İçeriğe geç
+90 531 883 33 88

Turizm Hukuku

Rafting ve Kanyon Turlarında Kaza: Tur Düzenleyicisi, Rehber, Ekipman ve İşletmenin Sorumluluğu

Rafting kazası sonrası kanyonda yaralanan yabancı turiste rehberin ilk yardım uyguladığı temsili sahne
Yazar: Yayın tarihi: Yaklaşık 14 dakika okuma

Kurumsal hukuki inceleme ve kontrol: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Yayımlayan: Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Özet

Rafting, kanyon geçişi, canyoning, dere yürüyüşü ve benzeri macera turizmi faaliyetlerinde meydana gelen yaralanma veya ölüm olayları, yalnız “sporun doğal riski” gerekçesiyle açıklanamaz. Hukuki sorumluluk; faaliyetin hangi işletme tarafından organize edildiğine, parkurun izinli ve katılımcı profiline uygun olup olmadığına, rehberin yeterliliğine, güvenlik brifingine, kullanılan kask-can yeleği-ip-karabina-raft gibi ekipmanın uygunluğuna, su debisi ve hava koşullarının izlenmesine, acil müdahale-tahliye planına ve kazanın öngörülebilir olup olmadığına göre belirlenir.

Türkiye’de rafting açıkça Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliği kapsamındaki faaliyetler arasında sayılmaktadır. Bu faaliyetlerde işletmenin izin ve yeterlilik sistemi içinde çalışması, ilgili spor dalına uygun nitelikte personel görevlendirmesi, ekipman ve araçların kullanım/test belgelerini bulundurması, katılan personel ve turist için kaza sigortası ile mali mesuliyet sigortası yaptırması ve ilk yardım ekipmanı bulundurması gerekir.

Rafting veya kanyon turunda sorumluluğun tespitinde temel soru “kaza oldu mu?” değil; kaza, işletmenin kontrol edebileceği bir güvenlik eksikliğinden mi, katılımcının kendi davranışından mı, yoksa bütün makul tedbirlere rağmen öngörülemeyen bir doğa olayından mı kaynaklandı? sorusudur.

Rafting ve kanyon turları neden özel bir hukuki değerlendirme gerektirir?

Rafting ve canyoning, klasik bir gezi veya ulaşım hizmetinden daha yüksek fiziksel risk içerir. Ancak riskin yüksek olması, organizatörün özen borcunu azaltmaz; tersine profesyonel organizasyonun güvenlik planlamasını daha önemli hale getirir.

Doğal risk ile işletme kusuru birbirinden ayrılmalıdır

Akarsuyun akışı, kaygan kaya, ani seviye değişimi ve dar kanyon yapısı faaliyetin doğal özellikleri olabilir.

Buna karşılık şu durumlar işletmenin kontrol alanına daha doğrudan girer:

  • uygun olmayan parkur seçimi,
  • yetersiz veya ehliyetsiz rehber,
  • eksik brifing,
  • kusurlu can yeleği veya kask,
  • uygun olmayan raft, kürek, ip veya karabina,
  • aşırı kalabalık grup,
  • su debisi ve hava durumunun kontrol edilmemesi,
  • tehlikeli hava koşullarında turun başlatılması,
  • tahliye ve ilk yardım planının bulunmaması.

Katılımcının “riskli aktivite olduğunu biliyordum” demesi işletmeyi otomatik kurtarmaz

Bir kişi rafting veya kanyon turuna katılarak faaliyetin olağan ve açık risklerini kabul eder. Ancak bu kabul, profesyonel işletmenin kendi ihmalini, standart dışı ekipman kullanımını veya güvenlik prosedürü eksikliğini ortadan kaldırmaz.

Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliği rafting için ne öngörür?

Yönetmelik rafting faaliyetini turizm amaçlı sportif faaliyet olarak açıkça tanımlar ve güvenli organizasyon için izin/yeterlilik sistemi kurar.

Faaliyeti kimler yapabilir?

Turizm amaçlı sportif faaliyetler, Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslar kapsamında gerekli izinleri alan yetkili işletmelerce yürütülür.

