumda doğrudan üç yıllık kart verileceği sonucu çıkarılamaz. İdarenin kuracağı işlem mahkeme kararının bağlayıcı gerekçesine uygun olmalıdır. Kararın uygulanmaması veya farklı gerekçeyle yeni işlem kurulması hâlinde ayrı hukuki sorunlar gündeme gelebilir. [7]

İstinaf ve temyiz aynı başvuru değildir

İdare mahkemesi kararına karşı istinaf, kanundaki şartlar ve kural olarak tebliğden itibaren otuz günlük süre içinde değerlendirilir. Ancak istinaf kararının ardından her aile ikameti uyuşmazlığında Danıştay temyizi bulunduğu söylenemez. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun’la getirilen İYUK 46/2. madde düzenlemesi, 6458 sayılı Kanun’un uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları bu yeni temyiz kapsamı dışında tutmuştur. Kararın türü, tarihi ve kanun yolu bildirimi güncel hükümlerle birlikte incelenmelidir. [7][12]

Aile ikamet izni Türk vatandaşlığı kazandırır mı?

Aile ikamet izni, Türk vatandaşlığını kendiliğinden kazandırmaz. Türk vatandaşıyla evlenme yoluyla vatandaşlık başvurusunda, 5901 sayılı Kanun’un 16. maddesi uyarınca en az üç yıldır Türk vatandaşıyla evli olma ve evliliğin devam etmesi koşulu aranır. Aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak faaliyette bulunmama ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması gibi diğer kanuni şartlar da değerlendirilir. [6]

Buradaki üç yıl, doğrudan “Türkiye’de üç yıl aile ikamet izniyle kalma” şartı olarak yazılamaz. Evlilik süresi ile belirli bir ikamet türünde geçirilen süre farklı ölçütlerdir. Ayrıca vatandaşlığa başvurabilmek, başvurunun mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez. [6]

Evlilik sürerken yapılan vatandaşlık başvurusu ve ölüm

Başvurudan sonra Türk vatandaşı eşin ölmesi hâlinde, kanunda aile birliği içinde yaşama koşuluna ilişkin özel düzenleme bulunur. Bu vatandaşlık hükmü, aile ikametinde destekleyicinin ölümü üzerine kısa dönem izne geçiş kuralıyla karıştırılmamalıdır. İki işlem farklı idari dosyalar ve koşullar üzerinden yürür. [6][1]

İkamet, çalışma ve vatandaşlık dosyalarını birlikte planlamak

Vatandaşlık başvurusu yapılması, devam eden ikamet veya çalışma işlemlerinin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Kişinin güncel kalış ve çalışma dayanakları, bunların bitiş tarihleri ve vatandaşlık dosyasındaki aşama birlikte takip edilmelidir. Her işlem için ayrı belge, süre ve karar kaydı tutulması hak kaybı riskini azaltır. [1][6]

Vatandaşlık dosyasının ayrı koşulları için Türk vatandaşlığı başvuruları sayfası incelenebilir.

Başvuru ve dava dosyası için belge planı

Etkili hazırlık, yalnız belge sayısını artırmak değildir. Her belgenin hangi şartı kanıtladığı ve farklı kayıtlardaki bilgilerin birbirini doğrulayıp doğrulamadığı incelenmelidir. Aşağıdaki plan, başvuru veya ret dosyasının avukatla değerlendirilmesini somutlaştırır.

Belgeler tarih sırasıyla düzenlenmeli; kimlik veya medeni hâl farklılıkları kısa açıklamalarla gösterilmelidir. Eksiklerin hangisinin temin edilebilir belge, hangisinin hukuki statü veya şart sorunu olduğu ayrılmalıdır. Avukatın incelemesinde başvurunun tamamlanması, izin türünün değiştirilmesi, idari başvuru, iptal davası veya yürütmenin durdurulması isteminden hangisinin uygun olduğu somut dosyaya göre belirlenir.

Sonuç

Aile ikamet izninde doğru değerlendirme, aile bağının yanında destekleyicinin statüsünü, başvuranın kişisel şartlarını ve belgelerin hukuki değerini birlikte ele alır. Eş, ergin olmayan çocuk ve bağımlı çocuk durumları; ilk başvuru, uzatma ve geçiş işlemleri birbirinden ayrılmalıdır. Üç yıllık azami izin süresi, boşanma sonrası geçişteki süre koşulu ve evlenme yoluyla vatandaşlıkta aranan evlilik süresi farklı düzenlemelerdir.

