Uzun Dönem İkamet İzni
Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalan veya kanunda belirtilen diğer koşulları taşıyan yabancılara, Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından süresiz uzun dönem ikamet izni düzenlenebilir.
Başvuruda başlıca şu hususlar incelenir:
- Kesintisiz sekiz yıllık ikamet süresinin hesabı
- İkamet türlerinin hesaba katılma oranı
- Türkiye dışında geçirilen süreler
- Son üç yıl içinde sosyal yardım alınıp alınmadığı
- Yeterli ve düzenli gelir
- Geçerli sağlık sigortası
- Kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından durum
- Başvuru sahibinin mevcut hukukî statüsü
Öğrenci ikamet izniyle geçirilen sürenin yarısı, diğer ikamet izinleriyle geçirilen sürenin ise tamamı sekiz yıllık hesabın yapılmasında dikkate alınır. Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri ile insani ikamet izni ve geçici koruma kapsamında geçirilen süreler bakımından kanundaki sınırlamalar ayrıca incelenmelidir.
Uzun dönem ikamet izni belirli şartlarda iptal edilebilir. Kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit iddiası ile sağlık, eğitim veya ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışındaki bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla Türkiye dışında kalma, iptal değerlendirmesine konu olabilir. İptal sonrasında yeniden başvuru imkânı ve önceki sekiz yıllık sürenin etkisi somut olay üzerinden belirlenir.
İnsani İkamet İzni
İnsani ikamet izni, diğer ikamet izinlerinin alternatifi olarak serbestçe seçilebilen genel bir izin türü değildir. Kanunda belirtilen istisnai ve insani durumların bulunması hâlinde gündeme gelir.
Başlıca uygulama alanları şunlardır:
- Çocuğun üstün yararının söz konusu olması
- Sınır dışı etme veya giriş yasağı kararı bulunmasına rağmen yabancının Türkiye’den çıkışının yaptırılamaması
- Türkiye’den ayrılmanın makul veya mümkün görülmemesi
- Kanun gereğince yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınamaması
- Kanunda belirtilen bazı idari işlemlere karşı yargı yoluna başvurulmuş olması
- İlk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye gönderme işlemlerinin devam etmesi
- Acil nedenler, ülke menfaati veya kamu düzeni ve güvenliğiyle bağlantılı özel durumlar
- Olağanüstü durumlar
İnsani ikamet izninde aile hayatı, çocuğun yaşı ve eğitimi, sağlık durumu, geri gönderme riski, devam eden davalar ve yabancının Türkiye’deki bağları bütünlüklü biçimde değerlendirilmelidir. İznin verilmesini zorunlu kılan şartların ortadan kalkması hâlinde izin iptal edilebilir veya uzatılmayabilir.
İnsani ikamet izniyle geçirilen sürelerin diğer ikamet izinleri için öngörülen sürelerin hesabına etkisi ayrıca belirlenmelidir.
İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni
İnsan ticareti mağduru olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe bulunan yabancılara, yaşadıklarının etkisinden kurtulabilmeleri ve yetkili makamlarla iş birliği konusunda karar verebilmeleri amacıyla özel ikamet izni düzenlenebilir.
Bu izin ilk aşamada otuz gün süreli düzenlenebilir; şartların devamı hâlinde kanundaki süreler çerçevesinde uzatılabilir. Mağdurun güvenliği, barınması, sağlık durumu, faillerle bağlantısının niteliği ve iradesi dışında gerçekleşen davranışlar özenle değerlendirilmelidir.
İnsan ticareti mağduru statüsü; ikamet izninin yanında ceza soruşturması, koruma, sosyal destek ve uluslararası koruma süreçleriyle bağlantılı olabilir. Her süreç kendi hukukî şartları içinde yürütülmelidir.
İzin Türlerini Birbirinden Nasıl Ayırıyoruz?
Uzun dönem ikamet, süre ve diğer kanuni şartlara dayalıdır. İnsani ikamet ise istisnai nedenlere bağlıdır; olumsuz sonuçlanan her başvurunun yerine seçilemez. İnsan ticareti mağduru izni özel koruma amacını taşır.
Mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma statüsü sahipleri, insani ikamet izni sahipleri ve geçici koruma altındakilere uzun dönem ikamete geçiş hakkı tanınmaz. Statü ve süre hesabı, farklı izin dönemleri bir araya getirilerek otomatik yapılmamalıdır.
Dosyaya özgü çalışma yaklaşımı
İzin ve giriş-çıkış geçmişini tarih sırasına koyarız. İnsani nedenlerde sağlık, aile, çocuk ve geri gönderme riskini gösteren belgeleri ayrı inceleriz. Temsil, güvenli görüşme, kurum başvurusu ve dava ihtiyacı belirlenir; hassas belgeler gerekli kapsamla sınırlı paylaşılır.
İlk Görüşmede Gerekli Bilgiler
Pasaport, mevcut izin ve başvuru kayıtlarınızı; varsa kararın bütün sayfalarını ve tebliğ belgesini hazırlayın. Yaklaşan izin bitişi, seyahat veya başvuru süresi varsa ilk iletişimde belirtin. Dosyaya özel belge listesi ve temsil yöntemi görüşmede netleştirilir.
Hazırlık Listesini İndirin · PDF