İçeriğe geç
+90 531 883 33 88

Karar yılı · 1.696 kayıt

2023 AYM Bireysel Başvuru Kararları

2023 tarihli yayımlanmış kararları inceleyin. Listede kararın konusu, başvuru numarası ve AYM’nin hak sınıflandırması yer alır.

Arşiv kesiti: 12 Ekim 2026 · Sayfa 28 / 34

Yayımlanmış kararlar

  1. 01.03.2023 · 2019/17469

    HASAN KAYA

    Başvuru, mahpusu ziyarete gelen eşi hakkında ziyaret düzenini bozduğu sebebiyle altı ay süreyle kurumda yapılacak olan görüşlere kabul edilmesine kısıtlama kararı verilmesi nedeniyle aile hayatına saygı hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  2. 01.03.2023 · 2019/19160

    NURAN MÜZEYYEN KORKUT

    Başvuru, bazı internet sitelerine erişimi nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesinin başvurucunun ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

    • İfade özgürlüğü
    Kararı inceleyin
  3. 01.03.2023 · 2019/20425

    İBRAHİM ARDA GEZGİN

    Başvuru, iş göremezlik tazminatına karar verilmesi talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurunun reddedilmesi nedeniyle kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı
    Kararı inceleyin
  4. 01.03.2023 · 2019/525

    M.D.D.

    Başvuru, baro levhasına yazılmaya ilişkin tesis edilen işlemin yürütmesinin durdurulmasından kaynaklanan zararlar nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  5. 01.03.2023 · 2019/6668

    FATİH KILIÇ

    Başvuru, jandarma olarak görev yapan başvurucu hakkında mevzuata veya teamüllere aykırı hitapta bulunmak fiili nedeniyle kınama disiplin cezasına hükmedilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiası hakkındadır.

    • İfade özgürlüğü
    Kararı inceleyin
  6. 01.03.2023 · 2019/7519

    FEVZİ ÖZEVLİ VE DİĞERLERİ

    Başvuru, güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesine dayanılarak iş akdine son verilmesi üzerine açılan işe iade davalarının esası incelenmeden reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkeme hakkının, bir kısım yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  7. 01.03.2023 · 2019/9747

    AHMET ÖZGAR VE DİĞERLERİ

    Başvuru, ilgili mevzuat uyarınca hak sahibi olarak tespit edilen depremzedelere kalıcı konut tahsis edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Mülkiyet hakkı
    Kararı inceleyin
  8. 01.03.2023 · 2021/1690

    AHMET İSLAM

    Başvuru; uzun süren gözaltı nedeniyle açılan tazminat davasının reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği, etkili başvuru ve gerekçeli karar haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı
    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    Kararı inceleyin
  9. 01.03.2023 · 2021/4521

    MUSTAFA GAZEL

    Başvuru, tutukluluğa etkili itiraz imkânından yararlandırılmama nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı
    Kararı inceleyin
  10. 01.03.2023 · 2021/56351

    OSMAN KURT

    Başvuru, kararın gerekçesi açıklanmadığı ve kanun yolu süresinin gerekçeli kararın tebliğinden başlayacağı açıkça belirtildiği hâlde tefhimden başlatılan süre gözetilerek istinaf talebinin reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  11. 23.02.2023 · 2018/13551

    MELTEM RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş.

    Başvuru, başvurucunun sahibi olduğu televizyon kanalında yayımlanan bir programın genel sağlığa zarar verecek davranışları teşvik etmesi nedeniyle başvurucuya uyarı yaptırımı ile aynı programda gizli ticari iletişim yapıldığı için idari para cezası yaptırımı uygulanmasının ifade özgürlüğünü ihlal…

    • İfade özgürlüğü
    Kararı inceleyin
  12. 23.02.2023 · 2018/5126

    DENİZ YAVUNCU VE DİĞERLERİ

    Başvurular, bir gösteri yürüyüşüne katılmaları veya düşünce açıklamaları nedeniyle terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme suçundan mahkûm edilen başvurucuların ifade özgürlükleri ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme haklarının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • İfade özgürlüğü
    • Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı
    Kararı inceleyin
  13. 23.02.2023 · 2019/7991

    AYHAN ORHANLI

    Başvuru, nasıpları onaylanmamış subay adaylarının temin faaliyetlerinin olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnamesiyle iptal edilmesi üzerine açılan davanın Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmesi yerine incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  14. 23.02.2023 · 2020/20854

    HBB MÜHENDİSLİK ALT YAPI İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.