Başvuru hazırlığında güncel kişiye özgü belge listesi, mevcut kalış süresi ve resmî bildirimler esas alınmalıdır. Olumsuz kararda ise kararın tam metni, tebliği ve somut gerekçesi incelenmeli; aile hayatına etkiler ile idarenin dayandığı nedenler belgeler üzerinden karşılaştırılmalıdır. Aile ikameti reddi ile sınır dışı işlemine karşı başvuruların aynı süreye ve aynı hukuki etkiye sahip olduğu varsayılmamalıdır.

Sıkça sorulan sorular

Aile ikamet izni ile aile oturum izni aynı şey midir?

Evet. Günlük kullanımda aile oturum izni denilen izin, 6458 sayılı Kanun’daki aile ikamet iznidir. Destekleyici ve başvuran aile üyesi için kanunda ayrı koşullar bulunur. Her akrabalık ilişkisi bu izin kapsamına girmez. [1]

Türk vatandaşıyla evlenince otomatik ikamet izni alınır mı?

Hayır. Evlilik, başvurunun aile bağına ilişkin dayanağı olabilir; ancak geçerli başvuru, destekleyici şartları ve başvuranın kişisel koşulları ayrıca incelenir. Evlilik belgesi tek başına ikamet kartı veya çalışma izni değildir. [1]

Nişanlı veya evli olmayan partner aile ikameti alabilir mi?

Kanunun eş kapsamında aradığı hukuken geçerli evlilik bağı olmadan, yalnız nişanlılık veya birlikte yaşama ilişkisine dayanılarak aynı sonuç elde edilemez. Kişinin durumuna uygun başka bir ikamet türü bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilir. [1][2]

Eşlerin ikisinin de on sekiz yaşını doldurması gerekir mi?

Evet. Aile ikameti için eşlerin on sekiz yaşını doldurmuş olması aranır. Yabancı ülkedeki bir evlilik kaydının varlığı, Türkiye’deki bu başvuru koşulunun ayrıca incelenmesini ortadan kaldırmaz. [1]

Mavi Kart sahibi destekleyici olabilir mi?

5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamındaki kişiler, aile ikametinin destekleyici grupları arasında yer alır. Kişinin statüsü ve aile bağı belgelenmelidir. Mavi Kart ile yabancılara verilen ikamet izni kartı farklı belgelerdir. [1][6]

Anne, baba veya kardeş için aile ikamet izni alınabilir mi?

Yalnız bu akrabalık bağı, aile ikametinin eş ve çocuk kapsamına girmek için yeterli değildir. Başvuranın amacı, yaşı, sağlık veya diğer kişisel koşulları bakımından başka bir izin türü ayrıca değerlendirilebilir. [1]

Eşimin önceki evliliğinden olan çocuk başvurabilir mi?

Kanundaki ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuk kapsamına giriyorsa başvurabilir. Soybağı, velayet ve gerektiğinde diğer ebeveynin muvafakati ayrıca belgelenmelidir. Eşin ikamet izni bulunması çocuğun temsil sorununu tek başına çözmez. [1][3]

On sekiz yaşından büyük çocuk için aile ikameti mümkün müdür?

Bağımlı yabancı çocuk düzenlemesinin koşulları varsa değerlendirilebilir. Her ergin çocuk otomatik olarak kapsama girmez. Bağımlılığın dayanağı ve ilgili belgeler somutlaştırılmalı; eğitim veya başka amaçlı ikamet seçenekleri de ayrıca incelenmelidir. [1][2]

Destekleyici mutlaka bir yıldır Türkiye’de ikamet etmiş olmalı mı?

Bir yıllık ikamet koşulunun kanuni istisnaları vardır. Destekleyicinin vatandaşlığı, statüsü, çalışma izni ve diğer özel durumları görülmeden bu koşul bütün ailelere aynı şekilde uygulanamaz. İstisna iddiası uygun belgeyle gösterilmelidir. [1][2]

Gelir şartında yalnız toplam gelire mi bakılır?

