Bir sözleşmenin sponsorluk başlığını taşıması, bütün ödemelerin sponsorluk indirimi olmasını sağlamaz. Doğrudan tanıtım ve ticari fayda sağlayan reklam harcaması ile sosyal amacı öne çıkan sponsorluk farklı vergi kurallarına tabidir. Amatör spor dalına uygun sponsorlukta harcamanın tamamı, profesyonel spor dalında %50'si kanuni koşullarla beyanname üzerinden indirilebilir. Kazanç yetersizliği, belge ve katma değer vergisi (KDV) sonuçları ayrıca incelenir. [1]
Uygulamanın hukuki niteliği ve diğer yükümlülüklerden farkı
Reklam bedeli ile sponsorluk harcaması aynı hukuki nitelikte değildir. Karşılıklı tanıtım hizmeti, sporun amatör veya profesyonel niteliği ve harcamanın belgelendirilmesi, matraha etkisini değiştirir.
Destek hangi alana ve hangi amaçla veriliyor?
Resmi spor organizasyonları, kulüp ve federasyonların programları, spor tesisleri, araç ve malzeme temini, lisanslı sporcuların uygun organizasyonları ile olimpik ve paralimpik faaliyetler ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilebilir. Her kişiye yapılan her ödeme bu özel sponsorluk rejimine girmez. Yararlananın statüsü, faaliyet programı ve gerekli izin veya uygunluklar araştırılır.
Saha kirası, sporcu ulaşım ve konaklaması, malzeme, uygun tesis harcaması, bonservis veya prim gibi destekler sponsorluk niteliğinde olabilir. Buna karşılık formaya marka konulması, reklam panosu kullanılması veya belirgin tanıtım hizmeti alınması doğrudan ticari fayda yönünden reklam gideri olabilir. Aynı sözleşmede iki tür unsur varsa emsale uygun bedellerle ayrıştırılmalıdır.
Reklam ile sponsorluk matrahı neden farklı etkiler?
Reklam gideri ticari kazancın elde edilmesi ve devamıyla ilişkisi ve belge koşulları içinde gider olarak değerlendirilir. Sponsorluk ise kanuni sırası ve yeterli kazanç koşuluyla beyannamede ayrıca gösterilen indirimdir. Muhasebede gider yazılmış sponsorluk tutarının vergi hesabında önce düzeltilip sonra uygun indirim olarak uygulanması gerekir; aynı harcama iki kez indirilemez.
Örneğin 1.000.000 TL'lik uygun amatör sponsorluk için indirim öncesi kullanılabilir kazanç yalnız 600.000 TL ise indirim bu tutarla sınırlı kalır. Kullanılamayan 400.000 TL genel sponsorluk kuralıyla sonraki yıla taşınmaz. Profesyonel spor dalında önce %50 oran sınırı, sonra kullanılabilir kazanç ve diğer koşullar birlikte değerlendirilir.
Yurt içi asgari kurumlar vergisinde sponsorluk indirimi normal hesapla aynı sonucu vermeyebilir; izin verilen asgari matrah indirimleri arasında bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilir. Normal kurumlar vergisinin sıfır çıkması, asgari verginin de sıfır olacağını göstermez.
Amatör ve profesyonel nitelik nasıl belirlenir?
Gündelik dilde profesyonel kabul edilen her spor organizasyonu, bu indirim bakımından aynı sınıflandırmaya sahip olmayabilir. İlgili spor mevzuatı, federasyon ve lig düzeni esas alınır. Rehber 7405 sayılı Kanun sonrasındaki geçişi ve mevcut düzenlemeye göre futbol ligleri ile diğer federasyon branşları arasındaki ayrımı açıklar.
İşlem tarihinde yeni belirleme bulunup bulunmadığı ve desteklenen faaliyetin hangi branş/lig kapsamında olduğu belgelendirilmelidir. Kulübün anonim şirket biçiminde örgütlenmesi veya yüksek bütçeye sahip olması tek başına indirim oranını belirlemek için yeterli değildir.