Her faaliyet türü ve parkur için ayrı yeterlilik önemlidir

Yeterlilik belgesi her sportif turizm faaliyet türü ve her parkur için ayrı ayrı düzenlenir. Bu nedenle bir işletmenin genel turizm faaliyeti yapabiliyor olması, her rafting veya kanyon parkurunda otomatik olarak faaliyet yetkisi bulunduğu anlamına gelmez.

Rehber veya personelin ilgili spor dalında yeterliliği aranır

İşletmenin personel için ilgili spor federasyonundan alınmış ehliyet veya yeterlilik belgesini sunması gerekir.

Bu, kazada rehberin yalnız “tecrübeli olduğunu” söylemesiyle yetinilmemesi gerektiğini gösterir. Olay tarihinde gerçekten yetkili ve yeterli olup olmadığı belgelerle araştırılmalıdır.

Ekipmanın kullanım ve test belgeleri önemlidir

Faaliyette kullanılan malzeme veya araçların ilgili mevzuata uygun kullanım belgeleri ve test belgeleri yeterlilik başvurusunda aranan unsurlardır.

Bu nedenle kask, can yeleği, raft, ip, emniyet kemeri, karabina, kurtarma halatı veya transfer aracı gibi ekipmanların bakım ve test geçmişi kazadan sonra doğrudan delil niteliği kazanabilir.

Kaza ve mali mesuliyet sigortası zorunluluğu

Yönetmelik, turizm amaçlı sportif faaliyete katılan personel ve turistler için kaza sigortası ile mali mesuliyet sigortası poliçesini zorunlu belgeler arasında saymaktadır.

Bu sigortalar işletmenin kusurunu ortadan kaldırmaz; fakat zarar görenin tazminat yollarında ayrıca önem taşır.

İlk yardım ekipmanı

Faaliyete uygun ilk yardım ekipmanının bulundurulması özel şartlar arasındadır. Kanyon gibi erişimi güç bölgelerde yalnız temel çanta değil, faaliyetin riskine uygun tahliye ve haberleşme planı da somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.

2 Ekim 2026 değişikliği ne getirdi?

2 Ekim 2026 tarihli ve 33388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik, Yönetmeliğin parkur alanlarına ilişkin 7 nci maddesine yeni bir fıkra eklemiştir.

Değişiklik parkur alanlarının tahsisine ilişkindir

Düzenleme, Kıyı Kanunu ve onaylı imar planı hükümlerine uygun olmak kaydıyla Bakanlıkça talep edilen parkur alanları ve irtibat noktalarının tahsis/kiralama mekanizmasına ilişkindir.

Güvenlik kurallarını ortadan kaldırmaz

Bu değişiklik personel yeterliliği, ekipman, sigorta, ilk yardım ve valilikçe belirlenen özel şartları kaldırmamıştır. Bu nedenle 2026 değişikliği “rafting güvenlik şartları kaldırıldı” şeklinde yorumlanamaz.

Parkur seçimi neden sorumluluğun merkezindedir?

Rafting kazalarında aynı nehir üzerinde dahi farklı bölümler farklı zorluk derecelerine sahip olabilir.

Parkurun katılımcı seviyesine uygunluğu

İlk kez rafting yapan bir turist ile profesyonel sporcu aynı parkurda ve aynı koşullarda değerlendirilemez.

İşletme şu unsurları makul ölçüde dikkate almalıdır:

  • yaş,
  • yüzme becerisi,
  • sağlık durumu,
  • deneyim,
  • parkurun teknik zorluğu

Resmi Antalya kaynakları dahi parkur farklılıklarına dikkat çekmektedir

Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Köprüçay’ın bazı bölümlerinin geniş yaş grubuna uygun olduğunu, bazı bölümlerin ise profesyonel sporcular için uygun olabileceğini; Manavgat Çayı bakımından ise su debisinin önemini ve bazı parkurların amatör gruplar için tehlikeli olabileceğini belirtmektedir.

Bu, “nehir raftinge açıktı” bilgisinin tek başına yeterli olmadığını; hangi bölümde, hangi debide ve hangi katılımcı grubuyla faaliyet yapıldığının önemli olduğunu gösterir.