Hayır. Toplam gelirin asgari ücretten az olmaması ve kişi başına asgari ücretin üçte biri ölçütleri birlikte değerlendirilir. Türk vatandaşı destekleyici bakımından güncel belge listesindeki yazılı beyan kolaylığı, şartın tümden kaldırılmasıyla karıştırılmamalıdır. [1][3]

Konutun destekleyicinin üzerine kayıtlı olması şart mıdır?

Konut mülkiyeti tek seçenek değildir. Uygun barınma koşulları, konaklamanın hukuki dayanağı ve adres kaydı gösterilmelidir. Kira veya diğer konaklama belgeleri kişiye özgü resmî listeye göre hazırlanır. [1][3]

Başvuruda kaç biyometrik fotoğraf gerekir?

28 Ekim 2026’da erişilen güncel aile ikameti listesinde başvuran için iki, destekleyici için bir biyometrik fotoğraf yer alır. Eski genel listelerle yetinilmemeli; kişinin başvuru formuna bağlı güncel liste ve resmî bildirim kontrol edilmelidir. [3]

Yabancı evlilik belgesine yalnız Türkçe tercüme yeterli midir?

Her durumda yeterli değildir. Belgenin düzenlendiği ülke, türü, uygulanabilir sözleşmeler ve apostil veya tasdik rejimi incelenir. Tercüme işlemi, belgenin aslı için gereken doğrulamayı kendiliğinden karşılamaz. [2][3]

e-İkamet formunu doldurmak başvurunun tamamlandığı anlamına gelir mi?

Tek başına gelmez. Randevu, belge teslimi, varsa biyometrik işlem ve gerekli diğer aşamalar izlenmelidir. Çevrimiçi form ile usulüne uygun düzenlenen ikamet izni müracaat belgesinin hukuki etkileri karıştırılmamalıdır. [4][2]

Aile ikameti başvurusu için UETS gerekli midir?

Güncel uygulamada uzatma ve geçiş başvurularında UETS belgesi istenir; on sekiz yaşından küçükler için ayrı UETS adresi aranmadığı açıklanmıştır. Bütün ilk başvurulara aynı koşul uygulanıyormuş gibi hareket edilmemeli; güncel kişisel liste kontrol edilmelidir. [5][3]

Aile ikamet izni kaç yıl için verilir?

Her defasında üç yılı aşmayacak şekilde verilebilir. Üç yıl otomatik hak değildir. Aile izninin süresi destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz; pasaport ve diğer ilgili koşullar da dikkate alınır. [1]

Başvuru mutlaka doksan günde onaylanır mı?

Hayır. Doksan günlük değerlendirme düzenlemesi, onay garantisi değildir. Sürenin başlangıcında bilgi ve belgelerin tamamlanmış olması önemlidir; gecikme veya ek inceleme durumunda dosyanın resmî takibi gerekir. Sessizlik kendiliğinden olumlu karar sayılmaz. [1][2]

Eksik evrak varsa başvuru doğrudan reddedilir mi?

Eksiklik ile bir kanuni şartın sağlanmaması ayrılmalıdır. Yönetmelikte eksik bilgi ve belgelerin bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde tamamlanması düzenlenir; tamamlanmaması hâlinde işlemden kaldırma sonucu gündeme gelir. Bildirimin tarihi ve hangi belgenin istendiği önemlidir. [2]

Uzatma başvurusu ne zaman yapılmalıdır?

İzin bitimine altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda izin sona ermeden yapılmalıdır. Mevcut iznin bulunması, uzatmanın otomatik kabul edileceği anlamına gelmez; aile bağı ve diğer koşulların devamı incelenir. [1][4]

Başvuru beklerken yurt dışına çıkılabilir mi?

Müracaat belgesiyle seyahat için belgenin usulüne uygun düzenlenmesi, gerekli harç kayıtları ve resmî şartlar önemlidir. On beş günlük dönüş düzenlemesi her çevrimiçi form için sınırsız seyahat hakkı değildir. Seyahat öncesinde somut belge ve giriş koşulları doğrulanmalıdır. [2][4]

Türkiye’de doğan yabancı bebek için ne zaman başvuru yapılır?

