GÖKHAN KOLUKISA (2022/103409)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

GÖKHAN KOLUKISA BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2022/103409)

Karar Tarihi: 5/5/2026

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan	:	Basri BAĞCI
Üyeler	:	Engin YILDIRIM Kenan YAŞAR Ömer ÇINAR Metin KIRATLI
Raportör	:	Furkan Samet ESER
Başvurucu	:	Gökhan KOLUKISA

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, terör örgütü üyeliği suçundan mahkûmiyet kararıyla sonuçlanan ceza davasında suç oluşturmayan bazı eylemlere dayanılması nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucu ayrıca adil yargılanma hakkı kapsamındaki başka güvencelerinin de ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. 15/7/2016 tarihinde yapılan darbe girişimi öncesinde polis memuru olarak görev yapan başvurucu hakkında başka bir soruşturma kapsamında verilen bir ifade üzerine Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) üyesi olduğu şüphesiyle Hakkâri Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) tarafından soruşturma başlatılmıştır.

3. Soruşturma neticesinde Başsavcılık tarafından başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan cezalandırılması talebiyle 23/2/2017 tarihinde iddianame düzenlenmiştir. İddianamede esas olarak başvurucunun FETÖ/PDY içindeki örgütsel eylemlerine ilişkin başka soruşturmalar kapsamında verilen ifadelere ve teşhis tutanaklarına dayanılmıştır. İddianamede ayrıca başvurucunun kendi kullanımında olduğunu ikrar ettiği 0 (553) ... 38 numaralı hat üzerinden ByLock isimli programı kullandığı ve terör örgütünün talimatına istinaden Bank Asya hesabına yüklü miktarda para yatırdığı iddialarına yer verilmiştir.

4. Hakkâri 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği sabit görülerek 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına 13/2/2018 tarihinde karar verilmiştir. Mahkûmiyet kararında başvurucunun örgütsel faaliyetlerine ilişkin bilgiler içeren tanık beyanlarına yer verilmiş ve başvurucunun gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla ByLock kullandığı belirtilmiştir.

5. Mahkûmiyet kararında yer verilen ve atıf yapılan tanık beyanları şu şekildedir:

   i.   " '...toki polis lojmanları kapısında nöbet tutan [E.K.], bana [F.A.'lar] bu akşam gidecek istersen onlarla bir görüş dedi bende eve giderken [C.Y.'nin] kaldığı binaya gittim, cemaat evine gelip giden Gökhan KOLUKISA, [F.A.] ve [C.Y.] eşyalarını binanın önüne indiriyorlardı kendilerine hayırdır bu saatte ne yapıyorsunuz dediğimde [F.A.] bana KOM şube de hareketlilik var gece operasyon olabilir bu yüzden yola çıkacağız sende yola çık dedi...'

   ii. '...Afyonkarahisar Polis Meslek Yüksek okulunda iki sene öğrencilikten sonra Mezuniyet akabinde ben İstanbul'a atandım ve Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde göreve başladım. Burada ailemle beraber kalıyordum. Çevik kuvvette aynı birlikte görev yaptığım [T.K.] isimli şahıs ile tanıştım. Bu şahsın cemaat içerisinde olduğunu biliyordum, ancak aktif olarak bir faaliyetini görmedim, ben de [T.K.'nın] evine birkaç sefer gittim. bir seferinde evdeyken Gökhan KOLUKISA isimli polis vardı, ben [T.K.'ya] bunların kim olduğunu sorduğumda Gökhan KOLUKISA'nın Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde çalışan bekar polislerden sorumlu abi olduğunu, ayrıca [K.K.] isimli polis memurunun da evli polislerden sorumlu abi olduğunu söyledi. Ben bunu [T.K.'nın] bana söylediğine göre biliyorum, görgüye dayalı bir bilgim yoktur, Bir defasında Gökhan KOLUKISA isimli polis memuru benden himmet adı altında para istedi ancak ben vermedim...'

