ZAFER BOZKURT (2023/54578)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ZAFER BOZKURT BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2023/54578)

Karar Tarihi: 5/5/2026

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan	:	Basri BAĞCI
Üyeler	:	Engin YILDIRIM Kenan YAŞAR Ömer ÇINAR Metin KIRATLI
Raportör	:	Hüseyin ERAL
Başvurucu	:	Zafer BOZKURT
Vekili	:	Av. Süleyman YÜKSEL

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuruda karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuruda ayrıca adil yargılanma hakkının farklı güvencelerinin ihlal edildiği iddiası da bulunmaktadır.

2. Başvurucu, Ahmetli Trafik Tescil ve Denetleme Büro Amirliği görevlileri tarafından 12/4/2023 tarihinde yapılan trafik kontrolünde durdurulmuştur. Trafik ekiplerince saat 23.03'de yapılan alkol ölçümü sonrasında 0,62 promil alkollü olduğu gerekçesiyle başvurucu 8.190 TL idari para cezası ile cezalandırılmış ve başvurucunun sürücü belgesine geçici olarak el konulmuştur. Başvurucu, ilgili tutanağı imzaladıktan sonra 13/4/2023 tarihinde saat 00.37'de Salihli Devlet Hastanesine müracaat ederek alkol testi yaptırmak üzere kan örneği vermiştir. Yapılan kan testi sonucunda başvurucuda 0,01 promil oranının altında alkol olduğu belirtilmiştir.

3. Başvurucu, idari para cezasına ve ehliyetin geri alınması işlemine karşı Turgutlu ve Salihli Sulh Ceza Hâkimliklerine ayrı ayrı sunduğu 13/4/2023 tarihli başvuru dilekçelerinde mobilya sektöründe çalıştığı için temas ettiği tiner ve benzeri malzemeler nedeniyle alkol tespit edilmiş olabileceğini, nitekim hastaneden alınan kan örneğinde alkollü olmadığının ortaya çıktığını belirterek uygulanan idari yaptırım kararlarının kaldırılmasını talep etmiştir.

4. Başvurucunun Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğine yaptığı başvuru 2023/1590 D.İş sayılı dosyası ile incelemeye alınmış ve 2/5/2023 tarihinde başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvurucu, Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğinin anılan kararına itiraz etmiştir. Ödemiş Sulh Ceza Hâkimliği 5/6/2023 tarihli kararıyla yapılan itirazı kesin olarak reddetmiştir. Kararda verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu, herhangi bir isabetsizlik görülmediği açıklanmıştır.

5. Başvurucu, nihai kararı 5/6/2023 tarihinde öğrendikten sonra 20/6/2023 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

6. Diğer taraftan Salihli Sulh Ceza Hâkimliğine yapılan başvuruyla ilgili olarak ise kabahatin işlendiği yer itibarıyla Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğinin yetkili olduğu belirtilerek yetkisizlik kararı verilmiştir. Yetkisizlik kararının kesinleşmesi sonrasında başvuru Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğince 2023/1872 D.İş sayılı dosya üzerinden incelemeye alınmıştır. Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğince 2023/1872 D.İş sayılı dosyada yapılan inceleme sonucunda verilen 18/5/2023 tarihli kararla da başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvurucu, Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğinin söz konusu kararına itiraz etmiştir. Ödemiş Sulh Ceza Hâkimliği bu defa 13/6/2023 tarihli kararıyla hastane tarafından düzenlenen raporda alkol tespit edilmediğini dikkate alarak itirazın kabulüne ve idari yaptırım kararlarının kaldırılmasına kesin olarak karar vermiştir. Söz konusu karar başvurucu vekiline 2/7/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.

7. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

8. Başvurucu; mobilya işiyle uğraştığı için trafik uygulamasında alkollü olduğuna dair tespit yapıldığını, hastanede verdiği kan sonucuna göre alkollü olmadığının tespit edildiğini ve kabahatin unsurlarının oluşmadığını ifade ederek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirtmiştir.

9. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; başvurunun öncelikle kabul edilebilirlik kriterleri yönünden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş, ayrıca somut olay ele alınırken mevzuat hükümleri ile konuya ilişkin yer verilen Anayasa Mahkemesi kararlarının dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.

10. Genel olarak bir hakkın açıkça öngörüldüğü amaç dışında ve başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukuk düzenince himaye edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılması bireysel başvuru alanında özel olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda bireysel başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve mahkemenin başvuruyu gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür (Mehmet Güven Ulusoy [GK], B. No: 2013/1013, 2/7/2015, § 31; S.Ö. [2. B.], B. No: 2013/7087, 18/9/2014, § 28).

11. Bu kapsamda özellikle mahkemeyi yanıltmak amacıyla gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge sunulması, başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde vuku bulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında mahkemenin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru hakkında doğru bir kanaat oluşturulmasının engellenmesi, medeni ve meşru eleştiri sınırları saklı kalmak kaydıyla bireysel başvuru amacıyla bağdaşmayacak surette hakaret, tehdit veya tahrik edici bir üslup kullanılması ile söz konusu başvuru yolu kapsamında ihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin amaçla bağdaşmayacak surette içeriksiz bir başvuruda bulunulması durumunda başvuru hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir (Mehmet Güven Ulusoy, § 32; S.Ö., § 29).

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 83. maddesi gereği başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde başvuru reddedilir.

13. Başvurucu idari yaptırım kararına karşı Salihli ve Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliklerine ayrı ayrı başvuruda bulunmuştur. İnceleme konusu başvuru, Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğine yapılan 2023/1590 D.İş sayılı başvurunun reddine yönelik nihai karar sonrasında yapılmıştır (bkz. § 5). Diğer taraftan Salihli Sulh Ceza Hâkimliğince verilen yetkisizlik kararı üzerine Turgutlu Sulh Ceza Hâkimliğinin 2023/1872 D. İş sayılı dosyasıyla verilen başvurunun reddi kararı ise Ödemiş Sulh Ceza Hâkimliğinin 13/6/2023 tarihli kararıyla kaldırılmıştır. Anılan karar başvurucuya 2/7/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir (bkz. § 6). Dolayısıyla başvurucu, değerlendirme sonucunu doğrudan etkileyecek olan ehliyetin geri alınması ve idari para cezası uygulanmasına yönelik idari yaptırım kararının kaldırıldığından haberdardır. Ayrıca bireysel başvuruyla ilgili Bakanlık görüşü de başvurucuya 27/3/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir. Anılan olgular başvurucunun ihlal iddialarına yönelik bireysel başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesi bakımından oldukça önem taşımaktadır. Buna rağmen başvurucu, İçtüzük'ün 59. maddesinin (5) numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüklerine açıkça aykırı bir şekilde aynı konuda yaptığı ikinci başvuru sürecine ve bu başvuru üzerine idari yaptırımın kaldırılmasına ilişkin Ödemiş Sulh Ceza Hâkimliğinin 13/6/2023 tarihli kararına ilişkin olarak herhangi bir bildirimde bulunmamıştır.

14. Bu durumda başvurucunun, başvurunun değerlendirilmesi noktasında esaslı olan bir unsur hakkında bilgi vermemesi, bu süreçte vuku bulan değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli gelişmeler hakkında Anayasa Mahkemesini bilgilendirmemesi ile başvuru hakkında doğru bir kanaat oluşturulmasını engellediği anlaşılmıştır.

15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

16. Başvurunun mahiyeti gözetildiğinde 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük'ün 83. maddesi uyarınca başvurucu aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesine gerek görülmemiştir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle REDDİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 5/5/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.