Vekâlet Görevinin Kötüye Kullanılması Nedeniyle Tapu Davaları
Bir taşınmazın vekâletnameyle devredilmesi, vekilin temsil yetkisini vekâlet verenin yararına ve sadakat yükümlülüğüne uygun kullanmasını gerektirir. Vekilin taşınmazı kendi yararına veya üçüncü kişinin yararına devretmesi, bedelin ödenmemesi, gerçek değerin belirgin biçimde dışında işlem yapılması veya vekâlet verenin iradesine aykırı hareket edilmesi hâlinde işlemin tarafları ve üçüncü kişinin durumu birlikte incelenir.
Bu kapsamda:
- Vekilin kendisine veya bağlantılı kişilere taşınmaz devretmesi
- Vekâlet verenin talimatına aykırı satış ve devirler
- Satış bedelinin vekâlet verene ödenmemesi veya aktarılmaması
- Temsil yetkisinin kapsamı dışında yapılan işlemler
- Vekil ile alıcının birlikte hareket ettiği iddiaları
- Sonraki maliklerin iyiniyet durumunun değerlendirilmesi
- Tapu kaydının düzeltilmesi mümkün değilse tazminat ve hesap verme talepleri
Ehliyetsizlik Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil
Taşınmazı devreden kişinin işlem tarihinde fiil ehliyetine sahip olup olmadığı, özellikle yaş, hastalık, bilişsel durum, ilaç kullanımı veya vesayet ilişkisi bulunan dosyalarda önem taşır. İnceleme, kişinin dava tarihindeki değil, tapu işleminin gerçekleştirildiği tarihteki durumuna yöneliktir.
Bu kapsamda:
- İşlem tarihindeki fiil ehliyetinin değerlendirilmesi
- Hastane, aile hekimi, eczane ve tedavi kayıtlarının incelenmesi
- Vesayet ve kısıtlılık kayıtlarının değerlendirilmesi
- Adli Tıp Kurumu veya ilgili sağlık kurulu incelemeleri
- İşlem öncesi ve sonrasındaki davranışlara ilişkin tanık anlatımları
- Tapu işlem dosyası ile kimlik ve irade açıklamasına ilişkin kayıtların incelenmesi
- Sonraki devirler ve üçüncü kişilerin hukukî durumunun değerlendirilmesi
Aldatma, Yanılma veya Korkutmaya Dayalı Tapu Uyuşmazlıkları
Taşınmaz devrinin aldatma, esaslı yanılma veya korkutma etkisi altında gerçekleştirildiği iddiasında, irade bozukluğunun niteliği, öğrenme veya etkinin ortadan kalkma tarihi, karşı tarafa yöneltilen bildirimler ve hak düşürücü süreler önem taşır.
Bu kapsamda:
- İşlemin niteliği veya sonucu hakkında yanıltma
- Başka bir belge imzalandığı düşüncesiyle gerçekleştirilen devirler
- Bedel, alıcı veya taşınmaz bilgileri hakkında hileli davranışlar
- Baskı veya tehdit altında yapılan tapu işlemleri
- İrade bozukluğunun ispatına elverişli yazışma, banka ve tanık kayıtları
- Sürelerin ve karşı tarafa yapılan bildirimlerin değerlendirilmesi
İrade bozukluğuna dayalı taleplerde süreler hukukî sebebe ve somut olayın tarihine göre değişebildiğinden, işlem ve öğrenme tarihleri gecikmeden belirlenmelidir.
İşlem Tarihindeki Durumu Belgelemek
Ehliyetsizlik iddiası yalnız ileri yaşa dayanılarak kurulamaz. İşlem tarihine yakın tıbbi kayıtlar, reçeteler, vesayet belgeleri ve kişinin o tarihteki davranışlarını bilen tanıklar birlikte ele alınır. Vekâlet uyuşmazlığında ise yetkinin metni kadar talimatlar, satış bedeli ve paranın kime aktarıldığı önemlidir.
İrade bozukluğunda süre ve bildirim
Aldatma, yanılma veya korkutmaya dayanan taleplerde TBK m.39 kapsamındaki öğrenme veya etkinin sona ermesi tarihi ve irade açıklamaları ayrıca incelenir. Bu talepler, yolsuz tescil iddiasıyla aynı süre rejimine tabi varsayılmamalıdır. Tarihleri ve karşı tarafa gönderilmiş bildirimleri gecikmeden paylaşın.