Sağlık turizminde gerçeğe aykırı bir reklam veya tedavi vaadi, hastanın sözleşme yapma ve ameliyat olma kararını etkilemişse ücret iadesi, bedel indirimi ve koşulları varsa tazminat gündeme gelebilir. Bunun için mutlaka ameliyat tekniğinde hata bulunması gerekmez. Ancak reklam ihlali tek başına bütün zararların karşılanacağı anlamına da gelmez: vaadin içeriği, kimin tarafından verildiği, hastanın kararına etkisi, sunulan hizmet ve ileri sürülen zarar birlikte incelenir. [K1, K2]
Yabancı hasta çoğu zaman hekimle yüz yüze görüşmeden, sosyal medya içeriği, aracı mesajı ve çevrim içi fiyat teklifi üzerinden karar verir. Bu nedenle inceleme yalnız ameliyat günündeki onam formuna indirgenemez. Hastanın ilk gördüğü ilandan ödeme yaptığı ana, son tıbbi görüşmeden taburculuğa kadar uzanan sürecin belgelenmesi gerekir. Bu yazı, özellikle yanıltılarak tedaviye yönlendirmeyi ve vaatlerin hukuki sonuçlarını ele alır. Aracının bütün hizmetlerinin sorumluluğu 29. makalenin; hasta fotoğraflarının izinsiz paylaşılması ise 24. makalenin ayrı inceleme alanıdır.
Sağlık turizminde hangi tanıtımlar hukuken sorun oluşturur?
Yanıltıcılık, yalnızca açıkça yanlış bir cümleden doğmaz. Gerçek bir fotoğrafın farklı bir işlemin sonucuymuş gibi kullanılması, önemli bir riskin saklanması veya kişinin sahip olmadığı uzmanlıkla tanıtılması da karar üzerinde etkili olabilir. İlanın başlığı, görüntüsü, açıklaması, bağlantı verdiği sayfa ve sonrasında gönderilen mesajlar birlikte değerlendirilmelidir. [K1, K3]
Örneğin “bu yöntemle iz kalmaz” ifadesi ile iyileşme dönemi, görünür iz ihtimali ve kişisel özelliklere bağlı sonuçların açıklanması farklıdır. “Uluslararası sertifikalı” ifadesi de belgenin gerçekliği, veren kuruluş, sağladığı yetki ve hastada oluşturduğu izlenim üzerinden incelenir. Bir eğitim sertifikası, Türkiye’de tanınan bir ana dal veya yan dal uzmanlığının yerine geçirilemez. [K3]
| Tanıtımdaki unsur | İncelenecek mesele | Korunması yararlı kayıt |
|---|---|---|
| Kesin başarı veya risksiz işlem iddiası | Bilimsel dayanak, kişiye özgü açıklama ve somut taahhüt | İlanın tamamı, teklif, görüşme yazışmaları |
| Öncesi ve sonrası görüntüsü | Aynı kişi, aynı işlem, çekim koşulları ve görüntü değişikliği | Orijinal paylaşım, açıklaması ve erişim tarihi |
| Uzmanlık veya kurum unvanı | Gerçek ruhsat, uzmanlık ve hizmeti verecek kişi | Hekim adı, kurum unvanı, yetki belgesi |
| İndirim veya paket fiyatı | Dahil hizmetler, zorunlu ek ücretler ve kampanya koşulları | Fiyat teklifleri, sözleşme, faturalar |
| Hasta deneyimi veya influencer paylaşımı | Gerçek deneyim ve açıklanması gereken ticari ilişki | Sponsor bilgisi, yönlendirme bağlantısı ve mesajlar |
Her memnuniyetsizlik yanıltıcı reklam değildir. Beklentinin hangi açıklamaya dayandığı gösterilmelidir. Buna karşılık hizmetin tıbben kabul edilebilir olması da reklamda belirtilen hekimin, yöntemin veya paket içeriğinin değiştirilmesini kendiliğinden haklı kılmaz. Tıbbi uygunluk, sözleşmeye uygunluk ve dürüst tanıtım ayrı sorulardır. [K1, K2]
Yurt dışına yönelik tanıtımın özel kuralları vardır