    Başvuru, kesinleşen hükmü değiştirecek şekilde tavzih kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  15. 23.02.2023 · 2021/17663

    AYŞE FAHRİYE TOSUN

    Başvuru, üniversitede çocuk sağlığı ve hastalıkları alanında öğretim üyesi olarak görev yapan başvurucunun mesai saatleri sonrası serbest meslek faaliyetinde bulunma isteğinin kabul edilmemesi üzerine bu işlemin iptali talebiyle açmış olduğu davanın reddine karar verilmesi nedeniyle adil…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  16. 23.02.2023 · 2021/33759

    CİHANGİR AKYOL

    Başvuru, genel cerrahi uzmanı olup aynı zamanda üniversitede öğretim üyesi olan başvurucunun mesai saatleri sonrası serbest meslek faaliyetinde bulunmak amacıyla muayenehane açma isteğinin reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesiyle açılan davada hukuk kurallarının öngörülemez şekilde…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  17. 15.02.2023 · 2016/6815

    YAMAN AKDENİZ (2)

    Başvuru, internet sitelerine erişimin engellenmesi kararlarına ilişkin istatistiklerle ilgili bilgi edinme talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • İfade özgürlüğü
    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  18. 15.02.2023 · 2018/36174

    KENAN KALKAN

    Başvuru, işe iade davasının davalı sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfında fesih sırasında çalışan işçi sayısının otuzun altında olduğu gerekçesiyle reddedilmesi ve söz konusu işçi sayısının tespiti konusunda Yargıtay daireleri arasında süregelen görüş ayrılığının giderilmemesi nedeniyle…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  19. 15.02.2023 · 2019/23977

    ZİYNET BENLİ

    Başvuru, ıslah talebinin tahkikata devam edilmesine rağmen bozma kararından sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  20. 15.02.2023 · 2021/2831

    WISAM SULAIMAN DAWOOD EAQADAH

    Başvuru, kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının, sınır dışı etmenin usul güvencelerine aykırı olması nedeniyle de yerleşme hürriyeti ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Kötü muamele yasağı
    Kararı inceleyin
  21. 15.02.2023 · 2021/30714

    ÇETİN DOĞAN (3)

    Başvuru, suç oluşturmayan bir eylemden dolayı cezalandırılma nedeniyle suçta ve cezada kanunilik ilkesinin, hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin mahkûmiyete esas alınması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, yargılamanın Yüce Divanda yapılmaması nedeniyle kanuni hâkim…

    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    • Suçta ve cezada kanunilik
    Kararı inceleyin
  22. 09.02.2023 · 2018/21344

    CİHAN İZMİR

    Başvuru, işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilen başvurucunun açtığı işe iade davasında hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, gerekçeli karar hakkının ve masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  23. 09.02.2023 · 2018/30199

    NUSRET KONAN VE DİĞERLERİ

    Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ile Anayasa'da yer alan diğer bazı haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  24. 09.02.2023 · 2018/37232

    NURİ TELLİOĞLU

    Başvuru, idari görevin kaldırılması işlemine karşı açılan davanın reddedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  25. 09.02.2023 · 2018/9808

    MUSTAFA ÖNAL

    Başvuru, işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle başvurucunun iş sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  26. 09.02.2023 · 2019/2227

    KAMİL KITAY VE DİĞERLERİ

    Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ile Anayasa'da yer alan diğer bazı haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    Kararı inceleyin
  27. 09.02.2023 · 2019/28536

    BURHAN YÜKSEL

    Başvuru, işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilen başvurucunun masumiyet karinesinin, hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, makul sürede yargılanma hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  28. 09.02.2023 · 2019/42860

    KEZİBAN KARABULUTLU

    Başvuru, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle öğretmenlik görevine başlatılmama işlemine karşı açılan iptal davasında davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  29. 09.02.2023 · 2019/499

    ZEKAİ DİKER VE DİĞERLERİ

    Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  30. 09.02.2023 · 2019/5239

    EMİNE ALP VE DİĞERLERİ

    Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ile Anayasa'da yer alan diğer bazı haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  31. 09.02.2023 · 2020/11338

    MÜNEVER AKYOL

    Başvuru, haksız gözaltı ve tutuklama tedbiri dolayısıyla açılan tazminat davasında ödenen tazminatın hatalı olarak belirlenmesi nedeniyle hakkaniyete uygun yargılama hakkının, tazminat davasının uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    Kararı inceleyin
  32. 09.02.2023 · 2020/11476

    YAHYA KARADENİZ

    Başvuru, gerekçeli kararın süresinde yazılmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı
    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    Kararı inceleyin
  33. 09.02.2023 · 2020/13030

    AYDIN NARMAN VE DİĞERLERİ

    Başvuru; haksız olarak yakalama ve gözaltı tedbirine başvurulmasına rağmen açılan tazminat davasının reddedilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, tazminat davasının uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı
    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    Kararı inceleyin
  34. 09.02.2023 · 2020/15103

    MURAT DAĞ

    Başvuru, mahpus olan başvurucuya gelen veya başvurucu tarafından gönderilen mektupların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne kaydedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ile haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  35. 09.02.2023 · 2020/15166

    İSMAİL SARI

    Başvuru, mahpus olan başvurucuya gelen veya başvurucu tarafından gönderilen mektupların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne kaydedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ile haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  36. 09.02.2023 · 2020/15369

    A.Ş.

