Sözleşmeden Doğan Uyuşmazlıklar ve Başvuru Yolları
Somut olayın niteliğine göre aşağıdaki hukukî yollar birlikte veya sıralı biçimde değerlendirilebilir:
- İhtarname, hak saklı tutma bildirimi ve temerrüt bildirimi
- Doğrudan müzakere ve sulh protokolü
- Dava şartı veya ihtiyari arabuluculuk sürecinde temsil
- Sözleşmenin geçerliliğine, yorumuna veya kapsamına ilişkin tespit talepleri
- Aynen ifa, teslim, yapma veya yapmama borcuna ilişkin davalar
- Alacak, bedel iadesi ve tazminat davaları
- Sözleşmenin uyarlanması, feshi veya sözleşmeden dönmeye ilişkin davalar
- Cezai şart, faiz, teminat ve hesaplaşma uyuşmazlıkları
- Menfi tespit ve istirdat davaları
- Delil tespiti, ihtiyati tedbir ve şartları varsa ihtiyati haciz talepleri
- Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme veya tahkim süreçleri
- İlk derece yargılaması, istinaf ve şartları bulunduğunda temyiz
- Kesinleşen kararın uygulanması ve icra süreçleriyle koordinasyon
Tarafların tacir, tüketici, işçi, işveren veya kamu kurumu olması; görevli mahkemeyi, dava şartı arabuluculuğu, yetki kurallarını ve uygulanacak özel mevzuatı değiştirebilir. Bu nedenle başvuru yolu, yalnız sözleşmenin adına göre değil somut hukukî ilişkinin niteliğine göre belirlenir.
Sözleşme Uyuşmazlıklarında Belge ve Delil İncelemesi
Sözleşmeden doğan uyuşmazlığın değerlendirilmesinde yalnız imzalı ana metin değil, sözleşmenin oluşumunu ve uygulanmasını gösteren bütün kayıtlar önem taşıyabilir:
- Sözleşme taslakları, revizyonlar ve müzakere kayıtları
- Teklif, sipariş, sipariş teyidi ve fiyat listeleri
- Ana sözleşme, ek protokoller ve teknik şartnameler
- İmza sirküleri, vekâletname ve şirket kararları
- Fatura, irsaliye, teslim, kabul ve muayene belgeleri
- Hakediş, banka hareketi ve ödeme kayıtları
- Noter ihtarnameleri, KEP kayıtları ve tebliğ belgeleri
- E-posta, mesajlaşma ve dijital platform kayıtları
- Toplantı tutanakları, raporlar ve tarafların sözleşme sonrası uygulaması
- Ticari defter, kayıt ve mutabakatlar
- Bilirkişi incelemesi, keşif ve üçüncü kişilerden getirilecek belgeler
Delillerin hukuka uygun elde edilmesi, bütünlüğünün korunması, süresi içinde sunulması ve hangi vakıayı ispatladığının açık biçimde gösterilmesi gerekir.
Uyuşmazlıkta Sadece İmzalı Metni Göndermeyin
Teklif, revizyon, teslim, kabul, ödeme, ayıp ve bildirim kayıtları birlikte anlam taşır. Dijital kayıtların tarih, gönderici, alıcı ve bütünlüğünü koruyun; yalnız seçilmiş ekran görüntüleriyle yetinmeyin.
Başvuru yolunu ilişki belirler
Ticari, tüketici, iş, kira veya diğer özel ilişki niteliği görev, yetki ve arabuluculuk değerlendirmesini değiştirir. Her sözleşme uyuşmazlığı aynı mahkemeye veya aynı ön başvuruya tabi değildir.
Acil koruma ihtiyacı
Delilin kaybolması, teminatın çözülmesi veya malvarlığı üzerinde işlem yapılması riski varsa ilk görüşmede belirtilmelidir. Tedbir, delil tespiti ve ihtiyati haciz birbirinden farklı koşullara tabidir; başvuru yapılması kabul edileceğini garanti etmez.