Su debisi neden hukuki bir delildir?

Akarsuyun debisi rafting faaliyetinin zorluk ve risk seviyesini doğrudan etkiler.

Yüksek debi

Yüksek debi:

  • raftın kontrolünü zorlaştırabilir,
  • devrilme ihtimalini artırabilir,
  • yüzücünün kurtarılmasını güçleştirebilir,
  • kaya ve engellere çarpma riskini artırabilir.

Düşük debi

Düşük su seviyesi de risk yaratabilir; kayalara çarpma veya raftın sıkışması daha olası olabilir.

Debi kaydı dosyada nasıl araştırılır?

Olay tarihine ilişkin şu kayıtlar incelenebilir:

  • meteoroloji verileri,
  • baraj veya akım ölçüm kayıtları,
  • yerel idare uyarıları,
  • işletmenin kendi parkur kontrol kayıtları,
  • diğer tur şirketlerinin aynı gün faaliyeti durdurup durdurmadığı

Ani yağış ve sel riski

Kanyon faaliyetlerinde yukarı havzadaki yağış, katılımcıların bulunduğu noktada yağmur olmasa bile ani su yükselmesine neden olabilir.

Hava durumu sadece başlangıç noktasında kontrol edilmemelidir

Profesyonel organizasyonun, kanyonun su toplama havzasını ve üst bölgelerdeki yağışı da dikkate alması gerekebilir.

Meteorolojik uyarı varsa ne olur?

Resmi kuvvetli yağış, sel veya fırtına uyarısına rağmen turun başlatılması; olayla uygun illiyet kurulduğu takdirde işletmenin kusur değerlendirmesini ağırlaştırabilir.

Gerçek mücbir sebep ile öngörülebilir hava riski ayrılmalıdır

Öngörülmesi objektif olarak mümkün olmayan ani doğa olayı ile önceden uyarısı bulunan veya tecrübeli rehber tarafından fark edilmesi gereken risk aynı değildir.

Güvenlik brifingi nasıl olmalıdır?

Rafting turunda güvenlik brifingi formalite değildir.

Temel içerik

Katılımcıya en azından faaliyetin niteliğine göre şu hususlar açıklanmalıdır:

  • raft içinde oturma ve tutunma biçimi,
  • kürek kullanımı,
  • raft devrilirse yapılacaklar,
  • suya düşme pozisyonu,
  • kurtarma ipinin kullanımı,
  • rehber komutları,
  • tehlikeli bölgelerde davranış,
  • yasak hareketler

Yabancı turistin anlayabileceği dil

Brifingin yalnız Türkçe verilmesi, gruptaki yabancı turistlerin bilgiyi anlayamaması halinde ciddi sorun yaratabilir.

İşletmenin turistin anlayabildiği dilde veya anlaşılır görsel/uygulamalı yöntemle bilgilendirme yapması önemlidir.

İmza alınması tek başına yeterli değildir

Katılımcının brifing formunu imzalaması, bilgilendirmenin gerçekten ve anlaşılır biçimde yapıldığını otomatik olarak kanıtlamaz. İçeriğin ve uygulamanın somut delillerle desteklenmesi gerekir.

Can yeleği nasıl değerlendirilir?

Can yeleği, rafting kazalarında en kritik güvenlik ekipmanlarından biridir.

Beden uyumu

Katılımcının bedenine uygun olmayan, gevşek veya kapanmayan can yeleği suya düşme halinde koruma sağlamayabilir.

Kaldırma kapasitesi ve kullanım amacı

Her yüzdürme yardımcısı rafting için uygun değildir. Kullanılan yeleğin faaliyet türüne uygunluğu araştırılmalıdır.

Bakım

Kayış, toka, dikiş ve yüzdürücü malzeme bozuklukları bakım kayıtlarıyla birlikte incelenmelidir.

Kaskın niteliği ve kullanımı

Kanyon ve rafting parkurlarında kaya çarpması ciddi kafa travmasına yol açabilir.