    Başvuru, haksız arama ve gözaltı tedbiri dolayısıyla ödenen tazminatın yetersiz olması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı
    Kararı inceleyin
  37. 09.02.2023 · 2020/15643

    F.V.

    Başvuru, koruma tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davasının makul sürede sonuçlanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    Kararı inceleyin
  38. 09.02.2023 · 2020/15736

    TUĞRAN KEMAL DEMİRCİOĞLU

    Başvuru, orman muhafaza memurluğuna atanmamasına dair işlem ve bu işlemin dayanağı tercih kılavuzuna karşı açılan davada hakkaniyete uygun karar verilmemesi ve uzun yargılama nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  39. 09.02.2023 · 2020/2403

    KADİR UŞAKLI

    Başvuru, işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açılan işe iade davasında, davanın sonucuna etkili iddianın kararda karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ve uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  40. 09.02.2023 · 2020/24527

    İLYAS BULCAY

    Başvuru, sporda şiddete neden olabilecek bir sosyal medya paylaşımında bulunduğundan bahisle başvurucuya idari para cezası verilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

    • İfade özgürlüğü
    Kararı inceleyin
  41. 09.02.2023 · 2020/282

    MURAT ARKSAK

    Başvuru, açlık grevindeki tutuklu ve hükümlülerin sağlık durumuna dikkat çekmek için oturma eylemi yapmak üzere toplanan gruba yönelik güç kullanımı ile yakalama sonrasında fiziksel şiddete maruz kalınması nedenleriyle kötü muamele yasağının ve soruşturma neticesinde verilen kararda geçen ifadeler…

    • Adil yargılanma hakkı (Suç İsnadı)
    • Kötü muamele yasağı
    Kararı inceleyin
  42. 09.02.2023 · 2020/2898

    İSMETULLAH BARUTCU VE DİĞERLERİ

    Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ile Anayasa'da yer alan diğer bazı haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  43. 09.02.2023 · 2020/35622

    NAZAN SALA

    Başvuru, tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

    • Kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı
    • İfade özgürlüğü
    Kararı inceleyin
  44. 09.02.2023 · 2020/3908

    İRFAN YAVUZ

    Başvuru, işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle iş sözleşmesi feshedilen başvurucunun adil yargılanma hakkının ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  45. 09.02.2023 · 2020/4428

    RAMAZAN AYDIN

    Başvuru, tutuklu olan başvurucuya gelen veya başvurucu tarafından gönderilen mektupların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne (UYAP) kaydedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı ile haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddialarına…

    • Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
    Kararı inceleyin
  46. 09.02.2023 · 2020/4781

    NEVZAT ÖZÇELİK

    Başvuru, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına bağlı olarak işveren ile arasındaki güven ilişkisinin bozulduğu gerekçesiyle iş sözleşmesinin feshedilmesi üzerine açılan işe iade davasında makul sürede yargılanma hakkının, masumiyet karinesinin, eşitlik ilkesinin ve cezaların şahsiliği…

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  47. 09.02.2023 · 2020/52

    ALİ KOÇAK VE DİĞERLERİ

    Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ile Anayasa'da yer alan diğer bazı haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  48. 09.02.2023 · 2020/5956

    CEMİLE ARSLAN

    Başvuru, kamulaştırma davasında aleyhe vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ve dava değeri temyiz sınırı altında kaldığından istinaf kararına karşı temyiz yolunun kapalı tutulması nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Mülkiyet hakkı
    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin
  49. 09.02.2023 · 2020/7105

    MAHMUT KONUK

    Başvuru, çeşitli toplantılara katılan başvurucu hakkında, idari makamlardan izin alınmadan yapılan toplantıya katıldığı gerekçesiyle emre aykırı davranıştan idari para cezası uygulanmasının toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

    • Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı
    Kararı inceleyin
  50. 09.02.2023 · 2020/8374

    ESRA ÇAKIR VE DİĞERLERİ

    Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ile Anayasa'da yer alan diğer bazı haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

    • Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler)
    Kararı inceleyin

Arşivin ana sayfasına dönün

Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirelim.

İlk iletişimde konunuzu kısaca iletebilirsiniz.

Hukuki hizmet alanlarımızı inceleyin

Bu yayınlar genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayınızın koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.