ALIREZA FIROUZZARE VE SHADI GHORCHIAN (2022/16176)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

ALIREZA FIROUZZARE VE SHADI GHORCHIAN BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2022/16176)

Karar Tarihi: 22/7/2026

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan	:	İrfan FİDAN
Üyeler	:	Recai AKYEL Selahaddin MENTEŞ Yılmaz AKÇİL Şaban KAZDAL
Raportör	:	Ayşe Didem ÖZDEMİR AKCA
Başvurucular	:	1. Alıreza FIROUZZARE 2. Shadı GHORCHIAN
Vekili	:	Av. Meltemnur BOLAT

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

2. Sinop Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce 7/8/2021 tarihinde 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 54. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) (kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar) ve (ğ) (çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler) bentleri gereğince başvurucular hakkında menşe ülkelerine, güvenli üçüncü bir ülkeye veya transit gidecekleri ülkeye sınır dışı etme kararları verilmiştir.

3. Başvurucular, sınır dışı etme kararlarının iptal edilmesi talebiyle dava açmıştır. Dava dilekçelerinde kiracı olarak oturdukları evlerine yardıma muhtaç yabancıların tedavilerine yardımcı olmak amacıyla doktor arkadaşlarını çağırdıklarını, evlerinde sadece iki gün sağlık hizmeti verildiğini, polis ekiplerinin yaptığı baskın sonucu genel sağlığı tehlikeye soktukları gerekçesiyle haklarında soruşturma başlatıldığını, Hristiyan olup Protestan kilisesine bağlı olduklarını, ülkeleri İran'da ibadetlerini toplu olarak yapmalarının yasaklandığını, başvurucu Alıreza Fırouzzare'nin İran'da tutuklanmasına karar verildiğini, sınır dışı edilmeleri hâlinde başvurucu Alıreza Fırouzzare'nin tutuklanacağını, idam cezası ile cezalandırılabileceğini öne sürmüştür.

4. Başvurucular; İdare Mahkemesine sundukları 24/8/2021 tarihli ek beyan dilekçesinde, evli olduklarını, dinî inançları nedeniyle İran'dan kaçtıklarını, başvurucu Alıreza Fırouzzare'nin İran'da din görevlisi olarak topluluğu ile birlikte yaşadığı küçük kilisenin tespit edilerek kapatıldığını, Hristiyan dini Protestan mezhebine mensup kıdemli din görevlisi oldukları için Gedikpaşa Ermeni Protestan Kilisesi ve Mektebi Vakfı nezdinde pastör kayıtlarının olduğunu, sosyal medya hesaplarında dinî inançlarıyla ilgili paylaşım yaptıklarını ifade etmiştir. Başvurucular ayrıca kamu sağlığı açısından tehdit oluşturmaları ve çalışma izni olmadan çalıştıklarının tespit edilmesi nedeniyle sınır dışı etme kararı verilmişse de başvurucu Alıreza Fırouzzare'nin Sinop'ta yaşayan yabancılara yardımcı olmak ve hayır için Güney Koreli doktor arkadaşlarına evlerini kullandırdığını, para ve menfaat temin etmediklerini ileri sürmüş; dilekçe ekinde her iki başvurucuya ait olan ve Trabzon'da düzenlenen vaftiz belgeleri ile alireza_firouzzare kullanıcı adıyla yapılan sosyal medya paylaşımlarını sunmuştur.

5. Başvurucuların sınır dışı etme kararlarının iptali talebiyle açtıkları dava Samsun 1. İdare Mahkemesince 12/1/2022 tarihinde kesin olarak reddedilmiştir. Kararda başvurucular hakkında 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'a muhalefet etme suçundan kamu davası açıldığı, başvurucuların evlerinde ruhsatsız olarak hasta muayenesi yapıldığını kabul ettikleri, kamu sağlığı açısından ciddi tehlikeye yol açacakları sonucuna varıldığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı açıklanmıştır. Başvurucular vekili, nihai kararı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden 23/1/2022 tarihinde okuyarak öğrenmiştir. Başvurucular 17/2/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

6. Başvurucular, sınır dışı etme işleminin durdurulmasına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca tedbir talep etmişse de Komisyon 17/2/2022 tarihinde başvurucuların yaşamlarına ya da maddi veya manevi bütünlüklerine yönelik ciddi bir tehlike ortaya çıktığına dair bilgi veya bulgu olmadığını değerlendirmiş, başvurunun tedbir talebi yönünden Bölüme gönderilmesine yer olmadığına karar vermiştir.

7. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

8. Başvurucu Alıreza Fırouzzare 4/9/2024 tarihinde bireysel başvurudan feragat etmiştir.   

9. Göç İdaresi Başkanlığının yazılarından başvurucu Alıreza Fırouzzare'nin 9/9/2024 tarihinde, başvurucu Shadi Ghorcihan'ın 10/9/2025 tarihinde Türkiye'den çıkış yaptığı anlaşılmıştır.

II. DEĞERLENDİRME

A. Başvurucu Alıreza Fırouzzare Yönünden

10. Başvurucu; Hristiyan olması nedeniyle ülkesinde dinî ve siyasi ayrımcılığa uğradığını, sınır dışı edilmesi hâlinde kötü muameleye maruz kalabileceğini ve özgürlüğünün kısıtlanabileceğini belirterek kötü muamele yasağının, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, adil yargılanma hakkının, eşi olan diğer başvurucu ile birlikte sınır dışı edilmeleri hâlinde tutuklanma riski olduğunu, çocuklarına bakacak kimse bulunmadığından çocukların devlete teslim edileceğini belirterek özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; ihlal iddialarının incelenmesi sırasında ilgili mevzuat hükümlerinin, içtihatlar ile somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerektiği bildirilmiştir.

11. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (5) numaralı fıkrasında davadan feragat hâlinde düşme kararı verileceği belirtilmiştir. İçtüzük'ün 80. maddesinde ise başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi hâlinde düşme kararı verilebileceği ancak Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edilebileceği ifade edilmiştir. Somut olayda başvurucunun bireysel başvurusundan feragat ettiği ve incelemeye devam edilmesini gerektiren bir durum bulunmadığı dikkate alındığında başvuru hakkından feragat nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

12. Açıklanan gerekçelerle başvurunun feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

B. Başvurucu Shadi Ghorcihan Yönünden

13. Başvurucu; Hristiyan olması nedeniyle ülkesinde dinî ve siyasi ayrımcılığa uğradığını, sınır dışı edilmesi hâlinde kötü muameleye maruz kalabileceğini ve özgürlüğünün kısıtlanabileceğini belirterek kötü muamele yasağının, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, adil yargılanma hakkının, eşi olan diğer başvurucu ile birlikte sınır dışı edilmeleri hâlinde tutuklanma riski olduğunu, çocuklarına bakacak kimse bulunmadığından çocukların İran devletine teslim edileceğini belirterek aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

14. Sınır dışı etme kararının uygulanmasının olası sonuçları ve/veya bu kararın iptali için açılan davayla ilgili yargı sürecine yönelik iddiaların incelenebilmesi için sınır dışı kararının uygulanması ya da uygulanmasının önünde bir engel bulunmaması gerekir (benzer değerlendirme için bkz. M.L. ve diğerleri [1. B.], B. No: 2019/20735, 28/12/2021, § 23).

15. İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasında başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi hâlinde de düşme kararı verilebileceği belirtilmiş ancak aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında Anayasa’nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edilebileceği hüküm altına alınmıştır.

16. Başvurucu 10/9/2025 tarihinde Türkiye'den ayrıldığı için başvuruya konu edilen sınır dışı etme kararının uygulanma olanağı kalmamıştır. Dolayısıyla başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmamaktadır. Ayrıca Anayasa’nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygı, başvurunun incelenmesini gerekli kılmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmaması nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Başvurucu Alıreza Fırouzzare yönünden başvurunun feragat nedeniyle DÜŞMESİNE,

2. Başvurucu Shadi Ghorcihan yönünden başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmaması nedeniyle DÜŞMESİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA,

C. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığına   GÖNDERİLMESİNE 22/7/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.