Yabancı bakıcı hangi işler için çalışma izni alabilir?
Bakanlığın ev hizmetleri kriterlerinde yabancıların çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati işlerinde istihdamı esas alınır. Bu kapsam sınırlıdır. “Ev hizmetleri” kaydı açılmış olması, yabancının her türlü ev işi, aşçılık, temizlik veya özel şoförlük için bakım izni alabileceği anlamına gelmez. Başvuruda işin ana niteliği ve günlük görevleri bakım ihtiyacıyla uyumlu olmalıdır. [3]
Çocuk bakımı
Çocuğun yaşı, ebeveynlerin çalışma düzeni, özel bakım ihtiyacı, evdeki diğer kişiler ve yabancı bakıcının deneyimi değerlendirilir. Yalnız ebeveynlerin çalışıyor olması her dosyada izin verileceği anlamına gelmez; bakım ihtiyacı ile başvuru süresi ve görev tanımı arasında bağ kurulmalıdır.
Yaşlı veya engelli bakımı
Yaş, sağlık raporu, günlük yaşam aktivitelerinde destek ihtiyacı ve aile içindeki bakım düzeni önem taşır. Ağır engellilik raporu her dosyada zorunlu tek belge değildir; buna karşılık soyut “yaşlıdır, bakıma ihtiyacı vardır” beyanı yeterli görülmeyebilir. Hekim raporu, ilaç veya tedavi kayıtları, engellilik belgesi ve bakım açıklaması somut olaya göre sunulabilir.
Hasta refakati
Hasta refakati, tıbbi müdahale yetkisi vermeyen bakım ve destek işidir. Yabancı bakıcı sağlık mesleği icra edecekse ilgili meslek mevzuatı, diploma, denklik ve ön izin koşulları ayrıca uygulanır. Ev hizmetleri çalışma izni, hemşirelik veya başka bir sağlık mesleğinin izinsiz icrasına dayanak olmaz.
Temizlik ve genel ev işleri için izin verilir mi?
Bakanlığın güncel kriteri bakım ve refakat işlerini esas alır. Başvurunun gerçek amacı genel temizlik veya ev işi olduğu hâlde çocuk ya da yaşlı bakımı gösterilmesi, yanıltıcı beyan ve iznin amacı dışında kullanım sorununa yol açabilir. Görev tanımında bakımın yanında makul yardımcı işler bulunabilir; ancak ana iş bakım veya refakat olmalıdır. [1, m.9, 15] [3]
Ev hizmetlerinde kim işveren olabilir?
Çocuk bakımı başvurusunu kim yapabilir?
Bakanlık kriterlerine göre çocuk bakımı için başvuru yapabilecek kişiler şunlardır:
- Anne ve baba evliyse çocuğun annesi veya babası.
- Anne ve baba boşanmışsa velayeti bulunan anne veya baba.
- Çocuğu evlat edinen kişi.
- Çocuk vesayet altındaysa vasi.
- Koruyucu aile uygulamasında koruyucu anne veya koruyucu baba.
- Evlilik dışında doğan çocuğun annesi veya çocuğu resmen tanımış babası. [3]
Başvuru yapan kişinin çocuğa ilişkin hukuki sıfatı nüfus kaydı, velayet, vesayet, evlat edinme veya koruyucu aile belgesiyle gösterilmelidir.
Yaşlı, engelli veya hasta bakımında kim işveren olabilir?
Başvuruyu bakımı yapılacak kişi, birinci veya ikinci derece yakını, vasi ya da vasinin onayıyla birinci veya ikinci derece yakın yapabilir. Bakımı yapılacak kişi başvuru işlemlerini yürütebilecek durumda değilse birinci derece yakının işveren olabilmesi Bakanlık SSS'sinde ayrıca açıklanmıştır. Başvuru işyeri kaydı, e-imza ve çalışma adresi doğru kişi üzerinden oluşturulmalıdır. [3] [4]
Aile bağı olan başka bir kişi bakım giderini karşılayabilir mi?