   iii. ' ...Sanık Gökhan KOLUKISA'yı 2015 yılında Hakkari İl Emniyet Müdürlüğüne tayinim çıktıktan sonra tanıdım. O dönemde sanık Hakkari Koruma Şube Müdürlüğünde polis olarak görev yapmakta idi. O dönemde kalmakta olduğum cemaat evinde sohbetler yapılırdı. Sanık Gökhan'da yapılan bu sohbetlere 2-3 kez katılmıştır. Sohbetlerde konuşmacı olduğunu hatırlamıyorum. Katılımcı olarak bulunurdu. Ben bu şahısla pek fazla bir araya gelmediğimden kendisiyle samimiyetim yoktur. Sanığı en son darbe teşebbüsünden 2-3 gün sonra gördüm. O dönemde kendisi çalışmakta olduğu şube tarafından açığa alınmıştı. Bu sebeple artık Hakkari'den ayrılıp ailesinin yanına gideceğini söyledi. Ayrıca sanık telefonuna el konulmadan önce cep telefonundaki tüm bilgileri formatladı ve kendisine yeni bir hat ile küçük tuşlu telefonlardan aldı. Ben sanığın Bylock programını kullanıp kullanmadığını bilmiyorum. Ancak sanık genellikle Bylock'un güvenli bir program olduğundan bahsedip oradan daha rahat mesajlaşılacağına dair konuşmalar yaptığından ben kendisinin bylock kullanıcısı olduğunu düşünerek beyanda bulunmuştum. Sanık benim birlikte kaldığım [C.Y.] ile yakın görüştüğünden bizim eve gelip giderdi. Ancak benim kendisi ile samimiyetim yoktur. Dolayısıyla ne tür faaliyetlerde bulunduğunu bilmiyorum...'

   iv.   '...Ben daha önce Hakkari Terörle Mücadele Şubede bir beyanda bulunmuştum. Hakkari'ye gittiğimizde [C.B.] ile birlikte kaldığımız evde [M.T.] ve Gökhan KOLUKISA isimli kişiler de vardı. Bu evde Hakkari Üniversitesinde öğretim görevlisi olduğunu söyleyen biri gelerek sohbet veriyordu, Fethullah GÜLEN videolarını izletirdi, kitaplarını okurdu. Bu kişinin ismini ben, Selim olarak biliyorum ama gerçek ismi olduğunu düşünmüyorum. Evin ihtiyaçları için vermiş olduğumuz parayı Gökhan KOLUKISA topluyordu, ben bu paraları himmet adı altında değil evin ihtiyaçlarının giderilmesi için verdim, [Selim] isimli şahıs Gökhan ile irtibat kurarak bizim evimize geliyordu. Ben bu yapının evinde ihtiyaçlarım doğrultusunda kaldım, kesinlikle bu yapıya bağlı bir insan değilim. Bana sağlamış oldukları kolaylıklardan dolayı bu yapının evlerinde kaldım. Bunun dışında bir amacım yoktur. Tüm samimiyetimle bütün bildiklerimi anlattım. Gökhan isimli şahıs benden kurban bayramlarında kesinlikle kurban adı altında himmet toplamadı sadece aylık olarak evin ihtiyaçlarını giderilmesi için para verdim. Bunun dışında bir şey vermedim. Yapmış olduğumuz sohbetlerde siyasi içerikli bir konuşma olmuyordu. Zaman zaman Gökhan, sabah namazına kalkınca ben de onunla birlikte kılıyordum kesinlikle zorlama yoktu. Ben ByLock hiç kullanmadım, Gökhan'ın da kullandığını hiç görmedim. Bu yapının evlerinde kaldığım için pişmanım...'

   v.   '...Ben Hakkari'de polis memuru olarak görev yaparken Gökhan ile tanıştım. Daha önce Hakkari emniyetinde vermiş olduğum ifadede belirttiğim gibi kendisi bekar evinde kalıyordu. Kendisi ile o şekilde tanıştık. Bende arada bir aynı sitede lojmanda kaldığımız için evlerine giderdim. Bu şekilde arkadaşlığımız oldu. Gökhan isimli arkadaşımda bylock isimli proğram vardı. Bu proğramı sohbet olduğu yönünde mesajlar geliyordu...'

