RADYO VATAN YAYINCILIK A.Ş. VE DİĞERLERİ (2) (2020/2402)

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

RADYO VATAN YAYINCILIK A.Ş. VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (2)

(Başvuru Numarası: 2020/2402)

Karar Tarihi: 18/5/2026

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

​

Başkan	:	Basri BAĞCI
Üyeler	:	Engin YILDIRIM Kenan YAŞAR Metin KIRATLI Şaban KAZDAL
Raportör	:	Derya ATAKUL
Başvurucular	:	1. Radyo Vatan Yayıncılık A.Ş.
Vekilleri	:	Av. Ahmet ÖZGÜL 2. Pal Media Ankara Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş. Av. Hande Nur GÖKER 3. Bakırköy Radyo Televizyon Yayın Org. ve Pro. A.Ş. 4. Damla Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş. 5. Avrupa Elektronik Yayıncılık A.Ş. 6. Kırşehirin Sesi İletişim Yayıncılık Rekl. Tic. ve San. A.Ş. Av. Emrah GENÇ

​

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, ulusal radyo yayın lisansı talebinin idare tarafından reddedilmesi nedeniyle ifade ve basın özgürlüklerinin, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvuru, süresinde yapılmıştır. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

2. Aralarında bağlantı bulunması nedeniyle süresi içinde yapılan 2022/28640, 2022/42731, 2022/42736, 2022/42737, 2022/44111, 2022/44112, 2022/44116, 2022/44120, 2022/46174 ve 2022/47820 numaralı başvuruların süresinde yapılan 2020/2402 numaralı başvuru ile birleştirilmesine karar verilmesi gerekir.

A. İfade ve Basın Özgürlüklerinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia

3. Anayasa Mahkemesi olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan İyi Haber Yayın Organizasyon Ticaret A.Ş. ve diğerleri ([GK], B. No: 2018/10782, 11/1/2024) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede Anayasa Mahkemesinin ihlal kararının uygulanmaması nedeniyle ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiği sonucuna varılmış, ihlalin ve sonuçlarının giderilebilmesi ve benzeri yeni ihlallerin önüne geçilebilmesi için karasal radyo yayıncılığı alanındaki hukuki belirsizliğin giderilmesinin de yapısal sorunun çözümüne katkı sunabileceği kanaatiyle kararın bir örneğinin Türkiye Büyük Millet Meclisine de gönderilmesine karar verilmiştir (aynı kararda bkz. §§ 68, 71). Somut başvuruda da anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Bu doğrultuda başvurucuların Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

4. Öte yandan belirtmek gerekir ki bu ihlal kararı, başvuruculara doğrudan karasal yayın lisansının verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılmamalıdır.

B. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

5. 2020/2402, 2022/28640, 2022/42731, 2022/42736, 2022/42737, 2022/44111, 2022/44112, 2022/44116, 2022/44120, 2022/46174 ve 2022/47820 numaralı başvurularda başvurucular, yargılamanın makul sürede neticelendirilmediğini belirterek adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

6. Anayasa Mahkemesi, Veysi Ado ([GK], B. No: 2022/100837, 27/4/2023) kararında makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurularda uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiş; 12/3/2024 tarihinde yürürlüğe giren 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun'la 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'da yapılan değişiklikler üzerine Ahmet Kartalkuş ([2. B.], B. No: 2019/39635, 19/3/2024) kararında bu konuyu yeniden değerlendirmiştir. Anılan kararda 7499 sayılı Kanun'la 6384 sayılı Kanun'a eklenen 5/A maddesi ve ayrıca anılan Kanun'un geçici 3. maddesinde yapılan değişiklik gereği, 12/3/2024 tarihi itibarıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla yapılan başvurulara ilişkin olarak ilk bakışta ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda 7499 sayılı Kanun'la makul sürede yargılanma hakkına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılmadan önce doğrudan Tazminat Komisyonuna başvuru imkânı getirildiğine de dikkat çekilmiş, 7499 sayılı Kanun'la 6384 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik uyarınca makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla ilgili Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden doğrudan Anayasa Mahkemesine yapılan başvurunun, başvuru yollarının tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar verilmiştir. Somut başvuruda da anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

7. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM

8. Başvurucular; ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ile muhtelif miktarlarda maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

9. İhlalin kaynağının karasal radyo yayıncılığı alanındaki süregelen hukuki belirsizlikten kaynaklanan yapısal sorun olduğu anlaşıldığından ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.

10. Başvurucu Pal Media Ankara Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş.ye manevi zararı karşılığında net 10.000 TL, başvurucular Avrupa Elektronik Yayıncılık A.Ş. ile Kırşehirin Sesi İletişim Yayıncılık Rekl. Tic. ve    San. A.Ş.ye manevi zararları karşılığında ayrı ayrı net 50.000 TL, başvurucular Damla Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş. ile Radyo Vatan Yayıncılık A.Ş.ye manevi zararları karşılığında ayrı ayrı net 62.500 TL ve başvurucu Bakırköy Radyo Televizyon Yayın Org. ve Pro. A.Ş.ye manevi zararı karşılığında net 87.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. Başvurucular, uğradıklarını iddia ettikleri maddi zarar ile ilgili olarak yeterli bilgi ve belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

IV. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvuruların BİRLEŞTİRİLMESİNE,

B. 1. İfade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

2. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

C. Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin İHLAL EDİLDİĞİNE,

D. Kararın bir örneğinin ifade ve basın özgürlüklerinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna GÖNDERİLMESİNE,

E. Kararın bir örneğinin bilgi için Türkiye Büyük Millet Meclisine GÖNDERİLMESİNE,

F. Başvurucu Pal Media Ankara Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş.ye manevi zararı karşılığında net 10.000 TL, başvurucular Avrupa Elektronik Yayıncılık A.Ş. ile Kırşehirin Sesi İletişim Yayıncılık Rekl. Tic. ve   San. A.Ş.ye manevi zararları karşılığında ayrı ayrı net 50.000 TL, başvurucular Damla Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş. ile Radyo Vatan Yayıncılık A.Ş.ye manevi zararları karşılığında ayrı ayrı net 62.500 TL ve başvurucu Bakırköy Radyo Televizyon Yayın Org. ve   Pro. A.Ş.ye manevi zararı karşılığında net 87.500 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

G. 1.111 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 41.111 TL yargılama giderinin başvurucu Radyo Vatan Yayıncılık A.Ş.ye ÖDENMESİNE, 664,10 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.664,10 TL yargılama giderinin başvurucu Pal Media Ankara Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş.ye ÖDENMESİNE, 2.656,40 TL harcın başvurucu Bakırköy Radyo Televizyon Yayın Org. ve Pro. A.Ş.ye, 1.328,20 TL harcın başvurucu Damla Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş.ye, 664,10 TL harcın başvurucu Avrupa Elektronik Yayıncılık A.Ş.ye ve 664,10 TL harcın başvurucu Kırşehirin Sesi İletişim Yayıncılık Rekl. Tic. ve San. A.Ş.ye AYRI AYRI ÖDENMESİNE, 40.000 TL vekâlet ücretinin başvurucular Bakırköy Radyo Televizyon Yayın Org. ve Pro. A.Ş., Damla Radyo Televizyon Yayıncılık A.Ş., Avrupa Elektronik Yayıncılık A.Ş. ile Kırşehirin Sesi İletişim Yayıncılık Rekl. Tic. ve    San. A.Ş.ye MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,

H. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

I. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/5/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.