Bakımı yapılacak kişinin ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımı bulunmuyorsa, aile bağı bulunan başka bir kişi yeterli ve düzenli gelirini belgeleyerek ve işverene bakıma destek olacağına dair noter taahhütnamesi sunarak dosyaya katılabilir. Bu düzenleme her üçüncü kişinin işveren olabileceği anlamına gelmez; aile bağı, gelir ve taahhüt birlikte incelenir. [3]
Bakanlık başvuruyu hangi ölçütlerle değerlendirir?
Bakım ihtiyacının gerçekliği
Bakımı yapılacak kişinin yaşı, sağlık durumu, engellilik veya hastalık bilgisi, günlük yaşamda desteğe ihtiyaç duyduğu alanlar ve bakımın neden yabancı çalışanla karşılanacağı incelenir. Dosyada bakım ihtiyacını abartmak veya gerçekte bulunmayan sağlık durumu göstermek ciddi hukuki risk doğurur.
Yabancı bakıcının nitelikleri
Bakanlık; yabancının eğitimi, mesleki tecrübesi, Türkçe düzeyi, Türkiye'deki ikamet ve çalışma geçmişi, medeni hâli ve yaşını değerlendirebilir. Diploma ev hizmetleri başvurusunun her türünde zorunlu tek belge değildir; bitirilen son okula ilişkin beyan ve deneyim kayıtları önem taşıyabilir. Çocuk gelişimi, yaşlı bakımı, ilk yardım veya hasta refakati eğitimi varsa işin niteliğiyle bağlantısı açıklanmalıdır. [3] [5]
İşverenin sosyo-ekonomik durumu ve geliri
İşverenin mal varlığı, aylık sürekli ve düzenli geliri, bakım giderlerini karşılama kapasitesi ve beyan edilen ücret birlikte değerlendirilir. Bir defalık banka bakiyesi, sürekli gelir şartını tek başına göstermeyebilir. Maaş, emeklilik, kira geliri, ticari kazanç veya aile desteği resmî belgelerle açıklanmalıdır. [3]
İşin özel niteliği
Gece bakımı, özel beslenme, hareket desteği, birden fazla çocuk, engellilik, hastane kontrolleri veya yabancı dil ihtiyacı gibi özel durumlar görev tanımında gösterilebilir. Görev, bakıcının eğitim ve deneyimiyle uyumlu olmalıdır.
Yabancı bakıcı çalışma izni başvurusu nasıl yapılır?
İş sözleşmesinin hazırlanması
İşveren ve yabancı, ev hizmetlerine özgü belirli süreli hizmet sözleşmesini imzalar. Sözleşmede işveren, yabancı, bakım yapılacak kişi, çalışma adresi, görev, süre, ücret, çalışma düzeni, izinler, barınma ve fesih koşulları açık olmalıdır. Bakanlığın örnek sözleşmesi başlangıç noktasıdır; tarafların gerçek koşullarıyla çelişen boşluklar bırakılmamalıdır. [6]
Ev hizmetleri işyeri kaydı
İşveren, e-Devlet üzerinden e-İzin sistemine girer ve elektronik imzayla “Ev Hizmetleri” işyeri kaydı oluşturur. Bu kayıt gerçek kişi adına açılır. Bakımı yapılacak kişi ile işveren farklıysa yakınlık, temsil veya destek belgeleri sisteme yüklenir. [4]
Yurt içinden başvuru
Genel kural olarak yabancı adına en az altı ay süreyle düzenlenmiş ve başvuru tarihinde geçerli ikamet izni bulunmalıdır. Başvuruyu işveren e-İzin üzerinden yapar. Altı aylık şart, yabancının mutlaka altı ay Türkiye'de beklemesi değil, düzenlenmiş ikamet izninin toplam süresine ilişkin ölçüttür. Geçici koruma veya uluslararası koruma gibi statüler kendi özel mevzuatına tabidir. [4] [5]
Yurt dışından başvuru
Yabancı, vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapar ve 16 haneli referans numarası alır. Türkiye'deki işveren, bu numarayla e-İzin başvurusunu 30 gün içinde tamamlar. Başvuru olumlu sonuçlanırsa vize, giriş, adres ve SGK işlemleri izlenir. [2] [4]
Değerlendirme süresi
Bilgi ve belgeleri tam olan başvuruların değerlendirilmesi 30 gün içinde tamamlanır. Ek belge talebi varsa süre, belgenin sisteme yüklenmesinden sonra başlar. Sürenin geçmesi otomatik izin anlamına gelmez. [2] [4]
Başvuru için gerekli belgeler
İşverene ve bakımı yapılacak kişiye ait belgeler
- İşverenin kimlik ve iletişim bilgileri.