12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, genel sağlık tanıtımı kuralları yanında uluslararası sağlık turizmi için özel bir 8. madde içerir. Eski tarihli internet açıklamaları bu ayrımı yansıtmayabilir. “Sağlıkta hiçbir sponsorlu içerik kullanılamaz” veya “yabancı hastaya yönelik bütün reklamlar serbesttir” şeklindeki iki genelleme de doğru değildir. [K3]
Yabancı dil kullanmak tek başına yeterli değildir
Yetki belgesi kapsamında faaliyet gösteren kuruluşun yurt dışına yönelik ayrı internet sitesi veya sosyal medya platformu kullanması, sağlık turizmi kapsamında hizmet sunduğunu açıkça belirtmesi ve ilgili dil şartlarına uyması gerekir. Sponsorlu tanıtım için Türkçe dışındaki resmî diller düzenlenmiştir. Türkiye’de yaşayan kişilerde talep oluşturacak hedefleme yapılamaz; yurt içi hedef kitle ve otomatik hedefleme bakımından yönetmeliğin koşulları gözetilir. Yetki belgesinin yayımlanması da öngörülmüştür. [K3]
Aynı madde kapsamında belirli koşullarla hasta hikâyeleri, yorumlar, görsel içerikler ve indirim duyuruları kullanılabilir. Ancak bu imkân; sahte yorum, değiştirilmiş sonuç, gerçekte sunulmayan tedavi veya bilimsel temeli olmayan başarı iddiasına izin vermez. Türkiye’de uygulanması yasaklanan veya uygulama izni bulunmayan yöntemler uluslararası tanıtımda da yer alamaz. [K3]
Aracı kuruluş kendisini hastane gibi gösteremez
Aracının tanıtımı kendi hizmet alanıyla sınırlıdır. Sağlık tesisinin sunduğu tedaviyi paylaşırken hizmetin hangi tesiste verildiğini ve kendisinin sağlık tesisi olmadığını açıklaması gerekir. İnternet adresi, ticari unvan, ruhsat ve marka kullanımına ilişkin kurallar da hastanın gerçek muhatabı anlayabilmesini amaçlar. Hastanın bir hesapla yazışıp tamamen başka bir şirkete ödeme yapması bu nedenle araştırılması gereken bir durumdur; tek başına hukuka aykırılık kanıtı değildir. [K3]
Sağlık tesisleri için öngörülen HealthTürkiye logosu ve diğer kurumsal şartlar da yetki belgesinin doğrulanmasının yerine geçmez. Bir logonun sayfada bulunması, her hekimin uzmanlığının veya her tedavi sonucunun Bakanlık tarafından garanti edildiği şeklinde yorumlanamaz. [K3]
Aracı kuruluşların sorumluluğu sağlık turizminde aracı kuruluş ve acente sorumluluğu yazımızda ayrıca incelenmiştir.
Öncesi ve sonrası fotoğrafları hastayı nasıl yanıltabilir?
Fotoğraftaki kişinin aynı olması yeterli değildir. Çekim açısı, ışık, makyaj, duruş, işlemden sonra geçen süre, ek müdahaleler ve dijital değişiklikler sonucu olduğundan farklı gösterebilir. Tanıtım mevzuatındaki görsel içerik kuralları ile sağlık turizmine özgü hükümler birlikte uygulanır. Gerçekte başka bir hekimin yaptığı işlemin sonuçlarını sahiplenmek veya stok görüntüyü gerçek hasta sonucu gibi kullanmak ayrıca doğruluk sorunu doğurur. [K3]
Hastanın görüntüsünün paylaşılmasına rıza göstermesi, görüntünün yanıltıcı biçimde sunulmasını hukuka uygun hâle getirmez. Tersinden, bir reklamın gerçeğe uygun olması da hastanın mahremiyetine ilişkin yükümlülükleri kaldırmaz. Tedavi onamı, fotoğraf paylaşımı izni ve ticari tanıtımın doğruluğu ayrı ayrı değerlendirilir. [K3, K4]
Sonucun yanıltıcı gösterildiğini düşünen hasta, yalnız kendi ameliyat sonrası fotoğrafını değil, kararını etkileyen reklamın özgün sürümünü de korumalıdır. Karşılaştırma yapılırken tıbbi iyileşme süresi hakkında uzman görüşü alınması önemlidir. Henüz erken iyileşme dönemindeki bir görüntüden tek başına kalıcı başarısızlık sonucu çıkarılamaz.