Sözleşme, borcu yoktur yazısı ve bildirim
Yazılı sözleşmede taraflar, vergi kimlikleri, destek konusu, ayni veya nakdi bedel, süre, faaliyet yeri, banka hesabı, haklar, yükümlülükler ve uyuşmazlık çözümü açık olmalıdır. Rehber sponsorluğu alanın sözleşme sonrasında ve sponsorluk süresinin bitiminde on günlük bildirimlerini açıklar. Güncel yetkili spor idaresi ve uygulama kanalı işlem tarihinde doğrulanmalıdır.
Sponsorun vergi borcu bulunmaması ve buna ilişkin yazı ile sözleşme örneğinin vergi dairesine sunulması koşulları ayrıca izlenir. Süre içinde doğan ve ödenmeyen vergi borçları da sonucu etkileyebilir. Belli veya hesaplanabilir bedel içeren sözleşmenin damga vergisi yönünden değerlendirilmesi gerekir; sponsorluk indirimi sözleşmeyi kendiliğinden damga vergisiz yapmaz.
Nakdi ve ayni destek nasıl belgelenir?
Nakdi destekte alıcının hesabına yapılan ödemenin açıklamasında sponsorluk amacı ve sözleşme bağlantısı gösterilir. Rehberde alındı makbuzuyla nakit teslim anlatılması, genel tevsik yükümlülüğünü kaldıran sınırsız izin olarak okunamaz; 30.000 TL ve diğer özel ödeme kuralları ayrıca uygulanır.
Ayni destekte teslim edilen mal veya hizmetin türü, miktarı ve değeri belgelenir. İşletme varlığından teslim ile dışarıdan alınıp bağışlanan kıymetin fatura ve teslim alma kayıtları farklı olabilir. Yetkili alıcının teslimi teyit etmesi gerekir. Beyannameye her belgenin eklenmemesi, belgeleri saklama ve istenince sunma yükümlülüğünü kaldırmaz.
Sponsorluk işlemlerinde katma değer vergisi bakımından eski rehber ile güncel kanunun karşılaştırılması
Nakdi destek tek başına KDV'nin konusu olan teslim veya hizmet değildir. Ayni teslim ve hizmette ise alıcının statüsü, bedelsiz teslim istisnası ve yüklenilen KDV ayrı incelenir. KDV Kanunu'nun 17/2-b maddesi kapsamındaki teslimlere ilişkin 30/a hükmü, bu işlemleri genel indirim yasağının dışında bırakmaktadır. Dolayısıyla sırf bu istisna uygulanıyor diye yüklenilen KDV'nin her durumda indirilemeyeceği söylenemez. Diğer indirim koşulları ve varsa özel sınırlamalar saklıdır. [4]
2025 sponsorluk rehberinin 16. sayfasındaki genel indirim yasağı anlatımı bu kanuni istisnayı yansıtmadığından burada aynen kullanılmamıştır. Kanun esas alınarak işlem bazında değerlendirme yapılmalıdır. İndirim hakkı ile nakden veya mahsuben iade hakkı da farklıdır; indirim mümkün olması otomatik iade doğurmaz.
Reklam hizmetinde ise KDV mükellefiyeti ve sorumlu sıfatıyla beyan veya kısmi tevkifat koşulları ayrıca gündeme gelebilir. Alıcı ve hizmet sağlayıcı statüsüne bakılmadan bütün kulüplere aynı tevkifat oranı uygulanmamalıdır. Gelir/kurumlar vergisi indirimiyle KDV dosyası ayrı hesaplanmalıdır.
Sponsorluk dosyasının sonucu, sözleşme adı yerine gerçek karşı edim, spor statüsü, ödeme ve teslim belgeleri ile mevcut kazanç üzerinden kurulur. Bu yaklaşım hem haksız indirimi hem de reklam niteliğindeki gerçek giderin yanlış sınıflandırılmasını önler.
İşlem öncesinde verilecek karar ve hazırlanacak dosya
Sözleşmede ödemenin karşılığını açıkça tanımlayın. Sponsorluk koşulları, banka ödemesi veya ayni teslim belgeleri ile spor statüsünü doğrulayın; kurumlar vergisi indirimi ve katma değer vergisi sonucunu birbirinden ayrı hesaplayın.