- Elektronik imza.
- Bakımı yapılacak kişinin kimlik belgesi.
- Çocuk için nüfus, velayet, vesayet, evlat edinme veya koruyucu aile belgesi.
- Yaşlı, engelli veya hasta için yaş ve sağlık durumunu gösteren belgeler.
- İşverenin gelir ve mal varlığı belgeleri.
- İşveren farklı kişiyse yakınlık ve temsil belgeleri.
- Başka aile üyesi gelir desteği sağlıyorsa gelir belgesi ve gerekiyorsa noter taahhüdü.
- Yabancının çalışacağı gerçek adres.
Yabancı bakıcıya ait belgeler
- Geçerli pasaport ve gerekirse tercüme.
- Biyometrik fotoğraf.
- Yurt içi başvuruda geçerli ikamet bilgisi.
- Yurt dışı başvuruda dış temsilcilik referans numarası.
- Eğitim ve deneyim belgeleri veya son okul beyanı.
- Daha önceki Türkiye çalışma/ikamet kayıtları.
- İşin niteliğine göre sağlık, ilk yardım veya bakım eğitimi belgeleri.
- İşveren ve yabancı tarafından imzalanmış hizmet sözleşmesi.
Belge tablosu
| Dosya başlığı | Temel belge | Neden önemlidir? |
|---|---|---|
| Çocuk bakımı | Nüfus ve velayet/vesayet kayıtları | Başvuru sahibinin hukuki sıfatını gösterir. |
| Yaşlı/engelli bakımı | Yaş, sağlık veya engellilik belgesi | Bakım ihtiyacını somutlaştırır. |
| Hasta refakati | Tedavi ve refakat ihtiyacı kaydı | İşin özel niteliğini açıklar. |
| İşveren mali gücü | Maaş, emekli aylığı, kira, vergi veya banka kayıtları | Düzenli ücret ödeme kapasitesini gösterir. |
| Yabancı nitelikleri | Deneyim, eğitim ve önceki çalışma kayıtları | Bakım göreviyle uyumu gösterir. |
| Sözleşme | Ev hizmetleri belirli süreli hizmet sözleşmesi | Görev, ücret, süre ve adresi belirler. |
| Sistem kayıtları | e-İzin formu, e-imza ve ek belge yüklemeleri | Başvurunun usulüne uygun tamamlandığını gösterir. |
Ücret, çalışma düzeni ve sözleşme nasıl kurulmalıdır?
Ücret en az brüt asgari ücret olmalıdır
Ev hizmetlerinde çalışacak yabancı için beyan edilen ücret, başvuru tarihindeki brüt asgari ücret düzeyinden az olamaz. 2026 yılı brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret 28.075,50 TL'dir. Başvuru, sözleşme, fiilî ödeme ve SGK primine esas kazanç birbiriyle uyumlu olmalıdır. [3] [7]
Barınma, yemek veya başka ayni menfaatler, kanuni ücretin keyfî biçimde düşürülmesine dayanak yapılmamalıdır. Ücretin banka yoluyla ve açıklamalı ödenmesi ispat bakımından önemlidir.
Ev hizmetleri İş Kanunu dışında mı?
4857 sayılı İş Kanunu ev hizmetlerini kural olarak kapsam dışında bırakır. Bu, yabancı bakıcının sözleşmesiz veya haklardan yoksun çalıştırılabileceği anlamına gelmez. Hizmet ilişkisi Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümleri, sosyal güvenlik mevzuatı, çalışma izni kuralları ve uygulanabilir diğer düzenlemelerle birlikte değerlendirilir. [8, m.4/e] [9]
Görev tanımı ayrıntılı olmalıdır
Sözleşmede yalnız “bakıcı” yazılması yerine bakım yapılacak kişinin kim olduğu, temel görevler, çalışma gün ve saatleri, gece kalma veya yatılı çalışma, dinlenme, ücret, izin ve barınma koşulları açıklanmalıdır. Sağlık mesleği gerektiren görevler bakıcıya yüklenmemelidir.