Hasta fotoğraflarının izinsiz kullanımı için hasta fotoğrafları ve sağlık bilgilerinin izinsiz paylaşılması yazımıza bakılabilir.
Başarı garantisi ile estetik sonuç taahhüdü aynı incelemeyi gerektirmez
Bir tedavinin yararı, alternatifleri ve başarı ihtimali hakkında ölçülü açıklama yapılması ile belirli bir sonucun kesin gerçekleşeceğinin söylenmesi farklıdır. “Herkeste aynı sonuç”, “hiç risk yok” veya “kesin tedavi” gibi iddiaların bilimsel ve hukuki dayanağı sorgulanmalıdır. Bir istatistik açıklanıyorsa hangi hasta grubuna, hangi döneme ve hangi başarı ölçütüne ait olduğu anlaşılmalıdır. [K3]
Estetik ameliyatlarda eser sonucu somutlaştırılmalıdır
Salt estetik amaçlı müdahalelerde Yargıtayın eser sözleşmesi yaklaşımı önem taşır. İnceleme yalnız hekimin gerekli özeni gösterip göstermediğiyle sınırlı kalmayabilir; kararlaştırılan estetik sonucun meydana getirilip getirilmediği de araştırılır. Bununla birlikte her tıbbi müdahale otomatik olarak aynı hukuki niteliğe sahip değildir. Tedavi amacı, işlevsel sorunlar, üstlenilen işlem ve anlaşmanın içeriği birlikte değerlendirilir. [K2, K5]
Somutlaştırılması gerekenler; ameliyat bölgesi, hedeflenen değişiklik, kabul edilen sınırlar, kaçınılmaz izler, simülasyonun rolü ve revizyonun hangi koşullarda gündeme geleceğidir. Hastanın içinden geçirdiği ideal görünüm ile hekimin gerçekten üstlendiği sonuç birbirine eşitlenemez. Buna karşılık mesajlarda veya kişiye özel planda açıkça verilen bir sonuç taahhüdü de “reklamdı” denilerek kendiliğinden etkisizleştirilemez. [K1, K2, K5]
Onam formu önceki vaadi kendiliğinden ortadan kaldırmaz
Onam; yapılacak müdahaleye, risklere ve alternatiflere ilişkin özgür ve anlaşılmış rızadır. Eser sonucu taahhüdü ise sözleşmeyle üstlenilen edimin içeriğiyle ilgilidir. “Bütün riskleri kabul ediyorum” şeklindeki genel bir cümle, hangi estetik sonucun vaat edildiğini veya hastanın gerçekten hangi riskler hakkında bilgilendirildiğini tek başına açıklamaz. [K2, K4, K5]
Reklamda “izsiz sonuç” denilip ameliyatın hemen öncesinde standart bir formda belirgin iz ihtimaline yer verilmesi hâlinde zamanlama, açıklamanın açıklığı, hastanın dili ve kararını yeniden değerlendirebilmesi araştırılır. Yabancı dilde imza atılması, metnin anlaşıldığını kendiliğinden ispatlamaz. Tercümenin içeriği ve açıklamayı yapan kişinin kimliği de kayda geçirilmelidir. Önceden sorumluluğu kaldıran hükümler TBK m.115 ve tüketici sözleşmelerindeki haksız şart denetimi bakımından ayrıca incelenir. [K1, K2, K4]
Influencer tavsiyesi ve açıklanmayan ticari ilişki neden önemlidir?
Ücret, ücretsiz işlem, indirim veya başka bir menfaat karşılığında yapılan paylaşımın ticari niteliği gizlenmemelidir. Ticaret Bakanlığının sosyal medya etkileyicilerine ilişkin kılavuzu, reklamın ayırt edilebilir olmasını ve menfaat ilişkisinin uygun biçimde açıklanmasını öngörür. Paylaşımı yapan kişinin tedaviyi gerçekten deneyimleyip deneyimlemediği de önemlidir. [K6]
Ancak “reklam” etiketi kullanılması, sağlık hizmetlerine ilişkin özel sınırlamaları kaldırmaz. Sağlık turizmine yönelik tanıtım koşulları, hasta mahremiyeti ve mesleki yetki kuralları ayrıca uygulanır. Açıklama yapılmış olsa bile sahte bir uzmanlık veya kesin başarı iddiası hukuken sorunlu olabilir. [K3, K6]
Tazminat bakımından paylaşımı yapan herkes otomatik olarak hekimle aynı kapsamda sorumlu tutulmaz. İçeriği kimin hazırladığı, onayladığı, yayımladığı, hangi menfaati sağladığı ve hastanın bu içerik nedeniyle nasıl bir karar aldığı araştırılır. Reklam ajansı, influencer, aracı ve hastanenin idari mevzuat kapsamındaki yükümlülükleri ile hastaya karşı özel hukuk sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır. [K1, K2, K6]
Ücret iadesi ve tazminat hangi hukuki temellere dayanabilir?