   vi.   '...Ben Gökhan Kolukısa ile Hakkari ilinde tanıştım. Kendisi ile aynı evde kalıyorduk. Bu süre içerisinde dışardan öğretim görevlisi olarak bildiğimiz Selim isimli kişiyi getiriyordu. Bu kişinin gerçek isminin Selim mi olduğunu bilmiyorum, kod isim de kullanıyor olabilir. Bu kişi bize o tarihte Fethullah Gülen cemaati olarak bilinen cemaate ait kitapları okuyup sohbet yapıyordu. Bu kişi bir ayda bir, iki ayda bir geliyordu, ben bu sohbetlere çok fazla katılmıyordum. Ben Hakkari iline 2015 yılının Eylül ayına gelmiştim. Bu sohbetler 15 temmuz darbe girişiminden 1-2 ay öncesine kadar devam etti. O tarihte Gökhan bizim evden ayrıldı. Bylock isimli programı ben darbe girişiminden sonra öğrendim, Gökhan'ın bu programı kullanıp kullanmadığından haberim yoktur. Bu sohbetleri genellikle Gökhan düzenliyordu. Gökhan bizden lojmanın ihtiyacı olarak aylık 350 TL para topluyordu ancak bu paradan himmet adı altında bir yere para verip vermediğini bilmiyorum. Bu evde [C.B.] ve [M.Ş.] de kalıyordu. Ben Gökhan'ın FETÖ üyesi olduğunu bu şekilde biliyorum. Gökhan ile 15 temmuz 2016 tarihinden sonra bir daha hiç görüşmedim. Aynı zamanda evde Fethullah Gülen'in videoları da izleniyordu...' "

6. Başvurucunun mahkûmiyet kararına karşı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunması üzerine dosya Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine (Bölge Adliye Mahkemesi) gönderilmiş ve istinaf incelemesi neticesinde istinaf başvurusunun esastan reddine 11/7/2019 tarihinde karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının ilgili kısmı şu şekildedir:

   "...tanık beyanları, CGNAT kayıtları ve siber raporu itibariyle FETÖ'nün gizli haberleşme programı olan bylocku kullandığı, örgütsel talimat üzerine Bank Asya'ya para yatırdığı, örgüt içinde ev abiliği, bekar kişilerin sorumluluğu, himmet toplama gibi görevler üstlendiği ve sohbetlere katıldığı anlaşılan sanık hakkında temel cezanın alt sınırdan makul oranda uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiği gözetilmeyerek eksik ceza tayini, aleyhe istinaf bulunmadığından davanın yeniden görülmesi nedeni yapılmamıştır.

   ...

   İlk Derece Mahkemesinin kararında, eleştiriler dışında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşıldığından sanık müdafinin yerinde görülmeyen istinaf istemlerinin 5271 sayılı CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine..."

7. Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 3. Ceza Dairesine (Daire) gönderilmiş ve temyiz incelemesi neticesinde temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün onanmasına 14/9/2022 tarihinde kesin olarak karar verilmiştir.

8. Başvurucu, nihai kararı 4/11/2022 tarihinde öğrendikten sonra 15/11/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

9. Komisyon; adli yardım talebinin kabulüne, eşitlik ilkesinin, din ve vicdan özgürlüğünün ve kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiaların kabul edilemez olduğuna, suçta ve cezada kanunilik ilkesi ile gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME

A. Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia

10. Başvurucu; işlendiği tarihte suç olarak kabul edilmeyen fiillere dayanılarak cezalandırılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu yöndeki iddia ve itirazlarına karşılık yargı mercilerince yeterli açıklamalara yer verilmediğini belirterek suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

11. Mevcut başvuruda başvurucu hakkındaki ByLock tespitinin, -ByLock verilerini içeren dijital materyallerin çözümlenmesi üzerine- user-ID numarası ve buna bağlı alt verilere ilişkin düzenlenen ByLock tespit ve değerlendirme tutanağı yerine yalnızca ByLock sorgu sonucu raporuna ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan getirtilen CGNAT kayıtlarına dayandırıldığı anlaşılmaktadır.

