Konaklama vergisi, yalnız oda ücretini ilgilendiren ve rezervasyon tarihinde kesinleşen bir vergi değildir. Geceleme hizmetiyle birlikte sunulan ve birlikte satılan tesis içi hizmetler de kapsama girebilir. 2026’da oran değişikliği bulunduğundan hizmetin gerçekleştiği tarih ayrıca önemlidir. 1 Mayıs–31 Aralık 2026 döneminde oran %1 olarak uygulanır; önceki %2 oranı bütün yıla yayılmamalıdır.
Uygulamanın hukuki niteliği ve diğer yükümlülüklerden farkı
Konaklama vergisinin konusu, yalnız oda bedelinin sözleşmedeki adıyla belirlenmez. Geceleme ve onunla birlikte sunulan tesis içi hizmetler, hizmetin ifa tarihi ve fatura ilişkisi içinde incelenir.
Geceleme ve konaklamayla birlikte sunulan hangi hizmetler konaklama vergisine tabidir?
Otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart otel, misafirhane, kamping ve benzeri tesislerde sunulan geceleme hizmetleri verginin temel konusudur. Tesisin adı veya turizm belgesi tek başına belirleyici değildir. Gecelemeyle birlikte satılan yeme, içme, eğlence ve benzeri tesis içi hizmetler de ilgili paket içinde değerlendirilir. [1; 6802 sayılı Kanun m.34]
Geceleme olmadan günübirlik sunulan hizmetler ile konaklamadan ayrı ve bağımsız nitelikteki işlemler aynı kapsamda kabul edilmez. Ancak fatura üzerinde yapay şekilde ayrı satır açılması, gerçekte birlikte satılan paketin hukuki niteliğini değiştirmez. Sözleşme, rezervasyon koşulları, fiyatlama ve fiili hizmet birlikte incelenir.
Kamp alanında konaklama imkânı sağlanması ile tesis dışında kendi aracında konaklama aynı değildir. Öğrenci yurtları ve belirli diplomatik hizmetler için özel istisnalar bulunur; bunların kapsamı ve belgelendirilmesi ayrıca kontrol edilir.
2026 oranı hangi tarihe göre belirlenir?
11263 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 1 Mayıs–31 Aralık 2026 arasında %1 oranı uygulanır. Rehber, genel %2 oranıyla geçici dönemi birlikte anlatır. İşletmenin fiyat listesini yıl başında hazırlamış olması veya misafirin ön ödeme yapması, sonraki hizmeti mutlaka eski orana bağlamaz.
Vergiyi doğuran olay hizmetin sunulmasıyla ilgilidir. Avans alınması tek başına konaklama hizmetinin tamamlandığını göstermez. Oran değişimi sınırına denk gelen veya birden çok döneme yayılan hizmetler için ifa ve dönem kayıtları ayrı incelenmelidir. Gelecekteki 2027 rezervasyonlarına, 2026 sonuna kadar geçerli geçici oran koşulsuz taşınmamalıdır. [1; 2 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı]
Matrah ve katma değer vergisi ilişkisi
Konaklama vergisinin matrahı hizmet karşılığındaki katma değer vergisi (KDV) hariç bedeldir. Vergi faturada ayrıca gösterilir ve KDV matrahına dahil edilmez. Bu iki kural, KDV’nin hiç hesaplanmayacağı anlamına gelmez; konaklama hizmetinin KDV’si kendi hükümlerine göre uygulanır.
Basitleştirilmiş örnekte, geçici %1 döneminde vergi matrahı 20.000 TL olan hizmetin konaklama vergisi 200 TL’dir. KDV ayrı hesaplanır; 200 TL konaklama vergisi KDV matrahına eklenmez. Örnekte bedelin hangi hizmetleri içerdiği önceden doğru belirlenmiş olmalıdır.
Ücretsiz veya emsal bedel gerektiren hizmetlerde bedel bulunmaması otomatik sıfır vergi sonucu doğurmaz. Kanuni emsal düzenlemesi ve kapsam dışı kullanım halleri ayrı değerlendirilir. Çalışan lojmanı ile ticari misafirhane aynı olgu değildir.
Seyahat acentesi, konaklama tesisi ve müşteri arasındaki fatura ve ödeme ilişkisi
Acente, tesis ve müşteri arasındaki sözleşmelerde konaklama bedeli ile verginin nasıl gösterildiği açık olmalıdır. Tesisin hizmeti kime fatura ettiği, acentenin kendi komisyonu ve paketteki diğer hizmetler birlikte değerlendirilir. Verginin sözleşmede fiyatın içinde veya dışında kararlaştırılması, kanuni mükellefin kim olduğunu tek başına değiştirmez.
