C.H. (2021/13382)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

C.H. BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2021/13382)

Karar Tarihi: 5/5/2026

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

GİZLİLİK TALEBİ KABUL

​

Başkan	:	Basri BAĞCI
Üyeler	:	Engin YILDIRIM Kenan YAŞAR Ömer ÇINAR Metin KIRATLI
Raportör	:	Kemal ÖZEREN
Başvurucu	:	C.H.

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen Fetullahçı Terör Örgütü ve/veya Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) ile iltisakı ve irtibatı olduğu değerlendirilen yargı mensubunun meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın iptaline karar verilmesi talebiyle açtığı davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

2. Başvurucunun FETÖ/PDY ile iltisakı ve irtibatı olduğu gerekçesiyle Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 24/8/2016 tarihli kararıyla meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Başvurucu, bu kararın yürütmesinin durdurulmasına ve iptaline karar verilmesi talebiyle Danıştay Beşinci Dairesinde (Daire) dava açmıştır. Daire 12/2/2020 tarihinde işlemin yürütmesinin durdurulmasına ilişkin talebin reddine karar vermiştir. Başvurucunun bu karara yönelik itirazı Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) tarafından 17/9/2020 tarihinde reddedilmiştir. Başvurucu bunun üzerine adil yargılanma hakkı kapsamındaki bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının, mülkiyet hakkının, özel hayata saygı hakkının ve makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuruda bulunmuştur.

3. Komisyon 10/11/2021 tarihinde başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne, adil yargılanma hakkı kapsamındaki bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkının, mülkiyet hakkının ve özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddialar yönünden başvurunun hukuk sisteminde mevcut idari ve yargısal yollar tüketilmeksizin yapıldığı gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia yönünden ise kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

4. Öte yandan başvurucunun meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin olarak Daire 31/5/2022 tarihinde davanın reddine karar vermiş, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu ise İDDK tarafından 8/6/2023 tarihli kararla reddedilmiştir. Başvurucu bu karardan sonra da bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyon başvurucunun 2023/91075 numaralı bu bireysel başvurusu hakkında başvurunun özel hayata saygı hakkı yönünden açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle, süre koşulu ve başvuru yollarının tüketilmemesi de dâhil olmak üzere diğer şikâyetler yönünden kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle kabul edilemez olduğuna 7/7/2025 tarihinde karar vermiştir.

II. DEĞERLENDİRME

5. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

6. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Veysi Ado ([GK], B. No: 2022/100837, 27/4/2023) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesi 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'un geçici 2. maddesinde 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile yapılan değişikliğe göre 9/3/2023 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla derdest olan, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı neticesine varmıştır. Somut başvuruda da anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır (ayrıca bkz. A.S. [GK], B. No: 2023/30928, 29/5/2025, §§ 153-155).

7. Açıklanan gerekçelerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Kamuya açık belgelerde başvurucunun kimliğinin gizli tutulması talebinin KABULÜNE,

B. Başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 5/5/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.