SUNA SERTPOLAT (2023/32293)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

SUNA SERTPOLAT BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2023/32293)

Karar Tarihi: 12/3/2026

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan	:	Basri BAĞCI
Üyeler	:	Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Metin KIRATLI
Raportör	:	Eren Can BENAKAY
Başvurucu	:	Suna SERTPOLAT

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, ünvan değişikliği sınav sonucuna yapılan itirazın reddine dair işleme karşı açılan davanın sınavda başarılı olarak ataması yapılan kişiye ihbar edilmemesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Başvurucu, Millî Eğitim Bakanlığı (İdare) nezdinde kadrolu öğretmen olarak çalışmaktayken hukuk fakültesinden mezun olduktan sonra baro stajını tamamlayarak avukat ruhsatnamesi almıştır. 2/3/2021 tarihinde gerçekleştirilen avukatlık mesleği için ünvan değişikliği sınavına katılarak başarılı olmuştur. Bunun üzerine 8/12/2021 tarihinde Gaziantep İl Millî Eğitim Müdürlüğüne avukat olarak atanmıştır.

3. Ankara'da bir lisede öğretmen olarak görev yapan A.A. 2/3/2021 tarihinde gerçekleştirilen ünvan değişikliği sınavı sonucunda başarısız olması üzerine sonuca itiraz etmiştir. 8/4/2021 tarihinde itirazının reddedilmesi üzerine ise 11/5/2021 tarihinde iptal davası açmıştır.

4. Ankara 16. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 12/8/2021 tarihinde verdiği ara kararı ile yazılı sınav soruları ile bu soruların cevap anahtarının ve davacının sorulara verdiği cevapların gönderilmesini istemiştir. İdare 12/10/2021 tarihinde verdiği cevapta, adli ve idari soruşturma ve kovuşturma bulunması hâlinde sınav soru ve cevaplarına Cumhurbaşkanı'nın izni ile erişimin mümkün olduğunu, dava konusu sınava dair böyle bir izin bulunmadığından soru ve cevapların gönderilemeyeceğini bildirmiştir. Bunun üzerine Mahkeme 22/10/2021 tarihli ara kararı ile soru ve cevapların Cumhurbaşkanlığından izin alınması suretiyle gönderilmesini istemiştir. İdare 10/11/2021 tarihinde verdiği cevapta 12/10/2021 tarihli cevabı tekrar etmiştir.

5. Mahkeme 31/1/2022 tarihinde dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir. Kararda şu hususlara yer verilmiştir:

 i.   Sınav soru ve cevaplarının bulunduğu soru havuzuna erişimin Cumhurbaşkanı iznini gerektirdiği yönündeki koşulun ancak ortada sınava ilişkin adli ve idari soruşturma ve kovuşturma bulunması hâlinde geçerli olduğu, ortada Cumhurbaşkanı'nın iznini gerektirecek nitelikte adli ve idari bir soruşturma ya da kovuşturma olmadığı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığınca soruların mahkemeye gönderilmesine Cumhurbaşkanınca izin verilmediğine dair bir bilgi iletilmediği belirtilmiştir. Diğer bir ifadeyle sınav soru ve cevaplarının açıklanmasının önünde herhangi bir hukuki engel bulunmadığı değerlendirilmiştir.

 ii.   Sınava ilişkin asıl kılavuz ve bu kılavuz uyarınca hazırlanan protokol hükümleriyle itiraz öncesi sınav soru ve cevaplarının yayımlanması öngörülmüş olmasına rağmen aksi yönde düzenlemeler içeren ek protokol ile adayların etkili itiraz hakkını kullanmalarının engellendiği açıklanmıştır.

 iii.   Son olarak 22/10/2021 tarihli ara kararıyla istenmesine rağmen herhangi bir hukuki engel bulunmaksızın sunulmayan sınav soru ve cevapları üzerinde davacının iddiaları yönünden yargısal denetimin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir. İdarece verilmeyen bilgi ve belgelere dayanan savunmaya itibar edilemeyeceği sonucuna varıldığından davacının başarısız sayılmasına dair işleme karşı yaptığı itirazın reddine yönelik dava konusu işlemde yasal isabet görülmemiştir.

6. İdare, karara karşı 7/3/2022 tarihinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi (Bölge İdare Mahkemesi) 29/12/2022 tarihinde istinaf başvurusunu kesin olarak reddetmiştir.

7. Bunun üzerine başvurucunun 27/2/2023 tarihinde yargı kararı gerekçe gösterilerek avukat olarak gerçekleştirilen ataması iptal edilmiş ve öğretmenlik mesleğine tekrar atanmıştır. Bu atama başvurucuya 23/3/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.

8. Başvurucu 24/4/2023 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

9. Başvurucu, A.A.ya ait olan ve sonucunda avukatlık görevinin sona ermesine yol açan davanın kendisine ihbar edilmemesi nedeniyle iddia ve itirazlarını ileri süremediğini belirterek mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

10. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, başvurucunun temel hak ve hürriyetlerinin ihlal edilip edilmediği konusunda yapılacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın kendine özgü koşullarının da dikkate alınması gerektiği bildirilmiştir. Öte yandan Bakanlık görüşünün ekinde yer alan Millî Eğitim Bakanlığının yazısında, başvurucunun 23/5/2023 tarihli kararname ile İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğüne avukat olarak atandığı belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.

11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:

   "Kabul edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir."

12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Bölümler ya da Komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:

…

   c) İhlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması.

...

   (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."

13. Bireysel başvuruya konu olayda başvurucu avukat olarak atandıktan sonra atanmasına ilişkin sınava yönelik dava açılmış ve sınavın iptaline karar verilmiştir. Buna bağlı olarak başvurucunun ataması da iptal edilmiştir. Başvurucu sınava karşı açılan iptal davasının menfaatini etkilemesi nedeniyle kendisine ihbar edilmemesinden yakınsa da bireysel başvuru tarihinden yaklaşık bir ay sonra 23/5/2023 tarihinde İstanbul İl Millî Eğitim Müdürlüğüne avukat olarak atanmıştır. Başvurucu bu durumu -bireysel başvuru formunda başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde Anayasa Mahkemesine bildireceğini beyan etmesine rağmen- bildirmemiştir. Ancak başvurucunun avukat olarak ataması yapılmış olduğundan ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalktığı anlaşılmıştır.

14. Öte yandan İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinin devamında Anayasa'nın uygulanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı herhangi bir durumun da söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

15. Açıklanan gerekçelerle ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalkması nedeniyle başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalkması nedeniyle DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 12/3/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.