Z.S. (2022/21284)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

Z.S. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2022/21284)

Karar Tarihi: 3/3/2026

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

RESEN GİZLİLİK KARARI VERİLDİ

​

Başkan	:	Basri BAĞCI
Üyeler	:	Engin YILDIRIM Yıldız SEFERİNOĞLU Kenan YAŞAR Metin KIRATLI
Raportör	:	Merve ARSLANTÜRK
Başvurucu	:	Z.S.
Vekili	:	Av. Hayriye Buse BERGAMALI

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru; sınır dışı etme kararı nedeniyle kötü muamele yasağı, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı, masumiyet karinesi ile aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

2. Başvurucu 1997 doğumlu bir kadın olup İran İslam Cumhuriyeti vatandaşıdır.

3. Başvurucu hakkında Denizli İl Göç İdaresince (Göç İdaresi) 6/4/2021 tarihinde, 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 54. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendi (kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar) gereğince sınır dışı etme kararı alınmıştır. Başvurucunun uluslararası koruma başvurusu üzerine 11/6/2021 tarihinde kendisine şartlı mülteci statüsü tanınmıştır.

4. Başvurucu, sınır dışı etme kararının iptali talebiyle Denizli İdare Mahkemesinde (İdare Mahkemesi) dava açmış; İdare Mahkemesi 31/12/2021 tarihinde davanın reddine kesin olarak karar vermiştir.

5. Başvurucu, nihai kararı 28/1/2022 tarihinde öğrendikten sonra 25/2/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

6. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

7. Göç İdaresi 1/8/2025 tarihinde başvurucu hakkında alınan 6/4/2021 tarihli sınır dışı etme kararının geri alınmasına karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME

8. Başvurucu adli yardım talebinde bulunmuştur. Yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğuna ilişkin iddiasının açıkça dayanaktan yoksun olmadığı anlaşılan yabancı uyruklu başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.

9. Başvurucu; İran'a gönderilmesi hâlinde siyasi görüşleri, kadın hakları savunuculuğu faaliyetleri, katıldığı toplantı ve gösteriler ile geçmişteki eylemleri nedeniyle zulme veya kötü muameleye uğrayacağını belirterek kötü muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Ayrıca toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılmasının sınır dışı edilme gerekçesi yapılması nedeniyle toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğini, soyut ve asılsız iddialara dayanılarak alınan sınır dışı etme kararının masumiyet karinesini ihlal ettiğini, ailesiyle birlikte Türkiye'ye sığındığı, annesi ve kardeşiyle burada yaşadığı gözetildiğinde sınır dışı edilmesinin aile bütünlüğünü zedeleyeceğini belirterek aile hayatına saygı hakkının da ihlal edildiğini iddia etmiştir.

10. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde, başvurucunun iddialarının değerlendirilmesinde Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda benimsediği ilkelerin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı başvuru formundaki beyanlarını yinelemiştir.

11. Sınır dışı etme kararının uygulanmasının olası sonuçları ve/veya bu kararın iptali için açılan davayla ilgili yargı sürecine yönelik iddiaların incelenebilmesi için sınır dışı kararının uygulanması ya da uygulanmasının önünde bir engel bulunmaması gerekir (benzer değerlendirme için bkz. M.L. ve diğerleri [1. B.], B. No: 2019/20735, 28/12/2021, § 23).

12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasında başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi hâlinde de düşme kararı verilebileceği belirtilmiş ancak aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edilebileceği hüküm altına alınmıştır.

13. Somut olayda başvurucu hakkında alınan sınır dışı etme kararı 1/8/2025 tarihinde Göç İdaresi tarafından kaldırıldığı için başvuruya konu edilen sınır dışı etme kararının uygulanması mümkün değildir. Dolayısıyla başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmamaktadır. Ayrıca Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygı, başvurunun incelenmesini gerekli kılmamaktadır.

14. Açıklanan gerekçelerle başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmaması nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun niteliği gereği kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin GİZLİ TUTULMASINA,

C. Başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmaması nedeniyle DÜŞMESİNE,

D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 3/3/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.