Pasaport veya kartın işverende tutulması hukuka uygun mudur?
Yabancının pasaportu ve çalışma izni kartı kişisel belgelerdir. İşveren, başvuru veya resmî işlem için gerekli suretleri alabilir; belgelere sürekli el koyma, hareket özgürlüğünü kısıtlama veya ücreti alıkoyma kabul edilemez. İş ilişkisinde kişilik hakları ve insan onuru korunmalıdır.
Sosyal güvenlik ve izin sonrası işlemler
SGK kaydı
Yabancı bakıcı için çalışma izni başvurusunda beyan edilen ücret ve tam zamanlı çalışma esasına uygun sosyal güvenlik kaydı yapılmalıdır. Ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve daha fazla çalıştırılan kişiler 5510 sayılı Kanun'un ek 9. maddesi kapsamında sigortalı olur. SGK'nın resmî açıklamalarında yabancıların çalışma iznine tabi olduğu ve yabancı sigorta kayıtlarının 30 gün üzerinden yapılması gerektiği belirtilmektedir. [10] [11]
İşe başlama süresi
Yurt içi başvuruda yabancı, çalışma izni başlangıç tarihinden itibaren bir ay içinde sosyal güvenlik yükümlülükleri yerine getirilerek çalışmaya başlamalıdır. Yurt dışı başvuruda yabancı, Türkiye'ye girişinden itibaren bir ay içinde ve her durumda izin başlangıcından itibaren altı ay içinde çalışmaya başlamalıdır. [4] [11]
Adres kaydı
Yurt dışından çalışma vizesiyle gelen yabancı, girişten sonra adres kaydını süresinde yaptırmalıdır. Bakanlık güncel SSS'sinde 20 günlük adres kayıt yükümlülüğünü belirtmektedir. Çalışma adresi, ikamet edilen adres ve işveren kaydı birbiriyle uyumlu olmalıdır. [4]
On beş günlük Bakanlık bildirimi
Çalışmanın başlaması, sona ermesi veya iznin iptalini gerektiren hâller 15 gün içinde Bakanlığa bildirilir. İşveren, e-İzin sistemindeki “İzin Sonrası İşlemler - İzin Sonlandırma Talebi” bölümünü elektronik imzayla tamamlar. SGK işten çıkış bildirimi ayrıca kendi süresine tabidir. [1, m.22] [4]
İşveren değişikliği nasıl yapılır?
Aynı çalışma izniyle başka aile yanında çalışılamaz
Süreli çalışma izni belirli işveren, iş, işyeri ve adres için düzenlenir. Yabancı bakıcı aynı kartla başka bir aile yanında, farklı evde veya farklı bakım işi için çalışamaz. Yeni işveren, yeni çalışma izni başvurusu yapmalıdır. Bu başvuru uzatma değil ilk başvuru usulüne tabidir. [1, m.10] [4]
İlk altı ay kuralı
Yurt dışı başvurusuna dayanılarak ev hizmetlerinde çalışma izni alan yabancının izin başlangıcından itibaren ilk altı ay içinde başka işverene bağlı çalışmak üzere yurt içinden yapacağı başvuru, mücbir sebepler dışında olumsuz değerlendirilir. Bu düzenleme, bakım işinin ve işveren-yabancı ilişkisinin baştan gerçek ve istikrarlı kurulmasını amaçlar. [3]
Mücbir sebep nasıl değerlendirilir?
Mücbir sebep, yabancının veya işverenin tercihinden bağımsız, öngörülemeyen ve iş ilişkisinin sürmesini ciddi biçimde engelleyen olaylarla bağlantılıdır. İşverenin ölümü, bakım ihtiyacının ortadan kalkması, ağır sağlık veya güvenlik durumu gibi olgular somut belgelerle sunulmalıdır. Her anlaşmazlık veya daha yüksek ücret teklifi mücbir sebep sayılmaz.
Altı aydan sonra işveren değişikliği
Altı aylık dönem sona erse de yeni işveren yanında çalışma kendiliğinden serbest olmaz. Yeni işveren, yurt içi başvuru şartları varsa e-İzin üzerinden ilk başvuru yapar; yeni izin çıkmadan yabancı yeni evde çalışmaya başlayamaz. Mevcut izin sonlandırma işlemi, yeni başvurunun zamanlaması ve yabancının kalış statüsü birlikte yönetilmelidir.