Kask verilmemesi

Riskli parkurda kask sağlanmaması, güvenlik tedbiri eksikliği olarak değerlendirilebilir.

Kaskın uygun takılmaması

Kaskın verilmiş olması yeterli değildir; doğru beden ve doğru sabitleme gerekir.

Raft ve kürek güvenliği

Raftın fiziki durumu

Şişirme basıncı, taban, tutma halatları, bağlantılar ve onarım geçmişi incelenebilir.

Fazla kişi bindirilmesi

Raftın kapasitesinin üzerinde yolcu alınması kontrol ve kurtarma kabiliyetini etkileyebilir.

Kürek ve diğer donanım

Kırık veya uygun olmayan kürek de manevra kabiliyetini etkileyebilir.

Kanyon faaliyetlerinde ip, karabina ve emniyet sistemi

Canyoning yalnız su içinde yürüme değildir; parkura göre iniş, rappel, sıçrama ve emniyet sistemleri içerebilir.

İp kayıtları

İpin yaşı, kullanım sıklığı, kesik/aşınma durumu ve üretici sınırları önemlidir.

Karabina ve bağlantı noktaları

Kilitleme sistemi, metal yorgunluğu ve uygun kullanım incelenebilir.

Ankraj noktaları

Sabit ankrajın sağlamlığı veya rehberin kurduğu geçici sistem kazada teknik bilirkişi konusu olabilir.

Rehber sayısı grup büyüklüğüne uygun olmalıdır

Yönetmelik her rafting senaryosu için tek ve sabit bir rehber/katılımcı oranı öngörmeyebilir; ancak valilikçe faaliyet türüne göre özel şartlar belirlenebilir.

Somut olayda şu etkenler rehber sayısının yeterliliğini etkiler:

  • grup büyüklüğü,
  • parkurun zorluğu,
  • katılımcı deneyimi,
  • raft sayısı,
  • kanyonun tahliye güçlüğü

Rehberin görevleri yalnız raftı yönlendirmekten ibaret değildir

Profesyonel rehberin görevi, şu unsurları kapsayan çok yönlü bir özen yükümlülüğünü içerir:

  • parkur risklerini değerlendirmek,
  • katılımcıları bilgilendirmek,
  • ekipmanı kontrol etmek,
  • grup disiplinini sağlamak,
  • tehlike halinde turu durdurmak,
  • kurtarma ve ilk yardım organizasyonunu başlatmak

Katılımcının sağlık durumu

Bazı sağlık sorunları rafting veya kanyon aktivitesindeki riski artırabilir.

Sağlık beyanı

İşletme, faaliyetin niteliğine göre katılımcının ciddi kalp hastalığı, epilepsi, ciddi ortopedik sorun veya benzeri risklerini sormayı değerlendirebilir.

Sağlık formu işletmeyi tamamen kurtarır mı?

Hayır. Katılımcının yanlış bilgi vermesi kusur değerlendirmesini etkileyebilir; ancak işletmenin bağımsız güvenlik yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

Çocukların rafting turuna kabulü

Çocuklarda yaş, boy, kilo, yüzme becerisi ve parkur zorluğu birlikte değerlendirilmelidir.

Aile onayı yeterli değildir

Ebeveyn onayı, objektif olarak uygun olmayan bir parkuru çocuk için güvenli hale getirmez.

Çocuğa uygun ekipman

Can yeleği ve kaskın çocuk bedenine uygun olması gerekir.

“Kendi riskimle katılıyorum” formunun hukuki değeri

Risk kabul formu, tüketicinin faaliyetin doğal riskleri hakkında bilgilendirildiğini gösterebilir.

Ancak:

İşletmenin ağır kusuru, standart dışı ekipmanı, ehliyetsiz rehberi veya mevzuata aykırı organizasyonu bu tür bir form ile otomatik olarak ortadan kaldırılamaz.

6502 sayılı Kanunun haksız şart hükümleri ve Türk Borçlar Kanununun sorumsuzluk anlaşmalarına ilişkin hükümleri somut metin üzerinde ayrıca değerlendirilmelidir.

Otel üzerinden satın alınan rafting turunda sorumlu kimdir?