12. Buna karşın Yargıtay içtihadı uyarınca kişinin ByLock kullanıcısı olduğunun tespiti açısından -somut olayda da olduğu gibi- sadece CGNAT kayıtları yeterli delil olarak kabul edilmemektedir [birçok karar arasından bkz. Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 30/6/2021 tarihli ve E.2020/2018, K.2021/4527; Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 4/10/2022 tarihli ve E.2021/18943, K.2022/5428 sayılı kararları] (benzer yönde bkz. Mehmet Ayko [1. B.], B. No: 2019/41322, 7/1/2025, § 20; Atakan Yıldırım [2. B.], B. No: 2021/8629, 14/1/2025, § 29; Uğur Özçiftçi [1. B.], B. No: 2021/43521, 15/1/2025, § 20).

13. Diğer yandan Anayasa Mahkemesi Şerif Özmutlu ([GK], B. No: 2020/36986, 25/9/2025) kararına konu olayda terör örgütü üyeliği suçundan kesinleşen mahkûmiyet kararında yargı makamlarının ByLock programının kullanıldığına dair birtakım veriler dışındaki diğer delilleri de esas almak suretiyle başvurucunun örgüt hiyerarşisi içindeki faaliyetlerini değerlendirmiş, örgütün nihai amacının herkesçe bilinir hâle geldiği olaylardan sonra dahi başvurucunun gerçekleştirdiği örgütsel faaliyetlerin varlığını ortaya koyarak örgütün nihai amacını bildiği kanaatine varmıştır. Anayasa Mahkemesi, yargı makamlarının bu tespitlerinin somut olayın şartlarına göre temelsiz ve keyfî olmadığı, kanun koyucunun yasak olarak belirlediği fiilin kapsamını suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırı olacak şekilde genişletmediği, örgüt üyeliğine ilişkin kuralın özüyle çelişmediği ve öngörülebilir olduğu sonucuna ulaşmıştır (Şerif Özmutlu, §§ 76-87).

14. Eldeki olayda mahkûmiyet kararının tek başına Bank Asya hesap hareketlerine ya da başvurucunun ByLock programını kullandığına ilişkin tespitleri içeren delillere dayandığı söylenemez. Başvurucu hakkındaki mahkûmiyet kararının ByLock programını kullandığına ilişkin tespitleri içeren delillerin yanı sıra önemli ağırlıkta tanık beyanlarına dayandığı anlaşıldığından mevcut başvuruda da Şerif Özmutlu kararından ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

15. Açıklanan gerekçelerle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Diğer İhlal İddiaları

16. Başvurucunun;

 i.   Yetersiz gerekçe ile karar verilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının davanın sonucuna etkili olabilecek tüm iddia ve savunmaların kararda karşılanmış olması dikkate alınarak Abdullah Topçu ([1. B.], B. No: 2014/8868, 19/4/2017, §§ 74-79) kararı doğrultusunda,

 ii.   Yargılama ve kanun yolu incelemesi yapan makamların doğal hâkim güvencesine sahip, tarafsız ve bağımsız mahkeme olmamaları nedeniyle kanuni hâkim güvencesinin ve bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddialarının Mustafa Başer ve Metin Özçelik ([1. B.], B. No: 2015/7908, 20/1/2016, §§ 119-133) ile Hüseyin Talaz ([1. B.], B. No: 2017/26769, 15/12/2020, §§ 78-81) kararları doğrultusunda,

 iii.   Müdafi ile gizliliğin sağlandığı bir ortamda görüşme yapılmaması nedeniyle müdafi yardımından yararlanma hakkının ihlal edildiği iddiasının müdafi ile gizliliğin sağlandığı bir ortamda görüşülememesinin bir bütün olarak yargılamanın hakkaniyetini zedelemediği dikkate alınarak Orhan Patarya ([GK], B. No: 2019/42695, 20/5/2021, § 61) kararı doğrultusunda,

 iv.   ByLock verilerinin elde edilme usulü yönünden hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının Özlem Yıldırım ([GK], B. No: 2022/73725, 28/12/2022, §§ 30-33) kararı doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Diğer ihlal iddialarının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 5/5/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.