Mevcut işverenin izin sonlandırması
İşveren, iş ilişkisinin bittiği tarihte Bakanlık ve SGK bildirimlerini yapmalıdır. İzin sonlandırıldıktan sonra yabancının eski işverene bağlı çalışma hakkı biter. Yeni işveren başvurusu henüz sonuçlanmadıysa aradaki dönemde fiilî çalışma yapılmamalıdır.
Uzatma başvurusu
Uzatma başvurusu, izin süresinin bitimine 60 gün kalmasından itibaren ve izin sona ermeden yapılır. Aynı işveren, aynı adres ve aynı bakım işi devam ediyorsa uzatma başvurusu değerlendirilir. İlk uzatma en fazla iki yıl, sonraki uzatmalar en fazla üç yıl düzenlenebilir. [1, m.10] [4]
Uzatma beklenirken çalışma
Süresinde uzatma başvurusu yapılan yabancı, önceki izin sona erdikten sonra başvuru sonuçlanıncaya kadar ve en fazla 90 gün, aynı işveren ve aynı işte çalışmaya devam edebilir. İşveren veya adres değişikliği varsa bu korumaya güvenilmemelidir. [4]
Bakım ihtiyacı devam ediyor mu?
Uzatmada yalnız önceki kart sunulmaz. Bakım ihtiyacı, işverenin geliri, sözleşme, ücret ve yabancının görevine ilişkin güncel belgeler yeniden incelenebilir. Çocuğun büyümesi, hastanın vefatı veya bakım ihtiyacının sona ermesi izin dayanağını ortadan kaldırabilir.
Başvuru reddedilirse ne yapılabilir?
Ret kararında hangi sebebin uygulandığı belirlenmelidir. Ev hizmetleri dosyalarında sık tartışılan konular şunlardır:
- Bakım ihtiyacının yeterince belgelenmemesi.
- Başvuru yapabilecek işveren veya yakınlık şartının bulunmaması.
- İşverenin düzenli ve yeterli gelirinin gösterilememesi.
- Yabancının deneyimi ile işin niteliğinin uyumsuzluğu.
- İlk altı ayda işveren değişikliği.
- Sözleşme, adres veya görev bilgilerinde çelişki.
- Eksik belgenin süresinde tamamlanmaması.
- Yabancının göç veya kamu düzeni kaydı.
Bakanlık kararına tebliğden itibaren 30 gün içinde e-İzin üzerinden itiraz edilebilir. İtirazda ret gerekçesini karşılayan sağlık, gelir, yakınlık, deneyim, sözleşme ve sistem kayıtları sunulmalıdır. Eksiklik sonradan giderilmişse yeni başvuru yapılabilir; yeni başvuru önceki itiraz ve dava sürelerini durdurmaz. [1, m.21] [4]
İtiraz veya dava çalışmaya devam hakkı verir mi?
Hayır. İlk başvuru reddedilmişse yabancı çalışmaya başlayamaz. Uzatma başvurusu reddedilmişse 90 günlük değerlendirme dönemi ret kararıyla sona erer. İtiraz veya dava, çalışma iznini kendiliğinden geçerli hâle getirmez.
Yürütmenin durdurulması
İtiraz reddedilirse iptal davası ve koşulları varsa yürütmenin durdurulması değerlendirilebilir. Açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar birlikte açıklanmalıdır. Mahkeme kararı doğrudan yeni işveren adına izin düzenlenmesi anlamına gelmez.
İzinsiz çalışmanın sonuçları
2026 yılı için izinsiz yabancı çalıştıran işverene her yabancı başına 102.503 TL; izinsiz bağımlı çalışan yabancıya 40.977 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Bildirim yükümlülüğünün ihlalinde 6.805 TL ceza öngörülmektedir. Tekrar hâlinde cezalar artırılır. İşveren ayrıca yabancının sınır dışı giderleri ve sosyal güvenlik yükümlülükleriyle karşılaşabilir. [12]
Yeni işverenin “başvuruyu yaptım” diyerek yabancıyı işe başlatması hukuka uygun değildir. İzin kartının basılmasını bekleme aşaması ile başvurunun onaylanması ve izin başlangıç tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.