Yabancı turist rafting turunu otelin resepsiyonundan veya tur masasından satın almış olabilir.

Otel yalnız yönlendirme yaptıysa

Otel hiçbir bedel almamış, yalnız bağımsız bir işletmenin iletişim bilgisini vermiş olabilir. Bu durumda sorumluluk daha farklı değerlendirilir.

Otel turu kendi hizmeti gibi sattıysa

Bedel otelde tahsil edilmiş, otel logosu veya tur masası üzerinden satış yapılmış, transfer otel tarafından organize edilmiş veya faaliyet konaklama paketinin parçası gibi sunulmuşsa otelin rolü ayrıca araştırılır.

Seyahat acentası

Tur bir seyahat acentası tarafından düzenlenmiş veya paket turun parçası ise 6502 sayılı Kanun ve Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği çerçevesinde düzenleyici/aracı sorumluluğu gündeme gelebilir.

Bağımsız rafting işletmesi ve taşeron

Organizatörün bazı işleri başka şirkete bırakması zarar gören turist açısından her zaman sorumluluk zincirini ortadan kaldırmaz.

TBK m.66 ve m.116 çerçevesinde çalışan ve yardımcı kişi sorumluluğu somut ilişkiye göre değerlendirilebilir.

Transfer kazaları rafting turundan ayrı değildir

Rafting turu çoğu zaman otelden parkura minibüs veya başka araçla transfer içerir.

Transfer sırasında meydana gelen trafik kazası ayrı trafik hukuku sonuçları doğurur; ancak transfer tur paketinin parçasıysa organizatörün sözleşmesel sorumluluğu da ayrıca incelenebilir.

Kaza sonrası tahliye organizasyonu

Kanyon ve rafting kazalarının en kritik sorunlarından biri sağlık kuruluşuna erişim süresidir.

Tahliye rotası

İşletmenin parkur üzerinde olası çıkış noktalarını ve araç erişimini önceden bilmesi gerekir.

Haberleşme

Telefon çekmeyen kanyonlarda telsiz, uydu haberleşmesi veya alternatif iletişim düzeni gerekip gerekmediği somut risk profiline göre değerlendirilebilir.

Gecikmenin zararı artırması

İlk yaralanma hafif olsa dahi uygun tahliyenin gecikmesi zarar artışına neden olmuşsa bu ayrı nedensellik konusu olabilir.

İlk yardım

İlk yardım ekipmanının bulunması Yönetmelikte açıkça aranan özel şartlardan biridir.

Ekipman yeterli olmalı

Yalnız birkaç bandajdan ibaret çanta, faaliyetin riskine göre yetersiz olabilir.

İlk yardım yapabilecek personel

Rehber veya ekip içinde ilk yardım konusunda eğitimli personel bulunması, özellikle uzak parkurlarda önemlidir.

Kaza tutanağı

İşletmenin hazırladığı olay tutanağı şu bilgileri içermelidir:

  • saat,
  • nokta,
  • hava,
  • su durumu,
  • ekipman,
  • rehber,
  • tanıklar,
  • yapılan ilk yardım

Katılımcı gerçeğe aykırı ifadeler içeriyorsa itirazını yazılı şekilde belirtmelidir.

Fotoğraf ve video kayıtları

Rafting firmaları tur boyunca fotoğraf/video çekebilir.

Bu kayıtlar kazadan önceki ekipman ve grup düzenini, brifingi, su koşullarını veya kazanın oluş biçimini gösterebilir.

Dolayısıyla işletmenin ticari fotoğraf/video arşivi doğrudan delil haline gelebilir.

GoPro ve kişisel kamera kayıtları

Katılımcının aksiyon kamerası şunları gösterebilir:

  • rehber talimatını,
  • su seviyesini,
  • raftın devrilmesini,
  • ekipman durumunu

Orijinal dosyanın metadata ve zaman bilgileri korunmalıdır.

GPS ve rota kayıtları

Telefon, saat, spor cihazı veya işletme navigasyon sistemi parkurun hangi bölümünde bulunulduğunu gösterebilir.