Ayıplı hizmet nedeniyle seçimlik haklar
6502 sayılı Kanun m.13, sağlayıcının bildirdiği veya internet portalı, reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımayan hizmeti de ayıplı hizmet kapsamında değerlendirir. Bu nedenle reklamın sözleşmeyle ilişkisi doğrudandır. Sağlayıcının kendisinden kaynaklanmayan açıklamalara ilişkin m.14/2’deki ispat imkânları da hesaba katılmalıdır; her üçüncü kişi paylaşımı koşulsuz olarak sağlayıcıya yüklenemez. [K1]
Koşulları oluştuğunda hizmetin yeniden görülmesi, ortaya çıkan eserin ücretsiz onarımı, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme haklarından uygun olanı kullanılabilir. Sağlık hizmetinde yeniden ameliyat veya revizyon, hastanın bedensel bütünlüğü ve yeni onamı gözetilmeden dayatılamaz. İade hesabı da gerçekten sunulmuş bağımsız hizmetler, ihlalin kapsamı ve seçilen hukuki yol dikkate alınarak yapılır. [K1, K4]
Aldatma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmama
Kasten yanıltma söz konusuysa TBK m.36 ve devamındaki aldatma hükümleri gündeme gelebilir. Yanlış bilgi ile hastanın sözleşme kararı arasındaki ilişki önemlidir. Aldatan üçüncü kişi ise karşı tarafın aldatmayı bilmesi veya bilebilecek durumda olması gibi kanuni koşullar ayrıca incelenir. Reklamın her eksikliği otomatik olarak aldatma veya ceza hukuku anlamında dolandırıcılık oluşturmaz. [K2]
TBK m.39’daki bir yıllık süre, aldatmanın öğrenilmesine bağlı sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirme veya verilen şeyi geri isteme bakımından önem taşır. Bu süre bütün tazminat taleplerinin ortak zamanaşımı değildir. Aynı dosyada farklı taleplerin farklı süreleri bulunabilir. [K2]
Ek zararların ispatı
Yeni tedavi giderleri, gereksiz seyahat ve konaklama, gelir kaybı veya bedensel zarar kalemleri ileri sürülebilir. Her birinin hukuka aykırı davranışla bağlantısı ve miktarı gösterilmelidir. Hastanın bütün tatil giderlerinin veya daha pahalı her alternatif tedavinin otomatik karşılanacağı söylenemez. Yurt dışında yapılan tedavinin raporu, gerekliliği, faturası ve ilk işlemle ilişkisi önemlidir. [K2]
Manevi tazminat da yalnız reklamın beğenilmemesine bağlanmaz. Bedensel bütünlük veya kişilik hakkı ihlali, olayın ağırlığı ve ilgili yasal koşullar değerlendirilir. Aynı zarar için ücret iadesi, sigorta ödemesi ve tazminat üzerinden mükerrer tahsil yapılamaz; taleplerin ve ödemelerin kalem bazında ayrılması gerekir. [K2]
Yargı ve idari kararlar nasıl okunmalıdır?
Yargıtay estetik sonuç ile teknik kusuru ayrı değerlendirmiştir
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 19 Mart 2025 tarihli, E.2024/1507, K.2025/1137 sayılı kararında estetik amaçlı göz çevresi müdahalesi tartışılmıştır. Dosyadaki teknik kusur ve komplikasyon değerlendirmesinin yanında, eser sözleşmesi kapsamında üstlenilen sonucun gerçekleşmesi önem kazanmıştır. Daire, sorumluluk kabul edilerek tazminat yönünden inceleme yapılması gerektiği gerekçesiyle bozma kararı vermiştir. [K5]
Bu karar doğrudan bir sosyal medya reklam davası değildir. Buradaki bağlantı, estetik müdahalede vaat edilen sonucun tıbbi teknik değerlendirmeden ayrı hukuki önem taşımasıdır. Karar, bütün estetik memnuniyetsizliklerde otomatik tazminat ödeneceği veya belirli bir tutarın kesinleştiği anlamına gelmez.