Bakım ilişkisinde güvenlik, kişisel veri ve insan onuru
Bakımı yapılacak kişinin sağlık bilgileri özel nitelikli kişisel veridir. Başvuru dosyasına yalnız gerekli sağlık ve bakım bilgileri konulmalı; raporlar üçüncü kişilerle veya kamuya açık mesaj alanlarıyla paylaşılmamalıdır. Yabancı bakıcının pasaport, adres ve sağlık bilgileri de aynı özenle korunmalıdır.
Çalışma izni, işverene yabancının özel hayatına sınırsız müdahale yetkisi vermez. Yatılı çalışmada dinlenme, özel alan, iletişim ve ücret koşulları açık düzenlenmelidir. Yabancının pasaportuna el koyma, hareketini sınırlama, ücretini vermeme veya kötü muamele iddiaları ceza, tazminat ve insan ticareti yönünden sonuç doğurabilir.
Üç varsayımsal örnek
Çocuk bakımı için yurt dışı başvurusu
Anne ve baba evli, altı yaşındaki çocuk için tam zamanlı bakıcı istiyor. Yabancı yurt dışında. Aile; çocuk ve ebeveyn nüfus kayıtlarını, işverenin gelirini, bakım ihtiyacını, sözleşmeyi ve yabancının deneyim belgelerini hazırlar. Yabancı dış temsilcilikten referans numarası alır; işveren e-İzin başvurusunu tamamlar. İzin çıkmadan yabancı Türkiye'de çalışmaya başlayamaz.
Yaşlı bakımında yakının işveren olması
Yaşlı kişi başvuru yapamayacak durumdadır. Birinci derece yakını işveren kaydı açar, bakım adresini doğru girer ve yakınlık ile yaşlı kişinin kimlik/sağlık belgelerini sözleşmeye ekler. İşverenin veya destek veren aile üyesinin düzenli gelirini gösteren belgeler dosyaya konur.
İlk dört ayda işveren değişikliği
Yabancı, yurt dışı başvurusuyla bir aile yanında çalışmaya başlamış; dördüncü ayda başka aileye geçmek istiyor. Mücbir sebep bulunmuyorsa yeni işverenin yurt içi başvurusu olumsuz değerlendirilebilir. Eski işten ayrılış, izin sonlandırma ve kalış durumu ayrıca yönetilir; yabancı yeni izin çıkmadan yeni evde çalışamaz.
Başvuru ve işveren değişikliği kontrol listesi
- İşin çocuk, yaşlı, engelli bakımı veya hasta refakati kapsamında olduğunu doğrulayın.
- İşverenin başvuru yapma sıfatını ve yakınlık/velayet/vesayet belgelerini hazırlayın.
- Bakım ihtiyacını yaş, sağlık ve günlük yaşam bilgileriyle açıklayın.
- İşverenin düzenli gelirini ve gerekiyorsa aile desteğini belgeleyin.
- Yabancı bakıcının deneyim, eğitim ve Türkiye geçmişini gösterin.
- Bakanlık örneğine uygun, gerçek görev ve ücret içeren sözleşme düzenleyin.
- Ücreti 2026 brüt asgari ücretinden düşük belirlemeyin.
- e-İzin ev hizmetleri kaydını doğru kişi ve adresle oluşturun.
- İzin çıktıktan sonra SGK ve adres işlemlerini süresinde tamamlayın.
- İş ilişkisinin başlaması ve sona ermesini 15 gün içinde Bakanlığa bildirin.
- İşveren değişikliğinde yeni izin çıkmadan çalışmaya başlamayın.
- Yurt dışı başvurulu ilk altı aylık özel kuralı kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
- Genel temizlik işi için çocuk veya yaşlı bakımı gerekçesi göstermek.
- Başvuruyu hukuken yetkili olmayan aile üyesi adına yapmak.
- Yalnız banka bakiyesi sunup düzenli geliri açıklamamak.
- Yabancının deneyimi ile bakım işini ilişkilendirmemek.
- Ücreti brüt asgari ücretin altında beyan etmek.
- Çalışma izni çıkmadan yabancıyı deneme amacıyla çalıştırmak.