Bu veriler özellikle izin verilen parkurun dışına çıkıldığı iddiasında önem kazanır.

Meteoroloji ve akım verileri

Kazadan sonra olay günü ve önceki saatlere ait şu veriler korunmalıdır:

  • yağış,
  • radar,
  • fırtına uyarısı,
  • akım/debi,
  • baraj salım kayıtları

Ekipmana kaza sonrası müdahale edilmemelidir

Kırılan karabina, yırtılan yelek, hasarlı raft veya kopan ipin hemen atılması ya da onarılması ispatı zorlaştırabilir.

Mümkünse ekipman:

  • fotoğraflanmalı,
  • seri numarası kaydedilmeli,
  • muhafaza edilmeli,
  • gerektiğinde bilirkişi incelemesine sunulmalıdır.

HMK m.400 kapsamında delil tespiti

Ekipman, parkur koşulu veya sabit ankraj kısa sürede değiştirilebilir.

Delilin kaybolması veya sonradan tespitinin ciddi ölçüde güçleşmesi ihtimali varsa dava öncesinde HMK m.400 ve devamı kapsamında delil tespiti değerlendirilebilir.

Ceza soruşturması ne zaman gündeme gelir?

Ağır yaralanma veya ölüm halinde rehber, işletme yöneticisi veya diğer sorumlular hakkında taksirle yaralama veya ölüme neden olma bakımından ceza soruşturması gündeme gelebilir.

Ceza dosyasındaki teknik bilirkişi raporu özel hukuk davasında da önem taşıyabilir; ancak ceza sorumluluğu ile tazminat sorumluluğu aynı şartlara tabi değildir.

Maddi tazminat

TBK m.54 kapsamında şu kalemler talep konusu olabilir:

  • tedavi,
  • ilaç,
  • rehabilitasyon,
  • geçici iş göremezlik,
  • sürekli iş göremezlik,
  • ekonomik geleceğin sarsılması,
  • bakım giderleri

Yabancı turistin ek zararları

Somut olayda şu durumlardan doğan giderler de incelenebilir:

  • uçuş değişikliği,
  • tatilin yarıda kesilmesi,
  • ek konaklama,
  • refakatçi,
  • ülkeye tıbbi nakil,
  • ülkesinde devam eden tedavi

Manevi tazminat

Bedensel bütünlüğün ağır biçimde ihlali halinde TBK m.56 kapsamında manevi tazminat gündeme gelebilir.

Yaralanmanın ağırlığı, ameliyat, kalıcı iz, psikolojik etkiler ve kusur dağılımı miktarın belirlenmesinde önemlidir.

Ölüm halinde yakınların hakları

Ölüm halinde TBK m.53 kapsamında destekten yoksun kalma ve ilgili maddi zararlar; TBK m.56 kapsamında yakınların manevi tazminat talebi gündeme gelebilir.

Kaza sigortası ve mali mesuliyet sigortası

Yönetmelik, rafting gibi turizm amaçlı sportif faaliyette personel ve turist için kaza sigortası ile mali mesuliyet sigortası poliçesini yeterlilik belgeleri arasında aramaktadır.

Poliçe varlığı sorumluluğu ortadan kaldırmaz

Sigortacı ödeme yapsa bile sorumlu işletmenin hukuki sorumluluğu tümüyle sona ermez.

Poliçe kapsamı ayrıca incelenmelidir

Limit, istisna, faaliyet türü, parkur ve sigortalı sıfatı kontrol edilmelidir.

Seyahat sigortası

Turistin kendi seyahat sağlık sigortası tedavi, nakil veya ülkeye dönüş giderlerinin bir kısmını karşılayabilir.

Tehlikeli spor istisnası bulunup bulunmadığı poliçeden kontrol edilmelidir.

Paket tur kapsamında rafting

Rafting, konaklama ve ulaşım gibi hizmetlerle birlikte paket turun parçası olarak satılmışsa paket tur düzenleyicisinin gereği gibi ifadan sorumluluğu ayrıca gündeme gelir.

2026 Tüketici Hakem Heyeti sınırı

2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyeti görevlidir.