Yabancı çocuğun uygun ikamet statüsü için doğumdan itibaren yüz seksen gün içinde başvuru yapılmasına ilişkin düzenleme gözetilmelidir. Doğum belgesi seyahat belgesi değildir. Çocuğun vatandaşlığı, ebeveynlerin statüsü ve gerekli pasaport işlemleri ayrıca belirlenir. [2][10]

Boşanma hâlinde aile ikamet izniyle kalmaya devam edilir mi?

Boşanmanın izin dayanağına etkisi incelenmeli ve uygun geçiş başvurusu yapılmalıdır. Türk vatandaşıyla evli yabancı için en az üç yıl aile ikametiyle kalma koşuluna bağlı kısa dönem ikamete geçiş düzenlemesi vardır. İzin kendiliğinden süresiz devam etmez. [1]

Aile içi şiddet mağduru eş için üç yıl koşulu aranır mı?

Türk vatandaşıyla evli yabancının boşanma sonrası kısa dönem ikamete geçişinde, aile içi şiddet mağduriyeti mahkeme kararıyla sabitse üç yıllık süre koşulu aranmaz. İkamet işlemleri ile kişinin güvenliğine yönelik koruyucu tedbirler birlikte fakat ayrı hukuki süreçler olarak ele alınmalıdır. [1]

Destekleyici ölürse aile üyeleri hangi izne geçebilir?

Destekleyiciye bağlı aile ikametiyle kalanlara, ölüm hâlinde süre koşulu aranmaksızın kısa dönem ikamet izni verilebilir. İlgili başvuru ve belgeler yine gereklidir. Ölüm, mevcut kartın otomatik olarak başka izin türüne dönüşmesini sağlamaz. [1]

Anlaşmalı evlilik iddiasında ne incelenir?

İdarenin makul şüpheyi ve evliliğin yalnız izin amacıyla yapıldığı iddiasını somut araştırma ve verilerle açıklaması gerekir. Başvuranın aile yaşamına ilişkin açıklamaları ve belgeleri de değerlendirilmelidir. Her adres farklılığı tek başına aynı hukuki sonucu doğurmaz. [1][2][13]

Aile ikameti reddine karşı dava süresi kaç gündür?

Özel bir süre bulunmayan aile ikameti ret işleminde genel iptal davası süresi altmış gündür; yazılı bildirimi izleyen günden itibaren hesaplanır. Bu süre Türkiye’de yasal kalış süresi değildir. Ayrı bir sınır dışı kararı varsa onun yedi günlük özel dava süresi ayrıca gözetilir. [7][1]

İdareye yeniden başvurmak dava süresini her durumda baştan başlatır mı?

Hayır. İYUK 11 kapsamındaki süresinde ve uygun makama başvuru, işleyen dava süresini durdurabilir; geçen süreyi silmez. Otuz gün cevap verilmemesi hâlindeki zımni ret ve kalan süre hesabı ayrıca yapılmalıdır. Her dilekçe veya telefon görüşmesi aynı etkiyi doğurmaz. [7]

İptal davası açılınca Türkiye’de kalış hakkı otomatik uzar mı?

Hayır. İkamet işleminin iptali için dava açılması tek başına yürütmeyi durdurmaz veya yeni ikamet izni oluşturmaz. Yürütmenin durdurulması koşulları ayrıca değerlendirilir. Sınır dışı davasının kanundaki farklı etkisiyle karıştırılmamalıdır. [7][1]

Retten sonra altı ay boyunca hiçbir başvuru yapılamaz mı?

Bu şekilde genel bir yasak kurulamaz. Yönetmelik, ret veya iptal sonrasında altı ay içinde yeniden başvuruda yeni bir ikamet izni talep gerekçesi arar. Önceki gerekçenin tekrar edilmesiyle yeni ve uygun bir başvuru nedeninin ortaya çıkması ayrı değerlendirilir. [2]

Aile ikametiyle üç yıl yaşamak vatandaşlık kazandırır mı?

Hayır. Evlenme yoluyla vatandaşlıkta üç yıl, Türk vatandaşıyla evlilik süresidir; evliliğin devamı ve diğer kanuni şartlar da aranır. Aile ikameti tek başına vatandaşlık sağlamaz. Vatandaşlık başvurusu ile ikamet takibi farklı işlemlerdir. [6]

Aile ikamet izni sahibi yabancı çalışabilir mi?