- Aynı kartla başka aile yanında çalışılabileceğini düşünmek.
- İlk altı ay kuralını göz ardı ederek işveren değişikliği başvurusu yapmak.
- İşten ayrılışı Bakanlık ve SGK'ya süresinde bildirmemek.
- Sağlık ve kimlik belgelerini güvenli olmayan kanallarda paylaşmak.
İlgili yazılar: Türkiye’de Çalışma İzni: Başvuru Şartları, Türleri, Uzatma ve Ret Kararına İtiraz; Türkiye’de Yabancı Çalışma İzni Başvurusu; Çalışma İzni Süre Uzatma Başvurusu; Çalışma İzni ve Sosyal Güvenlik; Çalışma İzni Olmadan Yabancı Çalıştırma; Çalışma İzni Başvurusunun Reddi.
Sonuç
Yabancı bakıcı çalışma izninde dosyanın merkezinde yalnız yabancının pasaportu veya iş sözleşmesi değil, gerçek bakım ihtiyacı, doğru işveren sıfatı, düzenli gelir, yabancının bakım görevine uygunluğu ve izin sonrası sosyal güvenlik düzeni bulunur. İzin, belirli aile, adres ve iş için geçerlidir. İşveren değişikliği yeni başvuruyu gerektirir; yurt dışı başvurusuyla verilen iznin ilk altı ayında mücbir sebep yoksa yeni işveren başvurusu olumsuz değerlendirilir. Başvuru ve ret süreçlerinde yabancının çalışmaya başlayabileceği tarih ile kalış statüsü ayrıca korunmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yabancı bakıcı hangi işler için çalışma izni alabilir?
Çocuk, engelli veya yaşlı bakımı ile hasta refakati için başvuru yapılabilir. Genel temizlik veya başka ev işleri tek başına bakım izni kapsamı değildir. [3]
Ev temizliği için yabancı çalışma izni alınabilir mi?
Bakanlığın güncel ev hizmetleri kriteri bakım ve hasta refakati işlerini esas alır. Başvurunun gerçek amacı temizlikse bakım gerekçesi gösterilmemelidir.
Çocuk bakıcısı için kim işveren olabilir?
Çocuğun annesi veya babası; boşanmada velayet sahibi; evlat edinen; vasi; koruyucu aile; evlilik dışı doğan çocukta anne veya tanıyan baba başvuru yapabilir. [3]
Yaşlı kişinin oğlu veya kızı işveren olabilir mi?
Evet. Yaşlı kişinin başvuru yapamayacak durumda olması veya kriterdeki yakınlık koşulları çerçevesinde birinci derece yakın işveren olabilir. Yakınlık ve bakım belgeleri sunulur. [4]
Bakımı yapılacak kişinin ikinci derece yakını yoksa ne olur?
Aile bağı bulunan başka kişi, yeterli düzenli gelir belgesi ve noter onaylı bakım desteği taahhütnamesiyle dosyaya katılabilir. [3]
Bakıcı için diploma zorunlu mu?
Her ev hizmetleri başvurusunda diploma zorunlu değildir. Son okul beyanı ve deneyim önemlidir; iş özel eğitim gerektiriyorsa ilgili belgeler sunulmalıdır. [5]
Yabancı bakıcı için ne kadar ücret gösterilmelidir?
Ev hizmetlerinde ücret, başvuru tarihindeki brüt asgari ücretten az olamaz. 2026 için brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. [3] [7]
Yabancı bakıcı için sigorta zorunlu mu?
Evet. Çalışma izni ve sosyal güvenlik yükümlülükleri birlikte yerine getirilir. Ev hizmetlerinde yabancı çalışanlar tam zamanlı ve 30 gün üzerinden bildirilir. [10] [11]
Yurt içinden başvuru için altı ay beklemek gerekir mi?
Genel kural, yabancı adına en az altı ay süreli düzenlenmiş ve başvuru tarihinde geçerli ikamet izni bulunmasıdır. Bu her durumda altı ay fiilen beklemek anlamına gelmez. [4]
Yurt dışı başvurusunu kim başlatır?