Ancak bedensel zarar ve yüksek tazminat talepleri çoğu zaman bu sınırın üzerinde olabilir. Görev ve dava şartı somut talep yapısına göre belirlenmelidir.

Dava şartı arabuluculuk

Tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda 6502 sayılı Kanun m.73/A kapsamındaki dava şartı arabuluculuk, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere uygulanır.

Zamanaşımı

Tek bir süre yoktur.

Ayıplı hizmet

TKHK m.16 kapsamındaki süre şartları değerlendirilebilir.

Haksız fiil

TBK m.72’deki iki ve on yıllık süreler ile suç oluşturan fiillerde daha uzun ceza zamanaşımı ihtimali gündeme gelebilir.

Sözleşmeye aykırılık

TBK genel zamanaşımı hükümleri sözleşmenin niteliğine göre ayrıca incelenir.

Yabancı turist Türkiye’den ayrılmadan ne yapmalıdır?

Mümkünse şunları almalıdır:

  • sağlık kayıtlarını,
  • olay tutanağını,
  • rehber ve şirket bilgilerini,
  • sigorta poliçelerini,
  • fotoğraf/video kayıtlarını,
  • parkur bilgilerini,
  • tanık iletişimlerini,
  • ödeme ve rezervasyon belgelerini

Türkiye’den ayrıldıktan sonra hukuki takip

Yabancı turistin ülkesine dönmesi Türkiye’de hak aramasını engellemez.

Vekaletname, tercüme ve gerektiğinde apostil işlemleriyle Türkiye’de başvuru ve dava yürütülebilir.

Sonuç

Rafting ve kanyon turlarında meydana gelen kazalar, faaliyetin riskli olması gerekçe gösterilerek doğrudan katılımcıya yüklenemez.

Profesyonel organizatör; izinli ve uygun parkur, yetkili personel, güvenli ekipman, anlaşılır brifing, hava ve su koşullarının izlenmesi, sigorta, ilk yardım ve etkili tahliye planı oluşturmak zorundadır.

Katılımcının açık uyarılara aykırı davranışı veya kendi riskini artırması kusur oranını etkileyebilir. Ancak işletmenin bağımsız güvenlik yükümlülükleri ayrı şekilde devam eder.

Kazadan sonraki en önemli adım delillerin hızlı korunmasıdır. Çünkü su seviyesi değişir, hava koşulları geçer, ekipman onarılır ve video kayıtları kaybolabilir. Parkur, meteoroloji, ekipman, brifing, rehber yeterliliği ve olay sonrası müdahale kayıtlarının birlikte korunması, rafting ve kanyon kazası dosyalarının hukuki sonucunu doğrudan etkiler.

Sıkça Sorulan Sorular

Rafting tehlikeli bir spor olduğu için işletme hiçbir kazadan sorumlu olmaz mı?

Hayır. Doğal riskin kabul edilmesi işletmenin kendi kusurlu organizasyonu veya güvenlik eksikliğinden doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Rehberin sertifikası olmak zorunda mı?

Turizm amaçlı sportif faaliyetlerde personele ilişkin ilgili spor federasyonu ehliyeti/yeterliliği izin sisteminde aranan unsurlardandır.

Can yeleği vermek tek başına yeterli midir?

Hayır. Yeleğin faaliyet türüne ve katılımcının bedenine uygun, sağlam ve doğru takılmış olması gerekir.

Kask zorunlu mudur?

Somut rafting/kanyon parkurunun riski ve valilikçe belirlenen özel şartlara göre değerlendirilir. Kaya çarpma riski bulunan faaliyetlerde kask temel güvenlik ekipmanıdır.

Su debisi yüksekse tur iptal edilmeli midir?

Her yüksek debi otomatik iptal anlamına gelmez; ancak parkurun güvenlik sınırı ve katılımcı düzeyi açısından tehlikeli hale gelmişse turun yapılmaması gerekebilir.

Yağmur yokken ani sel olabilir mi?

Evet. Kanyonun üst havzasındaki yağış, bulunduğunuz yerde yağmur olmasa da ani su yükselmesine neden olabilir.

