MUSA ŞAHİN (2) (2021/25701)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

MUSA ŞAHİN BAŞVURUSU (2)

(Başvuru Numarası: 2021/25701)

Karar Tarihi: 17/6/2026

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan	:	İrfan FİDAN
Üyeler	:	Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ Yılmaz AKÇİL
Raportör	:	Duygu BAKAY
Başvurucu	:	Musa ŞAHİN
Vekili	:	Av. Eray TOPRAK

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, işe iade davasında cinsiyet temelli ayrımcılık yapılması nedeniyle özel hayata saygı hakkı ile bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının; iddia ve itirazları karşılanmaksızın davanın reddedilmesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

2. Başvurucu, Verem Savaş Derneğine (Dernek) bağlı Ankara'nın Ulus semtindeki birimde 1/5/1999 tarihinden itibaren hasta bakıcı ve hizmetli olarak çalışmaya başlamıştır.

3. 11/4/1949 tarihli ve 5368 sayılı Verem Savaşı Hakkında Kanun uyarınca Dernek Başkanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında iş birliğine gidilmiş ve Dernek hastanesi ile dispanserlerinde görev yapmakta olan personelin Sağlık Bakanlığınca atanmasına, eksik kalan personelin de Dernek tarafından temin edilmesine karar verilmiştir. İl Sağlık Müdürlüğünün kapatma ve taşınmaya ilişkin olarak aldığı kararların gerçekleşmesi sonrasında ise Dernek elemanı olarak istihdam edilen personelin istihdam imkânının ortadan kalkacağı, Derneğe ait başka dispanser ya da laboratuvar bulunmadığı gerekçesiyle tüm yasal hakları ödenmek suretiyle personelin bir kısmının iş akitlerinin feshedilmesi hususunda Dernek başkanına yetki verilmiştir.

4. Dernek bünyesinde gerçekleşen bu değişiklikler kapsamında başvurucunun iş akdi de 31/3/2010 tarihinde Ulus'taki birimin kapatılarak Çukurambar'a taşınması ve yeni işyerinde başvurucunun çalışabileceği bir pozisyon bulunmadığı gerekçesiyle feshedilmiştir.

5. Başvurucu 6/4/2010 tarihli dilekçesi ile Ankara 8. İş Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde işe iade davası açmıştır. Mahkeme 29/3/2011 tarihli kararında dinlenen tanık beyanlarına göre başvurucunun işverene ait Ankara Ulus'taki hastanede ya da Cebeci'deki merkezde istihdam edilme imkânının olduğunu, bu nedenle feshin geçersiz sebebe dayandığını belirterek davanın kabulüne karar vermiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 21/5/2012 tarihli ilamı ile kararı bozmuştur.

6. Mahkemece bozma kararına uyulmuş ve dosya bilirkişiye tevzi edilmiştir. Mahkeme 31/1/2014 tarihli karar ile davanın reddine hükmetmiştir. Bu karar temyiz incelemesinden geçerek 8/5/2014 tarihinde kesinleşmiştir.

7. Başvurucu, 6/8/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. 2014/12780 numarası ile kayda alınan bireysel başvuruya yönelik incelemede 9/5/2019 tarihli karar ile gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmış ve yeniden yargılamaya hükmedilmiştir. İhlal kararında; Mahkemenin tespitine göre fesih tarihinden sonra iki kadın işçinin, dosyaya gelen yazı içeriğine göre ise üçü kadın, biri erkek olmak üzere dört işçinin farklı tarihlerde işyerinde istihdam edildiği tespiti karşısında hangi objektif ve kabul edilebilir nedenlerle başvurucunun işe devam edemeyeceği hususunun gerekçeli kararda açıklığa kavuşturulmadığı belirtilmiştir.

8. Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı üzerine yeniden yargılama yapılmış; Mahkeme, 10/12/2020 tarihli kararı ile davanın kabulüne ve başvurucunun işe iadesine hükmetmiştir. Davalı işveren, kararı temyiz etmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi (Yargıtay) tarafından yapılan inceleme neticesinde 23/3/2021 tarihli nihai karar ile Mahkeme kararının bozulmasına ve davanın reddine hükmedilmiştir.

9. Başvurucu 14/6/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu, bireysel başvurunun incelenmesi sürecinde 19/11/2021 tarihinde vefat etmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

10. Başvurucu; cinsiyet ayrımcılığına uğradığını, yargılamanın makul sürede bitirilmediğini, hakkaniyete uygun yargılama yapılmadığını, gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

11. Anayasa Mahkemesi, Abdurrahman Beycur ve diğerleri ([GK], B. No: 2023/76490, 31/7/2025) kararında başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra vefat etmesi hâlinde bireysel başvurudan haberi olmayan mirasçılarının hak kaybına uğramaması için yapılması gerekenler hususunda genel ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi, mirasçıların hak kaybına uğramalarını engellemek, bireysel başvuruların neticelendirilmesini sağlamak gerekliliğini birlikte karşılayabilecek bir yol olarak 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 84. maddesinin verdiği yetkiyle 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin başvuru tarihinden sonra ölüm hâli için de uygulanabileceği kanaatine varmıştır. Anılan kararda Anayasa Mahkemesi, başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra ölmesi hâlinde bu kişi yönünden başvurunun işlemden kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşmıştır. Bunun yanında vefat eden başvurucunun mirasçısı olduğunu bilgi ve belgeleriyle ispat eden kişilerin ise makul bir süre içinde bireysel başvuruyu takip etme iradesini ortaya koymaları hâlinde -mirasçıların menfaatlerinin bulunup bulunmadığını da gözeterek- başvurunun incelenmesine devam edilebileceğini belirtmiştir. Bu kapsamda bireysel başvuru yapıldıktan sonra ölen bir başvurucunun mirasçılarının başvuruyu devam ettirme yönündeki taleplerini Anayasa Mahkemesine iletme yükümlülüğünün kendileri üzerinde olduğu kaydedilmelidir. Öte yandan Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra ölmesi durumunda dahi başvurunun incelenmeye devam edilebileceği vurgulanmalıdır.

12. Somut başvuruda başvurucu, başvuru tarihinden sonra 19/11/2021 tarihinde vefat etmiştir. Anılan başvuruda yukarıda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

13. Açıklanan gerekçelerle başvurunun işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçeyle;

A. Başvurunun İŞLEMDEN KALDIRILMASINA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 17/6/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.