Yabancı Türk dış temsilciliğinden referans numarası alır; Türkiye'deki işveren bu numarayla e-İzin başvurusunu tamamlar. [4]
Çalışma izni çıkmadan bakıcı çalışabilir mi?
Hayır. Başvuru veya randevu kaydı çalışma hakkı vermez. İzin onaylanmalı ve başlangıç tarihi kontrol edilmelidir.
Çalışma izni aynı anda ikamet izni sayılır mı?
Süreli çalışma izni kural olarak ikamet izni yerine geçer. Geçici koruma ve bazı uluslararası koruma statülerinde özel hükümler vardır. [1] [13]
Yabancı bakıcı başka aile yanında çalışabilir mi?
Hayır. İzin belirli işveren, iş ve adres için geçerlidir. Yeni aile yanında çalışmak için yeni çalışma izni gerekir. [4]
İşveren değişikliği uzatma başvurusu mudur?
Hayır. Farklı işveren için başvuru ilk başvuru usulüne göre değerlendirilir. Eski izin yeni işverene taşınmaz. [4]
İlk altı ay içinde işveren değiştirilebilir mi?
Yurt dışı başvurusuyla alınan ev hizmetleri izninde ilk altı ay içinde yurt içinden yeni işveren başvurusu, mücbir sebepler dışında olumsuz değerlendirilir. [3]
Mücbir sebep nedir?
İşverenin ölümü, bakım ihtiyacının sona ermesi veya ciddi güvenlik/sağlık olayı gibi iş ilişkisinin sürmesini objektif olarak engelleyen durumlar belgeyle değerlendirilir. Her uyuşmazlık mücbir sebep değildir.
İşten ayrılınca Bakanlığa bildirim kaç gündür?
Çalışmanın sona ermesi ve iznin sonlandırılmasını gerektiren hâller 15 gün içinde Bakanlığa bildirilir. SGK işten çıkış süresi ayrıca uygulanır. [1, m.22]
Uzatma başvurusu ne zaman yapılır?
İzin bitimine 60 gün kalmasından itibaren ve izin sona ermeden yapılır. Aynı işveren ve iş devam etmelidir. [4]
Uzatma değerlendirilirken çalışmaya devam edilebilir mi?
Süresinde başvuru varsa izin bitiminden sonra en fazla 90 gün, aynı işveren ve aynı işte çalışma devam edebilir. Ret kararıyla bu dönem sona erer. [4]
Başvuru reddedilirse kaç gün içinde itiraz edilir?
Ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde e-İzin üzerinden Bakanlığa itiraz edilebilir. [1, m.21]
İtiraz etmek çalışmaya devam hakkı verir mi?
Hayır. İtiraz veya dava çalışma iznini kendiliğinden geçerli hâle getirmez.
İzinsiz bakıcı çalıştırmanın cezası nedir?
2026 yılında işveren için her yabancı başına 102.503 TL, yabancı için 40.977 TL idari para cezası öngörülmektedir. Güncel tarife işlem tarihinde kontrol edilmelidir. [12]
Kaynakça
- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, özellikle m.6, 9, 10, 15, 21-23. resmigazete.gov.tr
- Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği, özellikle başvuru, çalışma başlangıcı ve itiraz hükümleri. resmigazete.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri - Ev Hizmetleri Sektörü. csgb.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yabancıların Çalışma Hayatı - Sıkça Sorulan Sorular. calismaizni.csgb.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çalışma İzni Değerlendirme Sürecinde Gerekli Bilgi ve Belgeler. csgb.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi (Ev Hizmetleri). csgb.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2026 Asgari Ücret Verileri. csgb.gov.tr
- 4857 sayılı İş Kanunu, özellikle m.4/e. mevzuat.adalet.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, hizmet sözleşmesi hükümleri. mevzuat.adalet.gov.tr
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Ek Madde 9. mevzuat.adalet.gov.tr
- Sosyal Güvenlik Kurumu, Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı ve Kolay İşverenlik. e.sgk.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yabancı Çalışanların Sosyal Güvenliği ve 2026 İdari Para Cezaları. csgb.gov.tr
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, özellikle m.27. mevzuat.adalet.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ev Hizmetlerinde İstihdam Edilecek Yabancıların Çalışma İzni Başvuru Süreçleri, revizyon 18.11.2025. csgb.gov.tr