“Kendi riskimle katılıyorum” formu işletmeyi sorumsuz yapar mı?

Hayır. Form doğal risklerin kabulünü gösterebilir; ancak ağır kusur, standart dışı ekipman veya mevzuata aykırı organizasyonu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Otelden aldığım rafting turunda otel sorumlu olur mu?

Otel turu yalnız tanıtmış olabilir veya satışı ve organizasyonu doğrudan üstlenmiş olabilir. Bedelin kim tarafından tahsil edildiği ve hizmetin nasıl sunulduğu araştırılır.

Raft ters döndü; bu tek başına işletme kusuru mudur?

Hayır. Raftın devrilmesi faaliyetin doğal riski olabilir. Ancak parkur seçimi, ekipman, rehber talimatı ve hava-su koşulları birlikte incelenir.

Rehber brifing yapmadıysa ne olur?

Brifing eksikliği, kazayla uygun illiyet bulunduğu ölçüde işletmenin kusur değerlendirmesinde önemli olabilir.

Ekipman kazadan sonra firma tarafından değiştirilirse ne yapmalıyım?

Mümkünse ekipmanın korunmasını yazılı olarak talep edin; fotoğraf, seri numarası ve gerektiğinde delil tespiti yollarını değerlendirin.

GoPro kaydı delil olur mu?

Evet. Orijinal dosya ve metadata korunursa olayın oluş biçimi, rehber talimatı ve su koşulları bakımından önemli delil olabilir.

Turda kaza sigortası bulunması zorunlu mu?

Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliği, turist ve personel için kaza sigortası ile mali mesuliyet sigortasını yeterlilik belgeleri arasında aramaktadır.

Seyahat sigortam rafting kazasını karşılar mı?

Poliçeye bağlıdır. Bazı poliçelerde tehlikeli spor istisnası bulunabilir.

Yabancı turist ülkesine döndükten sonra Türkiye’de dava açabilir mi?

Evet. Somut görev, yetki ve süreler incelenmek kaydıyla vekil aracılığıyla Türkiye’de takip yapılabilir.

2026 Tüketici Hakem Heyeti sınırı nedir?

2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyeti görevlidir.

Rafting kazasında ceza soruşturması açılabilir mi?

Ağır yaralanma veya ölüm halinde rehber veya işletme sorumluları hakkında taksirle yaralama veya ölüme neden olma suçları yönünden soruşturma gündeme gelebilir.

Parkurun izinli olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve ilgili valilik kayıtları ile işletmenin izin/yeterlilik belgeleri araştırılabilir.

Kaynakça

  1. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu.
  2. Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliği, RG 23.02.2011/27855.
  3. Turizm Amaçlı Sportif Faaliyet Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, RG 02.10.2026/33388.
  4. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun.
  5. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
  6. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu.
  7. Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği.
  8. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, “Rafting” ve “Turizm Amaçlı Sportif Faaliyetler” bilgilendirmeleri.
  9. 2026 yılı Tüketici Hakem Heyeti parasal sınırını belirleyen Tebliğ, RG 23.12.2025/33116.
  10. Turizm amaçlı sportif faaliyette işletmenin izin, parkur, yeterlilik, personel, ekipman, kaza sigortası, mali mesuliyet sigortası ve ilk yardım yükümlülüklerine ilişkin güncel mevzuat uygulaması.
  11. Turizm amaçlı riskli faaliyetlerde işletmenin güvenli organizasyon yükümlülüğü, katılımcı kusuru, yardımcı kişi sorumluluğu ve bedensel zarar tazminatına ilişkin Yargıtay’ın genel tüketici ve sözleşmesel sorumluluk ilkeleri.

YAZAR

Av. Umut Güneş

Güneş & Güneş Hukuk Bürosu

Görüş veya düzeltme bildirin

Kaynak, tarih, içerik veya bağlantılarla ilgili görüş ve düzeltme önerilerinizi iletebilirsiniz.

Makalenin başlığını ve ilgili bölümü belirtmeniz yeterlidir. Kişisel dosya bilgisi veya belge göndermeyiniz.

İlgili hizmet alanları