Reklam Kurulu kararı tazminat hükmü değildir
Reklam Kurulunun 9 Nisan 2026 tarihli 368 sayılı toplantı bültenindeki 2026/1249 numaralı dosya, sağlık turizmi bağlamında Türkçe tanıtım, ücretsiz ön muayene ifadesi ve ameliyat sonuçlarına ilişkin paylaşımlar bakımından reklamları durdurma yaptırımı içerir. Bülten, incelenen görünüm tarihini ve eski-yeni mevzuat bağlantısını ayrıca belirtir. [K7]
Bu idari kararın önemi, yetki belgesinin tanıtımda her ifadeyi meşru hâle getirmediğini göstermesidir. Kararda hastaya ücret iadesi veya tazminat verilmemiştir. Hastanın kendi talebi için hizmet ilişkisi, zarar ve nedensellik ayrıca ortaya konulmalıdır. Olay tarihindeki düzenleme ile karar tarihindeki düzenleme de birbirinden ayrılmalıdır.
Reklam silinmeden hangi deliller korunmalıdır?
Tek bir kırpılmış ekran görüntüsü yerine paylaşımın bağlamını korumak daha yararlıdır. Hesap adı, internet adresi, açıklamanın tamamı, görüntü veya video, görülebildiği ölçüde tarih ve ticari ilişki bilgisi birlikte saklanmalıdır. Özgün dosyalar değiştirilmemeli; tercüme ayrı bir belge olarak hazırlanmalıdır. Elektronik kayıtlar HMK m.199 çerçevesinde belge niteliğinde değerlendirilebilir; gerçeklik ve aidiyet itirazları ayrıca incelenir. [K8]
- Reklamı gördüğünüz tarih ile ilk başvuru, teklif ve ödeme tarihini ayrı kaydedin.
- WhatsApp ve e-posta yazışmalarını bütünlüğünü koruyarak dışa aktarın; yalnız seçilmiş mesajlara dayanmayın.
- Hekim, şirket ve hastane adlarını ödeme belgesi ve sözleşmeyle karşılaştırın.
- Reklamın hangi özelliğinin kararınızı etkilediğini, sonradan oluşan beklentilerden ayırarak açıklayın.
- Değişen sayfa veya silinme riski için hukuka uygun tespit ve gerektiğinde mahkemeden delil tespiti seçeneklerini değerlendirin.
Noter tespiti veya başka bir kayıt yöntemi, içeriğin gerçekten hangi hesapta bulunduğunu göstermeye yardımcı olabilir; reklamın tıbben doğru olduğunu kendiliğinden kanıtlamaz. Hukuka aykırı biçimde başkasının hesabına girilmesi veya gizli kişisel verilerin yayılması delil toplamanın kabul edilebilir yolu değildir. [K8]
Başvuru yolları ve süreler talebe göre ayrılır
İl sağlık müdürlüğüne başvuru, sağlık tanıtım mevzuatı ve yetki koşulları yönünden inceleme sağlayabilir. Reklam Kuruluna başvuru ise ticari reklam ve haksız ticari uygulama yönünü ilgilendirir. Kişisel veri ihlali varsa veri sorumlusuna başvuru ve KVKK yolları ayrıca gündeme gelebilir. Bu başvuruların hiçbiri kendiliğinden bütün özel hukuk taleplerinin süresini durdurmaz. [K1, K3]
Özel sağlık hizmeti tüketici işlemi niteliğindeyse görev, parasal sınır ve dava şartı arabuluculuk yönünden tüketici mevzuatı incelenir. Kamu hastanesi, yalnız aracıya yöneltilen talep, sigortacı veya yabancı şirket bakımından aynı yol ezbere uygulanamaz. Dava dilekçesinde yalnız markanın yazılması yerine gerçek tüzel kişinin ve somut sorumluluğun belirlenmesi önemlidir. [K1, K2, K9]
Yabancı hastanın kendi ülkesinde bulunması Türk mahkemelerine erişimini engellemez. Ancak uluslararası yetki, uygulanacak hukuk, sözleşmedeki hukuk seçimi ve yabancı ülkede açılan davanın etkisi ayrı incelenir. MÖHUK m.26’daki tüketici sözleşmesi korumasının ve hizmetin başka ülkede ifasına ilişkin istisnaların değerlendirilmesi gerekir. “Hasta yabancı olduğu için her durumda kendi ülke hukuku uygulanır” sonucu çıkarılamaz. [K9]