Aile ikameti tek başına çalışma izni değildir. Çalışma izni veya uygun kanuni muafiyet ayrıca değerlendirilmelidir. Destekleyicinin çalışması, yabancı eşin de otomatik çalışma hakkı bulunduğu anlamına gelmez. [1]

Avukatla görüşmeye hangi belgelerle hazırlanılmalıdır?

Pasaport ve mevcut izinler, aile bağı belgeleri, destekleyiciye ilişkin kayıtlar, başvuru ve eksiklik bildirimleri hazırlanmalıdır. Ret varsa kararın tam metni ve tebligat önceliklidir. Ayrıca sınır dışı veya giriş yasağı kararı bulunuyorsa ayrı olarak gösterilmelidir. Bütün belgeler henüz hazır değilse eksikler dosya incelemesiyle belirlenebilir.

Kaynakça

1. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — konsolide resmî metin. Özellikle m.21–28 ve 34–37; sınır dışı bakımından m.53–54. Güncel konsolide metin. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
2. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik. 17 Mart 2016, Resmî Gazete 29656. Özellikle m.21–26, 30–34 ve 124; sonraki kanun değişiklikleriyle birlikte değerlendirilmiştir. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
3. e-İkamet — Aile İkamet İzni Başvurularında İstenen Belgeler (tur=3, Türkçe güncel çıktı). 28 Ekim 2026 tarihinde erişilen Türkçe aile ikameti başvuru listesi, 5 sayfa. Başvuran/destekleyici belgeleri ve bilgilendirme bölümü. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
4. Göç İdaresi Başkanlığı — İkamet Genel Bilgiler. e-İkamet, ilk/uzatma/geçiş başvuruları, değerlendirme süresi ve müracaat belgesi açıklamaları. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
5. Göç İdaresi Başkanlığı — UETS duyurusu. 15 Nisan 2024 itibarıyla uzatma ve geçiş başvurularında elektronik tebligat adresi duyurusu. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
6. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — konsolide resmî metin. Özellikle m.16 ve 28; güncel konsolide metin. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
7. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — konsolide resmî metin. Özellikle m.7–8, 11, 27–28, 32, 45–46 ve 52; güncel konsolide metin. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
8. Elektronik Tebligat Yönetmeliği — Adalet Bakanlığı resmî PDF. 6 Aralık 2018, Resmî Gazete 30617. Özellikle m.9/6 ve 10/3. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
9. 7201 sayılı Tebligat Kanunu — resmî konsolide PDF. Özellikle m.7/a; güncel konsolide metin. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
10. YİMER157 — Güncel Sıkça Sorulan Sorular. İkamet başvurusu, noter üzerinden dosya iletimi ve Türkiye’de doğan yabancı çocuklara ilişkin güncel açıklamalar. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
11. Göç İdaresi Başkanlığı —2026 ikamet izin belge bedeli ve harç tutarları. 1 Ocak 2026 itibarıyla ikamet izin belgesi bedeli 964 TL; ikamet harcı ayrı değerlendirilir. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
12. 7589 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun — TBMM kabul metni. İYUK m.46 değişikliğine ilişkin m.6 ve geçici m.1/3; 31 Temmuz 2026 yürürlük ve uygulama kapsamı. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî kaynak.
13. Danıştay 10. Dairesi, 10 Haziran 2021, E.2016/2192, K.2021/3234. Hukuki Değerlendirme ve Karar Sonucu bölümleri. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî karar.
14. Danıştay 10. Dairesi, 6 Ekim 2021, E.2016/2078, K.2021/4589. Çoğunluk kararı; Hukuki Değerlendirme ve Karar Sonucu bölümleri. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî karar.
15. Anayasa Mahkemesi, 15 Mart 2022, B. No: 2018/29906, özellikle §§67–76 ve 79–80. Sınır dışı işlemi ve aile hayatına saygı hakkı. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî karar.
16. Anayasa Mahkemesi, 7 Mart 2024, B. No: 2020/6545, özellikle §§24 ve 26–37. İnsani ikamet talebinin reddi ve aile hayatı. Erişim: 28 Ekim 2026. Resmî karar.