İptal ve iade halinde hizmetin gerçekleşip gerçekleşmediği, müşteriye yapılan iade ve vergi düzeltmesi arasında belge bağlantısı kurulmalıdır. Müşteriye bedel iadesi yapılmadan yalnız muhasebede vergi iadesi varsayılması uygun değildir.
Konaklama vergisinin aylık beyanında rezervasyon, fatura ve tahsilat kayıtlarının karşılaştırılması
Vergilendirme dönemi aylıktır. Beyan ve ödeme genel olarak izleyen ayın 26. günü sonuna kadar yapılır; tatil ve özel süre düzenlemeleri ayrıca kontrol edilir. Mükellefiyeti devam eden işletmenin ilgili dönemde vergiye tabi işlemi bulunmaması, beyan yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz.
| Kayıt | Kontrol |
|---|---|
| Rezervasyon | Paket kapsamı, tarih ve ön ödeme |
| Konaklama | Giriş, çıkış ve hizmet ifası |
| Fatura | KDV hariç matrah, oran, ayrı vergi satırı |
| Acente | Sözleşme ve fatura zinciri |
| İade | İptal, müşteriye ödeme ve beyan düzeltmesi |
Misafirin yabancı olması istisna sağlar mı?
Tek başına sağlamaz. Hizmetin Türkiye’de sunulması ve verginin konusu önemlidir. Diplomatik istisna gibi özel hükümler ayrı şartlara bağlıdır.
Oda ve kahvaltı ayrı yazılırsa kahvaltı kapsam dışı mı olur?
Birlikte satılan konaklama paketinin parçasıysa sırf ayrı satır kullanılması sonucu değiştirmez. Gerçek sözleşme ve hizmet ilişkisi esas alınır.
Günübirlik kullanım ve ayrı hizmetler
Konaklama vergisinde tesisin adı kadar geceleme hizmetinin bulunması önemlidir. Yalnız günübirlik havuz, restoran veya toplantı hizmeti verilmesiyle geceleme paketinin bir parçası olarak aynı hizmetlerin sunulması farklıdır. Gecelemeyle birlikte tek bedel üzerinden sunulan hizmetlerin kapsamı, rezervasyon ve satış sözleşmesinden izlenmelidir.
Faturanın ayrı satırlara bölünmesi, gerçekte tek konaklama paketini otomatik olarak vergiden çıkarmaz. Buna karşılık tesiste bağımsız olarak üçüncü kişilere verilen her hizmetin konaklama matrahına eklenmesi de doğru değildir. Hizmetin niteliği, pakete dahil olup olmadığı ve kimin tarafından sunulduğu birlikte değerlendirilir.
Ücretsiz konaklama, personel ve istisna belgeleri
Bedelsiz veya indirimli konaklamada emsal bedel ve işlemin gerçek amacı ayrıca kontrol edilir. Müşteriye ücretsiz gece verilmesi, işletme personeline konaklama sağlanması ve mevzuatta tanınmış istisna aynı gerekçeye dayanmaz. Öğrenci yurtları ve pansiyonlarına ilişkin özel istisna ile diplomatik istisnalar, kapsam ve belge koşullarıyla uygulanır.
Diplomatik sıfatın yalnız sözlü beyan edilmesi yeterli değildir. İstisna belgesi, hizmet alanın kimliği ve hizmet kapsamı faturayla ilişkilendirilmelidir. Acentenin araya girmesi, istisna hakkını veya tesisin belge sorumluluğunu kendiliğinden değiştirmez.
Avans, iptal ve dönem sonu kontrolü
Rezervasyon için alınan avans ile konaklama hizmetinin ifası aynı tarih olmayabilir. Oran değişikliğinin hangi işleme uygulanacağı hizmetin vergiyi doğuran olay tarihi üzerinden değerlendirilir. 2026'daki geçici %1 oranının süresi dışında yapılan hizmetlere aynı oran uygulanamaz.
İptal bedeli, no-show tahsilatı, fiyat farkı veya iade işleminin gerçekten konaklama hizmetinin karşılığı olup olmadığı belirlenmelidir. Ay sonu mutabakatında rezervasyon sistemi, gerçekleşen geceleme, acente bildirimi ve fatura toplamı birlikte karşılaştırılır. Önceden alınan bütün parayı hizmet geliri saymak veya tüm avansları hizmet tamamlandıktan sonra da dışarıda bırakmak farklı beyan hatalarına yol açar.
İşlem öncesinde verilecek karar ve hazırlanacak dosya
Rezervasyon, avans, konaklama tarihi ve faturayı birbirine bağlayın. Acentenin tahsil ettiği tutarla tesisin vergisel sorumluluğunu ayırın; konaklama vergisini katma değer vergisi matrahına eklemeyin. İptal, ücretsiz hizmet ve dönem geçişlerini ayrı kayıtlarla açıklayın.