Ayıplı hizmette 6502 m.16, haksız fiilde TBK m.72, aldatmada m.39 ve sözleşmenin hukuki niteliğine göre diğer süreler birlikte kontrol edilmelidir. Ağır kusur, hile, eser veya vekâlet niteliği ve daha uzun ceza zamanaşımı gibi ayrımlar sonucu değiştirebilir. İade görüşmelerinin sürmesi tek başına süreleri koruduğu varsayımıyla hareket edilmemelidir. [K1, K2]
Yabancı hastalara ilişkin genel çerçeve için yabancı hastalar için malpraktis ve tazminat rehberi, ilgili diğer yazılar olarak hasta ölümü ve cenaze nakli ile tüp bebek tedavisinde hata yazıları ve tıbbi malpraktis ve hekim hatası davaları sayfası incelenebilir.
Örnek olayda reklam, onam ve talep nasıl ayrıştırılır?
Varsayımsal olarak bir hasta, belirli cerrahın “izsiz karın germe” paylaşımından sonra paket bedelini ödesin. Türkiye’ye geldiğinde başka hekimle karşılaşsın; ameliyat sabahı kendisine Türkçe bir standart form imzalatılsın ve sonrasında belirgin iz nedeniyle yeniden tedavi gereksinimi doğsun. Bu örnek gerçek bir dava değildir.
İnceleme üç ayrı soruyu gerektirir. İlk olarak söz verilen hekim ve sonucun sözleşmeye dahil olup olmadığı belirlenir. İkinci olarak hastanın uygulanacak yöntem ve iz ihtimali hakkında yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediği araştırılır. Üçüncü olarak mevcut izin işlemin olağan sonucu mu, ayıplı ifa mı veya teknik hatayla bağlantılı bir zarar mı olduğu uzman değerlendirmesiyle açıklanır. Aynı belge, bu soruların hepsini tek başına cevaplamaz.
İade talebi hazırlanırken ilan bağlantısı, teklif, ödeme, değiştirilmiş hekim bilgisi, onam ve yeni tedavi raporu birbirine bağlanmalıdır. “Tüm masraflarım ödensin” şeklindeki toplu ifade yerine paket bedeli, ek tedavi ve seyahat kalemleri ayrı gösterilirse uyuşmazlığın çözümü daha somut hâle gelir. Bu yöntem hem anlaşma görüşmesinin hem yargısal incelemenin kapsamını belirginleştirir.
Sonuç
Sağlık turizminde yanıltıcı reklam, yalnız bir tanıtım kuralı ihlali olarak kalmayabilir; hastanın sözleşme kararını, onamını ve tazminat haklarını etkileyebilir. Özellikle estetik ameliyatlarda vaat edilen sonuç, açık onam ve sorumsuzluk hükmü aynı şey değildir. Sağlam bir değerlendirme, reklamın özgün içeriğini gerçek hizmetle karşılaştırır; her muhatabın rolünü ve her zarar kaleminin dayanağını ayrı belirler. Yabancı hastanın hakları da ülke, dil veya ödeme kanalı hakkındaki genellemelerle değil, uygulanabilir kurallar ve korunmuş kayıtlarla değerlendirilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ameliyatta teknik hata yoksa yanıltıcı reklam nedeniyle ücret iadesi istenebilir mi?
Evet, koşulları varsa istenebilir. Hizmetin reklamda veya sözleşmede belirtilen özellikleri taşımaması, teknik hatadan ayrı bir ayıplı hizmet meselesidir. İadenin kapsamı ihlale, sunulan hizmete ve seçilen hukuki hakka göre belirlenir. [K1]
Onam formunu imzalamak bütün reklam vaatlerinden vazgeçmek anlamına gelir mi?
Hayır. Onamın konusu, açıklanan riskler ve gerçek sözleşme hükümleri incelenir. Standart bir risk kabulü cümlesi, önceki somut taahhüdü veya kusurdan sorumluluğu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. [K2, K4, K5]
Öncesi ve sonrası fotoğrafları sağlık turizminde tamamen yasak mıdır?
Bütün durumlar için böyle bir sonuç çıkarılamaz. Güncel yönetmeliğin görsel içerik hükümleri ve uluslararası sağlık turizmine özgü koşulları birlikte değerlendirilir. Gerçeklik, hedef kitle ve hasta hakları yükümlülükleri devam eder. [K3]
Influencer paylaşımında reklam yazması yeterli midir?
Hayır. Ticari ilişkinin açıklanması gerekir; ayrıca sağlık tanıtımı, bilimsel doğruluk, yetki ve mahremiyet kurallarına da uyulmalıdır. Etiket, hukuka aykırı bir sağlık iddiasını meşru hâle getirmez. [K3, K6]
Reklam Kuruluna şikâyet edersem param doğrudan geri ödenir mi?
Hayır. Kurulun reklamı durdurması veya idari yaptırım uygulaması, hastaya ödeme hükmü değildir. Ücret ve zarar talepleri için uygun özel hukuk yolu ayrıca izlenir. [K1, K7]
Sosyal medya hesabı reklamı sildiyse dava imkânı biter mi?
Hayır. Daha önce alınmış kayıtlar, mesajlar, teklifler, tanıklar ve hukuka uygun diğer deliller değerlendirilebilir. Ancak içeriğin kaybolması ispatı güçleştirebilir; mümkün olan en erken aşamada bütünlüğüyle korunması yararlıdır. [K8]
Aldatma iddiasında her zaman iki yıllık süre mi uygulanır?
Hayır. TBK m.39’daki sözleşmeyle bağlı olmama bildirimi bakımından öğrenmeye bağlı bir yıllık süre ile tazminat ve ayıplı hizmet süreleri farklıdır. Hangi hakkın kullanılacağı başlangıçta belirlenmelidir. [K1, K2]
Türkiye’ye tekrar gelmeden hak arayabilir miyim?
Birçok başvuru temsilci aracılığıyla yürütülebilir. Vekâletname, tercüme ve yabancı belgelerin doğrulanması koşulları ile mahkemenin isteyebileceği kişisel incelemeler ayrıca değerlendirilir. Yabancı ülkede bulunmak tek başına talebi ortadan kaldırmaz. [K8, K9]
Kaynakça
K1 — 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; özellikle m.5, 13–16, 61–63, 68, 73 ve 73/A. Güncel resmî metin.
K2 — 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu; özellikle m.20–25, 36–39, 49, 54, 56, 58, 72, 112, 115–116, 146–147 ve 470–478. Güncel resmî metin.
K3 — Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, RG 12.11.2025/33075; özellikle m.5–8 ve 10–12. Sağlık Bakanlığı bünyesindeki tam metin.
K4 — Hasta Hakları Yönetmeliği, özellikle m.15, 18, 24 ve 31; ayrıca AYM, Ahmet Acartürk, B.No.2013/2084, 15.10.2015, özellikle §§56, 67–71. AYM resmî açıklaması, karar tam metni, giriş gerekebilir.
K5 — Yargıtay 6. HD, E.2024/1507, K.2025/1137, 19.03.2025. Estetik sonuç ve eser sözleşmesi yönünden bozma; reklam davası veya kesinleşmiş tazminat tutarı olarak kullanılmamıştır. Karar tam metni, giriş gerekebilir.
K6 — Reklam Kurulu, 04.05.2021 tarihli 2021/2 sayılı ilke kararı; Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuz. Ticaret Bakanlığı duyurusu ve kılavuz bağlantısı.
K7 — Reklam Kurulu, 09.04.2026 tarihli 368 sayılı toplantı basın bülteni, dosya 2026/1249. İdari reklamları durdurma yaptırımıdır. Resmî bülten.
K8 — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, özellikle m.189, 190, 199, 219–220 ve 400–405. Güncel resmî metin.
K9 — 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, özellikle m.24, 26, 34, 40 ve 45; görev ve uyuşmazlık niteliği ayrıca değerlendirilir. Güncel resmî metin.